Zumtu Mino leh Tattoo

ZUMTU MINO LEH TATTOO

                 Tulai leitlunah Tattoo sut hi a lar nasa, mi tam tam pi in tattoo hi an taksa hmun dang dang ah an ngan ih, mi tam pi in uan awk nakih an hman laiah a hrek khat cun an zah piin an sir aw nasa leh theu, tih reh tumin sum le pai tam pi an cem theu. Celebrities lar tak tak pawlin Tattoo hi an uar ruangih an tuah mi rak cawngin hi lam khalah mino tampi in tattoo hi an rak ngan aw ve nasa. Hi mi hin hngawng tha lo zet a neih thei ruangah hi thuhla kau deuhin kan vun bih hnik pei. Tattoo-ah hin ci dang dang a um ih, a reh awl pawl – Henna tattoos, Ball Point Pen Tattoos leh temporary tattoos dang tampi caan rei lo te sung daih dingih tuah mi a um. Cun, duh ruang leh uar duh ruangih khal si lo ih ralkap pawl hminsinnak an tuah sak mi khal an um.  Asinan tui tum ah cun taksa ih an ngan mi Tattoo reh thei lo Permanent Tattos thuhla kan vun zoh fiang hnik ke.

            Tattoo cu ziang ha? : Tattoo hi kan Chin tongin a um hranpa lem lo in ka theiih,a um a si le comment lamah in rak sim leh uh la. Tattoo tih cu a awl zawng ih rel a si le minung taksa ih reh thei lo dingih milem simaw thu an ngan mi hi a si. Tthim (needles) a si lo le tatoo ngannak hmanrua leh thilri hmangin minung vun an thai ttet ih, cumi ah cun a pigment thleng danglam dingin rong (colour) an thun tel theu a si.

Hlan lai san (Neolithic Age) ihsin tattoo hi hnam phun dangdang pawl culture-ah hin a rak bet zo, a tlangpiin ramhuai biaknak leh ramhuai hminsin nak dingih an hman mi a rak si ttheu. Kum reipi BC 5000- zo ihsin Otzi the Iceman-an tihmi mithi ruak, Alps tlangramih vurih siat thei loh dingih an ret tthat mi an sar mi khalah a taksa hmun ziang maw zatah tattoo a nei tih hmuhsuah a si. Cun, hlanlai Aigupta mi, an ruang ttawih theilo dingih an rel tthat mi Mummies pawl khalin Tattoo an nei tih hmuhsuah a si. Hnam phun dang dang culture-ah hin Tattoo hi a rak bet hnget nasa, Japan ramih Ainu hnam pawl, North Africa-ih Berbers hnam pawl, New Zealand ram luah hmaisatu Maori pawl, Nigeria ramih Hausa hnam pawl, Kurdish tribals etc pawl hin tattoo hmangih hmai ih zuk ngan an rak uar nasa zo, an culture-ih bet hnget mi a si. Hivek deuh hin Africa, South America, leh Asia ram dang dang ih um hnam pawl cun  taksa ih tattoo ngan hlanlai ihsin an rak uar nasa zo a si. Hiang hnam pawl hin Tattoo hi thlarau khawvel thawn biakpawh awk nak hmanrua ah tla, ramhuai lakih sin runsuah awk nak ah leh ramhuai dawi suah nakah tla an hmang theu a si tih hi theih ring ring ding a si.

Tulai Tattoo pawl hi a rak lar suahnak cu kum zabi 16-hrawng ih sin European Sailors pawl Pacific Ocean-ih Island dang dang (Polynesia) pawl an va pal ttum ih sin ttan siin theih a si. Polynesian Island ih  hnam aa leh nauta  pawlin an biaknak ih an rak hman theu Tattoo hi hi  Lawngpu pawlin cawngin Samoan ttongih ‘Tatau’ tih cu a hmin thleng ta hratin ‘Tattoo’ tihin a hmin hi an thleng a si.

Hi sin rung lar so vivo in mai thiam dan danin ci dang leh phun dang deuh in an taksa ih ngan hi an uar so vivo zel a si, ei hawlnak ih hmangin Tattoo ngan thiam khal an pung so vivo a si. Tattoo artist lar hmaisa bik ih theih cu kum 1846 hrawngih ta USA mi Martin Hilderbrandt, American Civil War-ih ralkap pawl Tattoo ngan sak tu kha a si. Tattoo hi a lar so vivoih , a ngan hi thil awl ai leh hautak zet a si ruangah kum 1860-70 so hrawngah cun mi hausa leh mi lian, mi um thei deuh lawngin an ngan ter thei ttheu. Himi hnu ah hin Raldo awk nakih ralkap leh thawng tla pawl hminsinnak ah, duhdawtnak  leh riahsiatnak ah tla, thil pawimawh deuh pawl hmnnak tih vek ah  leh san dang dang tampi ah Tattoo hi ngan a si. Lar lam a pan vivo ih, a uar tu mino khal an pung vivo,  tuisan leh tui niah cun fashion cikhat vekih hman a si thlang , a thenkhat cun intih maksak duh ruangih Tattoo ngan ter tu khal an pung vivo. Music Industry-ih hlasak thiam pawlin an run uar soh hrawngih sin tla cun mino nun a ciah hneh nasa, tattoo artist Ms Mikki, Kat Von D, Tin Tin,  Jason Zube, Joey Pang, Idexa Stern, Caio, Scott Campbell etc pawl tla cu Tattoo ngan ih sin lar so vivo in Millionaire dinhmun rori tiang hman an thlen thei nak a si.

            Kum 1990 so ihsi tla cun mino pawl nunah na piin a luhcilh ih, fashion pakhat vekih ngai a si zo. Himi rual ah hin tattoo ngan dan phun dangdang hmuh suah vivo a siih, Pop Culture ah run  luh cilhin Television show tiang roriin Tattoo hi vorh lar a si, A&E channel Inked tih pawl, Miami Ink, L.A. Ink tih vek pawlin programme tiang khal an run neih phah vivo a si.

Tui kum 20 sungah hin mino pawl lakah tattoo hin hmun a luah nasa. Kum 2006-ih Journal of the American Academy of Dermatology in a zirfiannak a neih ah tla cun American mino pawl kum 18-29 lakah 36%, kum 30-40 lakah 24% leh kum 41-51 kar lakah 15% pawl in tattoo an nei tih hmuhsuah a si.

Tattoo leh Harhdamnak: Taksa ih Tattoo ngan ding hin vun ti ttet ih, taksa ih rong (colour) vung phumluh a ttul ruangah fimkhur loh cun harhdamnak leh hriselnak hrangah hin a pawi thei a si. A tlangpiin professional tattooist pawl hin thilri tih thianghlim mi hi vawikhat bak an hmang dah lem lo. Culaiah mino leh tthangthar  tattoo ngan tam pi hin Proffessional Tattooist hi an va pan dah thei kher lo . Rualpi thawn ngan mi men leh thilri hman ttawm awk mai mai ih ngan hi an tam nasa. Hivek tattoo ngannak thilri hman fimkhur loh ruangah ah mi tampi in Herpes, Tetanus , Hepatitis te, TB leh HIV/AIDS tiang khal khalin an rak ngah ih an tuar phah theu a si. Celebrity lar tak lemcang thiam Pamela Anderson Lee khal kha Tattoo a ngan ter nak ihsin Hepatitis a rak kai zo a si kha.

Cun, tattoo ink (a rong) hi huat theih a si fawn. Tattoo ink huat ruangih natnak dangdang nei leh kai tampi an um thu theih vivo a si. Hi hi a san cu Tattoo Ink pigment a Zinc um hi huat/ ngaih loh (allergic) awl tak a siih, hi zinc leh thisen a pawlh awk khan a hua pawl cun natnak an tuar theu a si.

Kan Chin/Laimi mino leh tthangthar tam sawn hin Proffessional Artist pan thei lovin “ka thiam” ti aw poh poh leh rualpi hrekkhat pawl Tattoo ngan ter lawk mai kan uar tuk ih fimkhur a ttul nasa. Kan tlawngkai lai hlan deuh hrawngah tla kha cun Compass leh tthim, tih vek kha kan thilri lar tak mai a siih, a rong (colour) tuah nakah Fabric paints leh keidam nawhnak sii tla kha an rak hmang theu kha a si ih, a rak him lo in ttih a rak nung nasa. Hi ruangah hi Tattoo ngan ruangih septic leh hma sia ih cang tampi a um.

            Tattoo hi a reh thei maw?: Facebook CT Group ah khan Tattoo tih reh tum ruangih taksa ih buainak leh hma sia ih cang ta tivek tla kha an run post kha, mino pawl ralrin tlan nak ah ttha ka ti nasa. Tattoo hi ziangmaw caan reipi sung kha cu tihreh theih loh thil a rak si theu. Asinan tuah cun leitlun thiamnak a sang vivo ih a tihreh dan lamzin dangdang khal an hmu suak vivo cu a si. Asinan Tattoo tihrehnak senso hi a hautak nasa, a duh pohpoh hrangih vun tih vukvo thei ding cu a si lo tih hi theih hmaisak a ttha in ka thei.

Tattoo ngan ter tu pawl lakah hin a tamsawn cun sir aw in tihreh leh hi an duh tlangpi ttheu, tleirawl aat phur lai leh ziang ngaihtuah fumfe loih tattoo rak sut ter men tla, thinlung nat lai leh lungawi tuk over laiih tattoo rak ngan ve men tivek, milar zo si maw rak ngaihsan tuk leh uar tuk ruangih an hmin mai tangka ih rak ngan tu pawl hin a tlangpi thu in tih reh duhtu an si theu.

Taksa-ih tattoo ti reh leh ding hin Laser hmangih tihreh nak (Q Switched Laser Therapy)leh Intense Pulse Light Therapy tih vek in si maw  taksa hmundangih vun la suak ta hratin ben vek tla a ttul ttheu. Tattoo tih reh hi tangka tampi cem a ttul ttheu a si.

Tattoo duhlonak: Tattoo hi a lar zet asinan ram dangdang cun tattoo nei pawl hi Medical, Police Officer, Nurse, Doctor tih vek, Hotel –ih ttuan dingah cun an rak hnawng tlangpi ttheu, Law Firm-ih ttuan ding, Teacher ding etc hrangah cun Tattoo nei pawl hi an duh lo law law a si.

Kan Chin ram ah tla hin malte cu Tattoo nei pawl hi an zoh dan a dang vivo thlang in ka hmu. Zep lo vih rel ah cun kan society khalin Tattoo nei deuh pawl hi kan hmuh dan leh kan ngaihdan a dang deuhin ka thei. Thisen pek zik khalah tattoo nei leh nei lo hi uluk deuhin hminsin deuh an si ih, a nei pawl cu an thisen khal fimkhur leh uluk zet ih test an si ttheu. Nurse zir ding leh Kohhran tlawng, Bible tlawng ih lut ding pawl khal hi School hrekkhat ah cun an hnawk vivo a si

Khristian Mino leh tattoo: Kan Bible hin tattoo ngan leh ngan loh ding thu hi kan hmu tam loh ruangah hin kan mino pawl khalin Pathian thu thawn kalh aw lo ih ngai in an ngan aw nasa in ka hmu. Asinan Tattoo thuhla hi kan Bible ah hin a rak um zo a si, Leveticus 19:28- sungah a hmuh theih a si.

Tattoo hi Setan-ih hmanrua ttha tak a siih, setan biaknak thawn hin zawm awk nak thuk tak an nei a si. Tulaiah khal misual taktak leh mak tak tak ih cei aw ih mi hmaiih lan bik tum(attention seekers) pawl lakah hin tattoo hin hmun tampi a luah a si, asinan cuti ka tih ruangah an si ttheh ka ti nak si lo, Ralkap mai duh ruangih ngan si lo mino fel tak tak khal an um ko ding. Tattoo neiih rawngbawlnak nei vivo leh Pathian ih hman zet mi khal an um. Hi tawkih ka sim duh mi sawn cu thinlung thiangte pu lo ih Tattoo ngan pawl hin piantharnak leh a dangdangah khalih harsatnak an tawng tlang pi ttheu a si .Piangthar zo dungsip lakah a rualih piangthat lakah tattoo ngan pawl hi Bawi Jesu phatsan tu an tam sawn a si.

Tattoo ngan aw hnuaihni pawl hi hmun dangdang ah cun an society leh community khalah ngaih hlut hi an hlawh lo vivo a si, a san cu mi pangai pawlin an tih duh loh sawn ruangah siin a lang. Kan Bible-in “Chutichuan in ei pawhin, in in pawhin, in tih apiangah pawh, Pathian ropuina tur hlirin ti rawh u” (I Kor. 10:31) tih kan hmu. Tattoo kan ngan hi Pathian ropitnak dingah a si maw tih hi ngaihtuah sehla, asi lem loh cun Tattoo ngan lawng khal si lovin thildang khal hi ti lo ngam uh si.

Source:-  AV1611, power verbs, ngm.

(Visited 462 times, 1 visits today)

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: