Western Political Thought

By- Uk Lian

Ka pu Socrates, Plato, Aristotle, Cicero, St. Augustine le Thomas Aquinas pawl ih in rohmi an cabu pawl ka mangsuak sal. Ka siar tikah an mah thawn thu reltlang bangtuk in an huham pawl cun ka hmul in thoter theh. An ruahnak le an zumnak pawl ka ngaisang tuk.

socratesKa suahhlan ka nu le pa san lai ah ka pu le pawl cun leitlun an rak hrawh suak zo ih, tui kan ruah reromi thilmak kan timi pawl an rak ruat in, an rak tawttlang thehzo timi thu pawl ka siar ngah tikah ka pu le pawl nungdam lai in thunuam reltlang khawm thei sehla ka va duh so tin ka awm ka cum zawk rero.

An thuruahmi pawl kim cang in, in rak sim sawng sehla zingtluk ruahnak tha ka nei ve ding ka rero laifang ah ka pa Machiavelli in, I run phone ih “Na pa Hobbes, Locke le Rousseau pawl in thu titi pi ding an lo nei ih a rang theibikin kan inn lam pan in ra tlung aw, inn sung pindaan ihsin an lo hngak zo” ti thu i sim.

Ti thepthep in an rak to. Hmaizah an um zet. Ka pa Thomas Hobes, John Locke le Jean Jacques Rousseau pawl in minung mizia ziangvek a si timi thu pawl a hnuai lam bang tuk in in ruah…

 Minung mizia Thomas Hobbes ih hmuh daan

hobbesKan pa Thomas Hobbes cu mi ti kher kher mi a si. Minung cu “mai hrang lawng ruat” cun “mai hrang cangai khorh” mi kan si. Mi “hamtam” kan si a ti. ‘Minung hi porhawk hmangmi kan si ih sinak kan duhnak hi a cem thei lo’ a ti.

A sim sinsin nak ahcun minung ih huham neihmi, taksa thinlung le ziaza pawl a tlangpithu in kan bangaw a si a ti. Ka thinlung lut zetmi cu minung cun humhimnak kan duh, hlawknak kan duh ih hminthannak kan duh cio a si a ti.

Minung hin ziaza thalo tak mai kan nei. Kan ziaza thalo kan timi cun pakhat le pakhat buainak a suahter. Minung ih kan mizia cu a siattuk ah adum in a dum. Pakhat le pakhat duhlonak thil ah airulawk, phubalak kan hmang theu.

Duhsak zet ih a phuansuahmi pakhat leh cu minung ih hamtamnak, lal duhnak pawl cu kan thih hnu lawng ah a cawl ve fang a si a ti. Ka pa Thomas Hobbes ih a fiangzetmi pakhat leh cu minung nunnak nuamtertu pakhat cu sinak huham a si. 

Minung mizia John Locke ih hmuh daan

lockeKa pa John Locke cu ka ngai naa. Mi zamfung zet a sinan a tuahmi le a ruahmi pawl ngaisan a um zet. Ka pa Locke cun “Minung hi daihnak hawl kan si. Minung hi thu ruat thei kan siih thil tha daihnak le himnak cu kan duh sawnmi thil a si a ti.

Mizia thianghlim kan nei. Daihnak kan duh. Cui daihnak, humhimnak duh cu Locke cun “suahkeh thlunmi daan hrampi” tin a ko hngehnge. Minung in mi dang va tuahmawh lo dingin mawhphurhnak kan nei a si a ti.

Locke in minung in suahkeh thlumi daan hrampi kan nei timi thu thaw zet ih a sim lai ah ka pa Hobbes cu daiten a um men theilo ih minung in suahkeh thlunmi daan hrampi na timi kan thlun theh cuanglo a rak ti. Cutin an thu mallai a kalh aw. Ka pu Hobbes cun ka pa Lock ih thu simmi a zum lo phahphah.

An elawk buai deuh lai ah in simmi thu pawl ka cabu te ah ka rak ngan rero. Ka pa Jean Jacques Rousseau khal a tuar aw thei nawlo ih tong ding a cuhve thlang. 

Minung mizia Jean Jacques Rousseau ih hmuh daan

rousseauRosseau khal in Locke ih thusimmi a thlawp zet. Minung hi daihnak ngainaa mi kan si. Raldo le buainak kan duh lo.

Asinan minung in mawhphurhnak hlensuak lo ih mate a pakte ih um duh khal cu an rak um ih hlei ah mi pakhat ih mawhphurhmi theithiamlo khal tampi kan um asinan minung hin daihnak kan duh a si a ti vet hung.

Zangfahnak kan nei zet fawn. Kan rualpi pakhat a hliam awk rero mi diriam in kan zoh rero men theilo, minung thinlung suangah zangfahnak timi a um a si a ti. Kan mah le mah kan zoh awk sal tikah duhdawtnak kan nei a si.

Mi zo khal in duhdawtnak, zangfahnak kan neih tikah zohman mi va hliam kan duh lo a si a ti ve. Curuangah ka pa Rousseau cun minung mizia cu a tha zet tin a hmu ve fawn.

(Visited 42 times, 1 visits today)

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: