Tulai Iraq ram ih US ralkap ttuan laimi

Pu Thawng Hu Lian thawn Hmaitonnak

(Tulai Iraq ram ih US ralkap ttuan laimi)

HT: Na suahnak nu le pa, na unau pawl le Laitlang ih nan umnak khua, nan su ngkua dinhmun saudeuh in in sim thei pei maw?

THL: Hmaisabik ah lungawithu ka sim duh. Iraq ka umlai ah U.S. ih Radio Station, Television le Journalist pawl tla in thu in sut ttheu ih annih cu maksak ah ka ruat lemlo. Asinan, atu cu mai’ Laimi News Agency pawl in hiti vekih interview in tuahmi cu keimah cun thungaipi vekin ka vun ruat aw ih ka lung a awituk.

Kei hi Zathlir khua ah ka suak ih Unu (farnu) duh umzet 7 le naupa rinsantlakzet 1 ka nei.

Ka pa cu Mang Ceu, kanu cu Sa Tin Cuai an si ih,tucu inthihsan veve zo. Ka u le 4 cu Kawlram ah an umlai, midang pawl cu U.S. ah an um. Mi in pu Hu ti’n in ko ih tlangval ka silai nan hokhaw. Dec 10, 1975 ah ka suakih Zathlir ah Phun 4 ka ong. Zathlir ka umlai ah, mi vekin leeng ka to, vate ka pel, lo ka rit ve ko.

HT: Ziarnaklam ah ziangmi pawl na zirsuak?

THL: Community College ah Associate of Science (Business Administration) ka ttheh zo ih, tufang hi Georgia State University ah Political Science in kum 3- nak ka kai rerolai. 2009 kum cem zawng ahcun tlawng ka ttheh tum.

Ziang ka ttuan ding ti cu ka thei hrih lo. Asinan, tuah duhmi cu ka nei. In cawmtu ah nupi tla nei sehla ka duh, lo le cawm saktu tla nei sehla cu a tthazet ding nan.

HT: Ziangtik kum ah USA nan rak thleng?

THL: September 11, 1996 ni ah kan rak thleng.

HT: Ziangti’n USA ah nan lut?

THL: Vanzam kan to fam teh maw. Ke ih feh cawk ding a si ual lo. Ka lo capoh men, Ka u nu ih pasal (Theng Mawi pa) in in tawlrel sakmi a si ruangah famkim lozet in ka rel sual pang ding.

Kan hrangih harsatnak pawl famkim lo ih rel ka duh lemlo. A thiltitheimi pawl le hminthatnak pawl cu amai’ rel dingin ka khek duh sawn.

HT: Ziangtikin USA ralkap na tuan thokih atu ah ziang dinhmun na si?

THL: Ralkap ka luh duhnak hi a reizet zo nan, sungkhat pawl ih duhsak lemlo ruangah ka lut lohli lo. May 18, 2002 ah Basic Combat Training (mihrek khat cun Boot Camp tin an thei) ah ka feh.

Kawl tong ka thiam ruangah le College ka rak kai zo ruangah Senkhat le hrek in kan lo thokter ding in ti nan ka duh lo. Ralkap menmen in ka thok duh ka ti ih sen nei loin ka thok .

Ziangruangahtile thil hi a niambik in ka thok dah ti hi faate ka neih len ka sim duh hai. Atu cu, Senthum (Sergeant) ka thleng.

HT: USA ralkap tuan dingah ziangvek dinhmun lawng in a luh thei? Zirnaklam, kum le ruangrai pawl ah teh ziangvek cin an la?.

THL: Mi tampi in in sut ttheu. Hihi ahleice in Laimi pawl hin U.S. ralkap luh hi hartuk dingin an ruat a si hmang. U.S. hin Ralkap phun 5 an nei: U.S. Army, U.S. Air Force, U.S. Navy, U.S. Marines, le U.S. Coast Guard an si.

Hih ralkap pawl hi Regulation le Policy a dangdang cio kan nei thluh. Kei hi U.S. Army ah ka lut ih Army thu ka lo sim pei cu. Ralbawi (Officer) ttuan ding ahcun a malbik BA/Bsc neih ih, U.S. rammi si a tul. Bokhat (Second Lieutenant) ngah ni ah kum 32 hnak in nauta si a tul.

Asinan ralkap menmen ttuan ding ahcun, permanent resident card (Green Card) neih a tul. Entrance exam. phih a tul ih cumi cu a ol na’n Mirang tong malte tal thiam lo ahcun a hardeuh men. Kum hi cu, 32 hnak ih nauta a tul ih mipa hi 5 feet (60 inches) saan a tul.

Nunau hi a cekci in ka thei fiang lo nan 4’8″ hrawng a si. Sii (Illegal Drugs) tham kan si le si lo, Physical check-up an mah in in check thluh. Ralkap tuan tluk luh ol hnatuan cu, U.S. ah a um lo ding ti’n ka ruat.

HT: Ralkap nan tuannak ah ziangvek harsatnak nan tong dah? A nuamlam teh ziangvek tluk?

THL: Harnak hnakin a thatnaklam hi rel ding ka thei sawn ding. Mitampi hi training lai har an ti ih an tuar thei lo, suak saal an tamzet. Kei har ka tibikmi cu zingpit nazi 4:30 in kan tho ttheu.

Zing ihhmuzet lai ih thawh cu nuam ka ti lo caan a tam ko. Hramlak kan vahnak, thilrit phurh tivek cu Laipa hrang ahcun caw khalh phah ih khuaite bu laak hnakin a har lo. Nisa lak le khawsik lakih kan vah cu a tamzet. Puai tuah vekih thilnuam cu a si lo nan, cawn ding thil ttha tampi ka hmu.

Ralkap sungah miphun dangdang, ttong dangdang le biaknak dangdang kan um. Asinan, kan zaten U.S. hrangah lungrualzet le duhsak-awzet, run-awzet in hna kan tuan tlang. Harnak le bomnak kan ttul tikah khai¯ Kawlmi, Laimi, khai Hispanic, khai Christian pa tin in taan dah lo.

Biaknak dangpa, phunhnam dangpa khal, ttong dang hmangpa khal khi lungrualzet in tuantlang vualvo a si tikah kan Laimi sung ahhin teh, Falam, Hakha, Tidim, Thlantlang le miphun dangdang pawl hi hivek in hnatuan tlangthei sehla tin saduh ka that.

Pakhat le pakhat, phun le hnam dangdang hmansehla, ttong dangdang, biaknak dangdang khal sisehla, Laimi tin thleidannak um lo le iksiknak um loin lungrualzet in hnatuan sehla, Lairam le Lai miphun pawl hi kan thangsozet ding tin ka zum. Zohhnik Iraq ram hi, miphun le miphun, hnamkhat le hnamkhat, Biaknak bang aw, Shia le Sunny pawl an do aw ciamco ih zosaw a tuartu? An mipi pawl in harnak an tuar sawn.

HT: Kan Laimi hrangah USA raalkap tuan ve hi ttha na ti maw?

THL: Tha ka petuk lawlaw. Pupa tongfim an ti theumi: “A par na duh le, a hling khal poi hlah” an ti bangin thil ttha kan duh ahcun harsatnak cu kan tuar thei a ttul.

HT: Na hmailam caan ah ziangtivek ih feh vivo na tum, hmailam ah kan miphun hrangih na tumtahmi pawl teh in sim thei pei maw?

THL: Tlawng hi kum 2009 cem hrawngah ka ttheh thei ding a bang. Tlawng ttheh in ziang ka ttuan ding cu ka thei lo nan tuah duhmi cu ka nei. U.S. State Department (Foreign Affairs) ah counselor, political adviser, foreign officer lam ttuan ka paihzet ih ka ngah thei pei maw ti’n ka ruat.

U.S. ahcun acozah (government) hnatuan cu mipi pawl ih upat cu a si lemlo nan, khatlam ah hivek hnatuan ka ngah thei a si ahcun tuihhnu kum 5/10 sungah Kawlram lam ah US government ai-awh in hnatuan ka ngah thei.

HT: Kan Lai mino hrangah thucah duh le simduhmi na nei maw?

THL: Lungawi um nasa. Laimi kan hrangih thucah thei ding cun dinhmun le sinak ka nei lo. Asinan, ka ruah daan le thil ka hmuh daan lawng ka vun lo sim pei. Midang le ramdang kan bang theinak ding kan tum a si ahcun, Kan Lai daan hi tampi kan thlengh a ttul tin ka hmu. Hitawk ka umnak ram thawn tahtthim ka duh. (ngol hmangzet na si len a hnuailam thu hi siar nawn aw hlah).

Cuih daan ka timi pawl cu, kan hnatuan daan, kan thuruah daan, kan Lai daan hrekkhat pawl an si. Laimi hi kan dunglam kum za reipi ihsin tuhmui le hreitlung, namtong hmang in lo kan thlo, lo kan vat. Vun zoh hnik, tuihsun ni tiang khal ah cumi pawl thotho kan hmang lai. Kan tthangso maw tthangso lo ti cu rel ding a um lo. Tuihnu lam kum ziangzat tiang so hitin kan umlai ding?

Mirang tong thimnak pakhat ka duh zet mi cu, “Thil na tuahbang lawnglawng na tuah asile, thil phun dangdang ka ngah ding tin ruat aw hlah” ti a si. Kan thiltuahmi, kan ruahdaan hi tampin kan thlengh a ttul ding. Laimi tampi cu, harsazet in le kan neih hmuahhmuah thawh thluh in ramdang le ramthangso kan ra thleng ih an daan thatha le an thiltuahmi thatha zir le thiam kan tum lo.

Kan Lai um-ih-um kan tum thotho. Um menmen hi thansonak a si lo ti hi an thei lo a si ke’m ka ti. Kan um kelte in zarhkhat ah nazi 40 hnatuan in mitampi cu kan hna a ngam hluihli theu. Hnatuan kan hawl khal len, hnatuan awl deuh kan ti. Milianzet pawl hi zoh hnik sehla. Zingpit mi thawh hlanah hnatuan an feh, mi hnakin hna an tuan rei. Hnatuan awlte zarhkhat ah nazi 40 ka tuan titla cu rel tlak a si lo. An ning hman a zak lo mawsi ka ti duh. Curuangah hokhaw Ngol hmangzet (Zathlir tlawn hmang) na si ahcun siar nawn hlah ka lotinak. Thu dang a um le¡¯n email in maw cakuat in maw in to ciamco thei.

HT: Caan tampi in pek ruangah kan lungawi.

THL: Kei tla tampi ka lungawi.

——-(Hruaitu Issue 181 sungta lakmi a si)…….

Comments

comments

2 Comments

  1. Tha tuk law law. A hmutu le a thei tu in nan simloh awkah kan nih ziang tin thlunding ttha kan theih ve thei ding.
    Pu Thawng, na supaw tuk a si in ka thei, Mirang pawl nungchang (Ethics) tha tha na theih mi tampi kha rak sim vak vak aw! Kan lo uar tuk!

    Vanbiak

  2. Pu. Hu hi a thuhla kan siar ihsin pa ruangraiu tha nawn (Hmel khal zahpi umlo tak, Falam peng diktak) asi ding a zum umih, A Video clip khal vun ret thei uhla, a zuk tal. Cun kan Lai fala pawl hrangah teh vacancy a um lai maw tivek….

    Laimi pawl hi Leitlun hmun tin/ hnatuan phunphun kan tuanzo ih, Pu. Hu hi, hnam dang pawl lakah, Laimi kan ralthatnak, rinumnak, ram le miphun kan duhdawtnak, kan thinlung thianhlim daan le mi zawnruatnak neimi miphun kan sinak langter tu si vingvo hram seh tiah….

    Benlyzo

Comments

%d bloggers like this: