Tlangval le Fala Thuhla Theih Tul

TLANGVAL  LE  FALA  THUHLA THEIH TUL

Alexander Pope cun mipa lam thuhla cu hitin
a ngan, `mipa zokhal in, nunau pawl anmah te an umlai ih an thuruah
mi cu thei thluh sela, nupi an neih ka zum lo’ ti in. Kan dung zarh
ih kan suah zo vek in nunau cun an duh vek cekci ih um ding in mipa
cu an pan lo nan, mipa hnen ihsin an duh bik cu `duatnak’ a si kan ti
thei.
                          Charles Acquini cun, “nunau cu mipa ruahnak
a tel loh cun hruaitu a si thei lo; asinan, mipa cun nunau in mipa a
hai zat cun nunau a hai ciamco lo” a ti. California ih debate neta
bik ahcun, “in sungsang lu cu mipa, insungsang hmel cu nunau, in
sungsaang boruak cu nu bik mit ah a lang” ti a si. Khat lam
ahcun `mipa cu `LU’ a si nan, nunau cu `HNGAWNG’ a si theu ih, LU cu
HNGAWNG duh vek lawng in a her mi a si.
                          Mipa thinlung ngaingai, nunau ( nupi nu
tla ) theihter an duh mi 10 cu hitin an si: 1) Ka duhbik (fala/nupi)
thawn kan fehtlang ih, nunau dang (hmel tha zet) ka rak zoh pang a si
ahcun, cu nu cu ka uar ding ti nak si lo in, ka thinlung ih `radar’ (
mipa si ruang ih nunau uar nak ) cu a nunglai ruangah a si ti rak
thei seh.
                          2) Nidang ih kan tawng awk caan ah, vei
tampi ka lo tawng lo rero theu a si ahcun, nangmah ka lo duh nawn lo
ti nak a si lo, na kiang ih um loh phahphah hi ka duh theu; nazi
reilo te hman thinbang lo te ka um duh ruangah a si ti thei aw la.
                          3) Fala cu, mawidan ah le fimnak ih bangaw
ciauciau ahcun hnatuan thei le remruat thiam an si ahcun, kan
duhdawtnak  tla a tam ve deuhdeuh.
                          4) Awka nem deuh in infial thiam lo a si
ahcun, na hrang ah `fialtu mi tha’ ka si thei.
                          5) Duat na duh ahcun,mi lakah in duat aw
la, midang  um lo nak ah in duat deuhdeuh aw. Culen ka lo duat ve mai
ding.

                          6) Duhawknak or thitawknak a rei deuhdeuh
len kan duhnak cu a tam deuhdeuh ve ding ti zumnak thawn, na nu le na
pa ka duhdawt bangtukin ka nu le kapa in duhdawtpi aw.
                          7) Kan pahnih thuhla kan rel tlang ih, “ka
theithiam, tui hnu-ahcun tha ten ka tuah ding” ka lo ti asi ahcun,
cucu ka hngilh sal theu ti thei aw la, sinan, ka lo duh lo ruangah a
silo ti thei aw.
                          8) Ma’i thiltuah sual hrimhrim, nangmai
mawh le dik lo nak  silo vekin in sim theu hi, na vansiat nak vek
lawnglawng in ka lo pawm sak thei lo caan a tam. Na palhnak tla sim
ve theu aw.
                          9) Kan kum a upat deuhdeuh tikah, kan no
lai ih kan tuah theu mi pawl kha, nangmah ruangah kan tuah thei nawn
lo ding ti theihthiam nak in, kan thlun awk ( neih awk ) rei tik ah,
kum 25 si ka duhsal ringring ti in theih sak aw.
                          10) Ka tuah paih lo bik le ka tih bik mi
thil tla, thiam zet ih infial ahcun, ka thluak fate zet le ka
thinlung Aa tuk hi, na tongkam tha pakhat ruangah a danglam thluh
thei ti tla in hngilhsak hram hlah.
                          Mipa duhdan tlangpi `http://men.webmd.com
ihsin kan siar thei mi cu a si. American writer hminthang zet Mark
Twain cun nunau dinhmun hitin a ngan, ” Maw nunau, mi cak si silo,
thil ti thei bik; thuneihnak nei fawn lo, mipa infial thei ringring
tu; Pathian thil tuah hmuahhmuah lakah hnawksak bik le kan duh bik;
mi bumhmang le fimnak in pe tu; in hnaihnawk tu le cahnak thazang in
pe tu; hlimnak le umhar nak in pe tu” tin a ngan.
                           English proverb  cun, “mipa cu, ngaizawng
nei lo ( nunau tel lo ) ih a um thei sung cu, a hlim thei ringring
ih, hlimnak duh ruangah nunau apan cun,a hlim ringring thei ngai pei
maw? a ti.
  ( …hmai zarh ah kan pehsal ding ih, leitlun ih nunau mipat nak
lam thu ih ram dangdang Dan maksak 10 lawrkhawm tla ngan asi ding )

  – Biak Chawn
(Hruaitu Issue 170 sung ta)

(Visited 160 times, 1 visits today)

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: