THEOLOGICAL EFFECT

THEOLOGICAL EFFECT

By: Hniangsinpa

Mirang tong hi kan sang lo thei lo, thiamnak lam ih tah ding ahcun in theitu lek a kiang naiih um dahtu cun in hnihsan ko ding. Hmansehla, ka ca ngan duhsannak in a neh deuh ruang sawn ah siin ka thei, ka sang ve theu. Ka hmel theih pakhat cun, “American” tiin America khi sim theu. Ram sim duhnak a si ahcun, ‘America’ vun ti ding a si nan, hitin i ruah theu, “Ka thei lo a si ce lo, hmansehla kan Lai tongih ka rel ahcun, American ka ti ding, cumi cu kan tongah kan la lut sawn ding ih, mirang simaw, tong dangih kan sim le rel ahcun, America kan ti ve mai ding… kan tong cun American a si” tiah hni huahho phah, thungai mitmeng si fawn siin i sim theu. A dik tiin lu ka sut pi lo nan, a cang thei mai ding tiah ka ruat rero. Mirang tong ka rel ve duhnak ah ka rak ngan tam sual man zik si… kei theu len, tar lam tit a fam cu, in theithiam uh law.

Kan ram ah, zirnak tha ngaingai kan nei lo, kan nei thei nawn lo ti sehla, thuphan per zutzo cu kan si zik lo!!! Curuangah, mirang thiam duh le buaih duhah tiin Bible tlawng kan pan ciamco. Thealogical student hi santhar mino ahcun kan tam sawn lo ding maw? tiih ruattu an um khalah dem theih an silo mai thei. Cumi cu a tha lo tiin ka sim lo… hmansehla a effect (rahsuah/hrinsuah) mi hi kan ruat cio dah ko ding ka zum, kei cun ka mi bang lo zawn a si vekin, ka ruahnak, ka ruahdan a dang, beiseinak in pek rualrualin, ‘Pang (If) timi hi in ti thuanawptu silo hram sehla ka duh.

Ka ruah pakhatnak cun, tui kan ram dinhmun ah kan ruat tello thei lo. Tlawng a tam hung tam deuhdeuh, saya an tam deuhdeuh, pastor an tam deuhdeuh ih, tuannak ding a mal fawn ruangah, pawl kekkuai a tul!!! Tlawng bangawi kai le zir silonak cun, pawm dang a bangaw thei lo, mai buaih kan ruataw lo thei lo, curuangah, kan thenawk vivo a tul!!! Pawm dan le, si duhnak in hmun a co kauh tuk ruangah, Hnam feeling luh a tul!!! Cumi cun in ti fiak deuhdeuh, Christianity maw Socialism kan si, ti hman ruat nawn lo in, theology kan zirmi cun in ret!!! Pom dan bangaw lo tuk siri cun Sakhuanak dang tiang ah in hruai!!!

Miphun in kekkuai ter ti tiang hmanih sim ngamtu an um ka zum. Si e, thil cu a se zawng ih kan ruah rualrualin, a khatlam kan ruah a tul. Cumi thawn pehparih, ka rel duhmi cu, kei cun mi rel le sim mi ka theih a si lo, ka lungsung puak/taang sung suak a siih, rel duh mi le khih duhmi minung ka rello. Ngan sau ka tum zet nan, ka sim duhmi ngaingai sawn ka hngilh pangah…

Ka ruah pahnihnak cu Hmailam hrang ah a tha zawng ih rah a suah thei ka beisei. Church History vun rel sehla, a hram thoknak a si cu ka ti ngam lo nan, 1517 ih Martin Luther in ‘The Ninety-Five Theses’ timi ca a suah le European Religious War timi ti cemtu 1648 ih Treaty of Westphalia thawn pehpar khalin, a rak siatnak cu Corruption ruangah a si. Humanism ihsin Protestanism ah, thu dangdang rel bet ka tum lo. An sual, an tha ka ti lo. Germany lenglam ih an buai thoknak khal rel ka tum lo. Rak buai lo sehla, Politician hnuaiah maw kan um dingih, Religiuos hruaitu kut hnuaiah??? Cumi khal a tha ka ti bik lo. Ruahnak hrangih ka ngan tel mi an si.

Ka sim duhbik mi cu, Theological Effect tiih thupi ka tar mi khin, kan ram a rem sal thei kemmaw? Kan sakhuanak lawng kan effect ter pang kem? Kan culture, believe lawng a thleng ban pang kemmaw? Thla a tem zik nan, nonawn an um lai tiah ka thumaw ko. George Whitefield cun Sept. 14,1740 ahkhan a pal dahlo mi leilung pal in, Anglican mi in a tum ruang khal silo ih an pulpit hman a siannak cun, England ram pumpi a tuah tha thei. 1741-1742 cu England ram hrangah sim bet tullo ih kum pawimawh ah a hung cang ta riai!!!

Cumi cu a si ‘Theological Effect’ dik ka ti mi. Kan ram zir sang, Theology sangsang thiam, pawl hi tang khawm sehla, minung pakhat ih thangphawknak in rampi hmailam lamzin a khihhmuh thei ahcun, kan ramah Theological Student kan um si!!! Khuanu malza sawmnak hmangin kan zir theh ta cheng cu, “Let there be Theological Efecct, that can change the Country, Culture, Believe” tiin kan au khawm suak mai lo ding sawm? Secular zir dingah kan ram in in pe lo ta ceng cu, kan Theology zir hmang tal hin, kekkuai lam bawh loin, remthat hna kan tuan tlang khawm thei lo ding sawm… tiah ka sawmaw duh a si.

(Visited 53 times, 1 visits today)

Comments

comments

2 Comments

  1. Dear Hniangsinpa

    Mi menmen lo na si. Na article ka siar ih, hman ka ti zet. Laimi pawl, kan Theology zirmi hi thathnem phahnak ah kan hmang lo maw si ti hi ka rak ruah ve theu mi si. Pawl thenawknak doctrine hmuh fiangnak ruangah then aw vulvo si seh la cu, kan thansoh phah men ding nan.
    Hi pawl tla hi ruat se
    – Bible tlawng kai ruangah calling ngah lo in, Pathian hnatuan tum lo ding.
    – Quality nei mi theology Bible tlawng ah zirh ding.
    – Bible tlawng in Sumopai hawl lo ding.. cu lo khal tampi lai… rak ruat cio uh si.

  2. Saithantluanga Tuallawt says:

    Theological Effect ti hi ‘Ecological balance’ tin ka hun siar sual leh pek cu teh !

    Si, Falam Lai tawng a thrangsonak hrangah mirang tawng le hnam dang tawng kan hman mi te te hi kan Lai tawng sungah kan khum thiam a thupi zet. Hnam dang tawng kan hman mi pawl kan tawng sungah kan khum thiam dan ih zirin kan Lai tawng hi a lian vivo thei a si.

    Hnam dang tawng kan hman mi hun ti tikah cui hnam dang tawng kan hman mi cun kan tawngah sullam a neih ve a tulin ka rut. Tahthimnakah, Laksawng ( Kawl tawng ih Let-saung, Mi Uk (Kawl tawng ih Myo Ukh) ti pawl hi kan tawng vekah kan hmang ih a tha zet. Asinan, ram hming ngelcel kan tawng ih hun khum luh tum cu kan tawngah a sul lam len a um fawn si lo, Aih loks..kei buaihbo Pa hi tawng thu ka relnak ah Hniangsinpa bangin ka ngan tum mi ka nghilh zik te…

    Hniangsinpa ruatnak le ruahmi pawl hi a dik zet tin ka ruat ih asinan a ca hi phuhrungaw deuh ih ngan a bang ka ti zet, ka duh hnakin a ngan naa lo ti lo cu hun kommen ding khal a um lo. A ngan mi hi a dik zet mi thil pawl tulai kan sansung ih a cang rero mi kan kiangkap naite ih hmuh theih ring ring ih thil cangmi an si. Kan ramah Secular zirnak a that loh ruangah Laimi tam sawn cu Bible tlawng lamah zirnak kan peh ih a thatnak tampi a um. Cui rual ah Bible tlawng zir suak thar piangin doctrine thar an hmu suak vivo ih cui an doctrine hmuh suah lak cu finkhawm tu lam hnakin thek darh lam doctrine a si fawn zel ruangah tui din hmun kan thleng a si bik.

    Laimi pawl cu Tingtang(Guiter) pakhat kan neih cun Kohhran din kan man cu a si bik hi. Kohhran din buai ruangah tui san ah cun sungkua sungkua in kohhran kan nei ih, a tlangtluan/Peng deuhin Kohhran kan nei ih, a ci/phun hnam deuhin kohhran kan nei ih Pathian rawng bawl man lovin member hawl ah kan buai ih kan tlangtluan/peng khuapi an si len kan kohhran si dingah kan ruat aw. Tui san ah cun Pathian kohhran si nawn lovin Falam kohhran lawngte kan si thlang e. Kan miphun thransohnak dawn kham tu lakah Kohhran/pawl a tam tuk hi a si tin Pu Piangte ih ngan kha a dik zet a si. Beram(mee) hruang khat sung ih nuam zet ih um kha kan Theologian (not all) pawlin hruang hnih/thum ah in then darh thluh a si bik. Hruang suak thar thar cu Theology dik bik ah an sim vivo fawn.

    Bible hi cang khat lawng si men seh la a tha ding nan !!! Cu len doctrine phun phun a um lo ding ih kan zapiten doctrine pakhat ah lungrual zetin kan um ding. Cangkhat lawng a si cun a thlun khal a nuam ding ka zum. Laimi hrangah a tha leh zual bik ding ….hehehe. Khat lam rel cun, Kan Bible tawngta pawl hi kan ram ti nuam tu le ti mawi tu an si. Biakinn phun phun tampi um tla hi kan ram ti mawi tu an si ve tho tho ko tin ka ruat…..

Comments

%d bloggers like this: