Surbungtlang Airport!

Surbungtlang Airport kha!

Siartu U le Nau, Ramtin kiltin a thleng Laimi, surbung tlang airport thuanthu kan theih ih, thlacamnak thawi tan kan lak cio ding tumtahnak nei in ka tawnteh mi ka lo hlawm.

1974 Pyituh council san, a term khatnak Pyine Chairman cu  U Kap Cung Nung in a tuan. A tuan veten kan Lairam ah pehtlaih awknak kan neih that lo ruangah airport kan neih a tul ti a hmu fiang.  Zathlir khualu Surbungtlang ah airport tuah dingin Uksuh tin Chairman le Sungtuan pawl ko khawmin thutluknak an tuah thluh veten 1975 furpi rori in tuah tul mi a tuan cih mai.

Airport tuah ding ahcun a tan zawngih (wind cross) thli hran hi tihnungzet a si ih airport tuah a theih lo. A hmaisa bikah cuih windcross a um le um lo theihnak dingah nikhuatahnak (Muliwatah) bun dingin a tawlrel. Mandalay ihsin  nikhuatahnak department ih an bawi a hungih a mai’ hohanak in Fialtlang le Lal Mang khan lak Vanthlatu sap (tu ri te) ah bun a si. Hi hmunram hi Zathlir ram a si ih zanthing hmuahhmuah thingai an hlam thluh. An thingkhon cu cawriak vekin an dai aw thepthep. Acozah in hnatuan (vuanthan) mi pahnih a la ih keimah cu tuanvo in pe. Zathlir Unau in kan riahnak ding Buuk an hung sak mi ah a zanin kan riak cih. Kan ihnak dingah thingpum (hriangzen) in don sak mi ah hrampi kan aat mi phah in kan it. Tinung luang a umlo ih Vanthlatu pi sung Sabual li (Tlanglak tili) tidai kan hmang. Tupi lak tili tifam cu thinghnah a khatih a tidai cu a sen khemkhem. Cutluk in kan zonzai na’n kan Lairam hrangah kan titheitawk tuanvo kan neih si ti thinlung pu in har kan tuar tento.

Ni khat ah 6 am, 9 am, 12 noon, 3 pm le 6 pm ahhin nikhuatahnak cu kan zoh ih record kan ngan cingcing. Mi pathum hrang ahcun hna a tam lozet. Kan zohbik mi cu:

(1)  Khuitawkin thli a ra hrangih khui lam ah a hrang?

(2) Peng ziangzat cak in a hrang? (Himi hi a pengzat theih dingah tuat a tul)

(3) Khuadur phunthum a umih a sangbik,(avar hlerhler bik) khui tawk ihsin khui lam an feh?

(4) A sangbik sangtu (vartuk lo, dum tuk lo pawl) khui tawk in khui ah an feh? tile

(5) A niambik (ruahti zawitu a dumbik) khui tawk in khuiah an feh? ……. timi pawl hi ralring zetin zoh in, record dikzet in kan tuah. Falam ah zarhkhat veikhat kan ca cu kuat a si. Myone in Mandalay ah an kuat sawng ve. Kan airport thli hran dan kan zohmi result a hung suak ih wind cross a um lo tuan cih a theih thlang in ti cun, kan lung a awi tuk. Surbung tlang airport hi nikhuatahnak department bawi khalin a thabik tiih record a ngan mi a si ti Pyine Chairman pa in a sim. Kan sunmang hi a sau duh in ruah ding a tam cuang. Pyine chairman pa hin thla khat vei hnih thum hi in ra veh ringring, ka fak nasa.

Kan hnatuan hi mi pakhat ih tuan theimi a si ruangah Chairman in zian dawng SG dawng nga lai in pe ih Zathlir sungkhat methal zunphir kan sangih mi pahnih cu ram kan tawi ringring men. Sakap pa lo fam cu zianghman kahmi kan nei lo. Ni khat cu Ngalrual kan dawinak ah ka meithal mawn ka bawngbi zawite in a awh ngah pangih ka meithal a puak cu ka rualpa a ke kiang pikhat dan ah cerek, rek kua in a lut thluh. Ka khur thlauhthlo rori. Cui si cun kan tlung vurvo. Relsing khualu Fial tlang pawng hi kan thleng ringring. Hi tllang pawng hi thlua pali a umih zovek pacang tha khal an hlo lawk theu. Kannih cu hloh kan phan ruangah hminsinnak dangdang in thing kan them thluh. Ni khat cu kan va thleng sal ih khur kaupi ek khur laihmi vek khur kan hmuh cia mi ahcun kan ziang thu maw a thok kan tum. Kan kutin kan huat rero ih Khan tiat lai lungpheng kan hmu.

Hi khur hi hrampi sang nawnnawn a khat thluh. Kan rualvah in kan zawn aw ih a lengah kan suah. Cuih lungpheng cu lehlam  ngil nawn a si ih cuih a ngilnak lam ah tum nawn in bawnglol vekih zukmi kan hmu. Cuih cangannak kiangkap cu kan tidai kenmi te cun kan toih ih kan zohfiang. A kulhmi hnuai ah cafang te fiangmi le fiang lo dawk ih nganmi kan hmu ih, an ngan mi cafang cu airground ti ih nganmi a rak si ta riai, mak kan ti nasa! Hi lung hi mirang pawlih phunmi a rak si. Hi thuhla kan zingzoi vivo ih Rirai (khuavang) biak lai san a rak si ruangah mirang pawlin hi sehvel khua upa an rak dil nan, an biakmi khuahrum (khuavang) umnak hmun a si ruangah an rak siang lo ti a si. Cu ruangah hi hmun hi airport tuahnak hmunttha a si ti hminsinnak ah lung an phun nak san a rak si. Kum reipi a rung si in ramvak pawl in thil tha an phum ding ti zumnak in an rak laih mi a si ding ti’n kan zum. Thil tha an hmuh lo mangbang in hi lungpheng hi an thlakta a si ding. Hi a laitu hi a laih lai ahcun kan lian (hausa) rori ding ti’n a rak ruat aw ding. Thil tha a hmuh lo a beidong thu hi mi hnen ih a rel ngam ka zum lo.

Ruah ti a hung kan, thla tang hmel no sersi kan hung thlen in Myone lamin, khuatin lam hla/lam nai ti um lo, Uksuh cazi tiang in Luk-aa-pe kawh a siih hnattuan kan thok cih mai. Hi tikcu cun, keimah lawng tuanvo in pe. Lei laihnak Tank D 8 a hung luailo ih a mawngtu mi pahnih le a siat tuahtu mi pahnih an tel cih. Vanzam tlannak dingah sabual li a umih cumi cu lei kan silh ciamco. Zing 8:00 in zanlam 5: tiang tuan ringring a si. Zinglam hnatuan cu Vur lakah hnatuan kan thok theu. Thlatang hnatuan kan hun thawh cun Tikir tu tinung umnak ah Buuk kauzet in sak sak ih a nuam deuh ngaingai. Rawlsuangtu in laksak ih a semrem zet. Hi khua she vel  khua khat hnu khua khat  ar an khai (khuaidan) ter ih veikhat phurh ah sawmthum lai in phurh theu. Zinglam Arsa kan eiih zanlam cu Kalape in eiter. Kan ar cu kan thlah men ih sava in an deh phah phah. Tank tuanvo neitu hrangah mi pakhat nikhat in ding ti’n, zureu langkhat ciar an pe. Kei cu khuaidan ka nei lo na’n nikhat langli inthluh thei an silo ruangah kei ka telve ih kan duhtawk aw. Zanlam hna kan ban in sokhleipar ka tot fingfingih zu kan thletnak khuat ahcun kan thlah ih zu cu kan in theu. Zu a thaw cuang in kan thei. Mirang pawlih an uarbik mi zu in dan a si. Mirang menmen in cu vekih, ti nak cang an thiam lo. Kan sinak a rak sang nasa. Tui ni tiang hin Tank tuanvo nei kan U le  ka mitthlam ah a cuang lai. Culai ih thinlung taksa thawn a rak tuantu pawl thlanmual in liamsan nan Thangthar nonawn in kan hngilh lo pei uh ti hi ka sawm aw duh.

Myone in khuatin, a riakih hna ra tuantu ei  ding Fangfai, ngapih hi an tawlrel. Mawtaw tumpi in an hun phur theu. Muka hlai ngaingai kan zar demdem ih cuih hnuai ah kan ret thluh. Fangfai cu mi pakhat co ding khuai-dan in tuahsak vek in ka zem theu. Culai Myone council Chairman cu U Thang Lung a si.

Khalai sanih Vanzam an tumter tummi cu minung hleiriat lawng to thei Auter vanzam a si. March ni thum hi Taw-hlan-zi Ni a si ruangah hi ni ah tum thei dingin nawtsahling ih in tuan ternak san a si. Kan theh ti theih a si thlang, Pyine, Myone Upa lam khal in an hung haal ih an lung a awizet. Keimah khal tuanvo neitu in kan awngmin le hi department ah na hna kan lo thawn sak ding in ti cia. Thingpaw in salh sak ciamco ih cozah zung saknak hmun le thildang hmun an hminsin nak silo, hmun lawngnak ah inn hmun thazet in pe. Tank mawng pawl khalin na duh vekin kan lo laihsak ding in ti.

Kan ram tifam cu, nikhat cu kan rin lopi in Kawlral bawi ti thepthep an hung thleng thuptho ta riai. Pyine le Myone Upa khal an tel. Kan airport tuahmi a cemnetnak in, pi (feet) an tah vivo ih Lalmang khan lan, Tikir tu kan Buuk tlang tiang an tah. An tah thluh in ziangtin an tong tile, “Hi hmun hi Vanzam tumpi tum theinak a tlin ruangah Project thar in kan tuah lawlaw ding. Tui’ project hi cu kan cancel ding ti’n in hung bum ta riai. Tui’ sun ni tiangah ziangthu hman um nawn lo reprep in kan kel le bawr in kan um ta a si hi. Aw, kan Kawl acozah, na tidan te cu kan Laimi hrangah a va na ve!!!

Hi lai tak ahhin kan Unau Hakha le Tidim khalin mahte in, airport an rak tuah nasa ve. Ui co saruh cuh aw bangin a cuh in kan rak cuh aw a si cu! Kan Kawl acozah le, an salawmtla ah a cang ta. Kan cuh awk ruangah zozo khal pe loin, in cancel sak thluh. Kan Lairam thanso ding hi a thupi tuk nan maw, Tui hnu lam ahcun, thil thupi a um tikah cuh awlo in kian aw dendo kan thiam a tul. (Kum 1993 ah Tahan kiangih Kalay College an on mi khal ka ruat sal theu. ‘Chin College’ ti dingin acozah cun hmin pek a tum na’n, a kiangih kan unau Tedim hrekkhat in anmai’ khua ‘Khaikam College (khua hmin hi ka fiang nawn lo)’ ti an duh. Cuti ih an lawngawk ruangah ‘Chin College’ ti loin ‘Kalay College’ ti a rak si kha!)

Kan tlangtong tiih kan au rero khal hi, hi vek thotho in cuh awk ni a thleng leh dingin kei cun ka hmu. A thleng lo ding khal kan ti thei lo. Kan Falam tong hi tlang tong a si cu kan ti ko. Asinan Calai lam ah tuni tiang O le Aw ah kan buai rero lai a si. Kan Unau dang in le, Falam cu O le Aw ah nan buai lai in ti fawn. Curuangah nasazet ih kan ruah a cu thlang lo maw? Kan tong le Calai tla hi kau zetih kan hman thiam tulin ka hmu. Kan Unau lakih va tlanlen le va cangvaih ve vivo tla tul tukin ka hmu. Kan Laimi mithiam, mifim, Khawruat thiam kan lo neih mi sun pawl um men a cu nawn lo.

Ca ngan dah lo tifam cu ngansual le tongmawi lo a um le ngaithiam ka lo dil.

Za Dunkk
Malaysia

(Visited 99 times, 1 visits today)

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: