Ramdang Umpawl In Ziangvek Kan Bawm Ding

unnamed
Salai Chin

Thuhmaihruai: Chinmi ramdangah mi ziangmaw zat kan um zo. Ahleice in US, Australia, UK, Europe, Japan, Canada, Singapore Malaysia, Thailand, Macau(China), S. Korea le Qartar tivek khalah pawlkawm   cak taktak neih theinak ram kan nei hnuaihni thlang. Kan innhnen India khalah Aizawl, Lunglei le Delhi lamah pawlkawm kan nei thei. (hrekkhat cu religion fellowship an si ko nan cumi cun in huikhawm ruangah taksa lam hrang thilttha tampi an tuah thei). Hiti hun ruah men khalah hna a ngam ngaingai.

Lennak a Tanaw Tuk: Kawlram mi kan si hi hmun tampi ah cun a zahthlak zikzik ttheu. Asinan kanmah kan dik ih kan taimak cun khawiah hman zah ding a um lo. Kan farah hi kan zangzel ruangah maw, kan sual ruangah maw, sum hman kan thiam lo ruangah maw si loin Dictator nunrawng taktak in kum 50 lenglo in uk ruangah sawn a si. Ngaingaiah cun Kawlram mipawl hi leitlunah duhaw tlakin talen kan nei ttha ve. Asinan tu ih kan ram mi pakhat sumlut (GDP) cu US Dollar 1400 hrawng lawng a si. Tingkhat tlun sumlut nei Qartar, thawng sawmriat kiangk ap nei Luxembourg, Switzerland, Singapore, 50000 tlun sumlut nei US, Japan, Norway tivek thawn kan lennak a tanaw tuk siri a si. Curuangah Myanmar ah cun taima le rinum takih hnattuan hrang khalah ei fangfang hi mitlangpi kan si. Mineinung deuh hnih khat lawngin an duh mi an ei in an hru thei ti sehla a sual lo. Cuti a si ruangah miphun le ram hrangih hnattuan theih a mal nasa. Himi cu kan zate theicia a si.

A Tulnak ah Kan Pe Maw: Hmundang ram dang ih  um pawl hin paisa thawh le khawn tam thu rel a si ttheu. Cuti rualih thusuhnak um thei mi cu, “A ttulnak ah kan pe maw?” ti hi a si ding. Tahan le Falam lam ih cangvaitupawl sut sehla ziangtin an sang pei? Ramdang ih ram le miphun duhtupawl in in pek ruangah himi kan tuah thei, kan nei thei tiih hun khih fukfi ding tla hi cu a tam lem lo men ding!! Mai khua cio hrangah le mai local church hrang hrawngah cun kan pe tla a si men thei nan miphun hrang ttangkai ding thilah kan pe maw? Tui ih kan rel duh sawn cu bulpak ih pek lam hnakin ramtin ih pawlkawmpawl khan kan ramih pawlkawmpawl kan bawm maw ti sawn a si.

Kan Bawm Zikih Kan Ruah Dingmi Pawl:  Groupmail, Facebook Group le Chin Web Site pawlih thuthang kan rak siar tikah khawi vek, ziangvek ha kan bawm timi a lang. Thimnak ah Rih Zin cehnak ah tla bulpak le pawlkawm tlain kan pe hnuaihni. Vanzam ttumnak hrang tla kan pe hnuaihni. Hrekkhat cu tlawng lole sizung hrangah tla kan pe. A tikcu ih zir le a ttuldan ih zirin pakhat hman a tthalo an um lo. Asinan tu cu acozah a thlengaw ih budget tla tuah phahphah a si thlang ruangah kan khawruah tla malte cu thleng a cu ve thlang lo maw ti cu ruahdan pakhat a si.

 Ruah Ding Um Cu: Falam-Rih Zin le Surbung Tlang Airport tuah ding cun a malbik ah ting 10000 veve  tal a ttul ding. Cumi cu mipi thilpek cun a ngah lo mi a si. Khui ram hmanah mipi thilpek khawm ih Airport le Hi-way tuah an um dah lo. Hipawl hrangih sum thawh ai cun acozah nawr a thupi sawn. Rih Zin teh cek ringawt khal sehla zoha kilkhawi (maintainence) ding? Surbung Tlang Airport khal kanmai cahnak in kan tuah ding timi cu phurum zet a bang nan a lamzin a si lo. Cuhnak cun a ngaihventupawl le acozah lamih nawrtupawl ih lamzin suksohnak le senso hrangah kan ti thei le a ttha ding.

Kan ruah ding mi cu acozah in an tuah ding mi, anmai hnattuan a si mi thilpawlah hin mipi sumpai hin hmang lo sehla, mipi khalin pe lo sehla. Mipi ih sum kan thawh mipawl cu mipi cangvaihnak, acozah in ziangtik hmanih budget a tuah lo ding mi, kan miphun ih thil ttul zet mipawl ah hin pe thiam sawn sehla ti mi hi ngaidan pakhat a si.

ZIANG HRANGAH BAWMNAK KAN PE DING? A tawizawng bik cun acozah in ziangtik hmanih in tuahsak lo ding mi, in bawm lo ding mi, miphun le ram hrangih ttul duahdo mipawl hrang kan pek theimi sunte kha hman ding a si. Cupawl cu maltete in hun zoh sehla;

  1. Thlarau lam thil: Kan acozah hin thlarau lam le sakhuanak lam thil hrimhrim hi in bawm dah zik lo. Hitawkah paisa a tampi a ttul. Crusade, Camping,Training, Missionary, Biakinn, tvk..ah kan ti thei tawkin kan pe ding a si.
  2. Tar Caklo le Bawmtu Nei Lo Bawm: Miphun na duhdawt cun a minung na duhdawt tengteng a ttul. Kan khua ah kan ramah pam tawng an um maw, thlisia ruahsia (natural disaster) tuar an um maw, tar le hngakttah cawmtu nei lo an um maw, ti hi kan ngaihven ringring ding a si. Hi hi a miphun zawng khalin Pathian thlawsuah dawnnak hram a si.

    3. Tlawmngai Pawl: Ramdang hmun tampi ah Tlawmngai Pawl (NGO) a ding hnuaihni. An thawmvang theih cun hna a ngam ngaingai. Asinan Ramleng Chin/Falam NGO in Ramsung Chin/Falam NGO a bawm thu rel ding a mal nasa. Chin Pawlpi cangvaihnak hrang tohkham, bungbel, mawtaw, Office le a ttul pohpoh cu anmahte an khawnaw ih vawi tampi inn lak an vah hnu lawngah an ngah mi a si. Falam lam khal cuti thotho.

    4. Library le Calai buk: Ziang acozah khal ding khal sehla Chin khawpipawl ah CHINCA retnak ding Library in tuahsak dah lo ding. Kan mipipawl hrangah theihnak ti-hna pe ding cun casiar ding kan pek a ttul. Miphun tthangso ding cun mipi khawruahnak a tthansoh ta a ttul. Tahan ah Mai Sokhlei Par in Deirel Library a tuah. Hi hi amai hrang hlawknak taktak a um lo mi, mipi hrang thilttha tak a si. Bawm theitu hrang bawm tlak a si. Cuhleiah Falam, Letpanchaung, Rihkhawdar, Khampat, etc..ah Public Library tuah a ttul.5. Media le Journal: Laizo ttawng thawn thuthangca suah cu sung neknek dingih ralrin cia a ttul. Ziangahtile a copy a tam thei lo, kuat suksoawknak a har, hnattuantu daihawk lo, a man pek lamah rinum lo, etc..a si ringring. Falam in ram sungih printed media kan neih cu; The Falam Post Daily (reilote hrang cawlhter a si): Hi hi Hmungkolh in amai Angel Computer dawr ihsin thahnemngai in a tuah mi a si. Hivek Daily News kan nei thei tla hi bawm tengteng phu mi a si. Ting 30 hrawng tla bawm theitu um sehla kum 3-4 tal a peh thei ding. Cun MEIFAR zarhtin thuthangca tla hi Lairawn mipi hnenah thuthang thlentu a si. Kumtin Deficit ting 10 leng a um ringring. Cu cu mitlawngngaipawl in ram sungah paisa thawh ih phuhhruk a si ttheu. The Chin Voice Bi-Monthly cu FBP in an sponsor thei ih a ttha zet. Cutin a nung vivo ding. Chinland Herald khal ICA in a bawm ti theih tikah hna a ngam nasa. Ram le miphun tthangso ding cun theihnak ih an tthanso a pawimawh..theihnak petubik cu Media a si. Chin Media hrang acozah in ziangtik hmanah bawmnak in pe dah lo ding.

    6. Chin Icon/Idol/ C3: Hivek thu le hla lam tthasonak ding hrang khal hi kanmah mipi ih kan ttuan a ttul. Ziangtik hmanah acozah in in tuahsak lo ding. Tui ttum C3 (Chin Composing Contest) hlaphuah zuamawknak hrang khal ram sungih miphun duhtupawlin ting 56 lai an suah ruangah hivek a cangsuak thei. Hla ttha tampi a suah phah a si. Hmai kum tla cu hi hnakin Budget mal deuh ting 30 hrawng cemih Icon maw Idol maw tuahdan um sehla timi hi canvaitupawl duhtusam a si.

    7. Nepnawi: Acozah hn mithi nawrleng lole thlanmual mawtaw tivek hi in pe dah lo ding. Mipi direct ih tthathnemnak pe thei Oxygen bawm tivek, thisen retthatnak Bloodbank tivek hi kan mamawh tlan mi a si.  Cabu ttha ngantu cabu suahsak tivek tla miphun hrangih thil ttangkai a si.

    Hipawl hi cangantu in thil cang mi le thil umdan a hmun rori ih a hmuh mi le a ngaidan a si. Thil petu le a rak bawm theitu in an rak ttuan zo mi le an rak bawm zo mi ah zianghman sawiselnak a nei lo. A tikcu le a dinhmun ih zirin an ttha thluh. Asinan ram a thlengawk vekin kan sumpai bawmnak hi mipi hrang, acozah in a tuah lo ding lam sawnah pe sehla a tthasawn pei maw ti ruahnak men a si.

 

(Visited 413 times, 1 visits today)

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: