Pu Sui Hmung Le Chinland Today Suhtonnak

Pu Sui Hmung Le Chinland Today Media Suhtonnak

MP timi cu mipi fial dingmi mipi hnen um an si, Bawi an si lo

  • Hmin                            : Pu Sui Hmung
  • Suahnak                      : Falam
  • Pai’ hmin                     : U Siah Luai(Lairam BA ngah hmaisabik)
  • Fate                               : 2 nei
  • Suah Kum                   : 1945  
  • MP cuh tumnak         : Falam peng mee hmun No. (1) ihsin Ramkulh hluttaw palai
  • Party                               : Chin Progressive Party (CPP)
unnamed

Pu Sui Hmung

CT Media = Chinland Today Media, SH = Pu Sui Hmung
Thusutnak tawlreltu = Salai Lal Nun Uk

CT MEDIA: Chin Progressive Party (CPP) ah ziang tikin na rak lut? Ziang ruangah?

SH: Pu Nah Thang a dam lai ah kan party ah ra luh aw ti’n in sawm dah. Sinan ramkhel thu ka interest lo ti’n ka rak el. Nan Laitlang thansonak ahcun ka zuam pi rero ko ding ti’n ka tel pi dah lo. A thih hnu ah khan midang in sawm bet lala ih, kan dung kum lailak hrilawknak ah hrilawknak tel ve ding in ka rak lut. Kan umnak khua le ram hi tu hnak in kan tuah thei pei maw, timi ruahnak thawn ka lutmi a si.

CT MEDIA: Sile mitu ah Pu Nah Thang in a rak lo sawm lai ah ramkhel thu ka interest lo ti’n na rak el si khawh, ziangah tui’ hnu ah ramkhel ah na lut sal?

SH: I rak sawmlai ka rak tel lonak cu a rak teltu pawl kha ka rualpi pawl lawnglawng an si. Anmah thawn tiawk rero tla ka huam lemlo. Rualpi thawn cuhawk rero, doawk rero kha ka paih lo tikah kian sawn kha a tha sawn lo maw ka ti ruangah si. Sinan lailak hrilawknak ahcun ka tel ve ding ka ti. A duhduh cuh ve ko seh ka ti ih sinan lailak hrilawknak cu a cangsuak ta lo.

CT MEDIA: Hluttaw sung lawng in maw rampi thansonak a tuah theih? MP si lo in teh Falam peng thansonak a tuah theih lo maw?

SH: Hluttaw ah tel lo khal in tuah thei ko ding. Sinan hluttaw sung tel ahcun a leng ih thansonak kan tuah ai cun thansonak tuah a ol deuh ding. A leng ih kan au rero cu hmual a nei tuk lo. A sung ahcun kan Laitlang tulsammi pawl kan thun rero thei.

CT MEDIA: MP tling lo bangta aw la Falam ah na um thotho kem? Ziang na tuah ding?

SH: Cozah hnatuan pension ka ngah hnu in Yangon ah kan sung te’n fanau umpi phah thawn kan um. MP tling lo bang khal sehla Falam ah ka um thotho ding. Ziang kan tuah ding ti cu ka ruat hrih lo. Dawrte tivek tla tuah sehla tha pei maw, tihang hmuan tivek tla tuah in.

Ka thlennak pohpoh ah ka ti thei tawk in tlawnginn saknak ah ka zuam pi. Hna ka tuan lai ah Falam ah kum 27 lenglo ka um. Losau tivek ah kum 7 ka um. Bualkhua ah kum 1 ka um. Bualrawn tlawng ah kum 5 lai ka um. No. 1 ah ahcun tlawng saya in kum 12 lai, tlawng uk in kum 2 ka um.

CT MEDIA: MP pakhat ih tuanvo hi ziang si?

SH: Thansonak ah kilkip kan tul. Fimthiamnak, harhdamnak, sumdawnnak thu pawl kan bur ding. Mi zapi simmi kan ngai ding, anmai palai kan si tikah an simmi kan ngai ding ih a tlunlam ah kan simsak ding, kan nor sak dingmi kha a si.

CT MEDIA: Tu hi khuitawk dinhmun in MP na cuh tum?

SH: Keimai’ duhnak men in ka lo sim ding. Kan party in khuitawk ah ti an suah hrih lo nan kei cun nisuahnak lam ramkulh hluttaw in cuh ka duh. Ziangah tile keimah hi Taisun mi ka si pan teh.

CT MEDIA: MP thenkhat cu ahleice in an suahnak khua ah a dang khua pawl ai in thansonak an tuah tivek kan hmu tikah nang teh MP hung si bangta awla Taisun hrang a hleice in na duhsak kem?

SH: Kei hi ka pa tla Mirang san lai ihsin tlawnglam ih upa bik a rak si. Kan khua pawl a duhsak ce cuang lo. Tlawng lam ah siseh, zung lam ah siseh, a duhsak cuang lo. Thiamhleicenak an neih ah cun thu dang. Kei tla cuvek ka si hmang. A pek tlakmi lawng ka pek ding. A dik kan timi hi thlun tummi kan si, curuangah kan farahnak tla si.

CT MEDIA: MP cuh tumtu pakhat in mee pung a sawm lai ah ting zakhat hman theinak a nei si khawh ziang ti’n sumpai na hmang tum?

SH: Ting zakhat cu rel hlah aw, ting sawmli sawmnga hman ka nei lo. Sinan khual ka tlawnnak ah rualpi pawl dat si cu ka thunsak thei pei cu. Kaa thawn lawng in ka sim vivo ding.

CT MEDIA: Ramkulh mee hmun no. 1 asilole ni suahnak lam ah MP na cuh tum si khawh na mee hmun pawl ih an tulsammi ziang pawl an si ti’n na hmu?

SH: Laitlang ka zoh tikah mino pawl hi an vai theh. Hinah a tangmi hi kum upa deuh pawl kan tang. Kum 15, 16 an si len ramleng an suak. Kan thanso theinak ding ka ruahmi cu kum tam deuh pawl ih an tuan theimi hi ziang kan nei, ziang ti’n kan tuahsak thei ding timi ka hawl ding. Ramdang feh lo ding cun hnatuan kan tuah sak thei tul. Cu lo cun an feh thotho ding. Tui’ a tangmi pawl hi an thupi.

Kum khat sung thil kan cing rero mi tla kum khat sungah kan ei khawp lo. Nikhua tla a hman nawn lo. Tu tla an vainim pawl dong khat can tete lawng an si. Hlanlai ah lakphak kan cing ding an ti. Kei Shan ram ah ka um ih maw Palong pawl in ziang an tuah ti le lakphak kung ro ih tanta awk timi an nei. A pai’ cinmi kha a fate ah cuti’n kum 100 lenglo a nung thei si hmang. Cumi kha paisa dang hawlnak ah sumhram ah an hmang. Kum sau a si len kan hngak thei lo ding. Lakphak kung cu kum khat sungah lak a theih.

Hmaisabik ah theihnak kan pek hmaisat a tul. Kan khaw pawl ka sut tikah lakphak kung hi ziang ti’n nan tuah ka ti tikah kan hlonmen an ti. Himi cu a sualnak um lo nan ziangah nan tuah lo ka ti hai.

CT MEDIA: Tulai mino pawl hi hnatuan kutkaih nei lo hai kan tam. Cuvek fimzirnak hlensuak thei lo mino pawl hrang ziangvek hnatuan kan sersak  a tul ti’n na hmu?

SH: Himi kha hlan lai kan rak neihmi vocational tlawng an timi cinthlak tlawng, cetzung tlawng pawl kan neih sal a tul ding ti’n ka hmu. Thuthimnak ah bike tuah zirnak tlawng tivek tla um sehla, kan Laitlang ih an um lo khal len an umnak ah pumcawmnak an hmang thei ding.

CT MEDIA: Silen mitu te ah boruak a thleng aw na ti rero ih CPP party in nikhua thlengdanglamnak kilhim ding in ziang vek policy nan nei?

SH: Tu hrih ahcun conference tla an tuah hrih lo ih cutawk ah fumfe in kan tuah leh ding an ti. Sinan kan nei ko. Thingram siatsuah lonak ding in ziang kan tul tile meisa kan tul. Meisa kan nei le cu meisa vang menmen si lo in rawlsuannak ah tla kan hmang thei ding. Inn khat in kum khat ah thing hi ton thum tivek kan hmang. Ton khat ah ting khat in tla a daih lo si men thei a phurh man thawn, paisa kan cem hlei ah thingkung tla a cem.

Kan Ruun tiva hi ka zoh rero ih Kachin ram Myitsone tivek kan zoh a si len a kiangkap ih lo le khua pawl a siatsuah ding an ti. Sinan kan Ruun va cu a kap ah zianghman leikuang a siatsuah ding tamtuk a um lemlo. Hitawk ah tla hmun tampi ah tuah thei sehla kan saklam Laitlang cu a daih theh ding. Ruun va in tla nga kan ei lemlo. Kalaymyo ta nga kan lei sawn mi si. Long thawn tla kan feh thei ding ih kan life style tla a thleng thei ding.

CT MEDIA: Ziangruangah si Chin ramkulh phun (10) result hi a tangtabik ah kum tin kan um ringring?

SH: Shan ram lam ah tla hivek thotho si. Zianghrangah phun (10) camibuai kan sung ti a si len kan hramthok thiamnak a fumfe lo ruangah si. Hramthok tlawng kan nei nan saya pakhat lawng an um. Cumi cu kan dung kum sin tiang a si lai. Kan dung kum lawng ah saya thar kan ngah sal. Saya pakhat in class panga a zirhmi tla an um. Tui’ phun (10) thleng pawl cu cumi pawl an si.

Adang pakhat cu lailak tlawng an pek ciamco. Phun li tiang lawng a um tikah Falam ah an kai thei loih tlawng an suak. Cozah in le lailak tlawngah saya pakhat lawng an pek. Subject phunphun cu ziangti’n a zirh thei ding. Sim duh le a tampi. Tlawng saya daih aw lo ih kan um hi a rei tuk zo kan nauhak lai in a si. Tu ziang ti’n an tuah lala ti le a leng ih phun 10 ong pek te kha an lak ciamco. Cu pawl kha training an pek cawk lo. Saya timi cu hramthok tlawng a zirh ding a silen kum khat rori training a kai a tul. Hramthok tlawng saya cu college tlawng saya thawn an bangawk lo. College saya cu a subject pakhat a neh cun a ngah zo. Tu ah training kan pek an ti ko nan training a petu saya pawl kha Falam ihsin thla khat sung Pakukuk tivek ah training a vung kaimi pawl in an hung zirh lala. Tlawng pakhat ah saya panga kan ret an ti ko nan mipum lawng an tam thiamnak an nei hai lo.

CT MEDIA: Tu ah cozah in Laica hi tlawng ca zir caan ih leng ah nan zirh thei an timi hi na lungkim maw? Cozah in tlangpar mi pawl calai thansonak hrang a hmalak dan parah ziang ti’n na hmu?

SH: Kei cu tlawng ca zir sungah Laica zir ding a si ti’n ka hmu. Tui’ tlawngta pawl an dilmi ah a tel in ka thei. A sung rori ah zarhkhat ah period panga maw in pek a tul. Hramthok ahcun an period pakhat hi minute 30 a si ih cumi cu in karhbet sak a tul.

Laica thawn pehpar mi thiamsang pawl thawn rel khawm sehla cumi cu cozah hnenah bur ka duh. Cutimen ih (hni phah) milai covo timi, miphun pakhat a si ve mi, ramkulh pakhat a si ve mi a ca kha a duh tikah zir thei lo in a lengah zir men uh timi cu ka lungkim lo. Kan zate’n lungrual in dil rori a tul.

CT MEDIA: Kum sau pi caan la in an rak tuah reromi 2008 daan hrampi hi tu ah rem tul ti a si zo si khawh nangmah teh himi parah na lungthlin lonak ziangmi a um?

SH: Kei cu maw himi tiangtiang tha te’n hliakhlai nak ka nei lo. Thuthimnak ah Daw Aung San Suh Kyi president ngah thei lonak ding ti pawl an rel ciamco ih, ralkap telmi tla cu rem tul pan teh. Hluttaw sungah ralkap telmi tla Indonesia lawng an tang. Hluttaw sungah le an to menmi si. Culo cu federal an timi hi ka interest. Cumi kan ngah cun kan Laica tla kan duhdandan vek in kan zir thei ding ih maw.

Tu hi Federal kan ngah ti’n ka hmu lo. Ziangmi si thilti theinak ramkulh in a neih? Tlawng saya pakhat kan ret duh hman a ngah hrih lo pi. USA ahcun state pakhat le pakhat daan hman a bangawk lo pi. State pakhat ah saya in tlawngta pawl a thawi thei lo ti a si nan state dangah cun nan thawi thei tivek in a um lala. Tucu ramkulh ngaingai kan si hrih lo, bumawknak men si. A hmin menmen ramkulh in pek ti’n ka ruat.

CT MEDIA: Tui’ ramkulh cozah an hnatuan dan hi na diriam maw?

SH: Hna an tuan nan an hnatuanmi zohsal a um lo a bang. Lam an cek ah siseh, inn an sak ah siseh an cek sal nawn lo.

CT MEDIA: Lairam ah hramthok fimthiamnak fumfe ngah lo in tlawng kan suak ih ramdang kan feh. Hivek ih hnatuan kutkaih nei lo mino pawl hrang ziangvek hna kan sersak a tul? Chin ram ih company pawl an hung thlen khal len hna khungkhai tuan thei ding lawng kan um, hna sang tuan ding len kan tlin lo tikah tualsung mipi pawl in ziangvek thiamnak kan tul?

SH: Hmaisabik ah ziangvek company pawl an hung ding ti kan theih hmaisat a tul. A tambik a hung dingmi hnatuan kha kan nauhak pawl thiamnak pakhatkhat kan pek a tul. Paa-yin le let-ta-ma tla kan nauhak pawl zirh sehla caan tampi pek a tul lo ding. Thla hnih khat hrawng in an thiam thei dingmi si.

Kanmah te’n kan tuah reromi sabit wine tla training kan pek a tul. Tucu sumdawnnak khawp in kan thiam lo. Tui’ kan sabit tuahdan tla a dik hrih lo, pum a naa ter thei. Himi hi tha te’n training pek sehla Yangon lam tiang kan zuar thei ding ti’n ka hmu.

CT MEDIA: Chin mi ramdang feh pawl a phunphun ih namneh a tongmi pawl hrangah ziangti’n thlakung zonnak awkam na fah duh hai?

SH: Mi ram ah kan um le cu ralring te’n ka um tul. Anmai’ duhdan vek in hnatuan tla zuam zet in kan tuan tul. Cuti’n kan um a si le cu in zawmtai ngam lo ding. Cumi lawng si lo in tong tla kan zir vivo ih an tong kan thiam le in zawmtai ngam lo ding. Tong tla mal tete zir vivo tul. Cun zirnak tla peh vivo sehla.

CT MEDIA: Thenkhat cu mee pung an sawm lai ah khawte berek tiang an feh thei nan MP an si tikah Lailam khua pawl an veh vai thei nawn lo. Thenkhat cu anmah mee hmun sung hman ah an vehnak khua le veh lonak khua tivek a um. MP hung si bangta aw la ziangti’n khawte lam na vehvai tum?

SH: Kei cu hivek ka duh lo lawlaw. CPP ihsin Amyotha hluttaw le Pyithuh hluttaw an pahnih U Khuang Ling tla cu ka tlawng kai pi si. Ziangah na tlung lopi, nan mipi pawl nan hal lo pi ka ti tikah ziang ti’n kan tlung man ding kum khat sungah thla riat cu meeting kan to si. Tlunnak caan kan ngah lo in ti. Laitlang cu lamzin a har tikah tlunnak paisa kan nei lo an ti.

Sinan keimah lam in ramkulh hluttaw si sehla cu ka feh ringring ding. A tul tin te’n ka feh ding. Zianh tile a hla pi a rak si lo.  Cycle te thawn ka feh men ding ih khua pakhatah ka um len a kiang ih khua li khua kha ka ko pei ih ka hnatuanmi ka sim hai ding, an ra duh len an ra ding. Ka hnatuanmi cu hiti’n si, ziang si nan duh k  va ti ringring ding. Cumi cu thuphan ka simmi a si lo, ka harhdam le cu ka feh ringring ding. Cun a harzet ti’n ka hmuhmi si lo. Ziang paisa tla tampi cem lo ding, dat-si lang khat lai ka than men ding ih.

CT MEDIA: MP hi bawi maw an si, mipi hlawhfa sawn?

SH: Mipi palai an si. Mipi fial dingmi mipi hnen um an si. Bawi an si lo. Mipi simmi cu ngai ringring ding si. Ziangvek an si khal len ngai ringring ding si. MP pawl in mipi palai kan si ti an thei aw lo si pei maw, cumi hi sim a tul. Party nih sim ding tuanvo a nei.

CT MEDIA: Tu ah kum 70 ka ti zo na ti si khawh MP ah hun lo hriltling bang sehla Laitlang le lamzin veivahnak a harsa tikah nangmah le nangmah teh na harhdamnak in a tlin ding ti’n na zum aw maw?

SH: Ka zum. Cunah si MP cuh ka tum. Tu tiang betminton tla ka lek thei, tennis tla ka lek thei lai. Tuvek ka si le cu ka feh thei ding, vansiat lo le cu. Sinan natnak ka rak ngah pang si ahcun sim thei si lo e.

CT MEDIA: Tulai fang Lailun lungkhua kiang ah mi pakhat in amai’ bulpak hlawknak ah lungto a lak rero. Lailun hi le kan Laimi zate ih kan sunsak zetmi hmun a si tikah himi thu ah nangmai’ bulpak hmuhdan in sim thei pei maw?

SH: Cumi cu kham ding si. Ziangah tile khanah lungkua tla a siat le cu ziang ti’n. Amai’ pianphung vek ih a um lawngah upat nak a um cu maw. Kan thleng le cu a man khi a niam vivo ding si. Cuhrangah tuanvo neitu pawl in kham tul. Zo nih lak siannak tla a pek.

CT MEDIA: Himi thusuhnak pawl leng ah simduh betmi na nei lai maw?

SH: Ka simduh betmi cu ziangah himi CPP party ah ka lut ti a sile policy an neih hnu ah ziangmi si an kaihnget ti ka zoh tikah ‘tualto party’ timi hi an kai hnget nasa. Cumi cu ka duh zetmi a si. Ziangah tile Shan ram ah ka rak um ih party ziangti’n an din ti ka thei. Annih cu tlavang lu, tlavang rang party tivek an um ih party dang ra luh thei lo ding in an tuah. An ram ah USDP le NLD lut thei lo ding in mipi in tha an pek. Cumi cu Shan, Mon, Rakhine, Kachin nih an thei tikah kannih tla kan theih ve tul. Laimi party ah pahra tla va um seh. A poi lo, kan komaw leh sal pei cu.

Laimi party rori kha kan lut pei ih Laimi party in kan ngah hnu lawngah anmah thawn kan va kom aw leh ding. Laimi sinak in kan va kom ding. Cuti si lo in direCT Media in kan va kom a si le Laimi sinak a tlak theh ding. Zianghman in siar lo ding. Party tampi kan va si khal le kan hrilawk theh cun kan komaw theh ding, lungrualnak kan neih a tul.

CT MEDIA: MP pakhat hrangah thuhla theih olsamnak ding in IT thilri hman thiam a tul zet tikah computer, E.mail le facebook tivek pawl na hmang theu hai maw?

SH: Aw hmang thei hai ko. Computer in Kawl ca le Laica ka ngan thei. Zaan lam tin te’n facebook ka ong theu ih an ca thlah mi tete pawl ka siar ve ko. Ka facebook hmin cu Sui Hmung ti si ko. Facebook hi a nauhak thil ti’n ka hmu lo. Hman thiam ahcun thil tha zet a si. A hmang tui’ thuthu si ko.

400687_391378857647281_1828821228_n

(Visited 621 times, 1 visits today)

Comments

comments

One Comment

  1. No Than Kap says:

    Na sim felfai zet Pu Sui Hmung. A suttu CT khalin nan sut thiam zet. Party dang MP pawl tla interview tuah vivo uhla. Ruahnak le hmuhdan phunphun theih ngah hi kan lungfim tertu le in thangso tertu a si.

Comments

%d bloggers like this: