Pathian hmai le Minung hmai ih Mit-hmai ttha cotu

Pathian hmai le Minung hmai ih Mit-hmai ttha cotu

Thuhmaihruai

“Mit-hmai ttha cotu” si ding cu mi hmuahhmuah ih duh ciomi a si. Zumtu hmaisa pawl cu mi hmuahhmuah hnenin mit-hmai ttha an ngah (Tirh. 2:43). Khristian kan nunnak ah mipi hmai ih mit-hmai ttha cotu kan si ding hi a thupi ngaingai. Cuhnak hmanin a thupi sinsinmi cu Pathian ih mit-hmai ttha cotu si ding hi a si. Minung hmai lawngah mit-hmai ttha ngah ih Pathian hmai ahcun hrem-hmun fehtu ding si cu ziangso sullam a neih? Cuvek tthiamtthiam in zumtu si na cingih kawhhran le mipi hrangah zianghman tthathnemnak nei lo, zo hman pawlkom thei lo cu nun man nei lo a si. Tisa nun le thlarau nun buk awton thiam a thupi. Bible sungah “Pathian hmai le minung hmai ah mit-hmai ttha a co” timi hi hmun thum: 1Sam.2:26, Luka 2:52 le Thufim 3:4 ah kan hmu. Tuni CE Sunday ah Pathian hmai le minung hmai ah mit-hmai ttha cotu mi nasa pathum pawl – Jesuh, Samuel le Solomon ih nunnak zoh in thlarau thazaang la tlang uhsi!

1. A kilkip ih a tthang mi Jesuh

Jesuh cu taksa in siseh, fimnak in siseh a tthang vingvo ih

Pathian hmai le minung hmai ah mit hmai ttha a ngah (Luka 2:52)

“Tthanso” hi mit-hmai ttha conak a si. Tisa nun ah siseh, thlarau nun ah siseh a kilkip ih tthangso pawl in mit-hmai ttha an co hleice. Bible thiam pawl in Jesuh ih tthanlen daan hi: taksa (physical), fimnak (mental), mipi hmai ah (social) le thlarau nun (spiritual) ah a kilkip in, buk awton (balanced) in a tthangso an ti. Pathian hmai le mipi hmai ih mit-hmai ttha co dingah taksa-thinlung-thlarau ah rundam mi si a ttul. Kawl pawl in mipi ih hmaizah mi si ding cun mi pakhat in, “balah-nga-ttan: kayah balah, ngianah balah, bawkah balah, mikttah balah, le sarikttah balah” a neih thei a ttul an ti. Mi damcak, mi fimthiam, mi neinung, mi pawlkom thiam le nuncan ziaza ttha neitu pawl cu mit-hmai ttha cotu an si.

Micak, zir saang le thiamnak saang nei ih thiltithei pawl in mipi ih upat an co. Amahlawngte micak le mithiam si cingin nuncan ziaza tthat lo ruangah mi ih ziang siar lo mi khal an um ve. Cule leitlun tisa daan ah mi tawkzet si cingin thlarau nun ah Pathian Thu le kawhhran zianghman ngaihsak lo le nun dawngdah ruangah mipi ih mit-hmai ttha co thei lo khal an um thei. Tulai san tla  ahcun Pathian thu ih nung lo pawl cu ziangtluk milian le mifim an si hmanah, khuatlang le miphun hruaitu ding ahcun mipi in an rinsan thei taktak lo. Micak, milian le mifim, mithiam, mifel, le ahleice in Pathian ttihzahtu pawl cu hmuntin le ramtin ah mipi ih rinsan tlak le mit-hmai ttha cotu an si.

Duhdawtmi zumtu, nitin kan nunnak ah mi harhdam si thei dingin ei-in le nun daan ah thiam uhsi! Tikcu caan ttha kan ngah tinte’n fimthiamnak zir uhsi! Kan innhnen vengpa le kawhhran sungtel pawl thawn duhdaw aw te’n pawlkom thiam uhsi! Ahleice in bulpak thlacam le Bible siar, mibur biakkhawm le thlaraulam cangvaihnak ah taimak suah in caan pe uhsi! Cuticun taksa daan ah siseh, fimnaklam ah siseh, mi pawlkomnak ah siseh, thlaraulam ah siseh kan tthangso dingih Pathian hmai le minung hmai ah mit-hmai ttha cotu kan si thei ve ding.

2. Pathian Hna a ttuantu Samuel

Nauhak pa Samuel cu Pathian hmai le minung hmai ah

mit-hmai ttha co in a tthang vingvo (1 Samuel 2:26).

Samuel in Pathian hmai le minung hmai ih mit-hmai ttha a conak hi Pathian ih hnattuan thianghlim ttuantu a sinak in a si (1Sam.3:1-14). Ahleice in Bawipa ih kawhnak aw a theitu, rin-umzet in nungtu le Bawipa ih umpimi a si ruangah a si. “Nauhak pa Samuel cu Bawipa ih hnattuan in a tthang vingvo” (c. 21b); “Nauhak pa Samuel cu Eli ih kut hnuai ah Bawipa ih hna ttuan in a um” (1Sam 3:1). “Samuel cu a tthang vingvo. Bawipa a hnenah a um ih a simmi hmuahhmuah Bawipa in a kimter ttheh. Curuangah Israel mi hmuahhmuah in, an ram zim le dengih a ummi pawl tiangin Samuel cu Bawipa ih profet a si tiah an thei ttheh. Samuel hnenih a langnak hmun Shiloh ahcun Bawipa cu cat loin a lang ringring. Cule Samuel a ttong tikah Israel mi pawl in an ngai duhzet” (1Sam.3:19-20).

Samuel cu a nu in thlacamnak in a comi fapa te a si ih a nauhakte lai ihsin Pathian hnattuan dingih apmi a si. A nu in Pathian thu a zirh, thla a cam sak ih Pathian hnattuan dingin a ap. Kumtin angkifual a tthit sak ringring. Cubangin tuni ah hringtu nu le pawl kan thupi ngaingai. Nu le pa pawl le zirhtu pawl, kan fanau pawl hrangah thlacam ringringtu, Pathian thu zirhtu le Pathian hna an ttuan theinak dingah thapetu le kaihruai thiamtu si dingin zuam cio uhsi!

Duhdawtmi zumtu, nauhak kan si ah, mino kan si ah, nupi papi upa kan va si ah Bawipa ih in duhsakmi cu a hnattuannak ah mah le ti thei tawk tel ding hi a si. Bawipa in a hnattuannak ah hman theih lo mi a nei lo. Innsungsang ah siseh, Kawhhran ah siseh, khuatlang ah siseh nuncan ziaza mawi le dingfelnak thawn rin-umzet ih hnattuan ttha ttuantu kan si ding Bawipa in a duh. Tuni leitlun ih mi hminthang le Pathian hnattuantu mi maksak pawl ih nunthuanthu kan zirzoi tikah mi zaangzel zohman an um lo. Pathian theitu le Pathian zumhngettu, Pathian hrangah pumpetu le taimazet ih hnattuantu pawl hlir an si. Curuangah Pathian hmai le minung hmai ah mit-hmai ttha cotu an si theinak a si.

3. Fimnak zir le ciingkengtu Solomon

Ka lo zirhmi pawl kha hngilh hlah.

Tuah dingih ka lo simmi pawl kha ciing rinring aw.

Cubangtuk in na tuah asile Pathian hmai le minung hmai ah

duhsaknak le hmin tthatnak na co ding (Thufim 3:1, 4).

Mit-hmai ttha cotu si ding cun fimnak zir le thiamnak neih a ttul ti a fiang. Fimnak kan ti tikah a tlangpi thu in phunhnih: leitlun fimnak le vanlam fimnak ti’n tthen a theih. Khawvel fimnak cu thlarau thawn a raal awmi khuavang fimnak a si ih iksiknak, nahsuahnak, hamttamnak le buainak a suahpi. Vanlam fimnak cu a thianghlim, daihnak in a khat, a lung a neem ih mi pawlkom a thiam. Zaangfah thinpemnak a nei ih hnattuan ttha ih rah a suahter (Jeim 3:15-18). Solomon in, “Pathian ttihzah cu fimnak ih hramthoknak a si” a ti (Thuf.1:7). Curuangah khawvel fimnak si loin Vanlam fimnak a zir ngahtu kan si ding a thupi ngaingai. Paul in, “Khrih cu hlawnthil mankhung bangin thuhmi le khummi Pathian ih fimnak le theihnak hmuahhmuah on theinak tawhfung a si a ti” (Kolose 2:3).

Thufim ngantu in, na zirmi pawl hngilh loin, tuah ding timi pawl ciing ringring awla Pathian hmai le minung hmai ah duhsaknak le hmintthatnak na co ding a ti (Prov. 3:1, 4). “Nangmah le nangmah duhdaw aw awla, fimnak kha na zir thei tawkin zir aw. Cun na zirmi kha ciingkeng ringring awla na thil tuahmi ah na hlawhtling ding” (Prov.19:8). Pathian thu kan zir thei daan hi: thusimmi ngainak (listening), casiarnak (reading), zirzoinak (study), zoh lo ngah (memorize), le ruat thuk (meditate) ti’n (5) in a um. Pathian thu kan theihmi kan thinlung sungah kan ciingken asile kan nunnak a kilhim in a ttuah ttha ding (Saam 119:11).

Fimthiamnak hi zir ding lawng si loin thinlung sungah ciinken ding a thupizet. Bible siarnak in siseh, thuthangttha simmi ngainak in siseh, Sunday School ah siseh, Pastor, Evangelist le Saya/ma pawl hnenin Pathian Thu tampi kan zir. Asinan mi tampi cun hminsin lo le ciingkeng loin kan hngilh cingcing men. Thinlung tak te’n thungai thlak in kan ruatthuk lo ih atak ih nuncih kan tum lo. Curuangah, thlaici vorh thuanthu ih lamzim parih a tlami, lungsiadap lak ih tlami le hlingbur lakih tlami vekin kan zirmi thu tthattha cu an hlolak saal thluh. Cuti si loin kan ngai ngahsun, kan siarmi le kan theihmi thuthangttha cu kan thinlung sungah ngankhum le ciingkeng in kan nuncih asile ram tthatnak ih thlaici kho bangin a let sawmthum, sawmruk le zakhat tiang a karhzai ding a si. Cuticun Pathian hmai le minung hmai ah mit-hmai ttha cotu kan si thei ve ding.

Thunetnak

Duhdawtmi nauhak pawl, mino pawl le nulepa pawl, kan nunnak ttha te’n kan cekfel aw pei. Pathian hmai le minung hmai ah mit-hmai ttha cotu kan si maw? Pathian kawhnak aw thei in kan awi zo maw? Jesuh Khrih cu i Runtu le ka Bawipa a si ti’n kan cohlang zo maw? Nitin kan nunram ah; taksa in siseh, fimnak in siseh kan tthanglian maw? Kan fimnak dingah casiar le zirnak a phunphun thawn tthansonak kan hawl maw? Kan zumnak a hngetkhoh ih a cak sinsin theinak dingah nitin Bible siarnak le thlacamnak in caan kan hmang maw? Pathian biakkhawmnak le Pathian thu zirnak ah kan nuam aw maw?

Zumtu zate hi Pathian hmai le minung hmai ah mit-hmai ttha cotu ding kan si. Khrihfa cu mi ih nautat mi si loin mi ih ttihzah mi si dingah Pathian in in duhsak. Kan bawipa Jesuh Khrih bangin taksa in siseh, fimnak in siseh tthanglian ding; Samuel vekin Pathian ih kawhnak aw thei in, Pathian awi in, Pathian hnattuan rin-umzet ih ttuan ding; le Solomon vekin fimnak zir ih zirmi ciingkeng in ziangkim ah hlawhtlinnak a hmutu si thei dingah zuam cio uhsi!

Rev. Run Cung Mang

Senior Pastor, LCF Malaysia

(Visited 39 times, 1 visits today)

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: