Mero Colhhmun- Mai Sokhlei Par

mero

Mai Sokhlei Par

“Kum 90!”

Pu Tai cun a kum zat cu dimten a vun sal. Amah te cun kum ziat a si zo ti hi a hminsin thei nawn lo. Tu khal a fapa in a sim ruangah kum 90 a kim zo ti a theiaw fang. A zum hnakin a rak upa ih, a beisei hnakin dam rei a tiaw tuk. A nupi ih tansannak teh kha kum ziat lai a rei zo pei? A cing nawn lo. Kum 90 sung can a rak hmandanpawl a vun ruatkir tum. A liam cia zo mipawl pakhat teten sar tum in a thinlung cu khual a tlawng rero.

A that laiah cun Pu Tai cu mitawkzet a rak si. A khukhri lakah amah tlukih lian an um lo; amah tlukih leitlun nun hmang nuam khal an um a zum lo. Ram sung lawng siloin ram leng tiangin ke a rak kar, a duh mi le tha a ti mi hmuah a tuah lo mi pakhat hman a rak um lo. A falepawl khal mineinung hlir an si thluh ih, a nun sungah harsatnak ti mi hi cutlukin a tep thuk dah lo. Amah theitu zo khalin a nun hi an daw kuahkoih, amah le amah khal leitlunih nun man neibik ah a ruataw ve ko.

Tui can ah a khukhri tamsawn cu mual an liam thluh zoih, anih lawng, harhdam le san sau in a rung tang lai. A kianglekapah tufapawl in an kil, an ngaihsak. Sumpai donhar ding a um lo, malte a nom lo deuh le a tufa pakhat khatin motor thawn sizung thabik an panpi, an tuamhlawm. A cancan le sibawi hman inn ah an kawhsak theu. Nupi khal nei duh lai si bang sehla a hrangah thil harsa a si lo ding. A neihnunnak in a lungthlitum ziangkim a famkimter thei ti a thei tuk. Asinan nupi neihsal ding cu a huam nawn lo rori. A nun sungah nunau ziangmawzat lai simaw a rak pehtlaih zoih, tu cun thindaitei um men a duhsawn thlang.

*************************

Pu Tai cu putar hmuahhmuah lakah mivanthabik a si tin an ti theu. A si ko ding. A umhmun ah ei-in thawbik bik hunsak a si ih, a dang duh hmuah in a falepawl in an tawlrelsak thluh. Asinan Pu Tai hrangah cun cupawl cun thawtnak danglam an nei nawn lo. Thil thaw tep theinak thahripawl an tha a mal thlang a si ding tin a ruat. Tuihlanih thaw le manhla tizetih a rak ei theu mipawl khal, tu ah cun a thawt hleicenak zianghman a thei nawn lo. Cun, rawl hakdeuh a ei len a pumpi in a tuar lo lalaih ralrin ringring a tul.

Ei le in ih thawtnak a nompi thei nawn lo hnu cun cumi parih a haheuhnak khal a tlaniam vivo. Si thei sehla cu rawl hi ei tul loin a pum sungah san theih mai sehla a duh. Ka ei huam lo tin zianghman ei lo’n vun um sehla a pumpi in rilrawn cu a thei kerker thotho fawn; hnekaw copin a vun ei phah theu. Rawl ei kathawtnak sii tivek khal a ei rero theu ko nan, cupawl cun cutlukin hna an tuan thei tuk nawn lo a bang. Kum in a duh nawn lo hnuhnu cun sivai thatha khal hi zianghman lo men a rak si tiah Pu Tai cun a ti theu.

Hnipuan tha le thilri mankhung pawl khal hman cawk loin a nei thepthep. Asinan hnipuan tha hruh in ziang a tuah cuang ding? Hlan vekin khawlak a leng thei nawn lo, mi lak a tlang thei nawn lo. Mai inn sungih um menih hnipuan tha hruh cun ziang sullam hman a rak nei lo. Cumi a ruah rualrualin tuihlanih hnipuan tha le mankhung pawl a rak tlaihsan thei zetnak san cu mi lakih hmaihngal a duh ruang menah a rak si ding ti lamlamin a ruat phuatpho. Tufangah cun Pu Tai hrangah hnipuan tha siseh, a hruktupawl siseh, zangfahza vekah an cang men. Kum reipi dam khal hi kan rak duh theu vio nan, a taktakah cun retheih kan tuar rei men, atawpatawpah feh hmaisapawl umnak thlanmual thotho  ah kan tthumaw leh ding sikhawh, a cawl hmaisa sa an hlawk men si lo sawm tiah Pu Tai cun a ruat bet vivo. Zoh hman uhla, tu hi kum 90 tiang nungdam in a um cu a si ih, ziangsi a thathnempi ciamconak um lem? Zianghman a tuan thei nawn lo, zianghman a ruat thei nawn lo, a nun man in ziangsi thathnemnak a suah? Eilein, sinlefen pawl a nompi thei cuang fawn lo. A tulefapawl hrang tisak thei mi zianghman a nei nawn lo thawn.. ziangsi nun cu a tlaihsan rero lai? Pu Tai cun amah ten thu a sutaw.

*************************

Inn sungih mah lawng to cuahcoih sunni siar khal hi Pu Tai cun a ning tuk thlang. A falepawl ih buaipit mi zianghman a kaih ban nawn lo ruangah thurelpi thei mi khal a nei lo; an thurel mi khal zianghman a theithiam nawn lo. An san laiih boruak le tui san boruak cu a dangaw verver zo ti lawng fiangten a thei. An lakah a tel thei lo, a pawl banve lo. An sim rero khalle a theithiam thei cuanglo.

A tufapawl thawn an karlakah horkuam kauzet dangaw vekin Pu Tai cun a thei. Anmah thawn tititlang thei mi thuhla malte takte lawng a um ih, curuangah rei khal an kawmaw thei dah lo. Anih khalin thurelpit ding a thei cuang lo. Thei khal sehla zohmanin rei an be paih lo ding ti khal a thei thotho. Ziangahtile anih cu a hna a set tuk zoih ringpi piih biak lawngah athliathlamin a thei thei fang. “Ziang tin e? Ziangtin maw?” ti leuhleuh a tul theu ih amah siseh, a betu khal siseh, zohman an thin a sau rei cawk lo.

Umhar in TV vek zoh hnik khal sehla TV programpawl cun Pu Tai ih thinlung cu rei an hip thei lo. Cule Pu Tai cu a mit a that nawn lo ruangah a thil hmuh mi an rau thluh thlang. Cumi cu sivai thabik le mikharh pawl khalin an bawm thei nawn lo. Tuihlanah cun ca siar tla hi a rak paih tuk, a rak nompi theu. Asinan tu ah cun cafang tumpi pi khal hi mitkharh thawn bih rero khal sehla an rau ruari thluh. A sungtepawl hman hi naiteih a zoh lawngah an hmel a hliah thei fangfang.

Hna a that nawn loih mit khal a that nawn lo hnu cun, kaa tiangmang khalin thil thawtnak a theih thei nawn lo ahcun, nun paihnak khal hi a riral deuhdeuh a si zik hi tin Pu Tai cun a ruat.

*************************

Tufangih Pu Tai in a tulbik mi cu rualpi pakhat khat neih hi a si. A thuruah mipawl mi pakhat khat hnenah hlawm a duh. A thurel mi hmuahhmuah theihthiampitu le pompitu ding pakhat khat a hai. Cui pakhat khat cu a khukhri a si lo hmanah amah hnakih nauhak tuk lo mi a si khal a tul. Culocun zohmanin an theihthiampi thei lo ding.

Pu Tai cun a thinlung ten a theih mi minungpawl pakhat hnu pakhat a vun ruat; nunau khal mipa khal. Anetnakih a hmuhsuah mi cu an zaten mual an rak liam thluh zoih, amah pakhat lawng nungdam in a rung tang ngiauhngi ti hi a si. Cumi a theih ngah veten Pu Tai cu a thin a rung nau sualso. Leilungtlun ah amah pakhat lawng milai um vekin a ruataw.

A um a har, a thla a tem, a tha a nau. Pu Tai cun thu a ruat bet vivo. Bible in milai hi leitlun mikhual vekin a rak rel. Cumi umzia cu tu cun a fiang puppi thlangin a theiaw. Milai hin a san saubik ah kum ziat tiang ha a dam thei? Kum 120 tiang khal va dam ko seh, anetnakah cun thlanmual a pan thotho ding! Mikhual khal mi inn ah ni ziat khal va cam seh, amai inn a si lo ruangah tlun a cut cun a tlun tengteng a tul. Anih khal leitlunih innpi ah kum 90 sung a rak cam zo; ziangtikah a tlun a cu ding ti cu a thei lo nan ni khat khatah cun a tlun a tul tengteng lai ding.

Cumi a ruah laiah Pu Tai cun a nun hlunpawl a vun ruatkir. A hlawhtlinnak, a lennak le a thiltitheinak pawl kha amah pakhat hrang lawngah maw a rak hman? Leitlun thatnak hrangah ziang tal a rak tuahsak dah maw? A thil rak neih mipawl kha midang thathnemnak hrangah tan ta mi a nei thei kem? A thih hnuah leitlun in an cinken ding tlak sulhnu ziang tal a rak siah zo maw? A rak nun man rak thathnempitu milai teh ziangzat an um thei pei? Leitlun ih a um nawn lo ding ruangah mi ziangzat in an pamhmai ngaingai ding? Cui a pamhmai ngaingaitupawl cu a nun man rak thathnempitupawl lawng an si ding! Asinan cuvek milai cu ziangzat henha a neih thei ding??

Pu Tai cu a ruat a ruat ih a mitthli a rung hal. Tu lawngah hivek thu a sutaw cu a tlai tuk zoin a thei. Tuihlanih thupibik ih a ruah mipawl le tui can ih thupi a ti mi cu an linglet theh zo. A nupi hrangah pasal tha, a fale hrangah pa tha, innsang hrangah patling cu a rak si thei men ko. Cumi cu a rak duhtawk zet. Cui dinhmun cu a lungkimnak a rak tling dah. Sihmansehla tu ah cun a duhtawk nawn lo, a lung khal a kim thei nawn lo. Cumi hnakih rak huapkaudeuh ding a si nan tin a ruat thlang. Mai innsang hrang lawng ruat ih a rak khawlawkdan, sungkhat, venghnen le rualpi pawl hrangih a kut a rak supdan le khawtlang thilthu ih a rak tirhfir theidan pawl cun thlanmual feh ding a hrehter.

*************************

Thlanmual thuhla a vun ruah cun Pu Tai cun tleicia a nupi Tha Kai tla a vun mangsuaksal. Pi Tha Kai in a thihsannak hi kum 10 lenglo a si zo. Anih talin rak dampi lai sehla cu Pu Tai hrangah hringnun hi tlaihsan a tlakdeuh lai tla a si mahna. A mitthlam ah Tha Kai thawi an ngaiawk lai le innsang an rak din vivodanpawl a rung lang ciamco. Tha Kai a ngai!

Tha Kai hi a falat laiah cun an khaw fala mawibik a si. A falat laiih a hmel le tituai umdanpawl a vun mitthlamsal tikah Pu Tai cun vei tampi a rak theih theu zo mi ‘milai kan nunnak cu pangpar vek men a si’ ti mi ih dikzia a fiang ruahro. Tha Kai a thih can ah kum 70 hrawng a rak si ih, cui caan ah cun a falat laiih hmuihmelpawl cu a keneh hman hmuh ding an rak um nawn lo. Si ko, milai cu pangpar vek kan si ko. Pangpar teh a vuai thluh hnu cun a parh that laiih a mawinak sulhnupawl hawlhmuh ding a um dah nawn sawm?

Pu Tai ih nun sungah hringnunih thlumnak, alnak le khatnak pawl cu tawkfang a rak tep thluh zo. Mak a tizet mi cu tuihlanih a rak tuarnat thei zet mi tongkam le tuahnak pawl kha tui can ah cun a ruahsal rero hmanah cutlukin a tuarna thei nawn lo mi hi a si. A kum a tar zo vekin a thahri zungzam pawl khal an tar theh zoih, napiih tuartertu thazang an nei mal deuhdeuh a si ding tin a ruat. Kum a hung tam cun lungawi ciamco, phur ciamco tivek a um thei nawn lo vekin, thinheng ciamco le tuar ciamco tivek khal a rak um thei nawn lo. Thil pakhat khat tuar ciamco thei ding cun thazang cah le kum no deuh tla a rak tul a si
hmang, Pu Tai cun a ruat.

Milai hi cet thawn an rak tthim theu hi tu cun Pu Tai cun mil a tizet. Cet cu a thar laiah cun a hnatuan a tha, sinan hmannak a reideuh cun a thilri pakhat hnu pakhat an run ttawnttai theu. Cuvekin milai khal kan taksa pengpawl kan hmannak a rung reideuh cun ttawnttaih lam an panve vivo. Mit, hna, ha, lung, kaileng, pumpi, thin.. aiha.. pakhat hnu pakhat in, cet thilri a siat tikih kan remthatsal cingcing bangin, kan taksa pengpawl khal pakhat hnu pakhat sibawipawl ih remthat, sivai thawi tuahthatsal a tul theu.

Cet thilri cu kum a hung rei le a hnatuan a fung deuhdeuh ih a siat ol sinsin bangin, milai taksa khal a tar deuhdeuh vekin, a taksa pengpawl cu hna an tuan tha thei nawn lo deuhdeuh a si ko. Cet thilri sia, tuahthat a theih nawn lo mi cu hnawmpen ah hlon a si theu bangin, milai taksa khal sivai in a thatersal thei nawn loih a thi asiahcun thlanmual ah phumhloh a si theu. Thil ziang khal hi caan a liam hrethro bangin siatlam pan hrethro hlir an rak si!

Tuihlanah cun Pu Tai cun a leitaksa hnakih a thupitter mi a rak um dah lo. Cui a taksa a cah theinak ding, a mawi theinak ding le a harhdam theinak ding hi a ruat hmaisabik theu. Cutheh in cui taksa ih duh mi, hiarhal mi le dil mi poh cu phuhrusak thluh thei a rak zuam. Asinan tui can ah cun cui taksa ih thindiremnak, mawinak le cahnak pawl cu leikawsungah phum in a um leh dingih, a rei hlanah an ziamral thluhsal ding.

A rak uanpi thei zet mi le a rak hlimpi thei zet mipawl kha tui can ah vun ruatkirsal rero khal sehla zanmang vek menah an cang thluh. Tuihlan, hlawhtlinnak a rak co laiih a lungawinak tivekpawl khal khalai  caan hrang lawng a rak si; zianghman rei a daih lo. Thil se thei hmuahhmuah le hloral thei mi hmuahhmuah, a ruangpum telin, cu a rei hlanah an siatral thluh lai ding ruangah leilungin a phumhloh thei lo mi, lole, mit ih hmuh a theih lo mi thilpawl lawng tu ah cun a ngaithupi in a sunsak thlang.

A falepawl hrang a tan ta mi ‘rothil’ hi ziangvek a si ta? tiah Pu Tai cun a vun ruatkir. Innpi runthang, loram, thilri … cun teh? Nunzia dik, lungput dik, zangfahnak, lainatnak, duhdawtnak le pumpeknak..
cupawl kha a falepawl hnenah ci a rak tuhsak ta maw? Mi tampi hrang si dingin a rak zirh dah maw aw? Hmuh theih rothil cu tam hnenhnenin a rak tan ko. Asile hmuh theih lo rothil teh? Pu Tai cun fiangten a ruat thitha thei nawn lo.

*************************

Pu Tai a cau tuk thlang.

Ihkhun parih a ihnak khal a rei thlang. A ban ih an thlaih mi sipalang cu a cem har tuk tin a ruat. Ziangvek si tha le sibawi thiam khal a kiangah cencilh in tuamhlawm khal hai sehla, a nun meifar amah tei a ti a cem can a thleng leh thotho ding ti a thei keukeu. Zianghman le zohman in an runsuah thei nawn lo can a nai cuahco thlang ti khal a thei thotho.

Dam rei cu Pathian thlawsuah a si rori. Sihmansehla luarkai tukih dam rei cu Pu Tai cun a duh lo, a paih nawn lo! A kaa in thawtnak a thei nawn lo, a hna in a thei thei nawn lo, a mit in khua a hmu loih, a ke in a duhnak hmunah a hruai thleng thei nawn lo. Cun, a thluak khalin thu a ruat thei nawn loih, a thinlung khalin lungawinak le riahsiatnak pawl a tep thei tuk nawn lo. Culawng a si hrih lo, a thianrual le a duhdawt mi minungpawl mual an liam thluh zoih pawl ding le biak ding a nei lo. A khawvel ah a san lai thuhla thei bantu zohman an um nawn lo. Cule, a tulefapawl thurawn thatha a pe thei nawn loih, an hrangah thathnemnak zianghman a nei nawn lo. Cucun a hrangah nun hi ziangsi haheuh rero ding um nawn?

Leitlun nun manhlatertu, tlaihsantertu le haheuhtertcu cu, cui leilunih thlum-alnakpawl kha a rak si tiah Pu Tai cun a ruat. Cui thlum-alnak hmuahhmuah pakhat hman tep thei nawn lo hnu cun leitlun ih nun cu cite tel loih sa ei vek, dal diapdiapin a thawtnak a um nawn loih ei duhnak khal a hlo thluh. Milai nunnak hi camkhat sung lawng a sizia Bible in tahthimnak tampi hmangin a rak sim. Pu Tai cun a nunnak cu van ih mero vek rorin a hmu thlang. Mero khal khuitawk simaw panin a zaam, a vak rero ko. Milai hi teh ziang panin si kan cangvaih ih kan tuan rero ke? Nung dingin kan zuam, kan sualbuai ih kan pahtlang rero. Mero cu a vak a tawi rero ko nan a keneh le sulhnu pakhat hman hmuh ding um lo’n a hloral ta theu. Hitawk zawnah mero bur khat a rak um dah ti mi hnuhma khal hmuh ding zianghman a um dah lo. Milai khal…

Pu Tai cun si thun ding cu a duh nawn lo. Asinan a falepawl cun a phunphunin an lem. Pu Tai cun milai san hi kumkhua tla a rak si loih a tawkdeuh lai tin a ruat. Culosehla paih lo cingtei nun ngerngi a tul rero dingih ziangtlukin a retheihthlak fualfo ding! Tu cu Pathian in A sersiam mi mero vek milaipawl hrangah ‘colhhmun’ a rak timtuahsak cia. Si ko, mero vek milaipawl ih colhhmun cu …!!
——————————————————————————————

November 6, 2012
On Tuesday
12:54 PM

 

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: