Mai Cherry Zahau Le Kawlram Dinhmun Thlirnak

CT: Atu na umnak ram le na hnatuan kaihmi?

CZ-  Umnak hnget ngai ngai ka nei hrih lo e, kan ram ding hmun a tha vivo le cu, Kawlram ah permanent address ka nei ve thei ding tin ka ruat. Tu hi tlawngkai phah ih, Chin Women Organization ah Chin nauhak bawmnak ding ah ka volunteer rero, International NGO dang dang ah project consultant ka tuan phah.  Full time in hna ka tuan thei hrih lo ruangah si.

CT: Na hnatuan thawn pehparaw in ram ziangziat ah kual na tlawng zo? Cumi pawl sung ihsin ropi na ti bikmi le mak na timi?

CZ- Europe ah ram (United Kingdom, Germany, Belgium, Czech Republic, Georgia, Denmark, Norway, Switzerland, Luxembourg leh continent dang pawl cu Australia, USA, Sri Lanka, Vietnam, Indonesia, Cambodia, Hong Kong, Thailand, India. Work visit si lo ih, transit leh khaw maw thawn cun Japan, Singpaore, The Netherland, Turkey pawl tla ka thleng ve.

CT: World Leader mi poimawh tampi thawn nan tonawnak ah Chin mi thu lo suhtu an um maw?

CZ- Chin mi thu lo cu, Kawlram politics leh regional politics rel can tampi a um ko. Thimnak ah Association of Southeast Asia Nations (ASEAN), India politics tla kan rel ko.

CT: Chin Women League ih President le Kawlram pumhuap Numi pawl hrang ih au-tu na dinhmun in harsa na tibikmi ?

CZ- Nu hrang ih hnatuan, dodolnak hmaisabik cu kan mipa pawl hnen in sin a si.  Nu pawl ih tuantheimi, ti theimi upatnak pe duh lo tu leh pawmlo tu tampi kan tawng theu. Chin nu lakih ka tuan lai hi harsatnak ka tawng theu mi cu Chin pawl cu kan hnam (tribe) issue hi  tum tukih, himi hma kan sawn nak ding in dal tu a si tin ka hmu. Cun, kan nih Chin nu pawl cu zirnak lam leh knowledge ah tla tampi hma sawn ding kan nei lai. Harsa ka ti theu bik mi cu personal interest thawn organization rak lut leh tel an um tikah, cuvek lakih hnatuan kha a har tuk. Women’s League of Chinland tin ko ding a si, cun President si lo in, Coordinator ka si. WlC ah hin member organization 10 an um. Tu 2010 ihsin member 9 a si.

CT: International Radio Station paziat in interview nak a lo nei zo? Ziangvek thu si an lo sut tambik?

CZ-BBC 2 ah voi hnih, Women to Women-UK ah voi hnih, VOA-Australia ah voi 1, US based radio ah voi 2, Belgium base ah voi 1, Czech Republic ah voi 1. A dang, Vatican Radio ah voi 1, Italy Radio voi 1, France Radio 1 Mirang tawng hman lo tamzet a um lai nan, an za ten ka thei cawk lo e. Burmese radio ah tla cu a tam tukih, ka thei cawk lo e. Himi interview pawl ah hin Chin issue lawng si lo in, Kawl ram politics khal kan rel tel.
CT: A taang laimi Parliament sungih MP tonak 48 cu NLD in ngah thluh bang sehla ziangvek dinhmun tiang in cuih MP thar pawl cun thahhnem nak an nei ding?

CZ-Tu April 1 election ah NLD cun seat 43 an ngah, himi hi parliamentary 6.4 % lawng voting power an nei. Curuangah ralkap party USDP leh an mah ralkap pawl ih thuneihnak cu a kel vek a si hrih.

CT: Tulai Media ah Kawlram thlenggdang lamnak thu tampi hmuh thei le siar theih in um, ramsung ah teh Media ih ngan le tarlangvek in Mipi in an hlawkpi maw?

CZ-Media pawl nih critical issues ngai ngai hi ram sungah duh vek in an highlight thei hrih lo, a hleice in ralkap pawl ih corruption leh human rights violations pawl hi ziang hman an rel thei hrih lo. Cun thil man khung ciam mam (inflation) hi international media pawl in an cover thei lo/duh lo. Himi hi mipi pawl ih tu ih an harsatnak ngai ngai a si.

CT: Kum-2008 Kawlram daan hrampi hi teh thleng danglam thei dan a um pei maw?

CZ-Kum 2008 danbu thleng tul mi pawl thleng theh ding cun kum 2015, 2020 election tiang aim ih kan nawr a tul. Cun, parliament lawngah MP pawl an nawr le cu a ngah lo ding, mipi cangvak nak (mass movement) a tul, ralkap pawl tha a tha tuk lai.  Kan politicians pawl in mipi support lakih strategic zet ih nawr a tul, a hleice in ethnic rights tla cu Kawl ralkap pawl in nasa zet in resistant (dodalnak) an tuah lai ding, cumi pawl cu mipi khal in fiang zet ih kan theih a tul.
CT: Ramsung ah Tourist tampi an lut rero ih itnak hmun Hotel hman a um lo ti thu kan thei ih himi tlunah teh na hmu dan? Tourist pawl ruangah kan kawlram image a thleng sual pang pei maw?

CZ-Tourist feh hi cu kham theih a si lo,  cun tourism ruangah cultural and social values cu a thleng aw ring ring, cumi cu kawlram khal ah dan rual lo in a thleng lai ding. Tourist pawl ruangah image a thleng aw ding ciam mam cu ka zum lo, ka ruatsual tla si men thei. Tourism ruangih economy hma sawn thei nak dingah system tha ten tuah kha a thupi bik sawn.

CT: US le Europe pawl in pursum leilawnnak an onnsak a cuh tiin na hmu maw lole a hlanvek in kharhkhum sehla a tha sawn ding?

CZ-US leh Europe cun trade lam ah siseh diplomatic tie lam ah si seh an ongaw vivo ding tin ka zum. Reform a um mi tete pawl acknowledge leh reward tuah cu a tul in ka hmu. Asinan, constitutional reform tuah ta lo ih, nasa zet ih investment a lut ciam mam le cu, military corruption leh human rights violations (milai canvo bawhsiatnak) a thleng sal la la ding.

CT: Tulai ramsung Numi pawl ih dinhmun ziang a bang, an pianvo an co vivo maw?

CZ-NLD candidates lakah nu pawl an rak tel tam vivo kan hmu ih lungawi um zet. Tu parliament nu hi 22 an si ih, asinan a pawimawh cin ministry ah ziang hman si nak an nei lo, Daw Aung San Suu Kyi hin post pawimawh a kai pei mo theihfiang a si hrih lo. Asinan, Division leh State level ah nu pawl hi kan um lo nasa. Cun business lam ram dang ah cun nu CEO tampi an um zo ih, kawlram ah kan um hrih lo ti tluk a si. Post pawimawh leh sangah nu pawl kan mal lai nasa. Himi hmun ah tel ban vivo ding cun tampi capacity building leh zirnak, theihnak lamah hmalak ding tami a um lai.

CT: 88 thlawngtaa pawl an thlah mi tlun ah na hmuh dan?

CZ-Mi malsawn mimal zalennak (personal freedom) an ngah thlang ih ka lungawi ngai ngai. Asinan, an mah vekih zalennak a ngah hrih lo mi an um lai ruangah, cumi pawl hrangah campaign tuah ding tampi a um hrih.

CT: Kawlram uktu tlunah tlangparmi pawl in ziangtin an hmu, an duhmi remdaihnak an ngah thei ngaingai pei maw?

CZ-Tlun lam ih rel zo vekin, tu hrih ah cun, tlangmi pawl hrangah tluktlangawk nak ngai ngai a um hrih lo ih, demand tuah khal thil zet lai a si tin ka hmu.

CT: Federation or pinlung cachuk vek ih ukaw dan ding thuah tlangpar mi pawl ih saduh thah vek in kan ngah theisal pei maw?

CZ-Politics cu a thlengaw ring ring mi a si, kan mah tlangmi pawl lungrual ten kan duhmi kan demand tlang theh ah cun ngah thei leh ko ding e.

CT: Chin ram sungah teh himi thleng danglamnak ruangah mipi an thahnempi tiih nah mu mi malte?

CZ-Tu hrih ah cun mipi hrangah cutlukih thasonnak tum zet zet cu hmuh a har, sim zo vekin, can sau pi a duh lai ding. Ziang ruangah ti le, ral kap uk hnuai ah kan um rei tuk ih, mipi kan lungput, local leh district level ih thuneitu pawl lungput, dan leh dun zawm ding pawl, tampi thleng aw tul mi tla a um lai hrih.

CT: Chin Politic tlun ih na hmuh dan? Kan tlaksamnak ziangbik asi? Ziangtin kan feh le kan thangso ding?

CZ-Tlanghzet ih sim le cu kan Chin politics hi cu a sang hrih lo zet. Kachin leh Karen unau pawl politics tla kan zoh a tul. Cun Leitlun ram dang dang ih politics tla kan zoh tel theh a tul. Kan Chin mi pawl kan harsasatnak bik cu tribal politics hi a si. Tribal politics hnak in national politics kan zoh len hma kan sawn dueh ding tin ka ruat. Cun personal iksikawknak hi a tam tuk. Zumtu kan ti aw fawn, iksiknak lawng lawng in kan khat, himi hin national politics ih lungrualnak ding lam zin a phit nasa.
CT: Chin mi pawl Media lam ih ke kan kar dan hi kan thangso tiah na hmu maw? Ziangtivek in hmalak kan ttul lai?

CZ-Media groups te te nan ding vivo ih a tha zet, tawng dang dang hman kan si ruangah, mah tawng te ciar ih news kan nei thei tla hi a tha. Tang vivo uhla, TV leh Radio station tiang khal tuah thei ding ih tan nan lak vivo ka duh sak zet. Mipi hin “ right to information” an nei ti mi kha theih ring ring a tha. Cumi “ right to information” a tak ih suah ter ding ah cu media a cak a tul.

CT: Kawlram ah teh tlunkirsal na tum maw?

CZ-Ka tum ko. Can tha ka hngak hrih lai.

CT:Pumpak thuah ziangtikah pasal neih na tum? Ziangvek pasal si kumkhua ih umpi ding ah na duh?

CZ-Pathian thu thu a si.

CT: Na keeneh a lo thlun sunzawm theitu mipa/numi trained mi na nei maw?

CZ-Women’s League of Chinland (WLC) ih ka tuan lai ah internship in si maw, training insi maw tampi cu training ka pek ih, ideology lam ah tla napin kan hrual aw dah. Asinan, pumpekawknak hi a harzet, cun a pumpeaw thei tu ding le, skill leh family/social support a um lo tikah, dung an kir sal. Himi hi tuni tiang ka thin ti na ter tu a si.

CT: Chin Mino pawl hnen ih na cahduh mi?

CZ-Mino pawl hi politics ngaihsak lo ih kan um rei tuk len, kan hlo vivo ding. Curuangah politics ah kan harhvang zet a tul ih, kan mipi, kan ram in ziang kan tul, ziang ka tuah thei mi a um ti mi kan ruat cio a si ah cun, kan ram hrang lawngah a si lo, kan mimal nun khal ah a tangkai.

Ka mimal nun ah tla voi hnih khat cu mah hrang that nak sawn ih feh cak zet nak tampi a um theu, asinan kan mipi pawl vun ruat ah tha thlah man lo in vuan tuan tento duhnak leh phurnak thinlung a um sal theu. A cang thei a si le cu, khavek thinlung pu mi no tampi kan um ka beisei zet.

Voitampi ka sim zo vekin, kan suah keh nak kan hngilh lo a tul. Cun kan can hman dan hi kan uluk ngai ngai a tul.

CT: Caan tampi in pek mi parah lungawinak tampi kan nei ih a lo pehtlaih duhtu hrangah pehtlaihnak vek a um thei pei maw?

CZ- Voitampi ka sim zo vekin, kan suah keh nak kan hngilh lo a tul. Cun kan can hman dan hi kan uluk ngai ngai a tul. Aw keitla hivek caantha ka ngah ih ka lungawi ve zet, ke email cherry.zahau22@gmail.com ah in pehtlaih thei asi.

(Visited 114 times, 1 visits today)

Comments

comments

18 Comments

  1. Ava ropi dumdo em. Chin minu lakah Cheery Zahau kan neih hi cu kan van a tha tuk aw.., Thanau lo ten aw … Cheery !!

  2. Ma ram ih comment ka ring.
    Ka lungkim pi thlepthlep

  3. CT: Kawlram ah teh tlunkirsal na tum maw?
    CZ- Ka tum ko. Can tha ka hngak hrih lai.

    A sang thiam tuk, ka uar nasa. Kawlram tlun dingah Ram that a hngak ta lo riai. Can tha a hngak sawn. Ram that hngakih tlun tum pawl cu kawlram ziangtlukin thlengawknak um hmansehla tui kan/nan umnak ram ai-cun a tha dah lo dg ti theih si. Tlun ti nan nei nawn lo ding tinak abang. Cantha hngak pawl cu Kawlram, Chinram ah kan tawngaw leh kei cu. Lungawium nasa ding.

  4. Interview siar a manhla nasa.

    Cherry, na politics cangvaihnak zalam na tluangzetih kan lo lungawipi.

  5. Nunau sawn riangri in hma in hruai ih lungawi um ngaingai.
    Zuam nasa aw.

  6. Siangte Senhri says:

    Mai Cherry,na ro pi tuk aw.Ka lo uar tuk.na tumtah nak le beisei nak vek in atak in Pathin hlawh tlinnak lo pe hram seh law tiah thlaza kan cam

  7. Na pumpekawknak parah Pathian in lo ttanpi hramseh,ka lungawi hna a ngam zet nan kan Chinmi ah na hnu a zulhtu mawh alo dinpi vivo ngaingaitu kan um hrihlo hi thin a na ve ko,ttuan man rahsuah cu na hmu leh ko ding,Cherry.

  8. CT pawl nan fair lo tuk.
    Ca nan post mi comment theih dingih a um ah cun ziangvek comment khal approve tuah ding cu nan hna a si…Comment theih loih nan tuah asiah cun thu hran..tubaihte ih ka comment mi kha approve run tuah uh..CT mi hrawkhrawl pawl.

  9. Ziangah ka rual Khaw Vel Thang ih comment nan rak approve lo.
    Khaw Vel Thang so khaw a si. Mei Mei.

    Ka rual Khaw Vel Thang (Mangte) Malaysia ih um rero pate ih comment mi cu rak approve ko uh…

    Lairam president a si kha…..

    Nan hrawkhrawl titiang a tong khi….
    A nih cu rul hnakin a hrokhrawl deuh ding…

  10. Cherry na zuamnak parah kan lungawi.

    Jahau timi cu ngan lo hram uhla a tha ding.
    A nin um deuh thlang…Lalfa ti aw pawl.

  11. Zuam sinsin law rinsan na tlak tuk.
    Lungawi um na sa.

  12. Dear Khaw Vel Thang le siartu zaten,

    A hmaisabik ah Cherry Zahau ticiah ngan dingmi hrelnak a um miparah ngai dam kan lo dil. Asinan thusuh letsalnak ah CZ (Cheery Zahau) timi Short form thotho asiih thlengmi a um lo tithu tarlang fawn sehla.

    Cule Mai Cheery simvek in Tribal Politic fang lawng kan si tikah na comment sungah casiartu pawl hrangah Sensitive deuhmi tongfang a um ruangah on hold mi asi. CT nan siar ringring nak parah lungawi tampi a um ih rinum sinsin ding in kan rak zuam vivo ding, rem ttulmi khal kan rem vivo ding so khaw, hrawkhrawlnak a um lo ti thu kan sim than bet duh fawn. Keep our peoples informed!

    CT Admin

  13. Van Nei Zing says:

    lai mi pawl khal thansonak lam kan pan vivo ko thlang nunau lam cangvai thei tu khal kan nei thei vivo ih; calai lam in,lemcang lam in,hla lam in,politice lam in le a bik tak in mipi pawl in thuhla kan thei thei ve nak dingih thuthang lam ih tuanvo nei tu kan lo nei thei hi Pathian hnen ah lungawi thu ka sim theu…nan ca ka siar tin in.Cherry Zahau le CT pawl thanau lo te in tan lak vivo uh law nan bang man a lak hrimhrim lo nan mipi pawl kan mit vang ter tu nan si.
    pehzom ih tuan thei ding in le nan tuahtuan mi mual a nei sinsin thei nak ding le damcahnak thawn tuar theinak thazaang tla nei thei ding in thla kan lo camsak ko.Pathian in lo thlawsuah hai hram seh.

  14. Upatmi CT Admin,
    Short form ih CZ kha ka rel duh mi a si lo.
    Kei ka rel duhmi cu “Jahau” nan timi khi a si sawn.
    “Zahau” tiih nan ngan paih lo asiah cun ngan duh hlah uh, “Jahau” tivek in ngan hlah uh..kha vek cu nautatawk thu deuh in ka hmu.. English pawl kha khi English ti aiah Englist tivek in an ngan dah lo..thil cu a si a si vekin ngan fukfo uh..

    Ka rual, Kim Bawih, CT pawlin na thu sim cu an va lung nasa ve.
    Nangmai ruangah ka comment mi in rak approve sak riai..
    Na parah ka lungawi nasa.

  15. Van Nei Cuang says:

    Khaw Vel Thang ti aw pa…..

    Na tongkam hman mi ralring deuh theu aw.
    CT pawl cun na ID le nangmah khal an duh ahcun an lo thei thei ding.

    Cherry na lungawipinak le criticize na duhmi kha ngan awla a tawk ko.
    Thil dang ngan vingvo a tul lo.

    Mi fak thiam ding.

  16. Kan Laimi nunau ahcun Cherry uar um zet si.
    Lungawi pi zet.

  17. Chery,

    Kan lawm ko.

  18. Ka rual duh Van Nei Cuang,
    Thil dang ka ngan “vingvo” lo hokhaw.
    Ka ngan “vivo” a si sawn.
    Theiaw ter zetin i run sim ve tthekttho ih lungawi um khawp mei.

    Cherry Zahau cu ka upat tuk e..ka cawisang in ka lawm zet.
    Ka fak zet ih ka uar zet fawn..

    Asinan,ka rel duh mi ziang a si ti na thei lo a si hi..
    Tuihnu lam ah theiaw ter nawn in mi va sim tthekttho nawn awhlah.

Comments

%d bloggers like this: