Leilungpi A Rak Phel Aw Dah Ngaingai Maw?

x000mya

Salai Thang Luai (U.S.A)

Baibal sungih Thufim ngantu Mifim zet in theih lohmi pali a nei.  Cu pawl cu van ih a zuang mi mupi ih zin, lung par ih rul fehnak zin, tipi thuanthum par ih lawngpi fehnak zin le mipa le fala an fehnak zin pawl an si.  Mifim mithiam pawl khal in theih lohmi an rak nei.

Tulai santhar thiamnak sang zet hman sehla, minung thiamnak le fimank ih theih ban loh mi, thilmak zet zet tampi an um.  Cui pawl lak ah ‘leilung pi a rak phel aw dah ngaingai maw’ ti hi a tel ve.

Mithiam pawl in kan leilungpi hi leiram tumpi pakhat lawng a rak si nan, thil pakhat khat ruangah a rak phel aw an ti. Hi ti vek ih Leilungpi a rak phelawk mi hi Mirang `tong cun Continental Drift ti ah an ko.  Kan leilungpi cu a rak phel aw ih, tipi in hmun dang dang ah a feen a si ding ti ah an ti.

continental-drift-usgsKan leilungpi a phelawk hlan hi Pangaea san ti ah mithiam pawl in hmin an pe ih, himi san hi tuhlan kum million 300 hrawng a si ding an ti.  Pangaea san in kum million 100 a rei hnu ah kan leilungpi cu a phel aw thok ih Laurasia le Gondwana timi Khawmual (continent) pahnih ah an phel aw.  Himi hnu kum million 100 ah a phel aw leh ih, hmun li ah an phel aw. Himi hnu kum million 50 ah a phel aw bet ih, tulai North America le South America pawl cu Europe le Africa pawl thawn an phel aw fel ih, an lak ah tipi a ra um tiah mithiam (scientist) pawl cun an zum.

Continental Drift thu hi tampi ngan le siar ding a um ih, siar nuam le theih `tha zet khal a si. Cui’h tlun ah Baibal thawn zohtlang khal a phu tuk ruangah Baibal thawn mal ten kan zohtlang ding.

Genesis 1:9-10 ah leilung le ti cu `then aw dingah Pathian in thu a pe.  “…Pathian in Leicar cu ‘Leilung’, tiah a ko ih, hmun khat ih a kom awmi tidai cu ‘Tifinriat’ tiah a ko..”. Hi tawk Baibal bungcang ih kan hmuh vek a si ahcun leilungpi hi hmun khat ih um ding awm tak a si.

images (1)Noa’h san ah tilik in leilung zaten a rak khuh thluh nan, leilungpi a phel awk thu a um lo. Kan Leilungpi a `then awk thu hi Genesis 10:25 le I Chronicle 1:19 ah a um.  Hi tawk ih kan hmuh mi hi thu bang aw an si.

Himi bungcang hi Falam le Hakha Baibal in ‘leilung mi pawl an `then aw thluh’ tiah an let. Mizo Baibal (Old version) in ‘lei hi `then in a um’ ti ah a let ih, Mizo Baibal thar cun ‘khawvel mi an `then aw’ tiah a let.  Mirang Baibal tam sawn cun ‘leilung a `then aw, earth divided’ ti ah an let. Siar ol ding ih an let mi Mirang Baibal hrekkhat lawng in ‘leilung mi pawl an `then aw’ tiah an let.

Curuangah, hi thu hi Baibal thawn kan zohtlang tikah kan zohmi Baibal version ih zir in ruahdan dang dang a um. Himi bungcang ih relmi le mithiam pawl ih relmi ‘Continental Drift’ hi an bang aw ti ih sim le rel theih si lo hmanseh, Genesis ih leicar pakhat lawng a um mi cu atu kan san ah a um nawn lo ti a fiang.

Cui tlunah, America le Australia pawl ih minung an rak um mi hi thilmak zet a si.  Europe mi pawl hi lawng thawn America, Australia le Island dang dang ah an feh.  An thlennak hmun hrekkhat ah minung an rak um ih, hmun hrekkhat ahcun an rak um lo.  America, Australia le Island pawl ah ziang tin minung an rak thleng si pei ti hi thil mak tak cu a si.  Ziang tin an rak feh ih, ziang tik in an um thok ti khal thilmak an tling.

Baibal ih kan hmuh vekin Babel lung dawl hnu in Leitlun minung pawl cu hmun dang dang ah an feh.  Himi san ah minung pawl ih thiamnak hi a sang zet zo.  Babel lung dawl hman an dawl thei ahcun tifinriat par ih to ding lawngpi an sak thei zo tla a si men ding.  America ih minung an ra thlen dan hi zum dan dang dang a um ih, mi tam sawn cun ‘Siberia (Russia) le Alaska (US) peh awknak in America ah an lut’ tiah an zum. Hi pawl ih zumnak vek a si ahcun America ih rak um hmaisa pawl hi ‘leilungpi a `then awk lai ah tel cih lo in, a hnu ah an feh leh sawn’ tinak a si.

Hi vek in America ih rak um hmaisa pawl hi an rak vai si bang sehla, ramsa pawl teh ziang tin an ra thleng si pei ti theih a duh um zet ding.  Tidai umnak ah nga a um an ti bang in hramlak a um ruangah ramsa pawl an um tla a si thei.  Australia le Island dang dang ih minung pawl teh ziang tin tipi kaan in an rak vai si pei ti theih thiam a har zet.

Curuangah, mithiam pawl ih an sim mi Continental Drift a rak um ih, minung le ramsa pawl khal hmun dang dang an thleng tla a si thei.  Cuti a si lole, Babel lungdawl ih `tong dang dang an hman in an vai vivo ih, America, Australia le Island dang dang ah an rak thleng tla thil cang thei tho tho a si.

Tulai thiamnak hi a sang tuk zo ih, thlapi par hman minung an thleng zo.  Asinan, ziang vek mithiam khal ih theih fiang theih lohmi thil cu an um lai.  Curuangah ‘kan leilungpi a rak phel aw ngai ngai maw’ ti khal hi leitlun mithiam pawl ih theih lo mi thilmak a si ring ring ko ding.

maxresdefault

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: