Lairawn Thansohnak Ding Ah

Burma Ram Feh Dan Ding Part XII

Dr. Runbik Taithio

Lairawn thansonnak ah

Burma Ram Feh Dan Ding ka ngan mi hi mi ziangmawzat in in rak siar sak theu ih nan tlun ah lungawithu ka sim. Kei hi New Delhi Prospect Burma school ah principal ka tuan ih Pathian hmai ah tling lo cing te in Delhi Burmese Christian Fellowship ah chairman ka tuan. Tui kum in ka kum 10 nak a si. Kan ram ah tlun ka duhzet nan ziangtikah ka tlung thei ding ti ka thei lo. Cuiruangah hi “Burma Ram Feh Dan Ding” ka ti mi hi kan ram le miphun hrang ih ka tuan thei hrih mi ah in rak pom sak uh tiin zangfah ka lo dil hmaisa.

Lairawn kan ti mi Kaley phairuam thansonak ah a phunphun in zoh a theih ding ih tu hi zirnak lam in zoh hmasa phawt sehla. Burma ram ka fehsan hnu kum 36 lai a rei zo. Cunah cun zirnaklam khalah ziangmawzat a rak thangso ti ka thei. Asinan duh vek a si cuang lo .Cuitlun ah quality hnak in quantity a si deuh. 

Thuthim nak ah, Burma ih BA ong pawl cu a tlangpi thu in Delhi an rat tikah  keimai Prospect Burma tlawng ah a hrek cu Pre intermediate in an thok a tul. Ahrek cu intermediate ah an lut thei fang fang an si. Hiti a si quality kan tul vekin quantity khal kan tul thotho. Quantity zawng khal in duh vek in a rak cak lo dan  ka run ngan ke. Ka ni te um nak khua Hmun Tha ( Zuatit ) ah 1976 lai khal ah inn 300 zikzik an um thlang. Cu laiah Laitlang ih Khuangli ah affiliated middle school an din ih Zuatit pawl cun Tahan kan nai pam an ti ih an nei duh lo.

Cule kum 20 hnu 1994 hrawng ah affiliated middle school an run nei.Tahan cu peng 2 hman a hla lo, a dik ko. A si nan cumi peng 2 te feh thei lo le feh paih lo pawl kum 20 sung ah tampi an um ih cuipawl cun hiamnak sang an nei ta lo a si mai .Cuitlun ah Tahan ih khan (room) pakhat ih tlawngta 50 tlun to vi ca tha tei zir thei lo hnak cun Zuatit ah room pakhat ah tlawngta 20 hrawng in ca rak zirh seh la nau hak pawl an thiam thei zet ding. Inn 280 lai hrawng ah saya 3 lai cawm cu a har lo, Khuangli hman cun inn 100 lai ih saya 3 an rak cawm si. Cuti vek in tu lai khal ah Min Hla (Tithim) khal ah affiliated high school a um hrih lo hmang, inn 400 lai an si cing ih Kan zuam natsat a tul.

India le Burma

Khuahlan lai kum 2000 tlun lai ihsin India le Burma cu an rak pehtlaih aw zo. Buddhist biaknak khal hi Burma ah India i sin a lut. A kar lakah Chin hills, Mizoram Tripura, Chhittagong hills tivek  tlang sang pipi a rak um ruangah India lam khal in kum 2000 sung ah Burma hi an run uk thei celo. British pawl kha British India hmin in India le Burma rak komtu hmasabik an si. Cule Burma ram cu ram tha a rak si ih minung an mal tuk ruang ah British pawl in India kuli tampi an la ih 1920 hrawng tla ah cun Rangoon khawpi ah Kawl hnak in India mi an tam sawn. India mi tam zet hi Japan ral ih Japan pawl i Burma an uk tum ah India ah an tlung.

India le Burma independence an ngah tik ah khan Prime Minister ve ve Jawaharlal Nehru le U Nu pawl kha an kawmaw ngaih tuk ruang ah ram 2 khal an thurual i,Burma ram Karen le Communist pawl i ral an tho tum ah khan India cun  Burma hnen ah rifle 5000 tla an rak pe dah.

1962 i Burma i Ne Win ralkap a cozah an rung kai tik ah khan Burma ah India mi an tam tuk an ti ih India mi 600,000 lai India ah an tlung tir. Himi i sin Burma le India pehtlaih awk nak cu a run se thok. An dihmun a rak that lo zia cu,1964 hrawng i Pu Ral Hmung, Pu Hrang Nawl pawl i Burma do ding i ral an thok tik ah khan an nih Lai MP pawl khan Delhi ah India PM Nehru rori an rak tong thei a si.

(Visited 97 times, 1 visits today)

Comments

comments

One Comment

  1. Dear Pu Run le Zaten,

    Laitlang ka um laiah zanvar khap 5 bel ih kan hnaam mi hangbo zingpit thawh vete ih ei hi manhla ka ti ngaingai. Cuvekin Burma Ram Feh Dan Ding siar khal manhla ka tizet.

    Burma Ram Feh Dan Ding Part XII tiang na ngan khawsuak thei ih a lungawium sinsin. Khawruahnak tamtirtu le theihnaklam alert in petu pakhat a si.

    25 October 2009 ahkhan Dr. Van Ram Uk campingnak ding Hall sang ding in kan pahnih te’n kan feh, lai ah Laimi hrang thil pakhatkhat tuah aw cucu cangannak thawn tla, thok aw tiah ka lo sawm dah.

    Cumi hnu reilote ah “Kawhhran thansohnak Ding” timi na ngan thok in ka thei ta. Theihsual pang asile ngaithiam-awk ah! Asinan, ziangtin simaw na cawlhsan sal ih lung a leng in um a har duh nasa.

    Tu ah tha thar thawh in Burma Ram Feh Dan Ding a phunphun in na run ngan thok salih kan nuam vutvo sal.

    > Weekly Issue (Zarhtin suak) in maw na ngan tum vivo?
    > Cun, ziangtik tiang na ngan peh vivo tum ti ka thei duh zet.

    Dr. Za HLei Thang le Dr. Than Bil Luai thupawl tla na ngan ih kan bu a hlum cuang.

    2010 Kawlrawn ka tlun ah Dr. Than Bil Luai a inn ah,
    Meifar Editor- Salai Chin, Chindwin Today Editor- Hngak Lian Eng pawl thawn kan leng. Laimi hrangih ahmar ngaiziapawl tla hmaiton in ka thei ih ka diriam hleice.

    Dr. Za HLei Thang khal cu thotho Tahan sehvel ih a rak cangvaihdaan pawl vei tampi ka thei. Tutiang Tahan ah in umpi thei sehla Laimi hrangah thil tamzet a tuah thei bet ding ka zum.

    Cule Pu Run, na thu hmaihruai nganmi te hin ka lung i kuai zet.

    “Kan ram ah tlun ka duh zet nan ziang tik ah ka tlung thei ding ti ka thei lo.Cui ruang ah hi Burma Ram Feh Dan Ding ka ti mi hi kan ram le miphun hrang i ka tuan thei hrih mi ah in rak pom sak uh tiin zang fah ka lo dil hmaisa”.

    Cangannak thawn mipi hrang hna na tuan mi hi keicun hnatuan ropizet ah ka ruat. Thil awlte asilozia cu cangan theu pawlin an theifiangbik ding ka zum.
    Midang khalin a phunphun in thansohnak kilkip in kan rak tuah cio ding.
    A phunphun ih kan taan rori a tul zo.

    Tlaksammi tampi kan nei hrih ih minung hi kan haihdaih awlo nasa.
    Thu thei deuh pawl hin kan Chin issue pakhatkhat a um tikah analyse in tuahsak theu uhla ka duhzet.
    Ka ngan am vivo tum.

Comments

%d bloggers like this: