Indiana Ramkulh ih Vancungmi

tumblr_mvvs2x0yjf1r9e2yoo1_1280

1960 kum, September thla, zing khat cu naute rilrawng paruk awn-au ah ka hung tthangharh. Ka kut ah paisa pia (cent) 75 lawng a um. Nautepawl ih pa cu a tlan hlo zo.

Mipa naute pawl cu thla thum ihsin kum sarih tiang an si. An farnu cu kum hnih mi a si. Anmah hringtu Pa a um caan cu an thinphan caan a si ko.

Kotka lamzin lung hrawl lakih an Pai’ mawttaw ke ttaya (tire) awn an theih vete’n ih-khun hnuai ih relh ding in an zuang an phar ttheu. An Pa cun innsang in-ei le thil ttul leinak ah dollar 15 lawng a tan ttheu.

Tu ahcun nautepawl tlansan ding in a liam hlo zo. Vuakawknak cu a um nawn lo ding. Asinan ei ding khal a um lo ve cih. Culai ah khan Indiana ramkulh thlanglam hmunram ah zatlang kilkhawiawknak a rak um tla a si thei men nan, kei cun khuitawk hman ah ka rak thei dah lo.

Nautepawl cu a thar vek rori si ding ko in ka khawlhfai hai hnu ah, keimahte tuah mi thuamhnawpawl thawn a ttha theibik in ka thuam hai. Cuihnu ah mawttaw tlap tthiangtthiang zo pakhat sungah toter khawm in, mawttaw cu ka mawng suak. Hnattuan hawl tum ka si. Kan pasarih cun hnattuannak hmun, dawr, le rawl dawr hmuahhmuah kan hrawh suak thluh. Asinan kan van a ttha ta lo.

Mi pakhatkhat hnenah hnattuan zir ka duh thu simaw, hnattuan ngah ka duh thu simaw, ka sim lai ahcun nautepawl khal awn-ai lo in daite’n an rak um. Cutin hnattuan cu kan hawl vivo. Asinan kan van a ttha thei cuang lo.

A netabik ah khawpi ihsi peng malte hrawng a hlatnak hmun ih, rawl dawr hlun zet pakhat ah kan feh. Cui’ rawl dawr cu mawttaw cawlhhmun  ih tuah mi a si ih, Leeng Tumpi (Big Wheel) tiah an ko.

A neitu pitar Granny cu nautepawl bih ding in sangkate ihsin a rung daak phahphah. Zan nazi 11 ihsin zinglam nazi pasarih tiang a rawl dawr kiltu ding minung a rak ttulhai lai kherkher a si. Nazi pakhat ah cent 65 ih kan relrem hnu in, tuizan ihsin na ttuan cih thei tiah i sim.

Inn ah tlan tlung in kan hmuan thlang ih nau-umtu pakhat ka vung ko. Ka inn ih sofa par ah zan khat dollar khat hlawh ih ra riak ding in ka vung sawm. Zan hnipuan thawi’ hung soh ih, naute itthat zo pawl kilkhawi men a si ruangah a hrangah a remcang ve ih, ttuan khawm ding in kan relrem cih mai.

Cumi zan ih nautepawl thawi’ thla kan cam tikah, Nunu hnattuan ngah ding ih in bawm ruangah Pathian hnenah lungawithu kan sim. Cutin Leeng Tumpi rawl dawr ahcun hna ka ttuan.

Zingpit ih inn ka tlun tikah nau-umtu cu dollar khat pe in ka tlunter ttheu. Dollar khat cu rawl leitupawl in laksawng ih in tthen mi paisa hrek tluk hrawng a si ttheu. Ni a liam vivo tikah ka hlawhman ttawnttaite ei heutu ding thil dang a um lala. Ka mawttaw tarte ih kepawl khal in ttawnttaih lam an rak pan vivo hi a si. An paa vivo ih an tlek thok thlang. A pop an um ruangah hnattuan ka feh zawng ah thli thunter ta a ttul ih, inn ka tlun zawng khal ah thunter sal a ttul ringring.

Nikhua thim muammi deuh ni khat cu tlun tum ih ka mawttaw lam ka pan tikah ka mawttaw dunglam ahcun mawttaw ke ttaya thar pali an rak um. Indiana ramkulh ahhin vancungmi an um si pei maw? Ka mang a bang zet. Cutin mawttaw tuahnak hmun pakhat thawn relremnak pakhat ka tuah. Ka mawttaw ttaya hlun pawl a thleng man ah, kei in a dawr cu ka thenfai ding ti’n. A dawr zial bal zetzet ka rawt caan cu mawttaw ttaya a thleng caan hnakin a rei sawn ti khal ka mang lai.

Tu ahcun zarh khat ah zan nga si nawn lo in, zan ruk ka ttuan ngah thlang. Asinan sumpai  daihcang ka nei thei cuang lo. Christmas a ra thleng thlang ding ih, nautepawl hrangah thillemte lainak ding paisa ka nei thei lo ding ti ka thei cia.

Rong sen a um mi burte pakhat ka hmu ih, thillemte tthenkhat cu ka ceibawl ttha sal. Cutin, Christmas zingah Christmas Putar (Santa Claus) in nauhakpawl pek ding thillemte a neihtheinak dingah inn hnuai ah ka thup hai. Hnipuan hrang khal ah khawruah a har fawn. Mipa nautepawl ih bawngpi cu ka belhnak an tamtuk zo ruangah, tui hnu rei lo te ahcun belh theih rual khal an si nawn lo ding.

Christmas Hmuah Zan ahcun Leeng Tumpi rawl dawr ih a ra ttheu tu pawl cun coffee an ra in hai. Cu pawl cu truck mawttaw mawngtu Les, Frank le Jim, le cozah ralkap Joe tipawl an si. Awnmawi tumthiampawl khal an ra lawk. Ni a suah hlante ah dawr ih totupawl cu an tlung sal hai. Nazi pasarih a kim ih ka tlun a cut vete’n tlung ding in ka zuangphar cih.

Nauhakpawl rak tthang hrih hlah hai she tiah duhthu ka sam. An tthangh hlan ah inn hnuai ih ka ret mi thillemtepawl Christmas thingkung par ih ka tar man a ttul. (Lamzin sir, hnawm hlonnak kiang ih sidar thing fatakte pakhat hau in Christmas thingkung kan tuah ve.)

Khua a vang fiang hrih ciah lo. Asinan ka mawttaw sung ahcun thil dang an um vekin ka hei hmu. Ziangvek thil danglam ha um ding? Rel theih cu a si mai lo. Mawttaw kiang ka va thlen vete’n mawttaw sangkate khatlam ihsin ka vun bih lohli. Cuvete’n ka mangbangtuk ah ka khabe a tla hnuaphni vek in ka thei. Ka mawttaw hlunte khat in thilfun phunphun in a rak khat thluh. Mawttaw mawngtui’ tonak lam ih um sangka cu ka ong lohli ih, tthilhtthiam in mawttaw dung lam cu ka zoh.

A tluntabik ih um mi thilfun cu ka hei dawh ih ka ong. A sung ahcun nauhak jean thuamhnaw tampi, a tum le te a phunphun an rak um! Thil fun dang ka zoh lala: a sung ahcun jean hnipuan thawi’ hruh kop ding mi kor (angki) phunphun a rak um lala. Cu thluh in thilfun dang tthenkhat khal ka vun ong. Sahpian tivek, inn ih hman mi thil phunphun, mutthai le banhla tivek thil dang a phunphun an rak um hai. Rawh hmin cia mi arsa, burte sungih ret mi suan hmin cia hanghnah hangrah le aalu pawl khal an um. Ei ttha ci tintian a si ko. Inn le hnipuan thenfainak ding thil ttul phunkim khal an um. Truck mawttaw lemte panga le naute lem mawi zet pakhat khal an um.

Cui ttum, kaa dam sung ih Christmas Ni mangbangzabik ah, inn zin ih ka mawttaw ka mawn lai ahcun lungawinak ruangah ka mitthli an tla rero.

Cui Christmas Ni, zingpit sunglawi ih ka fanaupawl lawngawi mithmai khal kha ka hngilh thei dah lo ding.

A si ko. Kan dunglam kum reipi ih Demcember thla ahkhan Amerika Dingkhawm Ram, Indiana ramkulh ah vancungmi an rak um ih, Leeng Tumpi rawl dawr ah an rak ceng ttheu.

(Christian Life Stories ihta)

Comments

comments

One Comment

  1. A tha taktak c a siar nuam ka ti na sa ve tam deuh in a um lai ah cunka siar peih lai

Comments

%d bloggers like this: