HRUAITU NEWS ISSUE-214

HRUAITU THUTHANG

ISSUE 214 NAK

December 14, 2008

Editorial

Pathian le Miphun hrang

Milai in mai’ miphun ciar kan theih awk hlan ah Pathian theihnak le duhsaknak kan co. Minung hmaisabik Adam cun miphun duhdawtnak a nei lo ding. Amah sersiamtu Pathian, neta lamah a nupi Eve. Milai kan nunnak a thawk ihsin a cem tiang Pathian ih lamhruai le tawlrelpinak tel lo cun zianghman kan tuah thei lo.

Pathian cun leitlun ah miphun tampi in tuah. Israel a si lo pohpoh cu zokhal Pathian hmaiah kan bangaw thluh (Zaangfahnak caan ahcun). Bang aw thluh cing in, miphun kan sinak cu a danglam cuang lo. Khrihfa kan sinak cun miphun dangdang khal sang deuh le niam deuh um loin thlusuah peek ding thu in kam. Asinan, cuih Khrihfa kan sinak khal cun ‘ Kan miphun le ttong hmangtu kan sinak’ ihsin in luatter cuang lo. Pathian fa kan sina’n, kan ttong cu kan thih tiang Laimi hrang ahcun Lai ttong a si ding. Lai pacang cun Laimi a sinak a hlon thei lo. Curuangah, Leitlun ram kipih thuthangttha sim a ttulnak san khal hi zumnak ruangah miphun sinak le miphun hrang a cem cuang lo tinak a si. Cutin si lo bang sehla, miphun pakhat hnen ah thuthangttha sim a si ahcun Khrihfa si ding in cuih thuthangttha neitu miphun ih luh thluh a ttul ding ih, Bible tla lehlin rero a ttul lo ding. Khrihfa pawl cun ttong pakhat lawng kan hmang dingih, Muslim pawl vekin kan biaknak khal ttong phunkhat lawng in kan hruai awk a ttul ding.

Kan Bible hi zoh sehla, miphun le Pathian hrang ttuannak hi a kawpin a fehpi ringring. Asinan, Pathian cu miphun dinsuaktu a si ruangah miphun duhdawttu cun Pathian cu nasa zetin a biak a ttul ding. Pathian hnakin miphun hrang hnattuan a duhtu tla miphun duhdawtnak lamzin dik ah an feh ngaingai thei lo ding. Amai’ miphun hrang hman pum a pe aw thei lotu cun ziangtin Pathian hna a ttuan thei ding? Miphun hrang a ttuantu pawl Pathian hna an ttuan theinak lamzin rak khamtu tla miphun duhdawttu a si thei lo. Kan ram le kan miphun a tthansoh theinak ding ah Pathian hna hi a tum deuh le a faate deuh um loin ttuan tlang thei cio uh si!

Bezai

DUHDAWTNAK

Dawtnak lungthin, khuiin ra suak mawh?

Dawtnak hrizul, ziang tikcu ah hram a thawk?

Na mit mawi te’n I zoh caan ah maw,

Na an kaa neem te ka theih caan in saw…..?!

Iangtu nei lo par mawi si hman law,

Na rin thaw te’n I zel si lo cun,

Dawtnak an timi cun….

Lung I hnem thei zum hlah e…!

A lungduh zul maw Dawtnak an ti cu..?

Singthiam lo lileng the a si thei na hlam…

Lungthlitum co thei lo val teh!

Ziangtin ninu liam an siar sak ding?

Thahniang lungduh thlun ning.

Tlang hra danih a liam si cun..

Lileng tuar hi maw, ‘Dawtnak’ an ti cu?

Ai law… Fak ngai ee….

Cuih Duhdawtnak cu….!!

Salai Mitthli

Sermon

Jesuh Khrih Ziangti’n Na Cosaang?

Rev. Run Cung Mang

Amai’ ram sungah a ra nain Amai’ minung pawl

in an rak cosaang lo.

Mi hrekkhat cun an cosaang ih an zum;

curuangah Pathian faate can theinak thu a pek.

John 1:11, 12

Thuhmaihruai:

Kan Bawipa Jesuh Khrih leitlun misual rundam dingin leitlun ah milai ah rung cang tahrat ih a tlanleenlai ah mi tampi in a phunphun in an ruat, an cosaang. Mi tampi ih Jesuh an cosaan daan pawl hi hminsin tlak a tam. Asile tuni ahhin zumtu nang le kei in teh Jesuh Khrih hi ziangti’n kan ruat ih kan cosaang ve timi hi thungai thlak ih kan ruah tthat a ttul. Jesuh kan cosaan daan in kan nunnak a danglamter ding. Midang in ziangti’n an ruat timi theih a thupit bangin, cumi hnakih thupi sawn cu keimah/kanmah in teh ziangti’n ka/kan cosaang timi hi a thupizet. A liamciami kum 2000 lenglolai ah Amai’ minung pawl in an rak cosaang lo timi thu in ka thinlung in sun ngaingai. Tuni zumtu a ti awtu pawl Khristian pawl in teh kan thinlung taktak in Jesuh hi Rundamtu le Bawipa ah kan pom in kan cohlang taktak maw timi hi ka ruat nasa. Bible in, “Fapa a zumtu cun kumkhua nunnak an nei; Fapa ih thu a eltu cun nunnak a nei lo dingih Pathian ih thinhennak a tuar ding” a ti (Johan 3:36).

1. Herod cun a raal ah le amah tokham cuhtu dingin a ruat

Herod cu Nisuahnaklam mifim pawl in in bum a si ti kha a theih tikah a thin a heng ngaingai. Arsi a suah caan nisuahnaklam mifim pawl ih an simmi thawn deng aw ina ttuat ih Bethlehem le a kiangkap khua ih a ummi mipa nauhak kum 2 le a thuailam hmuahhmuah that ttheh dingin thu a pek. Cuticun prophet Jeremiah ih a rak sim ciami kha a kim. A rak sim ciami cu: “Ramah khua sungin aw a thang, Ttahnak le aihramnak aw a si. Rachel in a faate pawl a ttah, an thih ttheh ruangah a ttap a ai ih leem khal a theih nawn lo ti a si.” (Matt.2:16-18) . Leitlun uktu siangpahrang Herod in a uknak ram cuhtu ding le a tokham longtu dingih a ruah ruangah Jesuh Khrih cu raal vekin a ruat, a cosaang ih thah dingin a haw. Cuvekin tuni mi tampi tla kan lei tisa duhnak taansan ding, kanmai’ lung diriamnak tuah ding taansan ding kan sian lo ruangah Jesuh Khrih suahnak hi lungawi teih hmuak thei loin duhhamnak le nahsuahnak in kan khat ttheu. Herod vek kan si lo ding a thupi ngaingai.

2. Nisuahnaklam Mifim pawl in Judah Siangpahrang ah an cosaang

Nisuahnak lam ih mifim pawl cun van arsi zoh thiam mifim le milian an si bangin arsi phun dang, siangpahrang arsi an hmuh vete’n hmuak dingin an pok. Anmai’ hnattuan tampi taanta in lam hlapi khualtlawng dingin an pok. An kut lawngin hmuaktu si loin an neihsiah laksawng mankhung pawl kengin siangpahrang hmuah in an hmuak. Khui ah a suak ding timi thei cuca loin van arsi ih lamhruainak thlun in an thinlung takte in thungaithlak in an hawl. Tong ngah ding rori in an ton ngah lai hlan lo an hawl. Jeremiah prophet in, “In hawl dingih in hmu ding, nan thinlung tak teih in hawl ahcun!” a ti vekin mifim pawl cun an thinlung takin an hawl tikah Pa Pathian in lam a hruai ih an hmu ngah. An hmuh tikah tangdornak thinlungput thawn an khuk an bil ih an biak. Culawng hman si loin siangpahrang hrangih an kenmi laksawng mankhung pawl an peek. Zumtu nang le kei teh, kan thinlung takin Jesuh kan hawl maw? Kan tong ngah zo maw? Keimah timi duh awknak, uar awknak le puarthaunak cemral in tangdornak thinlung in khuk kan bil thei maw? Jesuh Khrih cu kan thinlung siangpahrang tokham throne ah kan toter maw? Cule kan neihmi lakih a tthabik laksawng kengin Amah kan bia maw? Mifim pawl in an thinlung takin an hawl ih an biak tikah Pa Pathian ih thinlung an tongih an mang ah thu a sim tikah lamzin dangin an tlung.

3. Nicodemus in Jesuh cu Pathian hnenih a ra mi zirhtu saya in a cosaang

John 3:1-2 sungah, Judah mi hotu pa pakhat, a hmin ah Nikodemas an timi a rak um; amah cu Farasi mi a si. Zaan khat cu Jesuh hnenah a va feh ih Jesuh cu, “Rabbi, nang cu Pathian ih run thlahmi saya na si, ti kan lo thei. Mangbangza na tuahmi pawl hi Pathian tel lo cun zohman in an tuah thei lo ding,” tiah a ti. Farasi mifim mithiam pakhat a si mi Nikodemas in Jesuh cu saya pakhat dinhmun in a pom vekin tuni ah mi tampi cu Bible an siar ih Jesuh in fimkhurzet ih thu a simnak le mangbangza a tuahmi pawl ruangah Jesuh cu zirhtu saya pakhat dinhmun in an pom. Asinan Pathian Fapa Messiah a si, i Runtu le ka Bawipa a si ti’n an pom thei lo. Leitlun hruaitu maksak tampi sungih mi pakhat fangih ruattu khal an um. Tuni nang le kei teh, Jesuh hi thuzirh thiam saya pakhat men fangah kan re pang maw? Ka hnen ihsin zir uhla colhdamnak nan ngah ding ti’n duhdawtnak thawn in kotu Jesuh hnenah kan zir taktak zo maw?

4. Mihrekkhat pawl cun Profet pakhatkhat a si ding ti’n an ruat

Jesuh cu Sisaria Filipi khua kiang ram ah a feh ih cutawk ah A dungthluntu pawl kha, “Mi in Mi Fapa hi zo a si in ti so?” tiah a sut. Cutikah annih in, “Mi hrekkhat in tihnimnak petu Johan a si an lo ti, mi hrekkhat in Elijah a si an lo ti, asilole Prophet pakhatkhat a si ding an lo ti,” tiah an let. Jesuh in “Nannih in teh! Kei hi zo in ti so?” tiah a sut. Simon Peter in, “Nang cu a nungmi Pathian Fapa Messiah na si,” tiah a ti. Cutikah Jesuh in, “Johan fapa Simon, mi vannei na si! Ziangahtile hih thutak hi minung hnen ihsin na ngahmi a si lo. Vancung ih a um ka Pa in a lo theihtermi a si. Ka lo sim Peter, nang cu lungto na si; hih lungpi par ahhin ka kawhhran ka din dingih thihnak hmanin a neh thei dah lo ding,” a ti (Matt. 16:13-18). Kum thum sung rori Jesuh kiangnai ih a umtu pawl in Jesuh ih sinak thei fiang cuca loin a phunphun in an ruahnak in an sim rero. Tuni khalah mi tampi cu zum mi le rinmi hngetkhoh nei loin cokpolh vaivuan in umtu an um. Peter in “Messiah na si” a ti bangin Thlarau Thianghlim ih fimzirhnak in Jesuh cu Pathian ih hriakculhmi Messiah (Christ – Anointed One) ti’n a zumtu, a rinsantu le a thluntu kan si ding a thupizet. Jesuh profet pakhatkhat men ah ruattu si loin Rundamtu le Bawi ih cosaan ding a thupizet.

5. Mihrek in Pathian Tuu Fano in an cosaang

A thaisun ah Tipil petu Johan in Jesuh a hnenih a rat kha a hmu ih, “Leilung sualnak a fehpitu Pathian Tuu Fano khi zoh hnik uh!” a ti (John 1:29). Jesuh a thawh saal hnu ih a dungthluntu pawl hnenih a phuanlang awk tikah, “Nan hnenah daihnak um ko seh!” a ti. Cule Thomas hnen ahcun, “Hinah na kut zung rak re hnik awla ka kut hi zoh hnik aw, na kut rak dawh awla ka hnak hi rak tham aw. Zum loin um nawn hlah, zum thlang aw,” tiah a ti. Thomas in, “Ka Bawipa le ka Pathian” tiah a ti. Jesuh in, “I hmuh ruangah na zum a si maw? Keimah i hmu lo nain a zumtu cu mi thluasuak an si,” tiah a ti (John 20:26-29). Duhdawtmi unau, Baptisma petu Johan vekin na thlarau mit vaang in Jesuh cu leilung ih sualnak a fehpitu Pathian Tuu Fano a si zia thei fiangin Rundamtu le Bawi ah cohlang aw. Mi rinh hlelh hmang Thomas vek si loin tuni thuthangttha na theihmi kha na thinlung takin zum awla Jesuh Khrih cu ka Bawipa le ka Pathianti’n cohlang thlang aw. Cu ticun Jesuh sim bangin hmu lo nain zumtu cu mi thluasuak na si ding.

Thunetnak:

Bible thiam Warren W. Wiersbe in, “Nisuahnaklam Mifim pawl in Runtu Bawi Siangpahrang an hawl (seeking); Herod cun a doraal (oppossing) ih Judah mi puithiam le Daan thiam pawl cun zianghmang ah an siar lo (ignoring),” a ti.

Duhdawtmi unau, nang teh Jesuh Khrih hi ziangti’n na cosaang?

Kan Bible sungah riahsiatza ngaingai catluan pakhat cu “Amai’ ram sungah a ra nain Amai’ minung pawl in an rak cosaang lo” timi hi a si ve ding. Vun ruah rero ve tikah ninghanza cu a si. Na nunnak ttha te’n zoh in cekfel hnik aw. Herod vekin cosaang thei loin na um pang maw? Mifim Nikodemas vekin zirhtu saya pakhat fangah na re pang maw? Mi hrekkhat pawl bangin prophet pakhatkhat a si ko ding na ti ve pang maw? Tipil petu Johan in Pathian Tuu Fano a ti bangin na ai awh ih thitu Rundamtu ah cosang thlang aw. Peter bangin Messiah ah cosaang thlang aw. Thomas vekin “ka Bawipa le ka Pathian” ti ve thlang aw. Mi vannei, mi lungawi le mi thluasuak na si ding. Nun man nei le rinsan tlak na si ding.

Jesuh in, “Ngai hnik! Saangka kiang ah ka dingih ka king. Zokhal ka aw a thei ih sangka a ongtu cu a inn ah ka lut dingih a hnenah rawl ka ei dingih annih khal keimah thawn a ei ding,” a ti (Thuphuan 3:20).

Article

Man nei  zetmi sinak

By: Salai M

1/ Taksa nei Minung Pakhat kan si. (You will receive a Body)

Minung nunnak can tawi te sung ah mi pakhat ah kan cang zo tik ah taksa nei ,cang vai thei mi ,nun nak nei kan si cio.A si nan kan mah ten tuah aw thei mi kan si lo ruang ah kan bang aw cio lo.Nu nau in Mipa si a duh vek in Mipa then khat in nu nau si an duh la la. In tuah tu in San nei zet ih in tuah mi kan si ti cu hngilh hlah uh si. Can tawi te sung ah  man nei z le man khung z ih a nung thiam tu, nitin inhmu tu pawl hrang ah thil tha tuah tu le in siarsiam tu ih duh dan thei thiam tu kansi a tul.

2/ Tlawnginn pi sung ih um kan si. (You wll learn a lesson in your life)

Mithiam pawl in Minung kan nun nak hi Tlawng inn pi vek kan si an ti theu. Cumi kan theih thiam cun pakhat cio nun nak ah that hnem nak tampi a um.Theih ding mi ah himi Tlawng Inn pi cu Pit ni ( Holiday) a nei ve lo.Hi Tlawng Inn pi sung ah zir ding tampi a um mi lak ih sin na paih lo z mi tla a um thei. Ralring zet in khua ruatthiam aw la nitin na nun nak sung ih na hmuh tawn mi sung ihsin  zir ding tam pi na hmu ding. A thuk zet mi khua ruah thiam nak hi nitin kan hmuh tawn mi sung lawngah a um. Ca bu sung ih ngah theih mi a si lo.

3/ A sual mi kha rem tha aw. (There are no mistakes, only a lesson)

Nitin na nun nak  ah thil na tuah sual mi sung ih sin zir thiam aw la sir awk timi a um lo.Thil sual a tuah dah  lo minung an um lo, Asual mi sung ih sin a zir thiam tu kha Mifim tiih kawh an si sawn theu.Thil ka tuah sual mi aum ti na theih ah cun a zam rang thei bik in  rem sal aw… Na um men,na zoih men a si len na nun nak a siat (Hlo ral ) ta ding.Cutin na nung a si len na nun nak lam tluan ah na man a khung ding.A ding mi khuaruah nak nei tu le  a dik mi lung put nei tu pawl hi lei tlun ah nun man nei tu pawl an si .

4/ Na ngah suak hlan sung zir rero aw. (A lession is repeated untill learned)

Minung nun nak sung ih kan hmuh tawn mi lak ih sin kan hrang ih a tul zet mi thil cu kan zir ngah teng teng a tul. Kan zir ngah suak lo a si len neta a ra la la tik ah kan buai theu.”Kei cu ka van a si tuk “tin kan ti theu mi hi mah ten rin san awk nak nei lo pawl le mah te U Pat awk nak cang thiam lo mi aa pawl an si.Mi pawl ih Upat lo cu ret hrih ,mah le mah u pat awk thiam lo pawl hi sunral nak lak ihsin a tum bik mi asi.

AN TI….

-Cap Burung

1. Zokhal in ‘milai hi ka thi tengteng ding’ ti kan thei na’n kan mai’ parih a ra thleng ding cun kan zum ban lo a si an ti.

2. Malaysia ah Bible nei kan mal zetih, a neitu lak khal ah a siar peih kan mal deuhdeuh an ti. Pathian thu hnakin UN lam thuhla kan siar peih an ti..

3. Falat lai ih nun nem zet pawl hi pasal an neih hnu ah an thin a se zetih,falat lai ih thin se zet pawl cu pasal an neih hnu ah an thin a se deuhdeuh an ti. (Nupinu thinnem zet pawl cu an pasal fimnak ruangah a si an ti..bet)

4. “Zu ka in na’n ka ri dah lo” a titu pawl hi, zu vei 100 an in ah, vei khat hrawng an ri lo fangfang an ti, cuih an rit lonak san cu,.. tangka (zu man) daih awk lo ruangah a si an ti. Khuat khat le Khuat hra in cu a bang aw thotho an ti.

5. Nupi ding ahcun ‘Hmel’ zoh a ttul lo titu pawl hin ‘Hmel ttha’ umnak an thei zet an ti. (Hmel hnak in nun dan mawi hi a thupi zet na’n, hmel ttha cun uartu an nei tam deuh thotho an ti..bet)

6. LCF fala pawl hin LCF tlangval an uar ve thei lo maw si?” an ti.. (LCF fala pawl hin ramdang feh dingih timtuah an si ruangah,.. LCF sungih pasal hun hawl cu a rem lo an ti maw si?” an ti….)

7. Malaysia ih laimi kan vantthatnak pakhat cu nupi pasal dingih kawlram ihsin ‘parcel’(bungus) aw pawl hin, ramdang an thlen khal le’n tuih ni tiang nupa karih buainak an nei lem lo an ti.

8. Khawm peih lo zettu pawl cun midang hnakin an buai awter ringring an ti. Hna an ttuan lo khal le’n midang hnak in natnak an nei tam an ti.

9. Ek thawh lai ih ekinn sangka khar ding hngilh ringringtu pawl khi, mawttaw an mawng le’n a ttihnung zet an ti. Thildang ah khal an fimkhur lo an ti.

10. “Vanram ih lut thei ding cun pianthar tengteng a ttul ih, Pathian hna ttuan ding cun pianthar a ttul tuk lo, midang lem dan thiamnak thar’ a thupi sawn an ti…asina’n, midang lem dan thiam ngaingai tla kan um tuk lem lo an ti.

11. Tlangval pawl cu thlalang hmai ih an zoh awk dan ihsin nupi cawm thei a si le si lo a theih thei an ti ih, fala pawl cu darling an neih zat a theih thei an ti.

12. Mipa zokhal an kedam hruk ihsin an sinak (quality) le an lungput (duh dan) a theih thei an ti. Nunau cu an hnipuan ihsin a theih thei ih, an cei awk dan cun anmah thluntu mipa pawl sinak khal a phuang ve an ti.

13. Kawhhran pakhat hrang ah Pathian a thupi zet ti kan thei thluh ih, asinan, cuih kan theihnak cu biakinn sungah lawng a um an ti. Lenglam ahcun Pathian hnakin minung kan upat awk (ttihzah) an ti.

14. Tulai sualnak phunkim hi zarhkhat vei khat lawng biakinn ih khawmnak in neh thei a si nawn lo an ti. Mipa hnak in nunau hin biakinn ih Pathian thu an ngaimi pawl hi an tthatpi sawn an ti. Mipa khawm peih zet hnak in nunau khawm peih zet cu an rintlang sawn an ti a si cu….)

15. Miphun duhdawtnak le biaknak duhdawtnak hi a danglam zet na’n, a pahnih kawm loin feh thei a si lo an ti. (Two sides of the same coin a si an ti..)

16. Kawlram ahcun nauhak pawl in Krismas hnipuan thar lei ding kan ruat ringring ttheu ih, Malaysia ahcun upa zo pawl in UN appointment thar lei ding kan hawl an ti(Zuk hmel se zet khal UN card parih a um hnu ahcun, a rak lang ttha mai an ti.) Card nei cingih zuri pawl cu Palik khal in an kai peih lem loih, Setan khal in ‘a zoh men’ an ti.

17. Malaysia Laimi lakah cathiam pawl hnakin UN card a neitu pawl in nupi/pasal an tawng (hawl a awl) an ti.. “Ka lo uar/duh” ti hnakin “Na ngah zo maw?” ti’n biak awknak kan thawk ttheu an ti.

18. Malaysia ah laimi fala thlun cu tangka a cem tuk an ti.. Laimi si lo fala dang thlun cu tangka a cem deuhdeuh ih, Biakinn ih zarhkhat vei khat khawm khal tangka a cem nasa an ti. Hitivekih a simtu pawl hin zu in nak ding ah ‘tangka a cem tuk’ an ti dah loih, zaan khat fala ngiarnak ding ah tangka a cem ding an phang loih, fala siava umpinak ding ah an neih hmuahhmuah an hmang an ti.

19. ‘Miphun’ ti’n a ttog rerotu pawl khi an zate’n miphun duhdawttu an si thluh lo. Culawng a si lo, miphun duhdawttu pawlih lamzin tiang an rak kham ttheu an ti. Mai’ miphun hrang le Pathian hrang hnattuan hi a kawp in ttuan a theih lo maw si?, an ti.

20. LCF lenglam le sunglam thuhla hi upa pawl siar loin, zo in a theibik ding an ti? Asina’n, thu tampi theih tla hi a ttha tuk pei maw?’ an ti…..

21. Zarhpi ni ih “Kapa, Kapa” ti’n thla a cam ttheutu pawl hi, a tamsawn cu tlawngkai nikhat ihsin zarhte ni tiang ‘Pa nei lo’ vekin an um an ti. Cu pawl cun kawhhran hi hruai sehla ‘Nitin Thlarau Rawl’ hnak in ‘Zarhpi ni Thlarau Rawl lawng kan ei ding’ an ti.

22. Thusim duh zet,sim thiam lo pawl hin midang caan peek an duh sawn lo pei maw?.. an ti. Thusim rei zet hnakin a rei lo cu ngai a nuam sawn an ti…

Laimi Vrs Israel

-Cap Burung

Laimi pawl in Israel miphun kan bangnak tampi kan ngan zo. Kan theih dingih thupi zet pakhat cu Laimi lakah ‘ Israel miphun kan si’ rak titu kan um thei. Hivek ruahnak le zum dan neitu hi Laimi lakah kan tam lo a si khal le’n ka um lo cu kan ti ngam lo ding. Mi tampi ruah dan ahcun Laimi pawl cu Tuluk ram ihsin kan ra suakih, tulai Karen, Kachin le Chin pawl cu unau sungkhat kan rak si thluh tiah zumnak khal a um. Sau deuh ih hun ruah ahcun cuih Tuluk ramih um (Chin thlahtu pupa) pawl cu Israel ram ihsin nisuahnak lam ah an ra tthawn vivo ih, atuih Kawlram le India ram (Mizoram, Manipur, Tripura, Nagaland le Megalaya) hmun dangdang ah kan um thluh tiah history lamih thei tam ti aw tertu pawl cun an sim.

Laimi siseh, mizo siseh, Israel miphun vekih rak thei aw tertu pawl cun Israel miphun an sinak cu Bible ihsin rinsan ding thuhla tampi an hawl ih, an thupibik cu Israel ram saklam le thlanglam an tthen awk ih, Assyria in Israel ram (saklam) a neh ihsin thawkin, cuih Israel miphun 10 lakih ‘Ephraim’ miphun cu an hlo ih, Bawih Jesuh leitlunih a rat lai san (thinglamtah ih an khenbet lai) ah annih Ephraim pawl cu an tel ve lo ruangah Pathian Fapa an rak tuah mawhnak ruangih Pathian thinhengnak cu tuar ve lo ding in an zirh awk. Cutivek a si ahcun, Ephraim miphun pawl cu ‘sualnak nei lo le Pathian in vanram a peek tengteng ding miphun’ vek ah an cang thei ding tiah zumnak tumpi a um.

Ahmaisabik ih kan theih ding ahcun, Israel miphun (Ephraim) ka si titu pawl cun profet Hosea ih thu hi an duh dan in an zum. Hosea cun, Israel (Saklam Israel pawl cu an hruaitu Jeruboam kha Ephraim miphun a si ruangah, Israel ram ti loin Ephraim ram tiah Bible cun a ngan) cun Nisuahnak lam thli a thlun tiah a ti. Cumi ruangah Israel pawl cu nisuahnak lam ah an tthawn vivo ih, tuluk ram an ra thleng tiah zumnak a tuah. Asinan, hih thu hi Israel pawl cu Tuluk ramah an tthawn tinak si loin, Israel cun Pathian rinsan loin an ram ihsin nisuahnak lamih um Assyria ram bawmhnak cu an dil reromi a si. A dang pakhat cu, siangpahrang Saul in David a dawi rero lai ah David cun relhnak a hawl ve rero ih, netabik ahcun Engedi hmun ah hnangam te’n a um. Curuangah, cuih Engedi umnak (Ephraim miphun pawl ram) cu ‘ka lu ka humhimnak ram a si’ tiah David cun a rak sim. Hih thu hi, amah David ih nun ram a sina’n, Bawi Jesu’h nun dan vekih hun tahtthim cun ‘Ephraim cu Bawi Jesuh hrangah himnak’ tinak ah a cang thei ih, thinglamtah ih a thih lai ah, Israel miphun 12 ihsin Ephraim cu a tel ve lo ruangah Bawipa hrang ahcun cuih Ephraim miphun cu himnak vekin an ruat ttheu. Hih thu tla hi tahtthim duhtu hrang ahcun ‘a awm ang ve zet’ ko na’n, Assyria ram in Israel ram a lakih cuih Israel miphun pawl ‘sal’ ih a tuah hnu ah, Babylon acozah hnuai ah miphun 12 pawl cu tiva kapah an um thluh ih, Persia acozah san ah Nehemia in Jerusalem Biakinn a sak sal hnu ah miphun 12 aiawh in caw cang 12 rori an that sal ti kan hmu.

Curuangah Assyria san lai ih Ephraim miphun hlo ta riai vekih zir awk khal a fuh cuang lo. A pawimawhbik cu, Israel miphun 12 sung ihsin zohman an hlo loih, tuih ni tiang an ramah an kim thluh. Asia ram ihsin Israel miphun hlo kha kan si’ hun ti cu ‘bum awknak’ lawng a si.

Khatlam ihsin kan ruatsal pei uh. Israel in an kiangkap ih acozah pawl (miphun dang le pathian dang neitu pawl) an rinsan reronak cu anmah rori in a nungmi Pathian an ttihzah loih, anmai’ duh dan in raithawinak khal an tuah hluah hlo. Milem biaknak a tthangso deuhdeuh ih, Pathian hrang ahcun duhdawt tlak an sin awn lo. A rei hlan ah miphun dang pawlih ‘Sal’ an si thluh. Tuih ni tiang Israel pawlih khawpibik Jerusalem khal cu miphun dang pawl thawn an umtlang ruangah thuneihnak an nei thei loih, khua hlan lai ih siangpahrang Solomon in Temple (biakinn) a saknak hmun khal ah muslim pawl cun biakinn an sak zo ih, Bible kan zoh a si ahcun, hih muslim pawl biakinn hi lehnu ah Israel pawl in biakttheng an tuahsalnak ding hmun a si ih, cutawk ahcun raithawinak an tuah lai ding. Cuih raithawinak an tuah hlan ah Bawipa cun a mithianghlim pawl a lawr ding ti khal kan fiang ding.

Paul rori in, Israel pawl cu tulai zumtu pawl hrangih tahtthimnak a si tiah Korin khua hnen ih a cakuatmi ah kan hmu. Laimi hrangah tla a si tengteng ding. Hitawkih kan zir ding thupibik cu, ziangruangah miphun dang pawl kan rinsan rero ih, ziangruangah kan khua kan ram ah kan duh vek thluasuah kan ngah thei lo? Kan Pathian hnak in leitlun thil kan hril sawn ruangah Pathian khal in kanmah hnakin miphun dang a hril sawn a si thei pei maw? A nungmi Pathian hman a thei lotu pawl kuthnuai ah kum ziangzat hna kan ttuan lai dingih, mai’ khua le ram duhdawt zet cing in, zianghman tuah thei fawn loin kumm ziangzat kan um lai ding? Pathian hnakin minunglam kan zoh tam deuh ruangah a si. Vanram ih kan ngah ding khal zoh nawn loin leitlun thil kan daw ih, lennak le neihnunnak lamih zuam awknak ah kan feh thluh. Kawhhran a phunphun a ra suakih, Pathian ttihzahtu hnakin sumpai lamih rinsan tlak pawl cun Kawhhran sungah thu an nei deuhdeuh. Pathian lungawiter loin minung lungawiter cu kan hrangah hmintthatnak le laksawng tampi a si ruangah, lehnu ih thutthennak ni cu hngak thei nawn loin leitlun ih hmintthatnak cu kan hril. Zumtu unau lakah midang hrang pumpekih ttuantu sinak hnakin thuneitu le hmintthatnak neitu si kan duh ih,..Pathian thu khal thei mumal loin kan kiangkap pawl ziangtin an lian tiah kan ruatih, cucun kanmah ruangah kan Pathian hmin cu midang mithmuh ah a mualpho ti khal kan thei aw lo.

Israel pawl parih Pathian in thu a tthen dan vek cun kannih Laimi pawl parah cun thutthen hram hlah she tiah thla kan cam pei uh! Tulai sualnak le santhar nun dan thianghlim lo lak ihsin kan luat theinak ding ah thla kan cam pei uh! Duhdawtnak thawn kan miphun hrangah napi’n thla kan cam pei uh! Pathian in inzaangfah ahsun kan Lairam ah kan tlung thluh lai dingih, miphun cak zet le thil ti thei zet kan si lai ding. Kawhhran dangdang ihsn biakttheng (pulpit) dangdang tuah nawn loin, biakttheng pakhat ihsin lungrual zet in Pathian hrang a hmui zetmi thinlungih raithawinak kan tuah sal theinak ding ah timtuah uh si!

Laimi kan sinak hman miphun dang hmai ah uang zet in kan sim thei hrih lo lai ah, “ Israel kan si” rak ti aw kan um ahcun a pawi tuk ding. Cuhnakin Laimi cu Pathian Israel miphun vekin thluasuah tampi peek ding in thu in kam ih, Amai’ duh dan kan thlun ahcun tulai miphun cak zet pawl hnakih cak sawnin in tuah thei lai ti hi kan thei a ttha. Asina’n, a tuih kan dinhmun hman rem ttha thei nawn lo khawpih zumnak lamzin ihsin kan pial ahcun, kan hmailam caan cu a thim tuk ding. Israel pawl hremnak hnakih nasa sawn in in hrem dingih, leitlun ah Laimi ti hi a hlo ral thei ti khal kan theih a ttha. Khuahlan lai ih Sodam khua ihsin Pathian in a runsuahmi Lot in amai’ fanu pahnih thawn cithlah an neihmi, Moab le Amon miphun pawl Pathian in an ram ‘Palestina’ ihsin a dawi hlo thluh ih, a dingsuak nawn lo lawng si loin, an hmin hman theih a si nawn lo vekin kannih tla Pathian kan hngilh vivo ahcun kan ram ihsin in dawi suak dingih kan miphun hmin khal zohmanih theih nawn lo ding in a hloral ding ti a phan um zet.

Kan duhdawt zetmi kan khua le ram khi, Pathian in miphun dang kutih a ap lonak ding ah kan cahnakbik Thlarau Thianghlim hruainak in inrundamtu kan Bawipa hrangah zuam cio uh si. (peh lai ding..)

World News

LEITLUN THUTHANG

KL mayor thar thleng a si: KL uktu mayor Datuk Ab Hakim Borhan cu December 14 ah a cawlh ding ruangah amah sawngtu dingah Datuk Ahmad Fuad Ismail (K 55) cu kan dung tlawngkai nili ah hril a si. Ahmad hin 1976 ihsin University ih lecturer hna cu tan in Ministry of Helath hnuai ah Secretary hna a ttuan ih, cuihsin acozah hna pawimawh a phunphun a ttuanter hnu ah 2006 ah Housing and Local Government ministry ah General secretay a ttuan. Acozah hna a ttuan sungah a ttuanpi staff pawl hnakin mipi le NGO lam au aw thlun ringringtu a si tiah Malay Mail cun kan dung tlawngkai niruk ah a ngan.

Philippine ah mi 17 thi: Kan dung zarh zarhte ni ah Philippine ram khawpi Manila ah misual rual 10 hrawng cun sumpai le thilri pawimawh retnak (bank and warehouse) cu meithal le bomb thawn siatsuah an tumnak ah palik thawn an tawng aw ih, nasa zetin khatlam le khatlam an do awk hnu ah mi 17 an thi. Misual pawl cun palik an rat vete’n an kiangkap ih lamzin pawl cu pawngpaw kah in an kap ciamco ruangah a kiangkapih milai 4 (nunau nauhak kum 8 mi thawn) an kap that. Misual 10 an thi ih, palik pakhat le bank kiltu security 2 an thi. Misual dang pathum cu mipi um tamnak lam ah an tlansuak ih, palik cun an hawl lai. Hiti vekih buainak ruangah mipi lamin thihnak an rak tuar tuangah Human right commissioner Lilia de Lima cun palik pawl cangvaih dan cu mipi kilhimnak ding in an ttuan ngaingai maw tiah zohfiang a si ding a ti. Palik hotu Bataoil cun, “Palik cangvaih dan pawl cu a duhtu hrangah zohfel thei (investigate) a si’ tiah thuthangca ngantu pawl a sim. Misual pawl hin Philippine commando hnipuan (SWAT) an hruk ruangah mipi cun an palik ah a ruat sual a si ding tiah palik hotu cun an sim. –AFP

Sui laknak khur ah mi 10 thi: Kan dung zarhpi ni ah Papua New Guinea ram khawpi Port Moresby kiangih sui laknak khur (Gold Mine) ah lei a min ruangah milai 10 an thi ih, a dang 40 cu an hlo. Hih hi Kainantu ‘sui khur’ lei min (landslide) hi ruahpi a tak tuk ruangah a si tiah thuneitu pawl cun an sim.Papua New Guinea ram hi Tuluk ram vekin sui khur le lungmeihawl khurih thih hlonakl a thlen tamnakbik ram a si ve. –AFP

Palestinian in Israel ramah bomb 3 kap: kan dung zarhpi ni ihsin tlawngkai nikhat tiang Palestinian pawl cun Gaza ihsin Israel ram ah bomb pathum an kap lut tiah Palestinain president Mahmud Abbas cun a sim. Hih bomb pawl hi kan dung zarh tlawngkai niruk ih Israel miphun pawl in Gaza ih Palestinain mipi pawl parih an cangvaihnak ruangah a si tiah a sim bet. Israel pawl cun Bible sungih Pathian in ram a peek cin cu cohlang sal thei ding in an cangvai tiah an kiangkap ih muslim pawl cun an puh. Palestinian pawl dawisuak ding in Judah miphun hrang thih a ngamtu tampi cun Gaza kiangkap ah nasa zet in an cangvai ih, Israel raalkap thuneitu pawl cun Palestinian in ni thum sungah bomb 12 hrawng an rak kap zo na’n zianghman siatnak a thleng lo tiah an phuang. –AFP

US in nuclear bomb siahsuahnak bomb tuah ttheh: US raalkap hmunpibik Pentagon cun kan dung zarh tlawngkai nirukih an hlawhtlinnak thu cu an nemhnget. Pentagon Missile Defence Agency thuneitu Lt-Gen Patrick O’Reilly cun, missile (hmun hlapi kap theitu bomb) kan tuahsuah hmuahhmuah ah a harsabik le a ttangkaibik a si ding’ tiah tlawngkai nikhat ni ah a sim. Hih interceptor missile (bomb khamnak) hin ramdang ihsin nuclear bomb a ra theimi pohpoh cu lamzin ah (boruak ah) a rak siatsuah dingih, Iran le North Korea ihsin a ra theimi bomb hmuahhmuah tla a kham thei ding a si tiah Patrick cun a sim bet. US cun kum 2014 cem hlan ah Czech Republic ram ah Radar (boruakih thil um zohnak) thar le Poland ramah interceptor missile retnak hmunpi 10 lai ret a tumih, US$ 10,000,000,000 hrawng a cem ding ruangah president Bush cun a caan a cem hlan ah tawlrel lohli a duh. Obama cun hih thu hi Bush vekin a ruat tuk lem lo na’n Obama in thuneihnak a co hlan ah tuih president term sungih tawlrel cu US hrangah a thupi zet. Asinan , Russia cu nasa zetin a dodal ih, hih missile pawl hin Russia siatsuah lo ding in thukam hman sehla, Iran le North Korea hrangah thil ttha a si lo tiah a sim. –AP/AFP

France in Tuluk thilri a kham: Kan dung zarhpi ni ihsin France acozah thuneitu pawl cun Tuluk thilri Kedam, Tohkham tivek pawl cu kham ding in thu a suah. Tuluk tuah thilri tampi ah hin thilri muar (siat) lohnak dingah dimethyl fumarate an rawi ruangah milai vun hrangah natnak a tuah thei tiah sibawi lam cun an sim. Kan dung thla ihsin France ram cun Tuluk ram suak ei le in ding thilri tampi cu an rak kham zo. – AP

Iran in tapung pawl hawlsuak ding: Iran ram cun kan dung tlawngkai nikhat ni ah an ramih tapung pawl cu hawlsuakih zaangfahnak um loih that thluh ding in thu a suah. Hih thu hi Iran palik 16 cu kan dung June thla ih tapung in an kaihmi an thah thluh ruangih acozah thusuak a si ih, tapung pawl cu an nunnak lawng si loin an ha khal boh thluh hmaisakih, a kut le ket zim khal tansak an si ding tiah Iran thuthangca cun a ngan. –Reuters

India le Pakistan buainak thuthup Rice in sutfiang: Kan dung November 28, 2008 ah mi pakhat (zo ti theih lo) cun amah cu India foreign minister Pranab Mukherjee rak ti aw in, Pakistan president Zadari cu telephone in a biak ih, Pakistan cun India cangvaihnak a bawmh lo ahcun India cun Pakistan parah ziangvak harnak khal tuah ding in a man ringring tiah a rak sim. Hih thu ruangah Pakistan raalkap vanzam hmuahhmuah cu ralrin ter an si ih, India thawn an ramri ah India raalkap duty feh pawl khal rak kap hai ding in Pakistan cun thu a suah. Hih thu ruangah US secretary of States Condolezza Rice cun Pranab Mukherjee le Zardari cu a biakih thuhla a sutfiang. Asina’n, Mukherjee cun ‘ Pakistan president biaknak ding caan ka nei hrih loih, cuvek thu khal ka sim lo’ tiah a rak sim. Rice cun ram pahnih karih thubuai cu theifiang in telephone in a rem hai tiah India thuthangca Dawn cun a ngan. Kan dung tlawngkai nikhat ni ah India ramih Hotel pahnih sung milai tampi thattu ‘Laskar-e-Taiba’ pawl umnak India le Pakistan ramri (Kasmir) cu Pakistan raalkap pawl cun an siatsuah ih, hotel siatsuahtu pawl thawn a rak pehtlaih awtu 20 an kai ngah tiah Pakistan thuneitu cun an sim. Hih hi Pakistan in India a bawmhnak langtertu cu a si tiah Zardari cun a sim. Asinan , Pakistan cun hih tapung cangvaihnakih teltu pawl hi India ramah kuat an si lo dingih, Pakistan rammi an si vekin an ramah thutthensak an si ding tiah an sim. – AFP/AP

Tuluk in human right hrang hnattuantu kai: Kn dung tlawngkai nihnih ah Tuluk acozah cun an ramih human right hrang hnattuantu philosophy professor Liu Xiaobo cu an kai tiah Liu ih nupi cun a sim. Hih hi Human Right Day (December 10) a thlen ding ruangah le Tuluk ram hrangih democracy lamzin tawlrel duhnak ca pawl cu Liu hin duhpinak hmin a rak ngan tel ve ruangah a si ding tiah Liu ih nupi cun a sim. Tulu ram hin an ram cu Republic ram a si tiah an phuang ttheu na’n, ramsung thuneihnak tawlrel dan ah acozah hruaitu cu Communist party a si ruangah biaknak tampi in harnak an nei. – AFP

Germany ah tlangleeng siatsuah tumtu thawngthlak: Kan dung tlawngkai nihnih ah Germany ramih mipi phurtu tlangleeng siatsuah tumtu Yusef Mohammad al-Hajj Dib (kum 24) cu a damsung thawng tla ding in thutthensak a si. Germany acozah theneitu pawl cun Yusef hin kum 2006 sungah vawi hnih rori tlangleeng siatsuahnak ding ah thilri dangdang a rak tawlrel zo ih, a hmin a thleng rero ruangah kaih a harsa zet tiah an sim. Amah hi Lebanese mi a si. – AFP

India ramah kum 70 nunau in fanu nei: India ramih National Fertility Center (nauneih thei ternak hmunpi) cun Rajo Devi (kum 70) hrangah fanu an nether. Rajo Devi hin a pasal Bala Ram (kum 72) thawn kum 40 an umtlan hnu ah fa a nei thei loih, mithiam pawl bawmhnak a dil vekin November 28 ah Vitro Feertilisation treatment in fanu a nei thei sal. – AP

Nuahak thawn nunau mipatnak dodal: Australia palik pawl cun kan dung tlawngkai nili ah nauhak thawn nunau mipatnak tuahnak tawlrelcu le video le zuk tampi suah ttheutu pawl 19 an kai ih, leitlun ram 70 ihsin hivek tuahnak ih eihawltu pawl khal kaih vivo an tum thu an sim. Hih dodalnak hi Brazil palik pawlin an ramih nauhak pawl nunau mipatnak hrangih tangka thawn hman an si vivo ruangih palik pawl zawnzaihnak ihsin a ra suakih, Australia palik pawl cun New South Wales, Victoria le Queensland sungah nasa zet in an hawl. Palik pawl cun nitin inn khat hnu inn khat an lut ih, hivek nauhak telnak video le zuk rak kawltu pawl tla nasa zetih hrem an tum thu an sim. Australia ram sungah nauhak kum kim lo telnak (nunau miptnak lam) video 15,000 le zuk 500,000 hrawng cu thla hnih sungah an kai ih, zuk a tam sawn cu nauhak kum 1 hrawng an si. Palik pawl cun nauhak pawl thawn eihawltu pawl hi Aisa nisuahnaklam, America saklam le thlanglam ihsin a suak tambik ding tuah zumnak an nei. Nauhak kum kim lo nunau mipatnak lam (child porn) ih cangvai tambik cu Philippine an si ih, Kawlram cu 3 nak a si tiah 2007 leitlun report cun a tarlang. – AFP

Tuih zarh hrang thufim

Duhdawtnak mitthli hmuahhmuah ah falat tlangval lai ih mitthli cun theihpitu a nei malbik. –E.S.Elliot

Mi ram ahcun ziangtin so Zion hla kan sak thei ding?

Maw Lairam, a lo hngilhtu laimi cun

a thiamnak nghilh ve hai sehla,

Nangmah a lo thei ringring lotu cun thluasuah co hlah seh.

-Editor

A neitu LCF, Malaysia

Editor Biak Chawn

Joint Editor Salai Kawl Lian

Zemdarhtu(Circulati on managers)

SalaiLiante

Obed Cungte

Lal Ruat Lian

Khumte

Calai kawmiti

Salai Kawl Lian

Mang Hlei Sang

Biak Chawn

Obed Cungte

Advisor Upa Za Dun

Patron Rev. Run CungMang

Contact

Hruaitu

Bangunan Tan Kim Onm

No. 46-48 2nd Floor

Jalan Sungai Besi

57100 Kuala Lumpur

E-mail : hruaitu@yahoo. com

SMS : 016 3440 672 ( Biak )

016-302 1254 (Kawl)

Pastor 017 – 3880 848

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: