Hruaitu Issue 84

A NEITU
LCF

CHIEF EDITOR
RICHARD K. EMMANUEL

JOINT EDITOR
VL bawithang

SENIOR ADVISORS
ANDREW THANG ( Pate )
REV. S. NI LUAI

PEHZOMNAK
42 – 14 WISMA CITY TOWER
JALAN ALOR, 50200
KUALALUMPUR,
MALAYSIA

CONTACT – PHONE
012 – 6402232 ( Ela )
richardemmanuel@…
vl_bawithang@…

HAWL AWLNAK
Editorial….1
Lai ca ngan dan…2 – 3
Myanmar ih Kristian rak luh thawk dan…….4 -5
Mi niamte kan si ah cun kedam sang kan lei men lo kem…6 – 7
Ka nu’i pumsung ka um lai caan…8
Lai mino hawng tho law hawng thang law…9 – 10
A tu thawk in thlawsuah ka lo pe ding…11

Myanmar Thuthang…12 – 13, 18
Leitlun thuthang…..14 – 15
Kanmah sung thu..16 – 17
General Knowledges…19
Cross Words….20
Capoh….Inside back cover

( HRUAITU thuthang sung ih  suakmi pawl hi Editorial ngaidan le ruah
dan a si thluhlo. Ca ngantu bulpak pakhat ciar ih hmuhdan nganmi an
si.)

                                             EDITORIAL

Milai nun hi ziang so a si ?
Tuizarh cu Malaysia unau pawl; mah le umnak hmun ciau ah kan mit a
thip ciau ding zum a um zet. Kan hmuh tlan ciau vekin khawlak vahnak
kipah; mai inn sung rori hman ah meikhu a ra lut ih, Malaysia
Siangpahrang le an Prime Minister khal a hmaisawng lo. Laimi pawl
kaih tum ih vak tawi rerero ?Zawng?pawl khal hmai sawnglo in rampi
cim ih a rawn cim vawn hmuh cun milai nun hi ziangso a si ti ruah lo
a theilo.
Zumtu cun thil danglam, caan danglam kan tawn pohpoh ah Pathian hnen
ah a phi kan hawl ding; kan Bible ah a phi ( kawltong ) kan hawl
theu. Hivek caan thleng ding hi zawlnei pawl ih an rak aupi rero mi
kha a si ko. Unau na ruat ve dah maw ? Muslim pawl in Kristian pawl
par ih an lungput le thah thluh in tum dan hi. Asinan an cangvaih
nasat poh le  kan Pathian cun phuba a la theu. Milai le milai doawk,
thah awk, remawklo, buai rero hi a tullo. Kan Pathian hin a fale pawl
that thluh duhtu pawl cu Linghnin, meisa le natnak hri  a phunphun
in  a hrem rero a si bik in ka hmu.
Milai nun hi ziangso a si ih Leitlun sinak, tohkham  le t.uk maw t.ak
ih kan buai rero. Thlakhat vei khat tal thlanmual ah thlacam in feh
t.heu seh la kan fim deuh tla a zum um zet. Kan nunak hi zianghman a
silo zia hmu thei ding khawp in Bawipa’n kan thlarau mit in vang ter
hram seh. Zianghman a silo mi kan nunak hi kan hrang ih nun pe tu
Jesuh hrang ah kan nun ahcun….cumi tluk ih man nei mi a um lo.
Jesuh hrang ih thih cu hrehlo tla kan um hnuaihni men thei nan, Jesuh
hrang ih nung tu lawng te kan va mal em!!! Unau thaten ruat sal hman.
Ziang ruang bikah so nitin te na caan sunglawi na liam ter!  Na
hlawknak hrang lawngah maw; Jesuh hrangah. Mero bang ih a ziamral
dingmi kan nun zianghman lo ahhin Jesu’h duhdawtnak hmel mawite
parsuak ve thlang hram se. Milai nun hi ziang so a si ???

Kawlram ih Kristian rak luh thawkdan
                                                            By :
Richard Ela

Kan ram ah Kristiannak hi
Franciscan Fr.Bounfere in 1554 ah sumdawng pawl thlun in a rawn phur
lut. A rak hlawhtling lo ih India lam ah a rak pial san. Cun
Protestant missionaries pawl kan ram an thlen hlan ah Catholic
missionaries pawl an rak thleng hmaisa ih; kawhhran an rak din
hmaisa. Tui ni tiang in kan ram ah a tambik pahnihnak an si.
Myanmar ih Protestan missionary hmaisabik cu William Carey a si. 1806
ah a rualpi pawl thawn kan ram ah missionary tuan ding in an ra lut
ih ?Kawlram siangpahrang in duhlo in India lam ah a rak dawi suak?
Cui hnu ah Carey ih fapa Felix cu a pa in kawlram ih mission hna tun
ding in a rawn thlah sal nan; siangpahrang cun a rak dawi lala ih
Culcutta ah a kuat kir sal.
America Congregational kawhhran cun Adoniram Judson tei nupa, Samuel
le Harries cu Asia ram ih thuthangtha phuang tu ( missionary ) tuan
ding ah an rawn thlah. June 17th, 1812 ah Judson le a rualpi pawl cu
Culcutta, India an rawn thleng. Judson tei nupa hi Boston, USA  ih
sem an si.
Judson tei rawn laifang hi America le Britain in doawk thu an phuan
laifang a si. East India ih missionary rak um hmaisa pawl cun an rak
ngaihsak tuk lo ih thlakhat hnu ah cun America ih kirsal ding ih ti
an si.
Judson hin Asia a ra thlen ihsin Myanma ih thuthangtha sim ding hi a
thinlung ah a um zet ih;  asinan Carey cun Myanmar siangpahrang
missionary a duhlo thu le an ram mipi pawl biaknak dang biak an
sianlo thu tla sim in kawlram phungki hmuahhmuah pawl an ko khawmaw
ding ih an lo dawisuak thotho ding tiah a rak sim. Cui thu cun Judson
cu a riah sia ter zet nan; thlarau hlo kaih duhnak thinlung a neih
tumtuk ruangah Judson cu kan ram ah 13 July, 1813 ah a damsung
hmuahhmuah Krih le kawlram mipi hrnag pe ding ah a  rak thleng.
A thlen veten kan ram tong  a zir hmaisabik ih; 1852 kum ah  cun Kawl-
Mirang Dictionary le grammar bu tla a rak tuah suak. 1834 kum ah
kawl Bible lehlin a rak thawk. Himi kum ah hin printing press fate le
calai buangrua pawl tawkfang a rak nei thei.
Judson ih mission rak tuannak hmaisa cu Karen ( 1828 ), Kachin (
1876 ), le Chins ( 1899 ) pawl hen ah a si. Kan ram ah kum 33 rori
missionary ih a rak um lai ah hin US, a suahnak ram cu veikhat lawng
a tlawng dah. Ram dang ih missionary rak tuan tiah harnak sia cawklo
an rak tawng, a nupi le fanau pawl hman in an thih san. Asinan
Joudson cun a tumtahmi lawng zoh in theih tawp a rak suah ih; Pathian
in a rawngbawlnak hmang in kan ram ah Krih hmin a lan ter a si.
Judson hi 1850 kum ah a thi.
Judson hi Congricational pawl ih rak thlah mi a si nan, US le Asia
karlak lawng ih an rawnnak lamzin ah Bible a zoh rero ih tipil (
Baptist ) thupitnak pawl a hmuh fiang deuhdeuh ruangah Asia an ra
thlen cun Baptist ah an rak lut.
Tui ni khal ah Baptist cu kawl ram ih kawhhran members tambik an si.
American Methodist missionary pawl hin 1879 kum ah kan ram ah
kawhhran an rak din. The English Weslyan kawhhran khalin 1887 kum ah
kan ram ah dn ding thawk be. Presbyterian congreration khal hi 1872
kum ah Yangon ah rak din thawk a si. 1921 kum tiang kan ram ih
kawhhran rak umdan dinhmun cu :
                  Numbers   Percent
1. Baptist 160,656        62.5
2.  Roman
    Catholic 71,9100     28.0
3. Anglican 20,410        7.9
4. Presbyterian 1,508    . 59
5. Methodist      1,424
Kan ram ih ththang tha rak phur lut tu Judson hin tuihlan ih Pathian
rawng bawl a duhnak le thla a rak cam theunak cu Myanmar siloin
Israel ram; Judah miphun pawl lak ah a si. Ziangahtile, Jesuh  (
Messiah 0 cu Judah miphun ihsin a rawng suaknan tuini tiang a miphun
pi pawl cun rundamtu le Messiah a si an pom theilo khi poi a ti tuk
ruangah a si. Asinan, Pathian in kan duhnak vek silo in a mai remruat
dan sawn in milai hi in hmang theu. Curuangah Judson cu Israel ram
silo in Myanmar ramthim tleu tertu; Kristiannak ih kan pabik ah a
rawng cang.
Kan ram ih Kristian pawl ka zoh rero tikah a poi ka ti tukmi le ka
thintham tuk theumi cu…denominational thinlung, ?pawl?Kawhhran tiih
kanmahte kan kawhmi ciau ah thihngam in kan buraw ih, pawldang (
kawhhran dang tiih kan kawh ) le Pathian thu fehpi dan dang deuh pawl
cu ral hmuh ih kan hmu aw theu hi a si. Malaysia Kristian pawl cu ?
Fellowship?hminin kan ding ih, himi tluk ih ?Kawhhran?hmel mawinak
langfiang tertu hi a um thei nawn ka zum lo. Kristian kan vawn si
tikah kan tuanvo tumbik cu….nikhat hnu nikhat ?Krih lungput?kan
neih vivo ding hi a si ko Bible in a ti.
Krih lungput ah buainak le remawklonak a umlo…..

Mi niamte kan si ahcun kedam sang kan lei men lo kem!

By : Joseph Ngun Lian
ziangtin so kan nun ti thaten zoaw uh. Mi aa bangtuk in um hlah uh,
mifim bang in um uh. Tulai caan hi caan sia a si ruangah caan tha nan
hmuhmi pohpoh kha thaten hman tum uh, Bawipa in tuah ding ih a lo
duhmi kha tuah tum ringring uh ( 5 : 15 – 17 )?
Efesa cakuat hin kan dinhmun  kan zohfian awk ringring in fial. ?Mi
niam ka si ti theiaw tu nu cun kedam sang tal a bun a tul?vek in mai
dinhmun theihawk ih tuahthaaw in Pathian cu sawm ve uh si.
Ziang tinkim ah Pathian tello in a si theilo ih a um theilo ti cu
kannih zumtu cun kan zummi le kan pawmmi a si. Veikhat cu setan kha
Pathian hnenah a va feh ih, Jop khi thlawsuah na pe tuk ih curuangah
a lo rinsan ih a lo biak theu a si; ka tukforh ding ih nang cu a lo
nghilh mei ding tiah a va ti. Cutikah Pathian in a timi cu, ?a nunnak
tu cu na lak lo ding; a dang hmuahhmuah cu duhduh in na tham thei?
tiah Pathian in setan hnenah thuneihnak a pek hnu ah setan in tukforh
hna  a rak thawk. Hi bible thu hin setan hman in Pathian thupeknak
tello in zianghman a tuah theilo ti a lang ter.
Curuangah tuini Chin mi miphun tampi cu Malaysia tla ra in Rfugee kan
ngah ih ram dang kan feh tikah,hrekkhat cun Pathian thlawsuah a si an
ti, hrekkhat cun Pathian thlawsuah a si dahlo ding ti khal an um ve.
Asinan, keicu Pathain duhdan a si lo hman ah Pathian ih thupeknak a
si ti Jop thu hin in fiang ter.

Pathian duhdan lawngte a fiang ih a thupeknak lawng te cu hitin sim
sehla, Eg. ( tahthimnak ah ) mipa pakhat nih fapa  anei ih cui a fapa
te cun Video zoh a dil rero. A hramthawk ah a pa cun a sianlomi a si
nan, a dil rero tikah a pa cun a ningtuk ih va zoh ko aw tiah a
siansak bangtuk khi a si. Cui Pathian thupeknak cu tui ni kan Chinmi
pawl hin a hman dan kan thiam nawnlo ih siatnak in thlen tu a si lei
ding. Kawl pawl thufim ah ?in thiam ah cun sii a si ih, in thiamlo ah
cun ral a si?an ti ve. Kan Refugees ngahnak kan hman thiamlo nak pawl
cu :
( 1 ). Pa nih Nupi neihnak icket ah kan ruat.
Refugee ruangah kan Chinmi tampi cu Leitlun ram hminthang….. US,
Canada, Australia, Denmark, Norway…ect ah kan thleng thluh zo.Cutik
ah kan Lairam ih fala zoh khal tawng dahlo pa khal Refugee a awn
thlang cun fala pawl cu an ha a za nghal ti a si. Ziangtluk helsia
kan si hman ah kan Refugee card cun fala mawite cu in rawn tlun sak
theu ihkan hna cu a ngam zet theu. Kan Chinmi cu a tu tiang cun 80%
cu rethei mi kan si ruangah nu/pa pawl khal in an fanu le kan
Laitlang ah tlangval an neih le neihlo khal ruat nawnlo in an rawn
kuat hluahhlo ko. Cucun mi lung tampi a na ter ti cutheih cia a si ko.
Kannih Refugee a ong cia mi pawl in le, a khuankawng ( kawltong ) kan
la ih fala mawi deuh ti pohpoh Bunggus kan hmang ve. Asinan, Malaysia
ram an rak thlen tikah minung tampi an beidong sal ih nuthlawi ah an
can phah ve. Ziangruangah a si pei? Nu/Pa maw mawh? Fa nu ? Asilole a
cahtu tlangval maw kan palh?  Maw, Refugee hi a palh sawn? Kan ruat
sal hnik pei uh.
Hi sungah hin ,……
( a ). Refugee awngtu nih hin  mah le duh cia mi ( kan fala cia ) or
mah le phu tawk te a si mi fala kan Bunggus thei ciau ah cun an rawn
thlen tik khal ah hi buainak hi a suah ka zum lo. Atucu si lamlam
hlah, phun li hman awnglo mipa cun B.A., B. Sc.,..tbk..awng tengteng
kan cah hi a pawinak pakhat cu a si. Ziangtluk kan hmel a siat ih
Electrik hman ih laih duhlomi kan si khal ah Magazine le C.D thleng
ih cuangmi lawngte kan duh, a ngo ding, a taksa a tha ding, a pian a
mawi ding, etc..kan hei ti bet. Um.. ?mah le mah theih awklo timi cu,
hi rori hi a si lo maw??Refugee awn ruang ih nupi neih tla hi khatlam
ih ruat ah cun mipa kan dinhmun a nemhnget ter ngai; nupi tawng
theilo mi tla kan bang, Refugee lawng rinsan mi tla kan bang tuk.
Refugee card cu zuu in nak Lisence a silo ih Nupi neihnak ticket khal
a si lo.
                     Pehsal ding…

     KA NU      PUMSUNG KA UMLAI  CAAN!

Ka nu ei mi poh2 ka ei thei lai can
Ka nu pumsung ka umlai caan.
Ka nu feh nak poh2 ka feh thei lai caan
Ka nu pumsung ka umlai caan.
A dai a sa a tawkfang te ih ka um laican
Ka nu pumsung ka umlai caan.
Ka umnak inn a ttha bik lai caan
Ka nupum sung ka umlai caan.
Mi hmuah2 ih hmu ding in hiar bik lai caan
Ka nu pumsung ka umlai caan.
Ziangtik hman ih hua tu ka neilo lai caan
Ka nu pumsung ka um lai caan.
Duhtu tam bik ka nei lai Hnipuan zianghmaan hruk tul lo ih ka mawi
bik lai caan
Ka nu pumsung ka um lai caan.
Tuahthat mi le tuahsual mi ka nei lo bik lai caan
Ka nu pumsung ka um lai caan.
Ka hnangam bik li caan
Ka nu pumsung ka um lai caan.
Ka nu pumsung ah kir sal thiam ning la,ka dawt te T.P nang ka lo
ngai nak a reh deuh ding nan!

      LUNGAWI NAK    TUMPI THAWN,
    BY :    LAI PHA DIT

Lai mino hawng tho law hawng thang law
                                                               By :
Saya Hrang tiam

khawsak harsatnak ruangah Malaysia kan Laimi kan thlen thawk hi 1996
kum hrawng kha a si.1993 hrawng hin Tidim kan unau pa thum li lai an
rak thleng zo. Cutin nuam teten kan ra thleng vivo ih a tu ah cun kum
10 sung ah kan Laimi 10,000 leng lai ka ra thleng ih kan um a si.
Cumi lak ah kum 20 ihsin kum 40 karlak, san lai ling vang lai deuh
hlir kan si.

Cui sungah a tambik cu Thantlang peng sungin an si ih Myone dang pawl
cu kan zataw ciar hrawng a si. Cumi ah thil a hawng um mi cu kan siat
kan that fin khawmawk nak hrang ah CCF ( Chin Christian Fellowship )
Hakha, Thantlang tong hmang mi, LCF ( Lai Christian Fellowship )Falam
tong hmang mi, Matu Fellowship, Zophei Fellowship, Zotung Fellowship
le Mara Fellowship tin anmai hnam le tong ciau hmang in an rak fin
khawmaw t.heh. Cui sungah kan pabik dinhmun ih a ding thei tu cu an
tam deuh ruang bikah a si ko, CCF hi an si. Cumi a sangtu ah cun kan
nih LCF hi kan si ih, Pai ro a co tu fapa upabik kan si tiah ka ruat.

CCF pawl an thazang zoh sehla, pezawmnak kumkhat hrang RM 50  a petu
hi mi 2000 zik an si. Kartin a khawm tu hi 400 in 500 karlak hrawng
hi an si ringring. Kum khat ah t.hen hra then khat lutmi hi 2004 kum
cem ah RM 230,000 lenglo a si. Kan ram ih association pakhat hnak in
a cak sawn a si cu. A va ropi em.
Kan nih LCF hi zoh sehla Falam tong hmang, Falam hnamhi Malaysia ah
1,000 lai cu kan um ve. Kar tin a khawm tuhi 120 in 160 karlak kan si
deuh bik. Mi pahra ah pakhat le hrek kan khawm tinak a si. LCF
pehkaihnak, siatni pehzomnak hi mi 90 hrawng lawng nih rak thawh lai
hrih a si. Mi 100 ah 20 lawng nih nan thawh ih, zakhat sungah 91 cu
nan rak thawh lo. Kha! rak zoh ta hnik, Malaysia Chersa Kristian
thlanmual ah kan Laimi 120 lai kan vui liamaw zo ih, himi sungah kan
siatni hrangah mah le Fellowship ciar in thaten pehzomnak a petu hi
10 lai lawng an si an ti.

An hung thih taktak cun an khawpi, rualpi pawl in mangbang, ningzak
le phuhrungaw cing in zamrang ten pehzawmnak an thawh ciamco ti a si.
Tong pakhat thuanthu roling ngan tlakmi ka theimi a um.  CCF ka
rualpi te nih hmaitawn ih in sim mi a si. Mi simsawng mi a si lo. ?
Nan Falam lam hrekkhat pawl nin kan LCF cu an tawntai tuk aw, nanmah
CCF ah pehzawmnak RM 50 kan thawh pei ih nanmah nih in zoh sawn pei?
an ti ih; nanmai thu a si ko kan rak ti hai tiah in sim. Cui tongkam
ka theih cun ka hmul a tho theh ka mit a thim curco, ka lakphakti
khal  ka in thei nawnlo, inn ka thleng ih ka itthat theilo…?
Aw…Falam mino vawn ruat hman, kan pupa pawl tong fim ka lo sim hman
ding…

Pa tawntai cu kum voi hlan ah a thlam a pur sualso an ti. Pa tiatailo
cu a lo thlam a zun ih a lo hnen thlam ah a nufa pawl thawn an riak
an ti. Kan Falam miphun mino pawl thaten ruataw la, na ruah ciamciam
hnu ah ruat sal hrih…mi thlam ih riang cingin maw na lo thlawh na
tum? Mi thlam riak cingin maw na sung le cawm na tum? Na thlam
suttung banpi hnget khoh ten na din ve lo ding sawm. Hlawh khat hlawh
hnih te ho khaw a tul kumkhat hrang ah.
RM 50 hi nikhat ah pia 30 hman a silo ho khaw. Na ruat ciamciam hnu
ah ruat sal…Nangmah nih na rak thawh lo ruangah ho khaw LCF a
tawntai cu; nangmah kha ho khaw LCF cu. A zo midang an si lo ho
khaw.Pupa tong pakhat lala cu pacang rual ram an tawih tikah, ka
meithal a tha hnailo aw tiih hramlak thlen hnu mi meithal sang pawl
sa an kap dah kello an ti. Malaysia hi Lai pacang Lai mino kan ram
vahnak hokhaw a si. Mi meithal puah a thawm a thang aw an hlawhtling
deuh aw tiah va sang duh hlah. Na kap cuang zik lo. Na sunglawi cuang
zik lo. Zawng lak ngau kaang na si thotho ding. Falam pa kan hnen a
ra tel an lo ti thotho ding.

Kan theih a tulmi cu kan Falam hi 1892-1965 tiang kum ( 73 ) sung
Lairam khawpi bik a si. 1895 kum in Lairam sizung hmaisabik (
Dispensary ) an din nak a si. 1906 kum ihsin Lairam hmaisabik zirnak
Primary School dinnak a si. 1929 kum ihsin Lairam hmaisabik nunau
tlawng an  dinnak a si. 1948 kum ah Chin National Day tiah thu
relcatnak hmun a si. 1835 kum ah Lairam hmaisabik le thabik ( tuini
tiang ) tlawng, High School dinnak a si.

1892 kum ihsin Falam tong siseh tiah an nemnghet ih tuinitiang Laimi
aiawh in Radio ih hmanmi tong a si. Pathian lam khalah ZBC zungpi
umnak hmun a si. Lairam Theology tlawng thabik umnak hmun a si.  Cui
khua le cui hnam minung hokhaw kan si. Mi ben men ding minung na si
lo zia kha theiawk aw. Kan Falam tiih kan finkhawmawknak, kan ram
tawihnak kan thlam LCF ah zamrang ten ra lut aw, na thlam a zun pang
kei, mi hnihnak ho khaw. Hi kumkhat hrang RM 50 hi a rang theibik in
rawn thawh aw. Na theh hra then khat thla hnih veikhat tal cu LCF ah
ra pe teng teng aw.  Thlakhat cu kan ram ah na kuat ve a tul ko.LCF
nih nangmah a lo tul, nangmah kha LCF na si ko.

Nehemiah nih “mi relsiat kan silo nak dingah tho in din thlang uhsi?
a ti bang in…Aw..Lai mino ( LCF ) mino hawng tho law hawng thang
law…Tuan ding a tam si.

A tu thawk in thlawsuah ka lo pe ding
                                                  By : Salai
PathuamKhawi ha,  hnatuan tha    hmuh a har si, tuanmi umsun  len lak-
kha ngah lo tivek hnuaihni. “Leiba in bak tu kan Boss tei pawl tawng
in pawk suak hnik keng tin?Putrajaya lam pan cun ka feh suak. Kan
Boss tei pawl cu ka tawngih an thinlung a hak nawn lai. Thin nuam lo
zet cing ten KL tlung ding cun Bus bawhnak lam pan in peng thum
hrawng ke in ka feh.
Lamzin tluan ka zoh ih kan hnatuan nak innpi Immigration Office cu
zoh mawi rianrian in ka hmu. A sung a leng ih an meisa hman mi tleu
mawi hi kan mah Chin ( Falam ) kut neh lawnglawng ti sehla ka sual
tam zik lo. Innpi pahnih rori a thawk ihsin a cem thleng meisa kan
bun theh, a eng mawi riai. Asian ka zoh rei deuhdeuh ih ka mitthli a
hal  vivo. Um ko seh, thil ziangkim hi Bawipa’i remruat ih pawm thei
a tha.
Putrajaya hi 1997  ihsin KL khaw thar /KL (2) ti ih kawhmi  hmin
thang zet  a si. An Parliament hause umnak department tinkim umnak
hmun pi a si fawn. International level rori ih an khaw toh thar mi a
si. Traffic Jam tivek cu hmuh ding a um lo lawlaw. Tili pi in an
office pawl khal a kulh theh. An Muslim Biakinn pi khal a ropi zet,
Landscape khal tampi an tuah.  Zoh a nuam pam! Na thleng hrih lo pang
a silen Malaysia na um sungah thlen tum hrimhrim aw. An mah Malay
Engineering kut suak rori a si fawn. Asinan an inn pipi le an Lilawn
zoh mawi pawl na hmuh tikah Laimi pawl ih kut- neh a tel theh ti cu
rak hngilh siang hlah.Aw! hitluk ih mawi le ropi pawl hi ram neitu
pawl ih rorelnak lawng in rel ih kan mah pawl hmang in an sak mi cu
va sikhaw, Kan nih Malaysia thleng Laimi pawl in BTS Library kan sak
ding ti ih kum hnih sung kan au hiamhiam mi cu hi pawl lak ahcun
Caang-ai khawm tiat te fang a si lo sawm! Tuini tiang kan theh thei
hrih lo tin ka thinlung sungah a rawng suak dukdi.

Tui sin kan za ten tanthar la sehla, kan Chinmi ( Falam) mipum 1,000
hnak ih mal lo kan um ih mi pakhat in Rm 15 cio kan thawh a si ahcun
one- tow- three rori siar in kan theh thei mi a rak si zia ka thei
suak. Ka leiba cawh ngah lo mi cu ka theihhngilh riai. Cuti ih kan
zaten RM 15 cio tel kim thei dingin ziangtin  khua kan khang ding ti
mi ka ruah rero lai ah Cityliner Bus 838  a rak thlengih KL lam pan
in  ka tlung vuaivo pan lo maw…

Kan LCF hmin in kan mipi in kan tuah, kan tuan mi parah mi pakhat
lole kawhhran pakhat hlawknak, hmin thatnak siloin, kan zapi, kan
miphun le kan Pathian hrang a si ih kan miphun in hlawknak, kan
Pathian in sunparnak co hramseh… A men…Atu thawk ihsin thil a ra
thleng dingmi tha ten zoh hnik uh. Fang a um nawn lo ih sabit rah le
theipi rah le olif rah pawl an um hrih lo nain, atu thawk ihsin
thluasuahnak ka lo pe ding?tiah a ti. (Haggai 2 : 19)

                                  Myanmar Thuthang

Asian cun Myanmar reform tuahding duh…
Human right group pawl in kan dung tlawngkai nikhat ni ih 17th doomed
pro–democracy uprising an tuanak ah; Asian ram pawl hin Myanmar
ramsung ih reform tuahnak ding ah voice an neih a tul zia an phuang.
Tuitum ih US le EU rori hman in hi Myanmar ram khat ruangah Asian
Meetingpi khal dungtun an rak  tum mi kha  thil ningzahthlak tuk khal
a si.
Suu Kyi suah a si theinak ding hrang le ralkap cozah cun an thutiam
vek ih democracy lamzin an zawh thei nak ding cun an ram hneum Asian
pawl hin voices kan neih a tul a si tiah Asian Chairman cun a phunag.
August 8, 1988 ni ah ralkap dictator uknak tawp ding ih autu mipi
pawl cu ralkap pawl in an kap ciamco ih 100- 1,000 lai thah an si.
NLD cun mai ke ih ding in 1990 kum rampi hrilawknak ah Seat 485 lakah
392 rori ngah in an tling nan; tuini tiang uknak pek an silo ihhleiah
an hruaitu bik Aung San Suu Kyi cu a mai inn sung ah khum bet a si
lai.

Ralkap cozah in Asian parah lungawi thu…
Kan dung August 8 ni ah Kawlram ralkap cozah Chairman cun tuitum ih
Asian Meeting pawl parah remdaihnak an tuah ruangah lungawi thu a sim
ih; Chairman hna an tuanlo nak thu buai tete lawng zianghman a
rellang lo. Myanmah a Lin thuthang ca hmaibik ah General Than Shwe
cun Asean in hi vek ih a vei 38th nak Meeting tiang an thlen thei
ruangah a upat tu a tar lang.
?Hitivek ih ke kan karh vivo cun 2020 ah South East Asia pawl hi Asia
ram hmuahhmuah khai khawm tu kan si lai ding tiah?Than cun a phuang
bet.
South East Asian Nation, 10 members pawlkom hi August 8, 1967 ah din
suah a rak si.  Thailand, Singpore, Indonesia, Malaysia, le
Philippines ram pawl ih rak dinmi a si ih, 1997 kum ah Myanmar,
Brunei, Cambodia, Laos le Vietnam ram nga hin an ra bet. Asian ram
sungah hinmipum 540million hrawng kan um tiah Than hin a phuang bet.
2006 Asian Chairman cu Philippine in an tuan ding a si.

8888 ni 17th hmang lo
Myanmar democracy hrang vei 17th nak cu kan dung tlawngkai nikhat ni
kha a si. Hi ni hi kan ram ah cun ?8888?tiih theih tlangpi a si ih,
Myanmar Opposition Group cun hi ni hi danglam tak ih hmang ding in
tumtahnak kan neilo tiah an phuang.
     Sorce :New Light of Myamar

Ralkap uknak in Myanmar ram siatter !
Bangkok based thuthangca cun Myanmar hin ralkap uknak ruangah a
rethei in siatnak nasatak a tawng rero lai ih; UN Security Council in
bawm lohli a tul thu kan dung tlawngkai nihnih ni ah an suah.
1990 kum ih rak dinmi NCGUB pawl khal in hi thu hhlun in Kawlram mipi
pawl cun retheihnak, thinphannak, natnak phunphun le ca zir theilo
nak pawl an tuar cuahco rero ti thu an phuang. Kawl ram mipi thenthum
then hnih cu retheihnak in a tuam rero lai a si.

  2005 Myanpar parah UN report
Biaknak tumbik : Buddhism, Christianity, Islam..
Milai nun zat : Mipa kum 54, Nunau kum 60 ( UN )
Ramdang ih kuatsuah tambik : Teak ( tlawr ) thing, pe le purawng,
kaikuang, ngate, faang le rittheih thil pawl an si.
International kawh theinak code :  95

Indonesi pawl ramdangah hnatuan tam

Indonesia mipi pawl hi ram leng ah permit lo ih hnatuan an tamtuk thu
Jakarta cun  kan dung zarh ah an phuang.Saudi Arabia ram lawng hmanah
400,000 rori an um. US ah hn 13,000, South Korea ah hin 2,000 an um
ih Japan ah 8,000 an um. Syria, Palestine, Kuwait le Jordan khal ah
thawng tampi an um tiah Indonesia Immigration pawl cun an phuang.

London ah Terrorists cangvaih phang
Terrorist pawl cun London ih sumpai retnak innpi hrawngah cangvaih an
tumsal thu British Police pawl cun tlawngkai nithum ni ah nitin
thuthangca an sim. Tulai fang cu London khawpi khal ah thin dai ten
an um theilo a si bik.

Brazil Bank suamnak maksak
Paulo Sergio, 40, cu a hnenum pawl lakah cun mithazet a si nan;
Brazil Bank tumbik ih paisa firtu pa a si riai.   Sergio le a rualpi
pawl hin an ram bank tumbik ih paisa fir ding in 80m ih sau lei an
lai ih, cui an lei  laihnak ihsin Bank paisa 156 million rori an fir
ngah. Bank innpi tang tiangin an lai ih; ziangruangah cui innpi ih TV
le computer pawl in an cangvaih lai an hmuhlo ti cu, mi hmuahhmuah ih
mangbang zetmi a si. Hi fifir pawl hi 10- 20 hrawng an si zum a si
ih, thla thum sung hrawng lei an laih hnu ah ( a sir zuk ) hlawhtling
tak ih Bank paisa fir thei an si. Brazillian thuanthu ah tuitum tluk
ih Bank paisa fir tam hi an um dahlo.

Malaysia Meikhu in a tuam
Tui zarh sung cu Indonesia meikang khu in Malaysia ram pi cu a khuh
rori a si ko. Port Klang in an tuarbik ih, Kuala Selangor, Shah Alam,
Putrajaya, Petaling Jaya le Kuala Lumpur pawl in zarh khat sung rori
ni khi kan hmu mumal lo a si.
Tuitum ih meikhu hi Sumastra, Indonesia ram ngawpi kangmi khu a si
ih, an ram lawng in an mit theilo ruangah ram hnenum Malaysia le ram
dang pawl tla in an bawm.
Hi meikhu ruangah hin Malaysia ram cu a buaiter nasa. Khawlak vahnak
kip ah cawcang vek in an hnar/ka an tuam theh ih; palik le Kosong
pawl khal kan bangaw theh, thih cu kan rak tih tlang ciau hai a bang.
Tlawngkai nili le ninga kha KL le Klang ih cozah tlawng hmuahhmuah an
khar theh ih, Subang Airport rori hman khar hrih asi.  Meikhu ruangah
hmun hlapi kan hmu theilo ih, nisa ih hna tuan theu hrangah cun
lungawi um sawn men thei.
Asinan, hi meikhu hin natnak hri thalo a keng tel ih, KL le Klang ih
tlawngnauhak 20 hrawng cu sizung tiang an thleng rori. Ahleicein
thawthawk harsatnak nei pawl le awm lamnatnak nei pawl, lung lam
natnak neipawl hrangah tih a nung cuang.
Kan dung tlawngkai nithum August 10, ah Kampung Pasir timi Malay
khawte ih Ngakan ( kawl tong ) pakhat sung ih nga 1,000 leng rori
Oxygen sam ruangah an thi.

Hi Ngadil ah hin ngate 10,000 lenglo lai khawi a si ih, hmuan neitu
pa cun, ?zingah nga rawl pe dingin ka feh cu, ka nga pawl a thawng
thawng in an rak thi ka hmu; nga thi sar khawm dingin hnatuan tu
hlawhfa ka lak a tul. RM. 10,000 lenglo cu a cem riai?a ti.  Siibawi
pawl in hi nga pawl hi thaten an zoh hnu ah tur ih thahmi an silo
tuitum meikhu ruangah ih thli thalo ruangah a si tiah an
nemhnget.Malaysia hi 1997 kumah meikhu hin a rak buaiter dah zo ih
tuitumhi a veihnih nak a si.

                                     LCF Sung Thu

Lungawi thu simnak
Kan duhdawt zet mi kan u nu Nu Sui Lian Par ( Zuali tei upabik) in
leitlun in tansan nak thu kan theih veten kan inn ah in pan ih thla
in cam sak tu Rev. Za Thleh Lo le Rev. S Ni Luai parah kan lungawi.
Khaw har in hnem tu uanu za ten, sumsaw in ralnak in pe tu le thla in
cam sak tu kawhhran nupa nan zapi par ah sim cawk lo lungawi nak kan
nei. Minung lam in nan parah thatnak kan tuah thei lo ding nan
Pathian tu sawn in thlawsuahnak lo pe hramseh.
Pathuam& Zuali

Kan Lungawi pi
Kan Laimi lak ah Lai nunmawi hnatuanthupi zet tuan in in hruai tuPa
Za Biak Thawng cu UN card a ngah ve ti kan thei ih kan lungawi pi.
Hmailam caan ah kan miphun kaih hruaiawknak ah nasazet in tan a la
vivo ding ti khal kan beisei.

Hruaitu thuthang cabu
Khawm pan na tlai pang maw, thil pakhatkhat ruangah Hruaitu cabu
siar ding lei ngah lo in miin an lo leikhelh theh pang a sile
lentlang@yahoogroups.com ah rak siar theu aw. Amah lawngte
lentlangyahoogrups.com sungtel na si ta a tul.www.ycld.org khal ah
siar theih in a um.

Laksawng ngah tu ding hawl
   No……………………
BTS Library saknak hrangah
……………………….. hnen ihsin tanpinak sumsaw Rm – 10 / –
lungawi ten kan ngah a si. In bawmtu  sung ihsin a hnuailam ih
thilpawl thawsuah dawngtu an um ding.
First prize : :  Phillips TV
Second prize: :  Colour Hand phone
Third prize : Camera
On ding ni : : 25 September, 2005
A hmun : : LCF Biakinn

C- Khui ah so an si- CD kha
Salai Bawi Hr, Mapui le rualpi pawl ih CD kha Lairam zuk le zuk
mawimawi ben  (still Image) in tuah thar sal a si ih zoh a nuam zet.
Lairm tlung vek rori in Salai Sen Hngilh Piang in edit
a tuah, a tha nasa. Rak lei ve aw na sir aw lo ding.

Baibal zoh lo zuam awknak
21 August 2005 Bible sunday ah bible zuam awknak a um ding.
Laksawngkhal maksak buatsaih a si. Baibal bungcang Efesa 6 : 10 – 20
siar a si ding.
Tawng phunkim in bible siarnak
John 14:6 nak kha baibal phun phun, tawngphunphun in siarding asi.
Salai Bawi vum in can a kai ding.

BTS Library saknak ding sumpai dil nak
Kan Bawipa Jesuh Khrih hmin in cibai.
A tlun ih thu thawn pehpar aw in January, 2004 ihsin Malaysia um kan
Chin mi (Falam) in kan miphun hrangah thil tha pakhat tal tuah thei
ding in Lai Christian Fellowship cun relcatnak kan nei.Thil tha tuah
ding tampi a um ko nan, cumi lakah kan ti thei ding um sun bik ih
lang cu BTS Library saknak sumpai a cem mi hmuahhmuah bawm ding in a
si.
BTS Library hi Kalay Myo ih um a si ih kan Laimi mi tampi in Pathian
thu an zirnak hmun pi pakhat asi. Cu tawkih tlawng ahcun Laitlang/
Lairawn  hmunkip peng tin ihsin an rak kai. BTS ah Bible zir ih
tlawng kai tu pawl cun an theh zawng ahcun Pathian thu an theih ih
hlei ah kan Falam tawng hi an thiam theh. Phun dang in kan sim
asile “Kan Falam tong zirnak inn pi pakhat a si.? Curuangah BTS
tlawng ih Library sahsak dingih kan tumtahnak a si.
BTS tlawng inn saknak dingah pumpak ciar in sumpai thawh dingah
tiamkamnak kan nei cio. Cumi tiamkam tu pawl lak ihsin sumpai kan
ngah zo mi cu RM 8300 a si ih KS 2,400,000 ( Ting kul hluanli cekci )
kan kuat thei zo. Himi Library saknak dingih a cemzat ( Estimate )
ding cu KS 6,500,000 a si. Tuhnak in a let hnih, a let thum in tan
kan lak a tul lai tinak a si cu. Tui kum 2005 sung hrimhrim ah ngah
suak thei ding khalah thla kan cam. Pathian kutcak lang hramseh.

Mopuai kan nei
Kan dung zarhpi zan August 7, 2005 ah LCF cun mopuai kan nei. U Sang
Nuai le Daw See Vang tei fapa upabik James Hrang Lian Thang le U Ah
Oh le Daw Aa Kai tei fanu nauhak bik cun dan thianghlim in thinumnak
an tuah.  LCF pastor Rev. Za Thelh Lo in kutsihnak a tuah ih ti le
rawl thawn mopuai kan law tlang vutvo. Hi vek ih Pathian tihzahnak
thawn dan thianghlim ih kut a sih tu kan unau tei parah Pathian
thlawsuah malza thleng ringring ko seh.

                Thuthang Peh….

Myanmar ralkap cozah in minister pathum hlawn sal
Kan ra hruaitu pawl cun an hnatuanpi Cabinet members pathum rori an
hna ihsin an banter thu august 11 ah state media in a phuang.  Hi
minister pathum lakah hin Education minister khal a tel. A dang
pahnih cu Prime Minister Office ihsin an si.
Than Aung hi 1997 kum ah education ih lakluh a si ih; tuitum ah hin
ziangruangah ti rel riailo in hi hruaitu pathum hi an hna ihsin ban
ter an si.  Than Aung ih ai hi Deputy minister ( science &
technology ) Chan Nyein in a awh ding  a si. Minister dang pahnih cu
Than Shwe le Brg. Gen. Pyi Sone an si.  TV le Redio ih an thanlomi
thuphuan pakhat cun Col. Thurein Zaw cu ( National planning le
Economic Development ) deputy minister si dingin an lakluh thu than a
si.
Kan ram ah hin khum khat sung lawng ah tuitum hi hruaitu lu pawl ban
ter awknak a veilinak a si zo. September,2004 ah Foreign Minister le
a deputy an cawlhter zo ih, October thla ah Prime Minister Gen. Khin
Nyunt in a dawt. Cun thla khat hnu ah Home Affairs Minister Col. Tin
Hlaing le Labour Minister Tin Einn cu ban ter an si bet. Tuitum hi a
veili nak a si zo.

Vietnam in thawngtla 10,000 rori suah ding
Vietnam cozah cun an ram Independence ngahnak kum 60 kim lawmnak ah;
thawngtla milai 10,000 lenglo rori suah ding in thu an pawtcat fel
zo.  Hi thawngtla suah ding pawl hi an hmin pawl felfai ten buaipi
rero lai a si. Ramdangmi le cases tum deuh pawl an suah ding thu
lawng te an fiang hrih lo.

Beer rit ruangah : Mai fala rori that tu
Kan dung zarh ah British fala le tlangval cun Phuket resort ah nuam
tawl in an tlang rero. Beer an in ri nawn ih, zan ah Hotel khaan
sungah thu maklemlo menmen an elawknak ah a nunau khalcun zuri na fam
cu mipa hmaiah a va beng.
Mipa khal cun ihkhun ah a rak nam tluk ih a hngawng a sawh kiak
rori.  Hi British tlangval hi tualthat case in court ah khin a si.

            Theih kauhnak  ( GK )

Motor Cycle mawng hla bik pa…
Argentina pacang, Emilio Scotto cun a Mortor Cycle lawng in Leitlun
ram 214 a palsuak zo ih; a fehnak a fehnak hmuahhmuah cu an tah tikah
735,000km ( peng  457,000 ) a kim rori. Hi a khual tlawn hi 17
January, 1985 in a thawk ih 2 Apri, 1995 ah a cawl.

Rul damreibik
Leitlun rul damrei bik tiah G. World Record bu in a ngankhummi cu kum
40, thla thum le ni 14 a dam. Hi rulpi hi Popey tiin an ko ih,
Philadelphia ramsahmuan, USA ah April 15, 1977 ah a thi  a si.

Zawhte ha neitambik na thei zo maw?
Leitlun zawhte hmuahhmuah lak ih ha nei tambik cun; ha 28 a nei ih
pasarih cu an phir bet. Hi zawhte hi Jake tiin an ko ih Bonfield,
Ontario, Canada ih um a si. A ha hi 24 September 202 ah siarsak a si.

Zinghnam fa nei tambik teh?
Zinghnam, veikhat neih ih fa nei tambik cun 12 Febuary, 1982 ah fa 46
rori a hring. Hi zinghnam hi UK ih um M Ogilvie ti mi pai cawmmi  a
si.
Rang kum upabik teh..?
Leitlun rang hmuahhmuah  lak ih upabik/ damreibik Old Billy tiih
kawhmi cu kum 62 rori a dam. Hi rang hi Edward Robinson ih vulhmi a
siih, amah hi Woolston, Lancashire, UK ih um a si. A rang hi 27
November, 1822 ah a thi.

Uico Lei saubik..
USA pacang John Scheid ih uico lei zauzia cu 43cm ( 17in ) a kim
rori. Hi uico hi Brandy tiin an ko ih an hei duat zet lailai a si
hmang.

Leitlun ram kaubik cu.,
Leitlun ram kaubik cu Russia a si ih…17,075,400km ( Peng
6,592,848 ) ihkau a si ih Leilung pumpi 11.5% area a luah khat theh
tinak a si.

Refugees suak tambik ram
UNHCR pawl phuan dan ah Iraq ram ihsin Refugees an suak tam bik. 2002
tiang ah Iraq mi 587,400 rori in UNHCR an pan.

                                  “Sawmnak”
Kan thuthangca a mawi sinsin thei nak ding hrang, rel sia aw men
lawn Sermos le Cahram thatha rawn thawh theutu; taimak suah ih rak
siar theutu unau nan zate parah Pathian thlawsuah malza tlung sinsin
hram seh. Thuthangca hrangah hin kau zet in kan awng aw ringring,
seherhmi te, forhawk duhmi le suh awk duhmi tete nanneih khal le in
rak kuat uh. Laimi in mi kan bang vivo theinak ding lamzin umsun le
thabik cu ?kan tanrualnak?hi a si.
    Ed.

                                          Capoh
A hri te lawng!
Khaw pakhat ah hin pafa an um. A fapate cun a pai hnenah, kapa, ka
tlangval ve thlang si bwngbite in leih ve thlang aw tiah a dil. A pa
cun, aih….aih….aih  rel hlah, kei na pa rori hman hin a hri te
lawng ho khaw ka hruk lai a ti.
                                               By. Lai Pha Dit

Ziang Khua e?
Laitlang tlangval pakhat Tahan a tlawng. TLangval pakhat in, ka rual
khui khua so na si tiah a rak sut ih, ” Rulbu” tiah a let. Nang teh
tiah a sut sal ih…..” Vokpi” bu..hi..hi…

“Casiartu unau nan zaten Pathian in lam lo hruai vivo hram seh!!!”

A cem vuar vi.

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: