Hruaitu Issue 103

Editor Note :

  Ca siartu nan zaten Chrismast cibai. Tui zah HRUAITU cun kan
tlangmi lak ih laam thiambik le Malaysia ram khal in an theih lar zet
mi, International laksawng hman dawng tu kan naupa hmaitawn
thusuhnak  a tuah ih; ca siartu nan za ten thazang nan rak lak ciau
ding khal sawmawk kan duh.  ( See cahmai 4 – 6 )

  Kan naupa in a simmi pawl lak ah, ¡§ Tlangmi pawl hin thil ziangkim
kan tuahnak kip ah a hram thawk lawng silo in; a hlawhtlin tiang ih
tuah tu si kan zuam a tul¡¨ timi forhfialnak tongkam te hi kan
hrangah a thupi zet.

  Laam lam ih feh pawl in rampi tiang ih theih ding khawp in ke an
rak karh thei bangtukin, Unau nang le kei khal kanmah le lamzin
zawhnak ciau ah; Pathian ih in pekmi talent ciau hmang in, kan
hlawhtlin hlan lo nasa sinsin ih zuam ding kan si ti cu kan thazang
laknak si ciau hram seh…ti duhsaknak thawn.. HRUAITU siar nuam le..

  Fapa tlan hlo
  Luke bung 15 ah cun Bawi
                Jesu¡¦h tah thimnak Fapa
                tlanhlo thu kan hmu. A tikcu thlen hlanah apa ro neih
a duh,hi fapa hi tulai mino a bang zet.
  Tangka tampi a neih laiah cun rualpi tla a nei tam, zu hmunah leh
sual nak phun2 um nakah a feh.. a puar thau zet.. asi nan rei a daih
lo.. hna dang a tuan nawn lo tikah a neih hmuah2 a cem tiang hlim nak
cu a nei.A tangka neih nawn loh tik cu ngel cel-ah a um nak ramah
paam a thleng, a rualpi tha pawlin an tlansan tluh bet.. ei ding
neilo-in a vak thawk.. milian hnenah vawk rawl pe-in hna a
tuan..Bible sim dan ahcun, cui  tlangval cu a ril rawng zet ruang ah
vawk rawl tla a ei theu.
  Hi thu hi fiangten kan theih ka duh. Tlangval dinhmun
hi..¡¦piangthar zo sifawn,Krih hruai nak lamzin hlo pawl an si.Krih
kut sung ih an umlaiah cun thlarau lam rawl tha2 an ei,an hlim, har
nak an tawn hmanah an Pa Pathian umpi an si.Asi nan a tik cu thlen
hlan, Bawi Krih rat hlan ah hlim nak famkim hawl an duh.. neh hnu-ih
co ding cu a tu-ah co an duh.. Krih leh a kohhran an tlansan..Pathian
biak nak an feh san.Sual nak leh zu leh sa hmun ah an feh,Krih hnen
ih umlo pawl thawn rualpi an tuah aw.. an dinhmun cu ¡¥Paam¡¦ asi tih
an theih hlan tiang an hlim.. cu tikah.. Pathian hnen ih an um laiah
an ei theu Thlarau lam ti leh rawl hmu nawn lo-ih, an ei mi pawl cu
Pathian hrang ah cun minung ei ding ih tuah mi a rak si theu lo..
Krihfa hrang ih a fih nung bik ¡¥vawkrawl vek bang ZU leh sual nak
dang2¡¦ a rak si.Cu pawl cun Pa Pathian hnenah ei ding Rawl leh tidai
thianghlim a um ti an theih nawn lo ah cun.. cu an tlan hloh nak
ramah an thi teng2 ding ih, an Pa cu an tawng dah nawn lo
ding, an tawn Ni-ah cun ning zahnak thawn a si thlang ding..
  Asi ah cun,tu hi can tha leh sunglawi,harhnak,Pathian hnen ih tlun
nak lamzin awn can a si.. Nang leh kei hi khawitawk tiang saw Pathian
kan tlanhloh san zo,kan um nak leh kan rawl ei mi pawl hi Thlarau lam
nun nak maw thihnak leh a fihnung bik mi?? Minung zoh lo-in Pathian
leh nangma¡¦i lak kha ruat hnik, Pathian hmai-ah na ding ngam ke¡¦m?
Pathian na tawng ngam ding na zum aw maw?
  Fapa tlanhlo vek-in na Pathian hnenah kir sal aw.. nitin Pathianin
alo hmuak ding. Na hrang ah thil t.ha bik alo ruat sak ding.Na nun
nak ding rawl leh ti-in alo chawm sal ding.Thlarau lam puan mawi a lo
sintir ding.Vawk rawl bang tuk rawl ei dingin alo siang lo.Pathian
hnen na tlun ni-ah cun van cung mi ziang zat so lungawi nak thu
phuang ding?Kan tlan hlo a si ah cun, a tu hi tlun nak can a si..
unau, kan tlung thlang pei.Leilung siat dan hi zauh aw.. thihnak le
natnak thu, linghngin le paam, do awknak le siatnak phun2 hi ruat aw
la, leilung siat dan report hi ngaihtuah aw.. leilung hin thihpi thut
thei natnak tihnung zet a nei ih.. Bawihpa rat salnak a cu zik.Na
tikcu caan hman dan kha zauh sal hnik.. na him maw?Na um dan kha
Pathian mit hmuh ah a tha lam maw a se lam?
  Zo hman in lo bum hlah seh.Na thlarau fehnak ding cu nangma¡¦ thu a
si.Na umnak leh na dinhmun kha thihpi aw la, na lungkim kem? maw na
rualpi le na sungkua,unau le hrang ah, na thihnak kha hnangamthlak a
si maw? Nangmah teh na umdan ah Pathian tawng ngai2 ding in na hna a
ngam maw?
  Hi tin na ruat ding. ¡§Ka piang thar zo nan, ka sual leh hmanah
Pathian hnen ka kir sal ding ih, Ama¡¦n in ngaithiam sal ding¡¨ tiin
tu-ah hin na duh2 na tuah tla a si thei.. asi nan ¡¥fapa tlan hlo¡¦
thu hi vawn ruat sal aw la,.. Na fapa cu na hnen ihsin a tlan hlo ih,
na ngai zet, a rat tlun caan na hngak ring2.. a ra tlung ngai2..
nangmah cu lungawi bik na si ding.. Pathian tla cuvek cu a si.. Asi
le¡¦n.. na fapa tlan hlo ra tlungsaal tu sawn in tangka rak lo dil
saal sehla, cuvekin tlan hlo la2 sehla, ra tlung saal sehla, tlan hlo
saal, ra tlung saal.. khatin um ring2 sehla..nangmah teh na lungkim
thei ke¡¦m?Na fapa a hmaisa bik ih na ngainat vekin vawihnih
vawithumnak ah cun na thin heng ding lo sawm?
  Cu vek cu a si;Pathian hnen ihsin na tlan hlo zo a si ah cun,na
tlunnak ni hngaktu cu amah Pathian a si.Asi nan, A hnenah na tlung
saal, tlan hlo saal,tlungsaal ding cun a cang thei lo ding.Na fapa
tuah ding ih na duh lo mi vek kha Pathian cun tuah alo siang ve lo.
  Fala maw tlangval maw,mawizet na nei ding..midang thawn an duhaw,an
ngai aw tih na thei ding, na duhzet ruang ah na hnen ih a rat saal ni
na hngak ding, a ra saal ngai2 tik ah na lung kim zet ding.
  Cu vek cun ruat aw.Na ngaihzawng kha midang thawn lo fehsaan in, na
hnen ra kirsaal sehla, vawikhat vawihnih lawng silo in cutin um ring2
sehla.. ahnehtabikah na duh nawn lo ding..Pathian cun a hnen lam ih
tlungsaal hmuah2 cu duhdawt zet leh sunglawi zet in a hmuak, tlan hlo
cing2 ding cun zohman a duh lo ding.Rom cakuat 1:28 ah cun ¡¥Pathian
cun mi tampi a zauhsan zo¡¦tih kan hmu.
   -Morrie Freeman
  Mr Lalmuanpuia hmai tawn thusuhnak
   ( Muanpuia hi Malaysia thleng tlangmi le Leitlun pum huap ih  kan
tlangmi pawl lakah International Level ih laam thiam kan neih cun a
si ih; a thuhla nan rak theih ve ciau duhsaknak thawn HRUAITU cun a
hnuailam vekin Interview a tuah a si.)
  Hruaitu :   Na hmin le suahkehnak hmun, kum,  sungkua thuhla mallai
in sim thei pei maw?
  Muanpuia : Ka hmin cu Lalmuanmpuia a si ih; 21 Febuary, 1983 kumah
Tahan ah ka suak. Pu Remsanga le Pi Lalvuani tei fapa nauhakbik
sangtu  ka si ih; Unau panga lakah kei hi mipa umsun ka si.
  HT :  Ziangtik kumah so Malaysia na rak thlen?
  MP :  Kan dung Febuary 18, 2000 ah ka rak thleng ve.
  HT :  Malaysia thleng, Tlang mi pawl lakah laam thiambik le hmin
nei bik tiah kan lo thei ih a hmaan maw?
  MP :  An ti a si ahcun, ti ding khal a si ve ko.
  HT :  Ziangtik in so laam hi na rak thawk ih; zirsuahmi teh na nei
maw?
  MP :  Ka nauhak tetlai ihsin laam hi ka tuinak le hoby a rak si ko.
Cun, December, 2004 ah Cheras, Kuala Lumpur ih um ¡§Dance V Me
Studio¡¨  ah ka rak zir ih Silver Model tiang ka t.heh.
  HT  : Level cu ziangtin an t.hen?
  MP :  Level 0 & 1 cu Brown model an ti ih; Level 2 & 4 hi Silver
Model a si. Cun Level 5 – 7 hi Gold Model tiah an ko. Anetabik cu
Professional tiah an ko ih; cucu a cemnak a si.
  HT :  Ziang tiang so zir thei na tum? Zirnak ah teh paisa cem a tam
tuk maw?
  MP :  Pathian in rem a ti cun Proffessional tiang zir thei ka tum
ko. Tui ni December 16 tiang ahhin zirman RM 4,000 hnakih tam ka cem
zo. Proffessional tiang t.heh ding cun RM. 6,000 hrawng ka t.ullai
tinak a si cu.
  HT :   Na laksawng ngah thuhla tla kan rak thei ih; ziangvek
laksawng so na rak ngah ih?  ziangvek zuamawknak so a si?
  MP :  July 30, 2005 ah Serdang School ah, ¡§ Malaysia  Hiphop
Open¡¦ Individual     Open ( Single laam )¡¨ timi ziumawknak ah ka
tel ih Champion ka si. Laksawng cu RM 300 a si. Group Open ah, ka
group pawl in laksawng pahnihnak ( 2nd Place ) kan ngah ih; cucu RM
350 a si.
  July 31, 2005 ni ah Shangrila Hotel ah International Dance Sport-
South Asia Pasific Hip Hop Open: Renegate  Individual Open ( Hla
theihdah lomi laam ) timi lam zuamnak kan nei lala. Cunah 2nd Place
ka ngah sal ih; International Certificate khal ka dawng.
  November 20, 2005 ah, ¡§Dance V Me¡¨ pawl ih huaiohawtnak in Wisma
Olampic, KL ah zuamawknak kan nei sal. Cunah, Individual ( single
laam ) ah pakhatnak ka ngah. Renegate individual ( Hla theih dahlomi
laam ) ah Pahnihnak ( 2nd place ) ka ngah bet.
  HT :  Nan laam lai zuk pawl cu hmuh kan duh zet nan, zoh sal theih
te in a um pei mw?
  MP  :  Theih tuk e. Tuah rero lai a si ih; VCD in a suak cing ding.
MCK, MCF le LCF khawmnak hmun pawl khal ah lei thei ringring a si
ding.
  HT : Hmai lam caan ah teh zuamawknak ding nan nei nai maw? Cumi ah
teh laksawng ngah na beisei lai maw?
  MP :  Nei nai tuk lawlaw. Ka hmailam cu zuamawknak ding lawng in
inhmuak ko. December 18, Sunday ni ah Perak lamah  International
Dance Spor pawl ih hohanak in ¡§ South East Asia Pacific¡¨ lam
zuamnak kan nei ding. Cahnak in pe tu Pathian ah cun ziangkim ka tuah
thei…. Laksawng lak ringring ka tum ko.
  HT :  Nan zuamawknak pawl cu a sunglawi nasa. Ziang miphun pawl
thawn ha nan zuamawk theu, nan tam dah maw?
  MP :  Tam thei tuk lawlaw. Ka zuampi pawl cu Tuluk an tambik ih;
cun Indonesia, Singpore, Sirilanka le Malaysia mi pawl an si tlangpi.
  HT : Nan laam zuamnak ih ¡§ Open¡¨ timi le ¡§ Hip Hop¡¨ timi pawl
khi ziangtinak bik so?
  MP :   ¡§ Open¡¨ timi cu kum, le Level umlo, zo poh hrang khal ih
tel theihmi tinak a si ih; ¡§ Hip Hop¡¨
timi cu Michael Jackson ih laam ti in sim seh la kan thei thei deuh
men ding. Hip Hop ah cun Break Dance, Locking, Poping, King Tut,
Wave, Ribon, Robert Dance, Miming, Old School, New School etc…. ti
pawl an tel thluh. Hip Hop ti umzia ngaingai cu,  ¡§ Music sungih
hlim¡¨ ( Enjoy in Hip Hop Music ) tinak a si bik ko.
  HT  :  Malaysia ah Tuluk pawl laam a zirh theu tla an lo ti ih
thungai maw si?
  MP :  Thungai a si ko. Tuah hin tlawngnauhak 30 lenglo ka zirh rero
lai.  Tuluk pawl an si t.heh ko. Mipa hnakTuluk pawl an si t.heh ko.
Mipa hnak hmanin fala pawl in an uar hleice.
  HT :  Ziangvek in so nan zirhawk ?
  MP :  Tlawngkai nikhat, tlawngkai nithum le tlawngkai ni ruk ah ka
zirh bik. Class khat ah RM 60 ka ngah ih cucu nazi pakhat sung a si.
Private class ahcun RM 80 ka la.
  HT :  Ka hngilh zikte ual, Nupi teh na rak nei dah maw? Tuluk fala
pawl thawn tla kan lo hmu phahphah ih zo pawl an si? Hi..hi..
  MP :  Tlangval diktak ka si lai ko ( Virgin cu ka si ka ti ngam
lo ). Pathian zarah hitivek ih Malaysia tlawng tum deudeuh tiang ih
hmin ka vawn neih ve ah cun..in rak hope tu tete khal an rak tam ve
ih; Texi fare t.ul lem lo pawl thawn cun kan thlunaw ko. Ka rualpi
pawl an si kha. ( Kan hni tlang rero ).
  HT :  Asile nupi ding teh Vacancy a umlai tinak a si maw?  Nupi
neih teh na tum bai maw?  Ziangvek mi so nupi dingah na duh bik ?
  MP :  Vacancy cu a um tuk lawlaw. Nupi lawngte ka neibai tum hrih
lo, ziangahtile ka tumtahmi pawl kimter hmaisak ka duh ruangah a si.
Rev. Lal sawichunga ih in rak sim dahmi ¡§ tarkun thleng neih dingah
cun, mai tlangmi  fingfing hi an rak t.ha bik¡¨ tiah in rak sim dahmi
cun ka thinlung a neh zet. Cuvek rori cu nupi ding khalah ka duhbik.
  HT :  Asile na tumtah mi pawl in sim thei pei maw?
  MP :   Hi thil hi kannih Tlangmi pawl hrangah thansonak le
hmasawnnak pakhat si in ka hmu ih; curuangah Pathian in rem a ti cun;
kan mai ram Capital ( Yangon ) khawpi rori ah laam zirnak hmunpi on
suak thei cu ka tum bikmi a si.
  HT :   Ziangtin contact kan lo tuah thei ding? Malaysia ah
khawitawk ahso na um bik?
  MP :  012, 3130645 ah biak theih ringring ka si ko. 7A, Jalan
Tungsin, 50200 k.l. ah ka um. Theih awlnak bik cun kan HRUAITU Editor
Ela tei inn hnuai ah ka um.
       HT  :  Na tlangmi, miphunpi pawl hnen ah forhfial duhmi le
sawmawk duhmi teh na nei maw?
  MP : Ka forhawk duhbikmi le ka rak ngaimawh zetmi cu ¡§ Zuu¡¨ rori
hi a si. Zuu hi, rual in pawl ter ban lo tu bik a si ih; tlangmi pawl
hin a indan kan thiam a  t.ul zet. Cun, thil pakhat kan tuah tikah
Pathian ron phah cingin ziangkim kan tuahnak pohah hlawhtlin tiang
tuah/ t.uan zuam ciau ding in ka forh aw duh. Cuitlunah L.C.F. unau
pawl khalin Kawhhran le bulpak thlacamnak ah in rak hngilh siang hram
hlah uh ti cu ka lo sawm duhmi a si.
  HT : Hitivek ih caan tha in pek in kan thusuhmi hmuahhmuah in sim
theh ruangah tampi kan lungawi.
  MP :  Keikhal ka lungawi .
  Krish Suahnak
                                  :by Morrie Freeman
  Krih zumtu pawl hrang ih caan sunglawi bik Krismas Ni cu kan thleng
leh zik. Leilungtlunah miphun tampi-in kan mah tuah theu dan chiar-in
kan hmang ding.Hi caan hi hman dan a banglo vekin hman nak tik cu tla
a bang lo.Hrekkhat cun September thla leh October thla-ah an
hmang.Ziang ah ti le Krih ih suah tik cu hi Israel ramah, hrampi par
ih Tu an kil lai asi ruang ah, November thla ihsin ruah a sur theu
ruang ah December thla ih Krihsuah Ni rak hman cu a si thei lo an
ti.Ruah ti lakah zo hman khawleng lam ih Tu kil an um fawn lo an ti a
si.December ni 25 hi Tamuz(milem pathian)suah nak an ti bet.
  Asi nan, atu ih kan hman dan cu a suah ni tik cu dik tak hnak in a
suah nak leh cui¡¦ sunglawi nak lam cu a si sawn.A thupi bik
cu¡¨zingtin so kan hman ding? tih le Khawiah so kan hman ding?tih a
si.
  Na suah ni(birth day)party na tuah dah maw?Cu vek tikcu-ah cun zo
so thupi bik si ding? Na suah ni lawm nak ah cun Nangmah kha na tel a
tul,nangmah na sunglawibik caan a sih a tul bangtukin Krih suah Ni
lawmnak ah tla Krih a tel loh cun,Krih a sunglawi bik loh ah cun, a
hmangtu hmuah2 cu Birth Day neitu hrangah ziang hman an si lo ding!
Krih cu a tik cu zel in a rung lang tih kan hmu(Gal.4:4).Kan thinlung
ah tla ¡¥Zum nak thin lung kan neih thei ve ten¡¦ Krih cu a rung suak
ve ding a si. Cu tik cu caan cu minung hmuah2 par ih Pathian
sunglawinak ding a si.Asi nan, Krih a suah Ni-ah amah that dingin
Leitlun siangpahrang le a ralkap pawl an rung suak bangin kan
thinlung ih Bawih Krih ara suah ve ten, amah that ding in sual nak a
phuan2 kan tawng..
  Naute tlanpi tu Josef le Mary bangin kan thinlung ih Krih rung suak
hi kan tlanpi ding, a himnak ding ramah(Egypt) kan tlanpi a tul
theu.Cu cu Pathian insim mi a thu vek ih kan um a tul tih nak a
si.Krih suahnak tikcu leh hmun cu a hawltu hrangah Bethlehem arsi a
um bangin kan thinlungah Krih a rung suah ve thei nak ding ah, a
hawltu poh2 hrangah arsi vekin Pathian thu-in in hruai thei.
  Daihnak siangpahrang kha a miphun lakah buainak tuahbangin,
Rundamtu siding kha runtu neilo bangin, Thuruattu kha midang thu ruah
vek ih um bangin,A cakmi Pathian kha minung hman neh thei lo bangin,
Kumkhua ih Pa kha naute sinak nei ve-in,Nehtu Bawih kha mi caklo bik
vekin, Kumkhua nunnak petu kha thihnak tep ve dingin, a duhdawtmi
minung hrang ah mualpho duh  mi cu a hming ¡¥Mangbangza¡¦tih tlak a
si. saiah 9:6.
  Na rak ruat ve dah maw?

      By : Salai Eddy
    (Kan dung zarh ta peh)
  (Lai t.ong kan ti mi hi Falam tong hi asi ih,
  Lai  khawpi   cu Falam Khua a rak si nan.. )
  1892 ihsin lairam cu mirang kutah athleng.Lai mi pawl ih an do thei
lo nak dingin tu ih Falam khua ah hin   hmun an khuar. Falam ihsin
laitlang hmuah hmuah ( Chin State ) hi an rak uh. Political Office le
Cozah zung pawi mawh deuh deuh hi Falam lawngah arak um. Political
Officer Mr B.S Crey in Laitlang zipeng hmaisa bik arak tuan.
      Mirang cozah in lairam arak uk lai ah Falam, Tedim le halkha ah
sizung an ret Kawl ram Independent kan ngah hnu cun Halkha le Tedim
ah Ihkhun 16 tiang an ret. Falam ah Sizung tumpi State Hospital tiang
in arak um. Halkha, Tedim le Kaley kiangkap ih mina dam thei lo pawl
khal in Falam hi an rak pan theu.
       Zir nak lamah 1913 kum tiang cu Falam, Halkha le Tedim ah phun
6 tiang arak um. Falam cu kan laitlang ih khawpi asi ruangah  kum
1914 ah phun sarih tiang zir nak tlawng an rak ong.Lai tlang pumpi ih
primary tlawng hmuah hmuah ah lai tong (Falam lai)in ca an rak zir.
Tui hlan ih Ram hruai tu Lai mifim le mithiam pawl a tam sawn cu
Falam ihsin fimzir ih a thangso mi an rak si.
      Lai ram  ( Chin State ) ih Tlang tong kan neih mi cu Lai zo (
Falam )tong hi asi ruangah cozah theih pi le lungkim pi nak thawn
Radio khalah an rak hmang.Tui ni tiang kan hmang ih tui hnu khal ah
kan hmang vivo ding.Hi kan tlang tong neih mi hi kan chin pumhuap ih
kan hman thei nak dingah cun a tong nei tu lai Falam pawl hin tuan vo
tumpi kan nei.
                  Falam khua cu Chin State ih khawpi a si lawng hman
si lo in mi dam lo pawl dam nak hmun,Chin mi zaten rak uk nak hmun,
Leitlun ramtin ih theih mi khawpi,a rak si. A tualsung tong khal chin
tong ti ih Radio tiang ih hman re ro mi arak si.
                    Asinan tu ahcun, ziangruangah Chin state ih
khawpi cu Falam a si nawn lo? Falam mi tampi cun kan tong hman hi lai
tong ti ngam lo tu tla kan um.Hi mi thu hi nasa zet ih kan ruah
thlang atul.Thu hman cu adik le a hman vek ih kan dinpi ngam ih kan
au pi ngam lawngah kan chin mipi pawlin thu dik thuan thu ih arak sim
mi thuidik hi kan thei fiang thei ding.

   Tu ah hin Falam lai pawl hin ziang vek lamzin ha kan zawh .Tu vek
ih kan um a vi vo asi len  kan u nau pawl lak ah ziang vek din hmun
ah kan cang leh ding .
  Kan Tong le miphun tla hi kan khawpi hmin la in Falam  tong, Falam
miphun ti men lo in lai Falam a si lo len lai ti lawng hi hman a cu
zo lo maw? U Nau tu ah tha ten kan ruat sal pei uh.

  Kawhhran Thuthan

  December 25, 2005 khawm caan hmang tu ding pawl :
  Caan kaitu : Pa Tha Nei Thuam
  Thuthangtha sim : Rev. S. Ni Luai
  Thawhhlawm aap : Nu Eng
  Solo :  Salai Ro Vel Thang
  Bible zoh lo : Salai Za Tlen Luai
  Hla rem : Mino
  Thlawsuah : Church Pastor
  Praise & Worship: Ronald & Ela
  Zarhpi zan
  Can kaitu :  Pa Lal Ring      Lian
  Thuthangtha sim : Salai Cung                Nawl
   Ni tum zan :
  Caan kai tu : Salai Ro Vel Thang
  Thusimtu : Salai Cung Nawl

  Zarhte zan :
  Caan kai tu ; Pa Mang Mang
  Thuthangtha sim : Pa Mang Tin Sawn
  Thawhhlawm aap : Nu Mang Mang
  Bible zoh lo : Mi Ku
  Solo : Salai Taw Tawng

  Kan dung zarh thawn pehpar in
  Zarhpi zing Khawmtu : 121
            Zarhpi zan :    18
                       Mi thar : 1
                Zarhte zan : 48

  Kan mai sung thu

   LCF General meeting kan nei ding
        December ni 18 Cawlh ni sun zanlam 3.00pm ah LCF a duhdawt tu
pawl hmuah hmuah kumkhat vei khat mipi thu rel tlan nak kan nei
ding.LCF hi na duhdawt tak tak  asi ah cun, ra tel teng teng aw.
Pathian hrangah le LCF hrang ih na ruah nak tha tha tla, na rak suah
ve lo ding maw ? LCF kaih hruai awk nak ah nan lung kim lo nak le cu
tin kha tin si deuh sehla a tha ding a ti mi pawl kha a can te ah ra
rel ding in mipi za ten sawm nan si.
          Ahmun ; LCF Office
          Acan     ; 3.00 pm
                         18 .12.05
                         ( Sunday )

  Refugee thu ah

  December thlathar ihsin CRC hna tuan tu Salai Bawi Hre le Salai
Eddy tei pawl le Falam Upa dang pawl ih an sim re ro vekin, Saihpiozi
lam ah tulai hi UNHCR in mithar interview  tuah re ro lai asi, Kan
Falam mi minung 52 an tel.
   Salai Patiam le Bawi hre in lamzin thei lo pawl le thu tul mi
hmuah hmuah tawl rel pi ding in  man lo cing ten an can miphun
hrangah an pe ih kan lung aawi zet, Tu ah hin Salai Patiam cu Kl ah
ra tlung man hrih lo in Saihpiozi ah aum lai.
   Hi mi thluh hin laimi aburbur ih um nak ah feh vivo an tum ih
Refugee hna tuan tu pawl le thu thei tu pawl hnenah  suhtheih
ringring asi.

  USA, LAMAH
  Tui naite  sungah khan kan Lai Falam lak ihsin :
  1. Salai Uk te
  ( Sunthla )
   2. Mai Ngaih te
  ( Falam )
  3.  Mai Parte(Falam )
      4. Salai Ma hnem
         ( Haikhawl )
  5. Mai Juliat ( Falam )
  6. Ngun Nei Tlem tei nupa ( Tlauhmun )
          7. Tluang Thang
  ( Falam )
           8. Nu Dar Iang
  ( Falam )
  9.Vangte ( Cerhmun )
  10. Dim Boih ( Falam )
   Minung 11 in USA ah Malaysia ihsin infeh san. Dam nak cah nak an
hmunh ih an lung thlitum tla  an hlawhtlin thei nak dingah thlacam
nak in tanpi cio uhsi.

  Thinsau pawl hrangah Refugee card
                  Tulai hi RSD le P4, p5, p6 a hleice in kum 2003
ihsin refugee a rakdil tu pawl mi tampi cu interview tuah bet nawn lo
in Refugee card an pek cih mai, ziang khal ava si len bengdong lo ih
thin sau ten a hngak tu pawl cun, a neta ah cun a ngah cingcing ko
e..Thinsau ten hngak ten to phawt a thupi bik a si hi.
         Kan Lung awi pi
              Kan lai Falam lak ihsin tu naite ih Refugee a ngah thar
tu pawl
             1. Mah San
             2. Hram Uk
             3. Mawi Thwe
            4.  Thawng Kual
            5.  Biak Hre
            6.   Thian Za Uk
            7. Ren Cung
            8. Thei Khup
            9. Ruata
                    Dam le tluangte ih an lungthlitum ram an thlen
thei nak ding ah thla cam nak in tanpi cio uhsi.
  Thawng tla
  Kan Lai Falam mi lak ihsin :
  1.  Phun Hre ( Mang Kheng )
  2.  Bawi Lung ( Falam )
  3.  Sui Nei Thang ( Ram Thlo )
  4. Ram Ceu ( Ram Thlo )
  5. Zai Siam Thang ( Tivar )
  6.  Thawm Than Kim ( Tivar )
  7. Sanga ( Tivar )
  8. Mangpi ( Bung ttaw )
  9.  Za Lian Thang ( Nat Chaung )
  10.  Van Nei Thang ( Nat Chaung )
  Hi pawl in, thawng in tlaksan ih damnak cahnak an hmuh thei nak
dingah le Refugee diltu pawl in an hmuh thei nak dingah thlacamnak in
bawm ciau uh si.

  Rak sim thei lohli aw
  Mi damlo, thawng tla, harsatnak a phunphun a tawngtu nan um a sile
kan LCF pastor Rev Ni Luai hnenah rak sim loli aw. Thlacamnak le a ti
theitawkih lo bawm dingin  a redy ringring a si.
  Sawmnak
  Calai t.hanso le miphun kan thangso tiin mifim pawl in an rak sim
t.heu. Miphun le calai na duhdawt taktak a si ahcun na fimnak, na
ruahnak thatha kha na rak suahpi ve lo ding maw? Hruaitu na hmuh dan,
a tlamtlinlonak, cutin khatin ti deuh sehla a t.ha ding na timi pawl
khaEditor pawl hnenah sim thei ding in miphun le calai a duhdawttu
nan za ten kan rak lo sawm.

  Asean in Kawlram sim :
  Tuit.um Asean khawmpi cun Kawlram cu dil rori ih dilin, ¡§ Na ram
cu ziangkhal le Democracy pe thlangaw law¡¨ tiah an ti. Tuisun ni
tiang ih a kaihhrem rero mi pawl le a ram mipi pawlih harsatnak cu
zalen sawnih an hman theinak dingah, lamzin thar ong dingin a forh.
Sihmansehla, Malaysia Foreign Minister cun, Sayed Hamil Alber cun, Su
Kyi hminsal ngam ngaingai siloin, na ram thawngtla pawl ti lawng in a
ti ngam.

  Burma, Asean hrang phurrit thlen tu :

  Dec.12th2005 ah khan Asean ram aiawh ih palai ra khawm pawl cun, a
ram hrang Democracy a peknak ding thu zianghman a rel duh lo ruangah
le a ngaihnak khal thei lo in an hawihai ! Sihmansehla hremnak
dingthu cu zianghman rel a si lo thung !

  Hi Asean sungih um pawl Malaysia, Singapore, Thailand, Burma, Laos,
Cambodia, Brunei, the Philippines, Indonesia le Vietnam pawl hin
Kawlram cu a rang lam ih a thuhla ruat sisehla ti lo cu rel dan ding
an thei hai lo !

  Ralkap 8 thi
  Kan ram sung, Sagain Division ih Naga raltlan um pawl le kan ram
ralkap pawl cu an kapawknak zarhhnih lenglo a si thlang ih; December
15 tiangah India ralkap 3 le Kawl ralkap 5 an thi zo tiah New Delhi
thuathangca in a phuang.
  Kan dung zarh hnih hrawng ihsin; Kawl ralkap cun, kan ram sung ih
Naga ralkap um pawl cu dawi suah thluh tum in an do ciamco ih;  tui
ni tiang in meithal puak awn a dai hrih lo tiah Nagaland ih luatnak
beisei Kawlram ih raltaln hotu Mulatono cun a phuang.
      Naga pawl hin Kan ramri ah ralkap camo 50 hrawng an nei ih
raldotu khal 7,000 lai an nei. Hi hmun ahhin Myanmar ralkap 3,500
hrawng canvai in thu dawn a si. Myanmar ralkap pawl cun machine gun
le AK, ralthuam ttha taktak an
  hmang tiah Naga pawl cun an sim.  Myanmar le India hin 1,640
kilometer ( peng 1,000 ) an t.awmaw ih; January ihsin tui ni tiangah
Myanmar hin a ramri ih Naga pawl hi 20 hrawng an thah sak zo a si.
  Naga pawl hin India lakah 2001 kum khan remnak thu an rak phuang zo
nan; Idia lak ihsin an beiseimi pawl an ngah t.heh hlan cu hel hrih
an tum lai.
  1947 kum ah India in luatnak ( Independence ) a ngah ihsin tui ni
tiang Naga mipum 50,000 rori cun an miphunte hrangah an thih phah zo.
  East Asia Summit hlawhtling:
  Kan dung tlawngkai nihnih ni ah East Asia Summit, a vei khatnak cu
Kuala Lumpur ah hlawhtling zet in tuah suak a si tiah Malaysia Prime
Minister cun uangaw nawn in a phuang.
  Tuit.um summit ah hin ram 16 rori suak khawm in thuhla tampi an rel
khawm tlang thei a si. South East ram a simi Brunei, Cambodia,
Vietnam, Thailand, Singpore, Malaysia, Myanmar, Laos, Philippines le
Indonesia ram pawl cu intek an si ih; Australia, Newzealand, China,
Japan, South Korea le India pawl khal in hi summit hi an telpi hai.
Russia president Putin khal   tuitim Asian meeting ahhin a rak buai
ve zet ih; hmai kum ah Philippine ih tuah ding Asian meeting ahcun
full members ih telpi ding khalin an sawm cih a si.

  Razali :  Suu Kyi suak cing lo ding!

  UN in Kawlram hrang special ih a thlah mi Razali cun tuitum Asia
Summit pawl ih dilnak ruang men cun ralkap cozah hin Suu Kyi hi an
suah bai menmen lo ding tiah a phuang riai.  Razali hi kan ram vei
zet tu a si ih tlunah Kofiannan in kan ram hrang ih a mi rin le a
fialmi rori a si.

   India ram MP 6 cawlh ter :

  India ram party pi pawl cun Rorelnak inn pi member 6 lai an ban
ter. Congress party cun MP(member of Parliament) 5 le BJP cun 1 an
ban .

  Hi MP pawl hin Rorelnak innpi sungah thu sutnak tuah ding in
thamnak an la ti thu theih a si. Hi thu-ah hin Prime Minister
Manmohan Singh cun zianghman a sim hrih lo nan, Party hotu pawl cun
¡¥thupi hlapi zet asi¡¦ an ti.
  MP pawl cu Local TV ah ti lan an si ih, Party dang MP pawl tla hi
vek hin an um thu theih a si.

  Hi vek hin kum 2000 AD-ah Indian senior politician le Army officer
pawl cun tangka thuhla-ah thu le hla fel lo an neih thu video tape-in
an zuk ngah ih,cucun BJP (Baratiya Janata Party) President Bangaru
Laxman le Ram sung Defence Minister George Fernandes cu an chawlhter
phah a si.
  Hi ti vek thamnak thawn parliament sung ih thusutnak fehpi an zum
pawl mi pawl cu News channel-ah an suah.

  Chinese Premier in Japan dem :

  Chinese Premier cun Kuala Lumpur ih an ton khawmnak, Association of
South East Asian Nation ( ASEAN)   ah , ¡§ japan hin ram dang mi
thawn ke an kar tlannak ding ah hin kham tu a si ¡§ tiah a ti.
  Hi an tawkhawmnak ah hin, Asean ram pahra(10) lo bak ah, China,
Japan, South Korea, India, Australia le New Zealand ihsin palai an ra
khawm ih, tui tum ah hin Leilung tlun minung hmuahhmuah hrek ai awh
in, trade lam khal ah a panganak rori pawl an tawngaw khawm. Hi an
tawnkhawmawknak hi tlawngkai nithu (Dec.13th 2005) ah khan an thok.

  Irak Hrang thuthang tha !!
  Kuut zungpi ih nam mi an lungkim lo hnu, Thlahra (10) a si thlang,
ziangtin ha ? tiih Leitlun tiih Leitlun pumpi ih na buaipi vutvo mi
cun Talwngkai nili ah khan an ram hruaitu ding cu hrilnak an nei
saal !
  US Ambassador ( palai) cun, hi Irag hin Leitlun hmelhmang a thleng
thei ngai pei amw ? tiin a rak sim. Asinan, US rori khal in hitivekih
hrilawknak an nei thei an lungawi pi ngaingai.

  Doctor tiang mangbang :

  Nagsha Bibi ( kum 40 ) mi cu, Kashmir ih Linghngin in a inn a
nennak cu Dec.10 kha a si ih, ni 13 ah khan leiih nen cu an diir suak
ih, a rak nung lai ! Dortor tiang hman in ziangtin a si ding ti an
theithei lo !Hi Linghngin hin Pakistan le India ram hrekkhat a ti sia
zet.
  Cui an mi hmuhsuahmi cun a hnu  nihnihah ni siamsi ten Doctor pawl
a zoh thei. Hi nunau nu hi a inn a cim zawngah hin Coka ah rawl suang
in a rak um ih,a inn hnen pawl khal lungphang ih an tlansuah theh
ruangah thi zoh ah neih a si.
  White House in par a suang :

  Leilung tlun ih thuneitu asng rual mm khawmnak White House, Washing
ih um cu, tui kum Krismas hrang mawinak tin kim thawn an thuam mawi.
  Leilung tlun nunau lakih a pakhatnak, Laura Bush cun hi an thil
ceimawi ding hi a ral rawt hmaisa bik. Cun President Bush rori hman
in, ¡§ Hiti vek tluk ih Krismas thingkung awmi ka hmu dah lo¡¨ tiah,
a hupi thil tawlrel mi cu a Court suit sen thawn a sim.

  Labanese Prime Minister thihthu ah Syria cu puh ve a si : Labanese
Prime Minister Raffik Hariri thihthu ah middle east le UN minung
hrekkhat cun Syria a telve tiah an ti.  Hiti an ti theinak san hi,
Syria cu UN do tu le Christian pawl ngaihlo ih hrem hmang a si tiah
thuthang cun Dec. 12th 2005 ah a sim.
  Hiti a si ruangah Middle east ih remnak um ding co zohmanin an zum
thei nawn lo.

  United States :

  Leilung tlun rampi, minung hmuahhmuah ih theihpi ram, US cun kum 18
sung rori an mission cia cu, a rang thei bikih ti pitlin tum a si. Hi
an mission hi mak danglam hlei ce ngaingai a si.
  Nuclear bomb phurtu dingih an tuah mi cu a tumtik ruangah a phurtu
ding hi Satlelite pahnih rori a t.ul ding ! H8i an mission ding cu
Neptune ( Ni ihsin a 8 riatnak ih tum) sungih hawng luh le vuur tumpi
hawng kah keh t.ek t.heh ding a si.

  United Kingdom
  ( UK) :

  UK ramih an rorelnak hmunpi ih an hruaitu, hmunthum t.hen hmunhnih
le member menmen hmunthum t.hen hmunkhat cun private in tlawng an kai
saal ! Hiti ih tlawng na kaisaalnka san bik cu, an politics cabu le
an thil tawlreldan a bangawk thei lo ruangah a si.
  Saddam Hussein :

  Misual tiih mi hmuahhmuahih theih, sinan mai sakhua le dan lam kil
himtu, Saddam Hussein cun, tlawngkai nikhat niih a thut.hennak hmaiih
lan cu a ell !
  Hiti ih a ellnak bik cu, misualpa ti le rukral ih cangvaih hmang
tiih an puh ruangah a si. Cun, Suddam khalin, nithum rori angki fai
hruk le tikhawlh a duh nawn lo thu a sim ve.

  Hitin a ell thei ruangah Suddam thu cu dai ter  a si ding tinak cu
a si lo. Irag ramdan cun, an mi kaih mi cu an taksa thiangfai le
felfai lawngih Court hmai lang thei ding an si thu hal a rak ngan
cia !

  Hi Saddam ih thuhla hi Irag ram thut.hentu lu bik, Rizger Mohamed
Amin khal a lu zing t.heh thlang. US ih puhnak le Suddam par ih
thurel mi t.hat.ha khal nehtak ih Suddam in a eel vivo thei ruangah
Leilung tlun dan thiam pawl tiang in a thut.hen ngaingai ngaihnak an
thei ve lo !

  Scotland :

  Scotland ram cun an ram sungah, leilungtlun tlangleng (train) tlan
cak bik ding cu a rang thei bik ih tlan suah ter an tum. hi an
tlangleng hi Nazi 1 sungah peng 125 rori a tlan thei ding.

  Hi Tlangleng hi Virgin¡¦s Gloaw ihsin Londaon tiang a tlan ding. An
ram khawthlanglamih tlangleng lamzin tuah t.heh hlan sung cu, nazi 1
sungah peng 110 lawng a tlan hrih ding.

  Ngapi ( Whale) mi thah hmang :

      Arctic tipi ih Ngapi ( Whale ) cu minung sa ei hmang a si tiah
thuthang cun Dec. 13th, 2005 ah a sim.
   Hi ngapi hin minung a deh t.h eunak san bik cu, Scientist (
mithiam sang) pawl in an sii ( Drug ) tuah mi hmangih ngapi cu an
dawh ( jection) ruangah a si.
  Capo
  1.PU TAR  HNASET,  AR CANG  KHUANG HMU
       pu tar :nu pi; nu pi mi zan kan ar cang a leng rei deuh a
bang ?
      Nu pi: Ziang ah maw ?
     Pu Tar: Kan arcang a ih hmu tuk a si kha, a hahham vuang vo re
ro khi.

   2.PI TAR HNA SET
      Pi Tar hnaset tapka ah meihlum ai in a to,a tu nu te in rap
cung ih zing hnam pherh zoh phah
   in hi tin thu a sut..
    Tu nu :ka pi ka pu teh khui a feh ?
    Pi tar : mang khawng in a khawn
    3. TLANG VAL PA KHAT A PI ATHI CU NA SE ZET IN A TAP
         Rual pi pawl – Tap duh re ro hlah na pi cu a tar tuk zo Boi
pai tang sung ahhna ngam ten a cawl sawn a
     si.
  Tlang val pa – Si hlah e:ka ke zung pi hma na tuk in in pal ngah a
si si.
        By : L. Biak Thang

  Pipu ni thla siar dan

  Mirang
LaiFalam                                   Mizo
  January                           Meisen
thla                             Pawl kut
  Febuary                           Vau
thla                                  Ram tuk
  March                              Sa tuah
thla                             Vau
  April                                Vangno
dawn                         Tau
  May                                 Thawi
lak                                 Temir
  June                                 Tual
bawm                        Lalmanga
nu
         hlawh rawih
  July                                  Tan
thla                         Vok hniak zawn
  August                             Fur
kut                                     Thla zing
  September                       Vansar
thla                             Thit.in
  October
Fanger                                 Khuangcawi
  November                       Thar can
Sahmulphah
  December                       Nim kut
thla                            Pawltlak

  In rak ngaithiam uh
  Kan dung zarh HRUAITU 102 ih  cahmai paruk nak a netabik tlar ih ta
kha…
  Mirang pawl in Laitlang an lak thluh tikah, ¡§Fahlam¡¨ khaw hmin la
tahrat in 1892 kumah ¡§Falam¡¨ ti in Mirang pawl in khua an rak din.
Tlaisun khaw lu ih Mirang pawl khaw dinmi cu Falam ti ah a rung cang
lan ta ti in in rak siar sak uh.
  ( Zofa te chanchin page 137 le Lai nun phung page 244, Mizo pi le
pu leh a thlah te cancin cabu pawlah fiangzet in kan hmu thei ).

  Pipu tongthimnak le daan pawl

  *  A hmel in zoh hlah a aan in ngai aw.
  *  A nuneh lawn hlei tawl a vuak.
  *  A lutlam vai puan ih tuam, a suak lam fung fek ih thawi.
  *  Arpi lung sia sihal lung tluang.
  *  Bual kahw tlawn le far lak ceem.
  *  Bual ni ih nupi hawl.
  *  Cangai kawm tiat.
  *  Dung lam zubui mei can.
  *  Duhnak ah mit a caw.
  *  Duhham tukah malte ngah.
  *  Fala zul hrat sakhi zul hrat.
  *  Fala le uite in a tham paih tu poh an duh.
  *  Fanu kir le lo ram kir.
  *  Farah khur awm tawng lo.
  *  Fatir thih le tibur thawl khat bung.
  *  Fala sia le loram sia cu thleng kel.
  *  Facing cuh le vok zang cuh.
  *  Fang vui fual le nupi t.ha.
  *  Hma lo thothe in an sem lo. * Hmel thleng theih lo nuncan thleng
theih.
  *  Innhnen do hnakin khaw sarih do.
  *  Inn tuk kom le huai hang tuk.
  *  Ka le belte.
  *  Ka sen ah muthla ka t.ih; ka tum in ka pu ka thih.
  *  Ka pa thi law kei lian lang.
  * Tapsak khar lang sa zem lang.
  *  Ka hmuh lo khuavang hman ka bia.
  *  Kawl ngian le vai nam.
  *  Kut za le zawng za.
  *  Kei ih fapa neih le pulhpi tlun.
  *  Khawpi thu le hrei cawng kau theih lo.
  *  Khual thuthang le ar hma cuk.
  *  Kheng sung sa hman bangrep ih ei theih lo.
  *  Laiking puanpi tah tum bang.
  *  Leiba le saihlum a nget thei lo.
  *  Lo ram t.ha le nupi t.ha.
  *  Lopi ne le khengpi ne.
  *  Mai hrang cangai khawrh.
  *  Mai thu thaw mai voih thaw.
  *  Mai miduh thawi kai hra leng maw, mai mihuat thawi khuangpi
cawi.

  Capo Huang

  Vanram sangka kil tu
  Pastor pakhat le Bus mawngtu pakhat vanram sangka an rak thleng
tlang. Sangka kiltu pa in, rei nawn an pahnih ih a zoh hnu ah inn
sungah a nam lut.
  Pastor pa cun lungawi lo zet in sangka kil tu pai hnenah …Hey,
ziangah hitin in tuah? Kei leilung kan um laiah Pathian thu simin ka
caan ka hmang. Anih cu Bus a mawng ih mi relsiat rero mi a si si,
ziangruangah hmunkhat ahcun kan fehtlang ding ti in mangbang zet in
thu a rak sut. Cutikah sangka kiltu pa in Pastor pai hnenah; nang cu
Pathian thu na sim ih mi an ih hmu in an sing men. Bus driver pa cu
mawttaw a mawn laiah  a to tu pawl in Bawipa in bawmaw, in run aw ti
in an au celcel. Curuangah   minung pawl, Pathian be sinsin dingin
nang hnakin a tuah thei sawn. Curuangah hmunkhat te ih ka lo feh
ternak a si ti in a rak sim cu teh.

  Democracy
  Haikhawl tlangval pakhat cun a nui hnenah..
  Tlangval : Ka nu Democracy, democracy an tih rero hi ziang tinak
so? tiah a sut?
  A Nu :  Tu le tik Democracy hman thei hrih lo,  ¡§ Aungsan Suh
Sii¡¨ tinak pan teh.

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: