Nimthlakau Interview – Salai Jimmy Thawng

Chinmi a duhdawtu Salai Jimmy Thawng @ SaTin Thawng cu CT in, interview nak a nei. Jimmy hi tulai nonawn le upapawl Falam khaw thar kan din ding tiih ruahnak thar petu a si. Jimmy le CT an tawnawk tikah:-

CT       : Na hmin, na nu le pa, na u le nau zaten, ziang an tuah khui ah an um?

JT        : Kahmin Salai Jimmy Thawng @ SaTin Thawng kasi. Pu Tlang Lian Khuai le Pi Dar Rem tei fatir (first born ) si in 1970 naih lam ah Falampeng Khawpual khua ah kapiang, nau le suah pi hleikhat (11) kan dam lai, pa (8) , nu (3) kan si ih kan zaten Kawlram ah kan um lai ko.

CT       : Nupi fanau thawn nan um ti aw, nan sungkua dinhmun malten’ in sim aw he?

JT        : Nufa kanei zo fapa (2) fanu (1) ih pa kasi, kafapa pahnih cu tu ah University ah kum thumnak le kumhnih nak ansi ih kafanu in tui kum phun hra a phi ve, kan nui hmin cu Flora Hang Cin asi ih khawkhat suak kan si.

CT       : Hmaitawn thu suh ti a siih kan duhduh kan lo sut pei cu….ziangtik kum ihsin Chin mipi hrang hna ka tuan na ti aw ngam, titlak lo te khalsisehla…?
JT        : Chinmi le Chinram hrangah zianghman ttuan suak theimi kanei hrih lo ka thok zik cauh asi lai.

CT       : Cabu buzit na ngan zo, ziang pawl ngan na tum bet lai, mipi in na cabu nganmi an duh zet maw?
JT        : Acozah siannak lakin Kawlram ah cabu uk (10) lai te cu karak suah thei ve zo. Ngancia suah hrih lomi uk (5 ) kaneilaifawn. Cupawl hleiah Chinca thawn cabu uk (2) te tla ka suah vezo. Cangan hi kahnattuan pipa bik (professional job) a si ruangah kadam sungcu kangan vivo ko ding.

Ka cabu hrekkhat hi mipi in tha inrak pek ve nasa ih vei nga ruk lai tla nambet rero lai mi an si. Cun cabu ngan ttheh veten suah loin publisher hnen ih ka zuarmi tla an um, cumisungin bukhat tlacu Kawlram paisa thawn tingriat (ks/ 800000) ka khawng theiih Kawlram ah cun khawngsangbik top ten ka tlingve asi.

Chinmi hrangah a rei hlanah Salai Sun Ceu, Salai Za Lian, Dr.Ni Khuai, Pu Con Bik tei thuanthu pawl le The Chin History vol-2&3 tla suah asi ding, The Chin History vol- 1 tla a vei hnih nak uk (1000) in nam sal asi ding.

CT       : Paifa Sailai Album kha ngai a nuam nasa ih ziangtin na rak tuah…mipi in ziangtluk an duh in na hmu?
JT        : Paifa Salai Album hi heavy le slow rock, Pop, Rap, Alter, Punk, Raggae, le Chin traditional hynm pawl kimnawn ih tuah mi cu asi.Vuak thum tlansan ih Chin music khawvel hmai ah step khat kai thei ding ruahsanh ih tuah mi Album asi.

Kan Chin hla ih kan theih dah lemlomi melody phundang deuh asi ruangah a thok cu mipi in an theithiam tuk lo nan tu ah cun ramsung ramleng a deng kuai ve zo a bang . CD (600) le Tape (500) laicu kan zuar suak ve zo asi kha maw.

CT       : Thudang ah kan kaatsal ding ih zirnak lam ziangtluk na zir, zir bet na tum maw?
JT        :  Falam Cambary tlawngin phunhra hmat ttha nawn in ka ong. B.A (History) cu kasive kha ,  zirbet lam pang hi duhhman sehla ka fale u-sa pek an ttul zikih katithei hrih loding a bang.

Cun Lei tlun hmun tam nawn ih kahmuh tonmi le theih mi hi atam tawkfang ve zo ruangah cumi pawl hmangin hnattuan suah ka tum sawn, zirtam zet ih malte lawng ttuan hnakin zirmal zetih tampin ttuan tivek hi ka uar zawng sawn asi, a cangthei ah cun zirbet cu ka duh ko.

CT       : Kan ram sung ah khuitawk hmun/khua ah na ngam bik, ziang ruangah?

JT        : Leitlunah kasuahnak khua ih umhi nuam katibik le ka ngam bik asi, a mah lawngte ka hnattuan nak ih zir in Yangon ah ka umtam sawn, Tahan ah khal ka um tam ve zet.

“O le Aw a nun sung cu X khal a nung ve ko ding tin ka hmu”

CT       : Calai thu hi lo suh aam deuh kan duh ee, X na hmannak thu cu kan thei ko ih hi X hin O le Aw remnak a tuah thei ding na zum maw? X na hman mihi a duhtu maw duhlotu an tam deuh in na hmu? Hman vivo teh na tum thotho maw…?

JT        : O le Aw party pahnih nuai awk nak karlak ih victim si aduh lotu hmuah hrangah cun X hi choice ttha tak le tlansuah nak sangkaa asi. Cuvekin X ahmangduh tukhal a nini in an karh sinsinih Southen Chinram tiangin an theittheh zo ti asi.

Cucingin kei cun tuisunni tiang ka flexible zet lai ko, O le Aw hotu upa pawl hnenih upat nak thawn zangfah dil ka duh mi cu ” Komaw sal uhsi ” tihi asi lai, kan mipi khal miih misleading zawngih hruai tong lodingin nan mit meng uh la nan hna ong uh tin ka cah bet duh asi. O le Aw a nun sungcu X khal a nung ve koding tin kahmu, kei cu Problemmaker kasiloih Peacemaker sawn ka si.

CT       : O le Aw thu ih na hmuh daan theih kan hiar zet. O hmangtu maw Aw hmangtu an tam sawn in na hmu? O le Aw buai thok hmaisabik thu na theih daan ziangvek a si..? Ziangtin kan rualrem thei sal ding?

JT        : O le Aw thuhi kei thawn asengaw nawnlo ruangah ka interest nawnlo. O maw Aw ziang an hmang tamsawn tikhalhi kahrangah cun minor men asi zo, theikhal katheilo asibik. O le Aw an buai hlanah ramleng kasuakih an buai hnu kumreipi ah inn ka tlungsal lai ruangah ziangtluk an buai tikhal katheicuca lo.

Ziangtin kan rualrem sal theipei tithukhal hi keimah hnakih fimsawn le thiamsawn kan u pa pawlin kumrei pi an zuam rero zo ih an hlawh tling lomi asi ruangah rualrem sal theinak ding lamzin hi a pit ttheh zo titheih asi. Keimai hmuh daan menah cun O le Aw ih problem word asinak poh kha kan hlon peiih X thawn a ai kan hrol theile lawng kan hmun khat thei salding tin ka ruat.

“Chinmi cu creativemind nei mal mi kan si ruangah kan mah ten cabu tlamtling kan ngan suak thei lo a si”

CT       : Na cabu suahmipawl ah teh O le Aw na hmang kop ko maw?
JT        : Hmangkop lo ee, word pakhat hrangah spelling pahnih hmankop atheih lopi, cuvekih duhduh hman kop thei asi ah teh cathiam a ttul ding sawm , Mirangca tla kan duhduh in kan ngan thei pei cu asilo maw ?

CT       : Calai thansohnak ding ah ziangmi a thupibik na ti?
JT        : Calai lam tthangso dingah cun kanmipi in ca nasaten kan siar ding a thupibik tin ka hmu.

CT       : Chin tong ih nganmi cabu na duh bikmi in sim thei pei aw?

JT        : 12. 2007 kumih ka suahmi “The Chin History vol-1? hi kaduh bik miangmo ko, a spell zawngcun kangan fuk tuk lonan ,a thule hla ah cun kangan fuh in ka thei aw. Midang nganmi cabupawl khal an ttha hai zet ko sokhaw, ka duh ttheh ko.

CT       : Ziangah Chinmi pawlin awm ir suak cabu kan ngan mal tuk, cabu leeh mi tivek le thuanthu nganmi etc. a tam nan ziangah kan own word ngan kan mal?
JT        : Chinmi cu creativemind nei malmi kan si ruangah kan mah ten cabu tlamtling kan ngan suak thei lo asi, cabulawng sihlah khaw thildangdangah khal mi thu cawng lawng hi kan thiam sun cu asi, mah le mah confidence kan neilo kan tipei cu. Kei cu micabu nalet ve lo ding maw inti tikah, micabu kaleh hnakin mi in kacabuhi let vesawn seh tin ka ti ttheu.

CT       : Kan calai hi miphun dang pawl lakah kan hnu fual maw, mi kan bang lo tuk maw?

JT        : Kan calai cu a hnufual hrimhrim lonan, kan lungput le kan action cu a hnufualin mi kan banglo, ahleice in lungrual kan duh lo, hihi kan Falammi in hnufual tertu bik asi.

CT       : Aw, hla lam mi ka si na ti kan thei theu ih hla fingziat na phuah zo?
JT        : Asi..hla hi kanauhakte lai caanah Se khaal phah in karak phuah rero dahzo, asinan nauhak hlaphuah asiruangah hman an tlak ngaingai lo. Tu ah sak hrihlomihla fing (20) hrawngcu kaneiin ka thei.

Micun hlafingtam zet phuah thei an zuam in an rel uar zet theu, kei cun phuah tam lemlo hman seh la phuah sun te tthazet dinghi kazuam sawn, quantity hnakin quality hi thupi ah karet sawn kan tipei cu.

Cun tulaisan ah hla hi phuah cia a ttha tuk lemlo in kathei, ziangah tile kan san tiluan hi anini rorin a her ciamco tikah kan hla pawl reilote ah an date out thei asi.

“Tui hnu kum (10) hlanah cun Falam khawthar mawitak Industrial city cu a hmel kan hmu hrimhrim ding a si”

CT       : Na hla phuahmi ah ziangmi na duh bik, duhbik na nei lo le na duhmi pawl pathum in ngan aw. Ziangruangah cui pawl cu na duh?

JT        : Sakhrih lomi sungcun karel lopeiih tui kasak ciazomi “Paifa Salai” album sungin rel sehla ” We are One in Chin, Paifa Salai, Nahrang lawng asi, Aw-Semnak Chinram ” tivek hla pawlkhi kasak athaw cuang in ka thei, hla kaphuah tinten kahla sungah kathlarau thuncih theihi kabeisei tumbik asi, ziangah tile spirit tellomi hla cu a ro in arumcar ttheu asi.

CT       : Kan Chinmi lakih hla phuah thiambik na ti mi, ziangruangah khuimi a phuah ruangah cucu thiam na ti?
JT        : Kahnakih talents neitthasawn lawngte an si ruangah an zaten kangaisang ttheh asi, ngaisan bulcuang kaneilo, an zaten hlasak thiam zet lawngte an siko mah le san cio ah cun.

Amah lawngte Pathian hlasak pawlin kannih vek love song le ram le miphun hla sak tupawlhi nautat deuh vek le misual vekih in zoh mihicu kaduh lo nasa asi. Milakah “Keicun Pathian pekmi ka awthawn ziangtikhmanah lovesong vek kasak dah loding, Pathian thangtthat hlalawng kasak ding” tivekih an ttongttheumi khalhi ttongkam mawilo zet pakhat asi tin ka hmu,uarawknak ttongkam phunkhat asiih Farasi ttongkam vek asi.

Cuvek extremme zetmi religious thinlung kan neih ruangah mikan bang theilonak khal asi.”LOVE ” ih Theory theiban hrih lopawl ansi. Khualeram leilungpalin Pathian kan thangtthat rerolai asi, vanram kan thlenghrih lo, leiah umin leiih pekmi tilerawl kan ei rero lai asi ti kan zaten kan theih a ttha.

CT       : Kan Chinmi hlasak thiam ih na ngaisanbikmi zo a si, ziangruangah na ngaisang?

JT        : Hithu khalah a tlunih tavek thothoasi, zobul ngaisan cuang kaneilo, mah le san cio ah cun thiambik lawngte an si ttheh ko, culawngsiloin tuisan cu khuahlan laivekin a country hla pakhat men in a sitheinawnloih, heavy metal, rap, hiphop tivek tiangin explosion san asi tikah, khua hlan deuh ih hlamawibik kan timi khalkhi tuisanah cun amawibik nawnlo theimen asi.

Curuangah zobul a thiam bik ti a ngah nawnlo, “The King” timi a um thei nawn loih, santiluan vekih hla a phuah thei tu lawngin awnmawi khawvelah a nungrei theiding asi. A mah lawngte kan Chin composer hrekkhat hla an phuah tinten vuak thum le vuak li an hleh kaa zokrero mihi cu a poi deuh ka ti. A hleice in Gospel hla pawlah cuvek a tam theu.

CT       : Bangalore le Delhi ih concert na tuahtum mi na thulhnak san in sim thei pei maw?
JT        : Keimah lamah cun hlasak ding ka ready ringringkonan Bangalore le Delhi um kan mile sa pawlin ” khuihnik kan lo support kei ” inti loruangah stageshow katuah thei leh lo nak asi, keimah lawngcun ziangkim katithei cawk velopi.

Aizawl stageshow tuah ding thu khalah harsatnak tampi a um ko, a hleice in sumpai lam support tu kan neih loah cun kan tuah theilo asi mai. Aizawl um kanmilesa pawllakah hivek lam thlarau neihi an vaang nasa ih thla kan cam rero lai asi.

CT       : Tui na tlawn ram thu hi ziangtik ihsin na ngan thawk ding, a title ding ah zianghmin na pe ding..? Ziangruangah? Ziangtikah na theh thei ding…na cabu ih tumtahmi?

JT        : Thairam thu theihttha timi cabu Kawlin kasuah dah zo ih tukhal India ram thu theihttha timi cabu Kawlthothoin suah ka tum. Aranglamin suah thei ka beisei. Tuittum katlawnram ihsin a malbik cabu pathum tal ngansuah ka tum asi.

CT       : Na tlawnnaknak khua pawl in na seminar tuahmipawl an ngai duh ko maw, ziang tluk mipi na influence timi in sim thei pei maw?
JT        : Asi..kazumnak hnakin kathurelmi pawl mipiin an ngai duh nasa. Atlangpi thuin Chinmi cu Pathianthu sim lerel lawnghi kan titheiih, tui karel mivek tthansohnak lam thu le hla hi cu kan theiban hrih loruangah a rel khal kandah lo asi bik, curuangah hivekthu an theih tikah an mangriangri a bangih a hrek khat tla cun kamit a keuh rori titu tla an um asi.

Kan ramsung khalah hithupawl hi nasaten simpeh vivo ka tum asi. Culocun Laimi kan cem ding asi. Chinmi kan pianthar daan a fuh deuh loih, Bible kanlak daan khalah apuan in a niam tuklai asi.

CT       : Tui a dam lai mi kan Chinmi in hotupawl lakah zo na ngaisang bik, ziangruangah?

JT         : Chinmi in hotu kan nei dah sawm ? cuvek milai kathei dah uallo. Cuvek hotu kan neih awkah tuvek dinhmun kansi dingmaw ?.

CT       : Seminar na tuahnak khal ah Falam khaw thar din ding an phur bik in a lang ih cucu ziangtin tumtahnak na nei vivo? Din thei taktak ding na zum ko maw? Ziang tik hrawng ah a si thei ding, mipi tamsawn an lungkim ding na zum maw? Awle, kan lo sut cawk lo ding ih Falam khaw thar din daan ding thuhla kimcang ten in ruah sal hram aw?
JT        : Asirori…hithuhi tulaifangah cun kan milesa pawlih khawruahnak a tthawng bik tu asi, zo khalin Falam khawthar dinh thei kan duh cio tinak asi cu, a lungawi um ee, ziangkhal vasiseh la Idea umhmaisa loin thilri a um theilovekin “nothing is imposible” timi ttongkam khal hi kan theih a ttha.

Kanzuam ciopei ih tuihnu kum (10) hlanah cun Falam khawthar mawitak Industrial city cu a hmel kan hmu hrimhrim ding asi. Asinan a karlakah ahar khalcu kan har men thei, asinan harnak kan pahtlang thei loah cun hlawhtlinnak khalcu kan co theive lodingsisi, harsatnak cu hlawhtlinnak tuamtu a hawng asikosisi.

Lungrualten kan ttangtlangdingih, mah le tithei zawn cioah kan ttuan vecio pei ih nehnak cu netabikah kan ta asi hrimhrim ko ding asi. Tlang kan tonle lamzin kan sat peiih, tiva kan ton len lilawn kan don maiding asi, zianghman ttih hlah uh kan lakah nehtu Pathian a um asi.

CT       : Chinmi kan thansohnak pakhat le kan dungtawlhnak pakhat in sim aw?
JT        :  Pathian zumtu kansi hi kan tthansoh nak asi ih, hrinhnam, peng, ttong le denomination feeling kan neih tukmi hi kan dungtolh nak asi.

CT       : Mipi hrang thucah tawifamkim na nei maw?
JT        : Chin ah pumkhat kansi, Khrih ah pumkhat kan si, zo hmanin tthen hlahseh timi (We are One inChin, We are One in Christ, Don’t be broken) hi kanmipi hnenih ka cah duh micu asi ee.

CT       : CT lengtu tampi lakah na tel maw…?

JT        : Leng ttheu ee…casiarmi ka sisi, a tha tuk nan zuk tarmi tete tla an mawi duh zet, cun nan thuthang lawrkhawmmi tete tla siar a tlak zet ko, awnmawi, biazai, capoh, article, pawl khal an pitling zet ko.

A cangthei asi len Mirang ca tiangin tuah bet thei tum uh cila kalo duhsak asi, ziangah tile nan hmin hi Chinland ti asitikah a huap kau zet asi.

CT       : Kan thusuhmi pawl kimcangten in san thei ruangah kan lungawi.
JT        : Kan lungawi ve.

%d bloggers like this: