Nimthlakau Interview- Salai David Nun Tho

Salai David Nun Tho Thutawi
Hmin pum : David Nun Tho
Kawh duat : David, Tho Tho, Thote, Ko Gyi
Suah ni :19/10/1986
Suahnak Hmun : Tahan, Taungphila, Kalay Township
Nu le Pa : Pa Hmun Lian le Nu Zong Nuam
Unau zat : David Nun Tho, Christopher Lal Biak Lian (Malaysia), Rebecca Tluang Hlei Mawi (Taungphila)
Umnak : Indianapolis, USA
Qualification : Chemistry (2) years, Kalay University, Pastry Chef (Confectionary & Bakery), Adang zirpeh vivo lai ding
Rawlhmeh duhbik : Chin Foods, Olio Pasta
Hobby : Thilthar Ruat le Tuah, Sumdawng, Miharsa Bawm, Casiar,   Bawhlung sit/zoh, Spatacraw lek, Movie zoh le Hlasak
Favorite songs : Gospel Songs
Thuken : Jerimiah 29:11 sungta Pathian in ka hrang/na hrangah thil  tha lo khua a khang dah lo , Not to give up
Hnatuan : Refugee Base Community Organization ah Diplomatic coordinator
Leitlun damsan : Mi dang hrang ih nung.

CT: Ziangtik kumah Malaysia na rak thleng? Ziang ruangah na rak thleng?

Pathian khuakhannak ruangah 2003 kum ah Malaysia ka thleng. Leitlun harsatnak a phunphun ruangah cu si ta mai ih asinan keicun Pathian in ka hrangah thilmaksak i hmuhduh ruangah i thlengter tiah ka ruat aw.

CT: Na bulpak in Malaysia ih harsa na ti bik mi ziang a si?

Ka thlen pek ahcun harsatnak kan tong hnuaihni nan kum rei um zo hnu ahcun a nuam sal ko. Malaysia ihsin US feh pawl khal Malay lam an ngai nasa theu ih Malay um hi nuam an ti cio si ko ding ka ti..Hehehehehe…… bulpak ih harsatnak bik  cu ka status/ID (dinhmun/ram mi silonak) hi si bik ko.

CT: Leitlun ih na saya/ma tha bik in sim thei pei maw?

Sim thei tuk ee, I hringtu ka nu hi si bik ko. Kan sentet lai ihsin ka nu in hitin thu i cah theu “Ka lo hring rengreng ihsin mi menmen ding ah ka lo hring lo. Mi hmuahmuah ih rinsan mi hruaitu tha, tlangpar ih a vang mi meiin bangtuk in midang hrangah na tleu ding ih mi harsa pawl na bawm hgai ding, Leitlun ah mi hlawhtlingzet mi na si ding” tiah nun i sim theu. Mi menmen na si lo timi tongfang in ka nun i luatkhat bik.

CT: Thudang vun kaat duak sehla tubaite ah Sunlawihnak Rocapi na dawng ti?

Aw a si ngai ual! Avei(7) nak Chin Kumthar Puai niah mipi 1,000 lenglo hmaiah ka tlinglo tlaklo hman ning la Pathain um pi nak thawn Malaysia um Chin mi hrang ahleice in Falam mipi hrangih kumhnih sung tuansuak mi le hlawhtlin mi parah mipi ai-awh in sunlawihnak rocapi ka dawng.

CT: Malaysia ah Chin mi beunak hawl (Refugee) thawngziat hrawng nan um?

Community Base Organization (FRO, CRC, ACR) te thawn data kan lak nak ahcun mipum 50000-60000 hrawn um ding ih zum a si. Cumi lak ah Chin-Falam mi 5000-10000 karlak kan um ve.

CT: Malaysia Chin mi pawl ih an tlaksam bikmi ziang asi ti’n na hmu?

Hmm!!!Chin mi pawl ih tlaksam bikmi vun ti cun view point phun tampi a um ding ih ka thlir ve daan cu mah le hnam ah aatcilh kan tamtuk mi le mah le tongciar (ttul lo khal le din thar) hi asibik in ka thei. Himi tete in hmuh theih lo mi kan thinlung in thenthek tin ka hmu. Vun bet sehla Chin mi umnak tinkim ah himi old idea le feh daan in, in ciahneh tuk lai in ka thei. Chin mino pawl cun sunzawm in thlun kan tum lo pei tiah ka ti theu.

CT: Malaysia ah Laimi Kawhhran/ Fellowship pa ziat a um? Nan lungrual khawm maw? Thlarau lamah nan hlim tawkin na hmu maw?

Hi mi thusuhnak cu ka let hlan ihsin kan mithlam ah a cuang thei ka zum. Ziangahtile Chin mi Bible tlawngsuak kan tamtuk tikah thlennak hmun tinkimah kawhhran umcia mi pehzomtum lo in khawmnak inn malte lole mipum malte va si khale kan va din ta hngehnge theu. Malaysia khal cu bangtuk thotho in Chin mi fellowship zaten (25) lenglo a um in ka thei ih cuhnak khal a tam men thei. Tong ah kan lungrual lo hmanah Pathian biaknak ahcun kan pumkhat thei in ka thei.Thlarau lam khalah Malaysia ih ra mi Evangelist pawl ka sut theu ih Kawlram hnak in Malaysia um pawl in Pathian thu duh thu theih a si theu. Malaysia a thatnak cu Kawlram vek in Denomination um loin hmunkhat (fellowship) ah kan lung a rual thei.

CT: Malaysia Kawhhran/Fellowship pawl ih tlaksammi ziang asi tin lo sut ning la ziang tin in sang ding?

Sim thiam a har nasa, atlun ih ka simzo vek in thlir daan tampi a um. Ka hmuh daan i sut ruangah Youth pawl hrang Space a mal tuk deuh in ka thei. Asancu Malay um Chin mi 100 ah 80% tluk hi Youth pawl lawnglawng an si ih independent tak in fellowship sungah an cangvai thei hi ka saduhthah a si.

CT: Pawlkom zawngin ziangzat hrawng Chinmi pawlkom a um? Pawlkom le committee pawlih cang vaihdaan ah nan hlawhtlinnak le hlawhtlinlonak ih na hmuh mi?

Pawlkom vun ti cun Refugee lam pang in sut ti ka zum, Falam Refugee Organization, Chin Refugee Committee, Alliance Chin Refugee le Zomi Association Malaysia  tiah pawlkom tum -4 a um. Pawlkom zaten UNHCR, NGOs le adangdang beunak hawltu pawl ih ttul mi pawl tawlrelsak rero asiih a tamsawn cu Pathian zarah a hlawhtling. Chin issues ah a cang le malte hmuh daan le pom daan a kalh aw caan vek cu a um phah theu, cu lo dang cu Malaysia lo bak hitivek Chin mi pawl lungrualnak a um pei maw tiah ka ruat. Ziangahtile kan tongaw ringring ih information share nak khal kan nei tik ahle UNHCR kuttang ah mah le miphun hrang ciar tuan kan si tikah buainak ciamco cu a um nawn lo tluk si ko.

CT: Malaysia Chin mi pawl lungrual tulnakah ah nan lungrual khawm thei in na hmu maw?

Atlun ih ka sim zo bang in Chin issue (biaknak, beunak hawl) thu le hla pawl ahcun kan lungrual nasa so khaw.

CT: Chin Mino pawl hrang ih na saduhthah in sim thei pei maw?

Humm!! Atam khop mai! Thil rengreng hi a that lam ih thlir thiamtu kan si ding ka beisei. Negative perspective kan nei tam asile ziangkim kan tuannak ah tihnak, beidon awlnak le hlawhtling lo nak a rah suahter. Cule Vision nei ih to men siloin kan neih mi Vision ah feh in atak ih tuansuaktu kan si ding a thu pi tiah ka ruat.

CT: Cun, Calai lam pawl tla lo sut sehla? Malaysia ih Thuthang Kawhhran le Fellowship le Pawlkom zawngih suahmi pawlih tangkai zia le hmual a neih zia pawl in ruah aw?

I sutfuh nasa, hmanten keimah khal cuih kawhran le fellowship pawl ih suahmi thuthang pawl ruangah Chin cangan le siar ka thiamnak a si. Kum zabi/zabu 21 sanah media in mi thinlung a luahkhattuk lawnlam. Curuangah a tangkai zet ih pawlkomnak le thu hla simthannak le theih awton awlnak bik  innpi pakhat a si. Cule media in kan Chin mipi pawl lamzin dikah kan hruai suak thei ding timi zumnak ka nei.

CT: Calai le thuthangca pawl nan suah daanah na lungkim maw? Tlaksam mi le hmasawnnak pawl?

Chin ca ih suah mi thuthangca tawkfang lei le siar ding a um nan casiartu duhhnak in kan mal deuh laiih poi deuh. Mino pawl lawnglawng hohan deuh in suahmi thuthang ca a tam ruangah thanso lam a pan vivo in ka hmu.

CT: Permit nei ih Malaysia thleng le Permit nei lo ih thleng pawl tuar mi harsatnak pawl?

Ala!!!! Permit neicu cabu an neih ruangah kaih le khih tih ttul loin huaisen zet in an suak vak thei,asinan an thlahlawh deuh ngaingai. Athen hrek khat cu Agent pawl in Kawlram um laiah sunmang makzetzet an sim theu ih an thleng ngaingai tiklen a dangpi si sal ih harsa ton mi khal an tamzet. Curuangah cabu ihsin suahsan an tamzet. Permit nei lo ta nana cu angki dum nawn hmuh veten dawp le tlan ding man ringring asi ko. Asancu palik pawl in ankor rawng hi dum-dup nawn asiih mi an kaih le thawng ih thlak hnak in sumsaw dil lole neih mi laksak an hmang theu. Ramleng thlengcia Malay um dah pawl cu kan hnak khal in an thei sawn men ding. Mihrek cun palik pawl hitivek nawhthuh ei an thiamnak khal hi Kawlram mi pawl in zirhmi asi tiah hnisuah capoh thungai an rel theu.

CT: UNHCR in beunak hawlpawl a zohdaan ah na bulpak ih na hmuhdaan ah na lungkimnak le kimlonak pawl?

UNHCR zung in beunak hawlpawl in zohdaan ahcun sawisel ding ciamco ka hmu tuk lemlo, asancu kum-2002 ihsin 2010 karlak ih Chin mi beunak hawl pawl kan nuntu khawsak daan kan dinhmun le atu kum-2011 dinhmun vun zohsal ahcun tampi zalennak a um ticu el theih asilo. UNHCR le acozah tuanvo nei pawl thurel tlangnak le tuan khawmnak an nei leuhleuh zarah Malaysia in UN-1951 ah sign tthut mi ram asilo nan that lam a pan vivo in ka thei. Mihrekkhat in lungkimlonak a phunphun an nei men thei, asinan tuanvo neitu pakhat dinhmun in vei tampi cu UNHCR tuanvo neitu lam sisawn loin kan Chin mi pawl ih timtuahnak nei lo le sambauhnak ruangah buainak kan tong mi a si sawn tiah ka hmu.

CT: Malaysia ih laimi hruaitupawl na hmuhdaan ah an mawhphurh an hlen tin na hmu hai maw?

Hmm… ka hmu daan lawng ka rel ding ih Chin mi hruaitu pawl social lam pang ahcun ka neh aw nasa in ka thei ih, amah lawngte Chin mi Zuri tampi ka hmu tikah community upa pawl tlunah a tthumaw maw lole biaknak lam hruaitu pawl hnenah so a tthum ding tin ka ruat theu. Curuangah a kaphnih hruaitu pawl in himi Chin mi zuri sabah thu ahcun kan tlasam veve in ka hmu.

CT: Nangmah thulam losut sehla…Malaysia ah ziangmi na tuah bik?

Aw! Mi bangran vek in pumcawmnak hawl in kum tawkfang Bakery lam ah hna ka tuan hnuah, Pathian khuakhang le lairelnak ruangah kan Chin-Falam Refugee Organization ah diplomatic coordinator dinhmun in kum-2 lenglo ka miphunpi pawl ka rian.

CT: Ram nuam pan in na zam tum tivek kan rak thei.

Pathian in damcahnak i pe ding ih ramnuam ti siloin ramthumnak lam sawn ah ka feh ding ti seh la….hehehehe… USA hi Chin mi pawl in vanram tluk ah ka ruat  lole ramleng um hi mi neinung tuktuk ding le nun nuam emem ding tiah ahleice in Kawlram lam ihsin kan ruat theu mi cu a rak si lo thu ramleng thlengcia pawl in an thei nasa ding ka zum…Pathian tel lo cun ziangvek ram nuam le ramtha kan va thlen hmanah tican ziaza nei zik hran lo, curuangah Kawlram lam um u le nau pawl ramleng thleng nan innsang,suahpi le sungkhat pawl in Pathian nung an phatsa/ thei lo in an um lo ding in nasaten thlacam sak uh tiah forhfialnak nei phah ka duh.

CT: Na fehsuak hlan ah Malaysia Chinmipi hrang na taanta duhmi ziang a si?

Pathian ttihzah in hruaitu pawl ih hruainak tangah vuihram lo ten hlun hnianghno le pumpe ih hnatuan pawl thapek le sawmdawl thiam in zohman mah le hnam ah buai loin Chin mi sinak ah pumkhat vivo dingah   thucah taanta ka duh. Cule hnam te nau ah buaipi lo ding, Chin mi ah lungrual ten kekar vivo ding hi a si.

CT: Thudang daih lo sut sehla…zaanah lo phone thuptu fala lolen sms text lo kuat thuptu fala na nei maw?

Hehehehe!!! Ziangtin ka lo sim ding aw!!!!! Um thul….hmmm…cule um lo thul…. Pathian in ka hrang le ka miphun hrangah thahhnem santlai mi hnakruh tha te i pe ding ka hngak rero lai.

CT: Chinland Today tuanvoneitu na si vekin CT hrang sunmang na neihmi in ruah aw?

CT hrang ah sunmang kan neih mi tampi lak sung ihsin BBC, CNN le adangdang larsang zetzet mi web pawl vek si vivo thei ding ka beisei. English version thawn khal post thei vivo sehla. Cule ramsung Kalay-Kabaw le Chin State lam ih thuthar human rights thawn a pehparmi thu pawl khal post thei vivo in hardamnak lam le perspective/article tivek lam pang khal nei tam vivo thei sehla duh a um. Live in zoh thei dingmi interview lole broadcast news vek nei thei sehla ti khal saduh ka thah. Media in kan Chin mipi pawl lamzin dikah kan hruai suak thei ding timi zumnak ka nei.

CT: Cangan thei zet pakhat ihsin cabu suah na tum maw?

Cangan thiam ciamco ka silonan Chin mi hrang atha, milaw dingmi ca pawl cu letling vivo in suah thei sehla cu ka duhzet. Sinan, cangan le cabu suah tihi thil awl sam asiloih tampi zir ding ka nei. Atu khal ah thiam lo cing te in Pathian Ton Na Man Zo Maw? timi mirang version ihsin Chin version ah ka letling ih Malaysia ahcun mipi hnenah mission hrang tumtahnak thawn man nei lo in zemdarh a si. Kawlram ahleice in Kalay-Tahan lam khal ah siar theih in a um leh ko ding.

CT: Malaysia Chin mi tlun ih na hmuhdaan in hlawm thei pei maw?

Malaysia um Chin mi tamsawn ka sual lo asilen 98% cun UNHCR ah beunak hawl in ramthumnak feh ding in nun khawsaktu kan tam. Kawlram khal ah harsa,Malay khalah harsa ih ramthumnak khalah harsa thotho. Ruahnak le hmuh daan tampi a um mi lak sung ihsin pakhat ih ka hmuh mi cu kutthiam (skill) zianghman tthitha nei lo, fimthiam zirnak nei lo le vision&goal nei lo in kan um ruangah a si tin ka hmu. Malay um innsang 100 pawl kha thaisun ah ziangso na suang ding tin vun suh banghnik sehla innsang 10% in thusuh mi let theitu a um le cu lungawi um tuk lam ding tin ka ti theu. Zianghman timlam nak nei lo in kan nung tikah hnamdang le miphun dang vek mi neinung si ding a harzet ih mumal nei lo in kan tikcu caan a cem theu. Kan thinlung khua ruahnak khal ah hnatuan neitu lam si tum loin mi ih hlawhfa si ding tawk in kan di a riam theu hi poi ka ti zet. Chin ram thanso ding kan duh ahcun mi fimthiam tampi kan tul rualrual in neinung tampi (business man le owner) khal kan ttul fawn.

CT: A lo pehtlaih duhtu pawl hrang pehtlaih thei daan ding mipi hnenah na pe thei pei maw?

Pe thei tuk male, davidnuntho@gmail.com ahle David Nun Tho tin facebook ah in hawl thei ih phone thawn pehtlaih duhtu kan um pang asilen +3178590162, 3175507816 (Indiana polis,USA) ah pehtlaih thei a si ding.

CT: Thusuhmi pawl famkimzet in sangsak mi parah lungawinak simcawk lo kan nei.

Aw!!! Keikhal Pathian in damnak i pe ih thusutmi pawl letsal theinak caantha ka ngah ruangah ka lungawi ih a siartu zaten tlunah Pathian hnen ihsin ra mi hnagam daihnak  leng hram seh tiah thalza ka cam fawn a si.

(Visited 203 times, 1 visits today)
%d bloggers like this: