Good Friday & Easter Sunday

Good Friday & Easter Sunday

(Anthony B.i LianThang)

Good Friday nihi tlawngkai ninga ni asi ti kan bible sung ah fiangten kan hmu thei (John 19:31). Jesuh thinglamtah tlun ih an thah nihi tlawngkai ni ngahni a rak si. Himi ni a rasuahnak cu mitampi in ti le rawl ei lo in Jesuh Khrih ih thihnak zuntuar in ninga ni tin rawlulh (Fasting) anrak neihnak in a ra suak mi asi. Good Friday kantimi cu minung pawl kan sualnak ruang ah a thizomi nang le kei rundam kan si, theisalnak ding hrangah Jesuh Khrih nang le kai hrang thinglamtah tlun ah a nunnak pek in, a thi a si ti hngilh lo nak ding hrang ih tuahmi ni a si.

Good Friday timi hmin hi ziangtin arasuak ti hi zohman in felfaiten an thei thei lo. Asinan mifimtampi in an zum mi pakhat cu “ Good timi cu” God’s timi tongfang hi an rak ngan lai ah an ngansual si ding ti hi an zumbik mi asi. God timi ngansualnak in a rami a si an ti. Asullam tak tak cu Good Friday si lo in “God’s Friday” (Pathian ih ninga Ni) ti duhnak asi tin an ruat. Cun adang ruahnak pakhat aum sal la la mi cu thinglamtah tlun ih Jesuh ih thihnak a tuarnak thawng in sual ngaithiamnak kan comi rundamnak laksawng sunglawi le tha, timi sullam nei in a rami a si tin an zum. An simduhnak cu a thami (Good) tinak in ara tin ruahnak an nei. Anglo-Saxon pawl cun “Good Friday” tin an ko ve.

Cun France, Spain le Italy pawl cun “ Holy Friday” tin an ko. Cun Eastern Churches pawl cun “the Great Friday” tin an ko. Good Friday an rak hman hmaisabik nak cu, kum zabi (4) laiih Jerusalem ih an rak hman mi kha a hmaisabik a rak si ding tin an zum. Good Friday hmaisabik an raktuah lai ah cun Nazi 3 sung, sun nazi 12 in zanlam nazi 3 tiang himi caan sung te hi thupibik in an rak hmang. “ Sun nazi hleihnih hrawngin cuih ram pumpuluk ah zamlam nazi pathum tiang thimkhawzing a tlung”( luke 23 : 44). Martin cun zingkhuavan hlan ah thlacamnak thawn can a rak hmang ve. Himi Good Friday an khawmawk caan ih an thuthlangtar le an sim tambik mi cu Jesuh in a thih hlante ih thinglamtah tlun in a tongmi tongkam pasarih ( The seven last words of Christ ) kha a si.

Egypt pawl khal cun himi Good Friday ah hin thinglamtah zuk vek asimi sangreu (hmuk) in ei khawmnak anrak nei. Thlanglam American pawl in thuanthu an rak nei ve mi cu “Dogwood” timi thingkung hi asangbik le a thabik asi ruang ah thinglamtah tuahnak ah rakhman mi a si an rak ti. Jesuh in kaimah ka tuarnak ruangah zaangfahnak le sirnak na neih ruangah tuihnu cu thinglamtah tuahawk tlak in va tum in va tha nawnhla aw ti ah a sim, cui a simhnu cun cumi thingkung cu tum thei nawn lo in a fate vivo. Cun himi thingkung hi , a ngreh awk ih thinsen vek in kutneh aum cun apar laifang ah hlinglukhum vek a nei tin an ti. Curuang ah tu ah cun thinglamtah tuahnak ding ah cun a tlak nawn lo ti a si. Jesuh khrih hrang ah cun himi ni hi cu kan hrang ah ruahawk tha lo in atuarnak can le amithli atlak can a si nan, unau nang le kai hrang ah cun hi mi ni hi kan lungawinak bik nisunglawi asi, sualnak in kan luatni a si, curuang ah himi ni ah hin lungawi in in rundam tu cu thangthat in sunlawih in napin au cio ko uh si law …Kan hrang ah a sunglawibik mi le alungawi um bik mi ni …aw ..aw ..aw Goood Friday.

Thosal Ni (Easter Sunday)

Kum zabu 8 hrawng thuanthu ngan thiam (Historian) Bade (672-735) in, Mirang in Easter an ti mi cu Anglo-Sexon ih Spring khuazingnu ( goddess of spring=USA (thal le khuasik karlak, March in May) ti ih an rak ti mi “Easter” in a rami a si. Cui khuazingnu puai cu March 21 (vernal Equinox) hrawngah an rak tuah theu. Thuanthu vek in kan zoh a si le “Eoster” in minung hrang ah tleunak a petu nika a ong tu asi tin an rak ngan. Cun a dang ruahnak pakhat a um sal la la mi cu Easter zarh hi “White Week” (hebdomada alba) tin an rak ko. An rak kawhduhsaknak cu himi ni ah hin tipilnak a inzo tu pawl kha thilrang an hruk ruang ah asi anti.

Cu cu Germany tong in “eostarum” an timi kha mirang pawl in “Easter” an ti a si tin an rak ruat. Ahlan ah cun Easter hi niriat sung an rak tuah, asinan kum zabi 11 hrawng in an runmalter vivo. Himi ni ah hin sal siseh hnenum pawl khal in luatnak an rak hmu. Cutin lungawithawn, luatnak le zalennak in caan an rak hmang. Cun pakhat le pakhat duhdawtnak mitmai le tongkam thawn an rak biak aw. Thosal ni hi Kum zabi 2 hrawngih sincun thaten tuah le rak hman a si zo. Himi thosal ni hmannak thuhla thawn tampi elawk nak le buainak a rak suak. Nisuahnak le Nitlaknak lam tin an rak hmanmi nithlasiar dan a rak bang awk lo ruang ah, cumi ni ah siseh tin an rak timi kha abang awk thei lo.

Curuangah Siangpahrang Constantine in AD 325 ah “The council of Niece” timi thurelkhawmnak a rak tuah. hi Vernal Equinox hnuih thlapi alahpih hnuih a thluntu zarhpini (Sunday following the first! full moon after thervarnal equinox) ah siseh tin thu an rak hnget ter. Zarhkhat ih ni hmaisabik zarhpini in an rak tuat ruangah calendar ih nithla siarnak ah cun a dang aw rero. Kumtin in a ni a dang awkrero dan cu hi tin asi, 1990 ah cun 15 ni, cun a hmaikum lam ah cun 5, 1, 31 , 4 ti pawl in kumtin a dang awk vivo a si. Himi ni ah hin nang le kai in the, an harsatnak le thil ziangkim in kan luatnak ni a si thei ve pei maw? Himi ni ah sal pawl an luat vek in tuisun ni ih sal na dannak hmun ihsin na luatnak ni a si ve htei pei maw? Ziangsal ah kan tang lai nang le kai? Kan hrangah luatnak ni a thleng zo a si u nau nang le kei luatnak dar an tum thlang!

(Visited 75 times, 6 visits today)

Comments

comments

3 Comments

  1. Biblical in kan zoh a si le goodfriday ti a um lo ih miphat ih idea men a si ih a dik vek in kan zum sual pang a si.santiluan in a cak ih kan thisan ah a ciah ngah zo fawn.Roman calendar le Hebrew calendar a bang aw lo.nithum le zanthum cu hebrew in a kim thei ih Roman calendar in a kim theilo so khaw.pathian ih thupek a si lo pi.

  2. Bible ca ih ngan mi hi theih fiang ngai2 lo ih kan tong pang a sile a thei fiang tu pawl hrang ah zg tin si an ruat pei???? in ruat pei???? tu kan hman mi calender leh hebru calender an bang awk lo pi..tha ten ruat aw na zoh duh a si le kan hman mi Bible dung lam ah tha ten leh fiang ten in a let ding…..good friday na thei duh ngai2 a c le lantak puai tin an hman mi kha zg a c tin ruat hmai sa aw……Kan biak mi kan Pathian nih lo thlasuah hram seh…..

  3. Kha rual le pawl,

    nan ruahnak kha an tha zet, mah ruahnak le dinnak ah fek te ding thei ding in zuam sin uh si, cu mi kan dinnak kha mah ruahnak lawng si lo in, ca tampi siar in a si thei dan ding hawl cio uh si…

    Nan zumnak par ah ka lo uar zet hngai, fek ten nan zumnak ah din zuam cio uh law, Pathian in lo umpi hram hngai seh law!

    Anthony B. LianThang

Comments

%d bloggers like this: