FALAM SISEH

FALAM SISEH

By: Hniangsinpa

Mipi hmaiih tongkam thiamlo le, mi thurel mi ngai lam lawng thiam, relpi dingih sawm hmanah, rel ding theih loh ruangih phuahhlam dang dang tuah theu tu ka va si hman ah, ‘Mai’ ngaihdan, ka relsuah ve theinak, ca ngan cu ka thiam  sun a si…Tongkam thiam deuh pawl cu sisehla, thurel khawmnak hmunah, dingin ka rel ding nan, cu cu ka nui pumsung ka um lai ihsin, ka rung suahpi mi khi a bang lamlam in ka thei…angi

 Ka sinak vek thotho in, veikhat cu ram duhdawtnak lam ih tang thei zet pawl ih ih thunuam relnak ahcun, ka tohkheng hnuk nai deuhin, an thusim mi cu ka ngaiih, ka thinlung ahcun thu ziktluak tukih rel thiamlo hmansehla, ka ka mallai tal cu ka ang ke ka ti deuh nan, ka ralthatnak le ka thiamnak ngaihtuah in, tel ve ngam ding ka silo tiih ka hna phurih sim mi bang khin ka thei aw… cutin an thunuam rel mi, kan ram thatsal an duhzia pawl le ci le ci ti zawng feh a that lo zia pawl khal an rel cih.

 Cui an relmi pawl chu a tha lam zawngih la theitu kan si ahcun, a sunglawi zet ding nan, hmansehla leitlun ti famkimtu ding vek zik zik ih ruataw, duhlo lam pang cu an um ding ti cu, ca zirsang lo khalin kan theithiam theh ko. Ziang ruangah, Laimi kan kek? Ziangruang ahha maw tlang le tlang ih kan buai? Ziangruangah calai ah kan buai? Ziang ruangah nupa karlak ah buainak a suak ti pawl. … le khawtlang nun ih kan um khawm thiam mai lo cu a pawi zet mi a si.

 Lungrual te in ti tongkam kan neih sung ahcunk, lung kan rual hrih lo ti mi a sawh duh ih, cumi ih rah cu, lungruallonak thotho a si theu. Mah le mah, calai hman tuah sak aw thiam lo ih kan pupa san ka thilr ih, ka lung i ti kim zetih, anni san ahcun, ral do le ram lak a siih, hmansehla khawkhat um khawm pawl cun, kei cu mi tlang, kei cumi lalfa.. kei cu mi kha mi ti kha an nei lo ih, ral/hmelma lak ihsin an himnak dingah tiin an khawsen in an tang khawm theu a si kha.

 Tui kan san ahcun, ramleng suak pawl telh hrih lo in, ramsung um pawl nun le calai an thlah mi, tawnkhawmnak an neih mi pawl kan vun thlir tikah, an hnatuan sunglawi pawl thei hmansehla, a sungih um pawl cu, ‘hrin le hrin” ah an buaiin, an lung a rual lo cu kan ti thei lo nan, an lung a rual tuk tiih rel ngamtu an um ka thei lo.  Cu mi thu cu sau rel khal tullo in ka thei nan, ka sim duhmi cu, pawmmi hnget le khoh zet neiin, kan din nak hmunah ding ngam sehla, tiah duhthu ka sam.

 Khuahlan ka ralbawi pawl san ahkhan, hnam nauta le hrin mal kan sinak in thei ngah ih, lungrual kan um pang ahcun, an hrang vok lal len ih len a theih lo ding ti an theih ruangah, tong hmangin an fimthiamnak hmang cun in rak ret zo khi a rak si. Ziangah tile, tong thuhmun kan neihlo nana cun, lungrual ke kar a har ding ti cu theitu kan si hi. Cuisin, san mal lailai a hung thleng aw vivo ih, cutik ah theihnak a hung umkau sin sin ih, cuti cun, a cui ralbawi pawl ih bum tho tho le kan ngaihawk thei lo nak ding hrangah, dang le dang ah mi an ret ih, in kawhdan khal an thleng theh a si hi …

 Calai lam kan zoh la la tikah, phun 14 (Degree) theh zo hmanin, ramleng hlapi kan kan ngamlonak dingah, zirnak cu harsi, tha silo in in tuah sak leh ih, cutik ahcun, cathiam . man um lo vivo dingih in tuah zia cu, zo si thup thei ding? Phunsang kai duh khalin, an theh tikah, ran sungah mai nupi fanau cawm thei cuang lo ding ti an theihawk ruangah, Bible tlawng lam panin kan heraw suarso ih, cu khal cu, kan theh ngah maw ti cun, hmangtu ding Kohhran an um mal ih, cu mi cun, Kohhran kekkuai rah a suah pi. An zirnak an theh ahcun, tuan ding a tul tuan ding an hmuh lo hnuhnu cu, kek kuai ter hleilo duhhril ding an nei lo. A san cu, Cozah bawm a tet tuk ruangah a si.

 Ramleng lam panih  kan suah a tul, lo thei lo mi thil a si. Ramleng kan suak ta ceng maw? Tiah, reilo cu kan hmai a fai ko ding e, hmansehla reilo a si ruangah, rei  a rak daih lo theu…a hrek in len, sibik, theibik  le fimbik ah ruataw in, kan thlennak hmunih sinak kan duhnak cun, pawl tenau deuh din cu kan thiam zawng maw si ke? Tiih ruah can ka nei theu. Khua ahcun mi pawimawh lo, mi theih hlawh lo khalin, remcan lo le daihawk lo ruangah sinak kan pek awk a hung tul thlang… cu tikah, cui sinak kan vun co cun, hlonhloh theih nawn lo ih ruatin, an pawpi  sa ham la la fawn.

 Cutin sinak kan vun ngah cun, ziang lo le zianglo hrangah tindan (Training)  ih kan kai a rak tul ve,…thu ziktluak theithiam ngah loin, mai hmailam can hrangih an simmi  sawn cun thinlungah hmun a co theu. Cuitin, training cu kan theh ve thei ko, nan zianghman rah tha suahpi mi a nei thei dah lo hleiah, a kaitu cun si bik ah kan ret aw thlang… kan training ih kan zirmi mallai kha hmang ta hrat in, mi na zet zet ih kawk le to-nak sawnih kan hmang theu hi cu… riavai lam in pan ter a va si ngai so!!!

 Lungrual theinak lamzian daptu le dap  tiaw  pawl khalin, hmailam can ih beiseinak le an saduhthah pe thei ding cun, mual tamzet kan thlirthiam hi thungai thlak ih buaipi ding mi a si. Chin kan ti aw ko nan, kanmah ah Chin sinak a lang dah cuang lo. Kan karlak ah khal unau awknak zianghman a um chuang lo… ti cu, el har zet mi a si ka zum.

 Cuisin, ramdang mi pawl, in zangfah ruangih, an ram in um ter khal cu, Van Pathian thlawsuah tiin kan pom ih, veikhat hman hmuh dah lo mi, kan fanu hrangah tiin, lei thlawsuah kan beisei thotho. Kan fa le pawl zalennak cu, sumpai ruangah kan zuar a si bik hi maw, Chin…. khuanu sam hrisih an si ti in tongkam mawi zet in, kan fa le pawl cu kan thup mawisak thei, khuanu samhri sih cu an si theh thei lo. A san cu, mai hmuhdah lo mi tlangval, vun hmuh hnu ih, siraw hmeltheih ka nei tam. Cun, siraw a sawt nawn lem lo ti kan theiih, thenawk an duh in an hiar tuk nan, sumpai le dan tam zet ih a kharkhih mi an si ruagnah, mai duhlo tlangval cu pasal tiih an kawh a tul theu a si.

 Khawia, thu dangdang ka vun rel cu a.. a khatliam deuh a si ding. Falam pawlpi kan ding liangluang, a sunglawi zet nan, Cui Falam hmin cun, kan unau nau naite, ‘Ziang e’ ti fek fek lo pawl in, ‘Kan tel ve ke’ in ti duh kemmaw? Ziangah tile, nonawn tam zet lak ihsin Falam timi tongka cu, a tong hmangtu ah kan neih theu ruangah si bik in ka thei. Cu ti vek a si ruangah, cuisin a rah suah ngaingai cu, mah le mah remawk lonak le, a pak pak ih in umter tu a si tiin kan pawm thiam kemmaw? Cuisin, Laizo tong vun tila la sehla, kum upa lam pawl cun an theithiam cih ko ding nan, nonawn thar sawn, ralkap uknak theh hnu ih suak pawl cun, Laizo tong timi cu, Laizo khua a khihhmuh deuh in an thei theu. Cuvek ngaihdan peng a um lonak ding hrangah, tuan rero tu pawl lu kan ti zing rero men in ka thei.

 Tong hin, minung nun ah thu a sim nasa ih, hmansehla ualo zet ih hmannak cun keknak lamzin ah mi a hruai theu… Curuangah, Falam Khua hi khua a si, Laizo khal chu khua a si, hmansehla mi tam sawn thinlung ahcun, a peng deuh thei men ding, a san cu, cuihmin hmangih khua a um ruangah a si.

 Ramleng kan va thlen hnu cun, an ram dan, khoh fawn cu kannih cun a rim lawng kan thei. An nitin nun hmandan, chinken le hnipuan hruh mi a rak dangih, an lungput kauhzia khal kan hmu thei ding. Cu tikah, an nundan ih nun tum a tul, an hruhmi vek deuh tal a rak tulih, cumi cun, ramhrang si lo in, an thinlung cu an taksa tuam mawitu hrang an ruat ih, kan ramih, Tanakha hlum lengli mi pawl kha, mi mak tinak sawn a si ti kan theih ruangah ah kan hlih a tul. Cuisin, an hmandan bangin, mai sinak hngilh theh ko in kan vun um theu hi cu… rel a nuam lo zikzik lam sawn a si. Kan hmaiih kan belawk mi cu dangin, kan taksa khuh mawi tu khal dang ko seh, a pawi lo, hmansehla a thupi mi ka ti cu, kan hnam Lai nun hngilhlo hram kung tite talin thazang kan pekawk tul ti hi kan theih a cuu.

 Kan unau Ziang e ti hmang lo khalin, an theihthiam dingin, Falam kan ti hi, a khua lawng kan sim duh mi a silo ti theih ter thiam tu kan si a pawimawh fawn. Lyzo kan va ti hmanah, cui laizo timi cu, khua relnak silo in, kan zapi in tuamhlum tu a si theinak ding hrangah, kan zuam vivo a tha zet. A cemnak ih ka sim duh mi cu, Kawhhran hi, a ti famkim tu cu, Nubu, Mino, Sanday Sikunl le bupi tiin kan then thei ding. An zate hlawm mawitu bik cu: Kohhran a si mai. Cumi pawl an um lawngah, Kohhran timi hi a famkim theu. Cu bang in, kannih khal midang pawl ih in hmuhdan ah, Falam kan si ngam maw? Ti khal ka ruatawk a tul.

Tlangdang, hrin dang pawl hmuahhmuah in kan neih le kan theih dingih ka duh mi cu, Falam hi kan hmin siseh, hrin hmin a si lo tihi kan theih a tha. Cui falam sung ahcun, Zahau, Sim, Zangiat, Ngawn le paihte, etc. pawl in kan hmin cu Falam hi sisehla, a sung ahcun, tlangkhat, hrinkhat kan sinak vekin, puai le fanger kan rak tuah hmanah, kan hmin in khaikhawm tu cu Falam si hram seh, mi ih in theih dan khalah, Falam tiin iin thei seh, kan zate lung ti rual kan si theinak dingh, a hrin, a tlang khalin, pawl um ko seh, cumi hrin dang le tlangdang khal, mai umnak nak ihsin, Falam hrang ruattu siseh. Falam cui kan hmin siseh, a sungah hrin tin lungrual ih kan tuan khawm theinak dingah, Falam timi hi, kan inpi, kan lungrual khawmnak hmun a si thei nak dingah, hrin dangdang ihsin, Falam hrang tuantu kan si hi ka duhthusam a si.

(Visited 39 times, 1 visits today)

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: