Falam A Țumsuk Nan Ti Maw?

zuala

FALAM A ȚUMSUK NAN TI MAW?

Salai Chin

Thuhmaihruai: Tu lai cangantu tamtak le commenttu tam takin Falam cu tthangso lo, tlase thluh, ro reprep, rawp reprep, umnak tlak lo vekin an rel ttheu. Culaiah kan inhnen peng dang cu tthangso dutdo, hring nuam emem, umnak tthazet vekin an rel ih Falam cu umnak tlak loah an suah ttheu. Hiti cangan le reltu pawl hin Falam khawpi cu an thlir ih a minung ruat loin hmuh mai theih inn le lo le building thawn an tah mai tih a fiang. An ngaithiamum ko. A san cu mai ngaidan cio zalen takih rel le ngan theih a si ko lo maw. Asinan thudik facts tthaten an zingzawi lo ti a fiang.

Cangantu hin hi thu hi a pawmpi lo. Midang ngan mi le cangantui ngaidan cu a kalhaw bembem. Ziangahtile hiti zoh mai ih a langdan hnakin a sinak taktak facts and truths parah țhumawin a zir sawn ruangah a si. Peng dang a si mi kan hmuansak Tedim+Tonzang  le kan hmuanthlang Hakha+Thantlang thawn tla kan tahtthim phahphah ding. Khi Falam peng pakhat lawng nan zoh ahcun nan riah a se ding nan Falam kan timi hin building le region lawng si loin minung khal a kawhhmuh sawn lo ding maw?? Falam a țhangso lo tuk cu a dik ko. Ralkap sanah khui khawpi hman rel tlakin an țhangso lo. A hleicein Chinram khawpipawl khal rel tlakih țhangso an um lo. Hakha țhansoh thu kan rel țheu. Annih cu State Capital a si ruangah khi tluk tal a si lo ah cun ziangtin saw a can thei ding. Curuangah kan dinhmun kan theih theinak dingah kan kiangkap khawpipawl thawn khaikhin sehla…

1. Media ah Falam Kan Sangbik: Ram sungah Chin Media Network timi kan um ih member 22 hrawng kan tel. Kannih khal  MEIFAR Media thawn kan tel ve. Meifar Zarhtin Thuthangca hi Chin țawngih Printed Media ah cun dam reibik a si.  Cuntawkih kan hmuhsuah mi cu Falam a sang hleicebik ti hi a si. Falam cun The Falam Post (Daily), Meifar (Weekly), The Chin Voice (Bi-monthly), Chinland Herald(Monthy), Lailun(Monhtly) timi le cazual ziang maw zat kan nei. Hi hman peng dang khalih an zah emem Chindwin Today a cawlh ruangah sawn a si.  Kan sangtu cu Hakha an si ih The Hakha Post (Weekly), Chinland Post (Bi-Monthly), The Chin Times(Monhtly) an nei. Thantlang ah kawhhran suah mi thuthang cahnah pakhat cpy 800 an nei ve. Cazual an nei tam lo. Mizo cun Zolen (Weekly) lawng an nei. Tahan Times an cawlhnak a rei zo, Khawchhak Run an cawl zo, Finna Khawvel an cawl zo, Zo Daifim an cawl zo. Tedim cun Thuthang ngai rel ding an nei lo. Tedim Times le Zo Times pawl hi cahnah pakhat te an si ih alakih zem men an si. Matupi in Bung Tala tiin thla thum vawi khat Kawl țawngin an suah. Mindat in an nei lo. Kanpalet in an nei lo. Paletwa in an nei lo.

Internet Media ah khal Falam cun Chinland Today, Vancungthaihlio, Chin Times, etc..kan nei. Hakha cun Chinland Post, Khonumthung, Tedim cun ZoDaily tivek an nei, Paletwa in Khumi News Group an nei. Facebook Group ah khal Chinland Today, Chin Thuthang, Chin Times, etc.pawl ihkan member neih zat hi an nei mumal hai lo. Kawl ih suah mi Chinworld cu Internet lawngah a si thlang. Khonumthung cu Journal zawng khalin tlai taktak ah an suah ve lai.

2. Mipum ah Kan Mal Ce Lo:  Tu nai mipum siar ah Tedim+Tonzang+Cikha cu 125789, Hakha+ Thantlang cu 98629, Paletwa cu 96197 an silaiah Falam + Rihkhawdar cu 48017 a si. (Falam pawl hin Hualngo, “eng a” ttawng hmangpawl hi hnawng loin in telpi paih lo cing khal kawr tlek zik ko dirh sawn ding a si). Khimi hun zoh mai cun beidawnnak a si. Asinan Kalay+Kabaw ih Falam mi (Hualngo telin) hi siar ngai a um lo nan 72000 kiangkap hrawngih ruah a si. Culakah Tedim 25000, Hakha 15000 hrawng an si dingah ruat sehla. Cutin Tedim 150000 hrawng, Falam 120000, Hakha 120000 hrawng cu kan si ve mai.

3. Politics Lamah: Ram leng Politics ah CNF hruaitu lakah Dr. Za Hlei Thang a tel. Ram sung ah Chin Party tumbik cu CPP a si. A sangtu CNDP khal hruaitu lamah Salai Hngepi pawl an tel thotho. Chin League for Democracy khal GS cu Salai PP a si thotho kha. Lairawn ah cun CPP le Pu No Than Kap ih Politics kaihruainak hnuaiah Chinmipawl cu kan um hrih a si. Kalay NLD Chairpeson le NLD CEC khal Pu Do Thawng ih fanu Pi Siamte thotho a si. Central lamah Pu Ram Ling Hmung ih fapa Salai Mang, BA thang tivek an rak um. NGO ah leitlun theih ban Cherry Zahau a rak um. Peng dang thawn tahtthim ah ziangtik lai hmanah Falam peng mi an niam ce lo.

chinland

4 .  Țawng le Calai lamah: Calai le cabu suah lamah kan kiangkap peng zohmanin Falam an bang lo. Laizo țawng cun țawng dang hnakin cabu tampi a suak. Cabu khal quality a țha in a standard sawn. Cangandan khal O le AW hmandan ah thurual thei ciah hrih lo hman sehla cuih kan buainak cun thuruahnak mi a tuah ih kan standard a sang nasa sawn. Kan lungrual tikah lephei cun ziang tlukin kan cak ding. Kan kiangkap pawl cun standard felfai khal an nei ngaingai hrih lo. Cun Chin Radio le NRC TV khalah Laizo ttawng cu hman rero a si lai.

5. Thu le Hla: Kan unau Tedim lam hi rampi huap milar Sang Pi tivek, Thawn Kham tivek nei hman sehla anmah Zo țawng ngai cun an sang lem lo. Hakha lam khal Sung Tin Par tivek um khal sehla Lai hla tak cun rel ding a mal khawp mai. Cuti ti cun Falam lakah khal Salai Tawna, Salai Thuah Aung, Salai Sun Ceu, John Tin Zam tivek an um ko. Mai Kimmy khal a um lai. 2014 April thla ih Hakha ah Mission lam training ka hung pek țumah Crusade a rak um ih ka va khawm ve. An hlabu cu hla 20 hrawng a um ih cunah Falam hla lehlin si lo cu hla 4 lawng a um. Hi hin Falam cu hla ah nasa takin thlawsuah kan dawng ti a fiangter. Hlasak ih rangbawl lak khalah an let tampi in Falam singer an tam sawn. Thuthangțha simtu khalah Pathian in Falam Evangelistpawl thlaw a suahzia cu theih cio a si.

6. Music lamah: Music lamah Dr. Salai Tawna,  Cung Aung( Cung Music Academy) John Lal Sum Lian, Bawite, Bawi Vung, Zante, Than Thawng, Peter Wright, Thangboih, Zaite-a tivek an si ih hizat hi peng dangah a um thei lomi a si. Tedim lamah Cin Khan Pum, Cin Pi, Tuang tivek cu an um ve ko. Tahan ih Studio pathum- MMC Studio, Vulmawi Studio le Mann Studio pawl khal Falammi ta thotho a si.

7. Leader lamah: Leitlun le kan ram hruaitupawl thawn hna țuantlang thei tak Pi Levi Sap Nei Thang( iLove Myanmar), Human Rights lamah Cherry Zahau, Asia Minolamah DL Khumpi tivek an um. Cun Ministry Leader le Bibles Internationla Myanmar Society Chairman Dr. Sui Lian Mang, Myanmar Council of Churches lamah hruaitu Dr. Pa Sang le Rev. Thang Tin Sum, Association of Theological Education of Myanmar (ATEM) Secretary Dr. Lal Tin Hre, Myanmar Evangelical Churches Fellowship hruaitu Dr. Rem Lal Liana, Dr. Tial Thanga, Dr. Cong Luai,  Chin Baptist Convention GS Rev. Danis Ngun Thawng Mang, PCM GS Rev. Ring Lian Thang, Linguitics mithiam Rev. Khar Thuan, US lam ah Civil Society lamah mithiam Rev. Hre Mang, etc… rel ding tampi an um. Tahan ih Private Hospital ah Wesley Midical superintendent Dr. Than Bil Luai, Blesiing Hospital ah Dr. Zar Lian an si bakah Bethany le Agape khalah cuti thotho. Cun Kalay University ah Dr. Salai Riang Vel a rak um. Kalay law officer le Pi Certe a si. Kawlpawl cu an tam ih an hnattuan khal a rak sang sawn men ding nan Chinmi unau lakah cun hmun tinkimah Falam mi hi Pathian thlawsuah kan co in a lang.

falam

8. Falam Khua Ngaingai ah: A khua ngai zoh cun kum 50 leng lo ralkap uk sungah Chinram khawpi tthangso ngai rel ding a um lo. Sumdawngpawl le malte a um thei deuh vaihnak Tahan lawng Chinmi khawvel ah cun rel ding a um. Hakha khal khi a țhangso kan ti men ding nan Chin State Capital a sinak vekin lamzin le acozah building a um hnuaihni ih culo rel ciamco ding a um lo. Building ah mal lai a țhangso mi khal khi Tahan lam vaih aiah milian hrekkhat an lut ih curuangah men a si. State Capital a si ih khi tluk tal a si lo awkah a cang thei ding maw? Khiti hman khi khawpi dang cu a tluk lo lai. Cuvek um lo Tedim, Mindat, Matupi tivek khi zoh hnik uh, a țhing lo khawpi a um lo hokhaw. Falam a si ruangah a rawp cuang lo. Falam Bazar vek hman an nei mumal hai lo pi.

Thunetnak: A tlunih kan si mi pawl hin kan rel tum a fiangter zo a zumum. Kan pupa thufim ah, ” Mi kut parih sasem hlaw” ti a rak um țheu. Mai ta le neih fate le se tukih ruah ih midang ta țha tukih ruah pang a awl ngaingai. Hi hi Falammipawl khalin ziangmaw zat cu kan nunpi khal a bang. Tui hnu cu kan cak, kan dam, rual kan ban, thlawsuah khal kan dawng ve ti theiaw thlang sehla. Cuhleiah Falam mipawl hi kan peng hrang le kan miphun hrangih peknak khalah kan cak a si. Asinan sum kan thawh tikah acozah ih a țuan leh thotho ding mi vanzam țumnak, sizung, tlawnginn le Rih Zin tivek hrangah pe loin Acozah in ziangtik hman ih a tuah dah lo ding mi calai le nunphung, thlarau lam thilah hin pe thiam sehla ti khal a thupi. Hi thu hi thei phahin lungrual le cahnak thar thawn ke kar vivo tum hram uh si.

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: