Burma Ram Feh Dan Ding Part 66

Falam Peng Power(Electricity)Neih Bet Dan Ding


Falam peng thanso nak ding ngan ding a tam zet lai ih,a si nan tui tum ah cun Part 80 tiang lawng kan ngan ding kan ti zo.Tu ah hin thansonak ding ah electricity hi a thupit tuk ruang ah ka run ngan bet ding.

Kan dung ah Aizawl ihsin in run sim ih,Falam khua hrang ah KW 500 electric khawl cu a fate tuk in run ti.Kei in ka thei ko,a si nan himi hman hi harsa zet ih neih tum ding a si ih,himi hnu cu ngaihtuah leh ding a si mai ka ti.Kan dung kum 30 lai tiang maw si Falam khua ih diesel khawl cu KW 60 ih cak a si ka tizo.Aizawl ihsi in run sim dan ah cun Champhai kua mi 15000 lai umnak ah diesel electric khawl MW 2 (KW 2000) pe thei cu thirsia zuar in an zuar ih an hlon men a ti.Cucu phai lam ihsi hydro khawl electric duh tawk man awl ih an ngah ruang ah a  si.

Kan nih Falam ah cun tu hi  Var hydro ih power an la ih fur ah cun a  zia um deuh, thal tla ah cun kan ngah lo lai a tampi an ti theu a si.Cui ruang ah diesel khawl KW 500 tal ih cak hi 2015 kum cem hlan ah neih thei kan tum ding ka ti nak a si.

Kan Tiva Pawl Kan Hmang Tha Ding

Var hydro khawl cun KW 500 lai lawng fur hman ah a pe thei.Cule hydro power hi a man awl bik ih ngahthei mi a si ih boruak ( environment ) a ti siat lo zet ti a si fawn.Switzerland ram lian zet ah an power tul mi 65% chu hydro in an la ih,Swiss tluk ih lian si oil nei tam zet Norway cun an power tulmi 90% cu hydro in an la a si.Kan nih Chin state cu kan rel lo ding ih Falam peng hrang ah a mal bik power MW2 (KW 2000 ) tal cu kan tul sikhawh.

Falam peng Zanniat thlangta Tlorzan lam ah maw si tiva tha zet,thal khal ih kang lo,tikhuap (dam ) tuah tul lovi power MW 2 lak thei nak a um an ti.Cule Rallon lam ih Dong va khal ah tikhuap tuah tul lovin MW 2 ngah thei nak tuah a theih ding an ti.Dam tuah a tul ah cun feet 100-300 tiang sang ih tidai dawl a tulih,sum khal a  cem in boruak khal ziang maw zat a ti siat.Dam tuah tul lo nakah  cun tidai luang lai hriatnak ding cu thla tidai mal lai ah feet 20 lai ih sang ,a sau lam cu a tul zat zat ih cang ( phar-wall ) tuah ding a si ih cumi  tidai hriatnak  cun tidai a la peng ding ih kham ih pipe bunmi in a thlang lam feet 100 maw cu hnak ih sang maw a khawh thla kei,cu cun turban pawl a tiher ding ih power a suak ding a si.

Falam peng Lairal lam,Tibual tlang tlun lam peknak hydro tla ngaihtuah a tul ke.Cui tlunah Falam peng hmun dang khal ah hydro tuahnak tha tla kan hawl ding.Cuti kan tuah suak thei cun Falam khua le Falam peng cu kan tithangso thei tir nasa ding..reserve vek ding ih Lailun thang khal ah Surbung lam ihsi luang thla  Sihhrual va tidai pawl tili fate tuah sak ih KW 60-100 maw pe thei hydro khawl fate a tuah thei ka zum.

Hydro power pekdan ding hi ka thinlung ah a rak um tuk thovi,kum ziang tik laiah khan simaw Lunglei power peknak dam cu Lunglei ih Zoen editor Pu Ellis Saidenga in a motor in in zohpi ih,cui tlun ah Teirei hydro project tla cu kei mah in Phaileng kua ihsin jeep sang in ka va zoh dah a si.

Falam khaw tlun Vankau khal ah wind power pek tir nak ding in windmill tumpi,KW 60-100 tiang thlitha ih power pek nak khal tuah ding a si ko.

Cule Falam Target 2025 ka ti mi ah tu ih sin kum 7-8,kum 2020 hrawng ah MW 2 power nei in kan nawm phah zet ding a si.

%d bloggers like this: