Burma Ram Feh Dan Ding Part 02

Ziang ti vek in a rak farah:
 
Burma ram feh dan ding kan ngan nak ah a rak farah nak hristory khal ngan a tul.Kan ti zo vek in Burma cu 1960 hrawng ah cun Asia ram ram 50 lai ah a lian bik 3 lak ah a rak tel ding.Tu ah cun a fahrah bik ram 2 lak ah a tel ti a si.
1987 ah UNO rori in Burma cu ram farah.leiba rul thei lo,bom cawp tul ah a puang.Cui hnu kum 1988 ah ralkap in sinak an la i,kan dung i kan ti zo vek in socialist economic dan sia hi kan hlon cun ralkap uk South Korea,Taiwan le Indionesia vek in kan lian leh ko ding.Cuti vek i kan len cu democracy ngai ngai a tul lo,ralkap in kan uk thei ring ring ding tiin an ruat ko ding.
 
Hi ralkap pawl hin cutivek in an ruat ding nan an nih cun Burma ram hi economic zawg in an thangso tir thei lo ding tiin ka Pu  Dr.Zahlei pawl tla ka rak sim dah ti ka ngan zo.Ziang ruang ah cu tin ka ti ngam ti cu a hnuai lam vek ruang ah a si.
 
(1)Huatu an nei tam tuk.
 
1988  i democracy duh ruang i buainak a suah nak ah ralkap in mi 3000 lai an kap that tiin leitlun i rin a si.Cumi ah huat an tuar tuk i,cumi hnu in run uk tu pawl i hnuai ah thanso nak ding cu a har tuk.
 
(2) Dawr le cet zung an rak lak mi pawl in an hua lai.
 
1964 ah khan Burma ram pumpi ah a cozah in dwrt pawl a cozah hrang ah a la thluh i,zangna dawmnak khal pe cuang lovi,Cutawk i dawr nei tu pawl cun 1989 i ralkap a cozah cu an duh ngaihnak a um lo.1989.90 hrawng ah hi hlan kum 28 lai i na rak tuar lungawi lo tampi an dam lai.Kan Laimi hman ah Falam i Pu Pek thang,Teddim i Pu Sang Ci pawl tla cu kha lai cu rel hlah tu tiang an dam lai.Pu Pek Thang cu tu ah kum 93 lai a si ding.
Ram pakhat ti thanso nak ding ah sum nei pawl i an tuanpi lo cun a thangso thei lo.
 
(3)Leitlun in economic hrem nak a pe.
 
1988 buai hnu,1990 i hrilawk nak i NLD cak cing i sinak an pek lo pawl ruang ah economic zawng in leitlun ram lian pawl le sum cawih thei tu IMF,World Bank le Asian Development Bank in Burma ram cu an hrem ve thlang.Ralkap a cozah pawl cu UN in in hrem lo,China le Russia kan dawr thei lai,India khal in in kawm leh ko ding,ASEAN ( Singapore,Thailand le Malaysia tivek ) pawl kan dawr thei pam,kan thangso thei tho tho ding an ti ding.A si nan Burma cu a rung thngso cuang lo vi,cui tlun ah kum tin a niam vivo ti cu zapi theih ah a cang.Leitlun ram tampi i an hrem nak hi democracy a um lo ruang ah,human rights a um lo ruang ah,mitam sawn Kawl pawl i tlangpar mi pawl an tiharsat ring ring ruang ah a si.
 
(4)A Cozah hnatuan pawl in hna an tuan tha lo.
 
Burma ah ralkap hnak in a cozah hna tuan pawl an tam sawn.Hi pawl hi an lakkha a cozah in a pe.Acozah a that lo tik ah cun hi pawl hin hna an tuan tha lovi,cu nah cun a cozah budget tam pi a sung ring ring.Himi ruang ah ram thanso ngaih nak a um lo.
 
(5) Lo nei pawl hna an tuan tha lo.
 
Socialist san lai i sin fang cing lo nei pawl in fang godon ah man mal te lawng ngah in  an lo suak fang pawl cu an sung ring ring.Himi ah hian an lungwi lo nasa theu.Cui ruang ah an mai lo la la ah an tuan that ding tluk in tampi cun an tuan duh lo.
 
(6) Ralkap hrang ah sum an hmang tam tuk.
 
2008 i defence budget ah ASEAN ram 10 ah Burma ram cun Singapore ti lo ah cun ralkap hrang ah sum an hmang tam bik.Khami kum ah $6.9 billion an hmang.Burma hnak in let 3 lai i lian Thailand cun $4billion lai lawng a hmang.Burma in ralkap 400,000 lai a nei i,a mah hnak i nei tam Vietnam cun $3.5 billion lai lawng a hmang.Ram fate bik le ram lian bik Singapore lawng in ralkap 70,000 lawng a nei nan khami kum ah $7.2 billion a hmang i,tu ah cun billian 9 a hmang zo.Singapore sawh cu an len ruang ah an hmang a si mai.
 
Burma i hi tluk i ralkap hrang i sum a hman tam nak i Burma ram kumkhua uk an tum ruang ah a si i,1988 vek i buai a um khal le mipi cang thei lo ding i rak tuan tu ding ah farah zet cing in defence budget an tisang nasa ah a cang.
 
 ( Suak leh ah August 2011 ah Naypidaw ah President Thein Sein le Pi Suu Kyi ziang ha an rel tlan ke ?
(Visited 59 times, 1 visits today)
%d bloggers like this: