Burma Ram Feh Dan Ding Part 12

India,Burma le China
Zir naak lam uar a tul.
Australia in sin Uk te (Uk Lian ) Chinland Thuthang in thu i run sut.Burma Ram Feh Dan Ding hi zarh khat ah vawi ziat na ngaan ding i ti.Ziang tik tiang na ngan ding i ti i,nikum lam vek i Lai kohhran Tuah That Tul ti tla kha na cawl leh mai i,i ti.Hi tin ka sang ding.Zarh khat ah vawi 2 suah ka tum i,cawlh ka tum nawn lo.Kan dung i ka ti vek in kaa ram hrang ah tuan a tul tuk thlang i,tu ah cun ka ca ngan hi kan ram hrang i ka tuan ti nak a si ding.
        Kan dung ah khan Lairawn ah Tuai Phet (affiliated school) pawl din a tul kan ti zovi,tui tum ah cun tlawng kai  nawn lo pawl hrang i night school pa wl kan tuah a tul ti hi ka runngan ding.Ka ni te khua Zuatit ( Hmuntha ) tho tho in tthim seh la.Inn 400 tlun an um i,cu tawk ah cun a phun phun ruang i tlawng rak kai suak thei lo,tu i Englsih maw Burmese maw thiam duh pawl an tam zet ding.Inn 400 an um ruang ah hi vek pawl hi  mi 300 lai an um  men ding.Himi pawl hrang ah  zarh khat ah khawm lo zan zan 4,zan khat ah nazi 2 sung tla Englsih le Burmese zir naak ah zan tlawng tuah sak seh la.Saya pawl cu affiliated tlawng saya private i kan san vek in a pe aw thei thei pawl in hlawh mal ten an tuan kei,a mah lawng te mi thiam an si a tul ding.Kum 1 ah thla 10 tla zir aw tir bang seh la.A hmisa bik lam ah cun mi 80 lawng tla an kai tak tak thei men.A rei a rei kei a kai khal an mal vivo men ding.A si nan kum cem i mi 30 in tha tei exam an pass suak tla cun hi hi a  si si development ti mi cu.Hiti vek in zan tlawng kan tuah thei ring ring cun kan miphun/Lairawn um pawl cu 90% literate ah kum 3 kum 4 sung ah kan tuaah suak ding.Tong thiam ca thiam cu sum dawnnak ah,sizung um nak ah,peh tlaih awk nak ah a tul tuk si.
Ram Pi 2 Lak i Burma Ram
Kan theih cio vek in China le India cu leitlun i minung tambik  ram 2 an si i an lak ah ram fate Burma a um.1962 ah rinlopi in China cun India a do vi,ramri ah ram ziangmawzat a laksak lawk.An 2 in Burma cu an rualpi ding ah an duh ve ve.Tum khat cu China in Bay of Bengal tipi i um Andamans tikulh pawl hi India hnak in Burma a naih i,Burma ta  si awm tak a si a ti phah.
1962 ah khan General Ne Win hovin Burma ah a cozah si nak an la i,cumi hnu ah Burma cu socialist economic system in ram an fehpi ding thu an puang.Khalai ah cun socialist timi cu santiluan a rak si.China cu a lungvawi tuk i,Burma cu a lamtang ding in a duh zet i,Gen.Ne Win cu 1965 ah China  tlawng ding in an sawm.Peking ( khalai i an kawh dan ) khawpi ah mi thawng za tam zet in sunglawi zet in an rak hmuak.A si nan Ne Win cun an lam a tang duh ta ria lo.China pawl thin heng in 1966 ah China ram i Cultural Revolution cu Rangoon tiang an thlen tir i,Rangoon ah Kawl le China ti buai awk nak a um i,Chin tampi an thi.Ne Win kha that lo nak tampi a rak nei nan Burma hi khui lam hman ah a tang lo a ti i,Non Aligned Nations i meeting hman ah non aligned ngai ngai nan si lo,Communitg lamtang nan si a ti i,Burma cu tum khat tla cu a tel tir lo.China thin heng cun Burma Communistg Party (BCP ) ramhnuai mi pawl  vulh i,Kawl ram ralkap ( Kan khaw mi u Than Lian khal tel in ) thawng tampi  Shan ram i communiat do nak ah an thih phah.
Ne Win uk sung India le Burma cu buaipi ngai ngai um lo,duhdaw aw ngai ngai lovin an feh.Tu hlan kum 25 November 1987 ah India prime Minsiter Raajiv Gandhi cu Burma ah a tlawng.Aizawl ah magazine ka rak nei zo vi,kan rualpa Mizo Aw editor DR. Zirlian cu Rajiv thlun in Rangoon ah a rak feh ve.Burma le India duhdaw aaw ten kan feh ding an ti nan kha tawk i si kum 1 fang 1988 i Burma i democracy duh ruang i buai nak ah India cun Rajiv Gandhi i hovin tlawngta pawl a bom nasa i,ralkap a cozah a rak do ciamco.
%d bloggers like this: