Pathian Kutcak FBCI Ah

CT Media Groups | 27 December, 2011

Indianpolis: Leitlun mipi zozo khal in kumkhat sung ih kan hngak cuahcomi Kristmas nii sunglawizet cu mah le umnak hmun ciar ah Pathian thangthat khawmnak nei tlang in hman cio a si. Ramleng Malaysia,India,Australia,Norway,USA le hmun dangdang khalah mah le kawhhran ciar ah nii sunglawi an hmang. U.S ih Chin mi tambik um khawmnak hmun nuam remcangzet Indianapolis, FBCI khalah Chin-Falam tong hmang minung 400-500 karlak in nii sunglawi an hmang.

Famkim Siarbet

Mifim Christmas

Mifim Christmas

By Rev. Run Cung Mang

Inn sungah an vung lut ih naute cu a nu Mary thawn an vung hmuh tikah khukbil in an biak. An laksawng kenmi sui, frankincense rimhmui le mura zihmui an suah ih an pek. Cule mifim pawl cu Pathian in an mang ah Herod hnenih kir saal nawn lo dingin a sim ruangah lamzin dangin an ram ah an tlung. – (Matthai 2:11-12)

Thuhmaihruai:

Khrismas lungawinak nan zate tlun ah a thar in thleng hram seh! Rundamtu Jesuh vancung sunlawinak taan in leilungmi zate rundam dingah minung pianzia kengih a rung suahlai ah vancungmi in “Mi hmuahhmuah hrangah lungawinak thuthangtha ka run keng,” a ti (Luka 2:10). Mi hmuahhmuah timi sungah miaa, mifim, mifarah le milian kan tel thluh. Minauta Mary le Joseph, Tuukhal pawl, putar Simeon le pitar Anna ti’n dinhmun a kim thluh. Thuthangtha Matthai Cabu sungah Jesuh suah caan ah nisuahnaklam ihsin mifim pawl cu siangpahrang tong dingin laksawng mankhung kengin an hawl thu thuanthu duhnungzet kan hmu. Khrismas thuanthu sungih teltu tampi lakah tuih kum (2011) Christmas ah mifim pawl ih nunnak ihsin fim zir in, “Mifim Christmas” tim thulu thawn thlarau thazaang kan la tlang pei.

Famkim Siarbet

Christmas le Mifim Pathum

Christmas le Mifim Pathum

(Matthai 2: 1-12)

- Rev. Dr. CJ Hrang Hmung

Pathian lamhruainak thawngin kan hngakhlap zetmi Christmas tikcu le caan tleng thei dingah lam in hruaitu kan biak Pathian thangthat  a si. Tikcu le caan cu amah kelin a feh rero. Kan dung kum ih kan thlacamnak aw Pathian in in ngaisak ih tunitiang kan nung dam hrih. Kan duhdawtmi nu le pa, u le nau tampi cun rihzungmual in liamsan ih atu ih caan sunglawi ah in telpi thei nawn lo. Sikhalsehla kannih a nung dam hrih pawl hrangah caan thabik in petu cu Pathian a siih amai’ khawkhannak sungah him le dam in kan um theinak a si. Ziang a va si khalle hitivekin lungawinak caan tawite hmang thei salnak dingah lam in hruaitu kan Pathian hmin sunglawi sin ko seh!

Christmas caan ih kan mang sal theumi thuhla tampi kan nei. Cumi pawl cu nisuahnak lamih Mifim pathum le an laksawng, Tuukhal pawl le tuu pawl, Herod siangpahrang tvp. tampi in sim ding a um. Cumi sungin mifim pathum pawlih thuhla hi tuitum ah zoh tlang dingin ka hril a si. Himi mifim pathum pawl hnen ihsin kan zir dingmi khal a um men ding. Curuangah a tanglam bangin kan tarlang tum hnik ding.

Christmas sullam

A hmaisabik ah Christmas ih sullam zoh tlang seh la. Christmas ih sullam a thei lotu kan um tuk lem nawn lo ding tiah ka ruat. Ziangahtile Khristian kan sinak khal kum reipi a si zo ih Christmas kan hmannak khal kum tampi a si zo. “Christmas” timi cu “Christ” le “Mas” timi tongfang pahnih kommi a si. “Christ” timi cu “Khrih” tinak a siih, “Mas” timi cu “mass” timi Latin tongin a ra ih a sullam cu “a bur, a hlom, pumkhawm” tinak a si. Curuangah ‘Christ’ le ‘mass’ kan kom ih “Christmas” tiah kan ko ih a sullam cu “Jesuh Khrih suahnak thawn a pehpar aw mi mibur, pumkhawm” tinak a si. “Christmas” timi tongfang ih cafang pakhat ciar khalin sullam pakhat ciar an nei ve. An sullam pawl cu a tanglam bangin kan langter hnik ding.

C    -     Christ              – Khrih Jesuh

H   -     Herod              – Herod siangpahrang

R    -     Redeemer        – Sualnak ihsin tlentu, luattertu

I     -     Israel               – Israel miphun

S    -     Savior              – Rundamtu

T    -     Trust                – Zumnak

M   -     Manger            – Caw rawl peknak kuang

A   -     Angel              – Vancung mi

S    -     Shepherd         – Tuukhaal

Hi a tlunih cafang pakhat ciar ih sullam pawl kan komkhawm asile “Khrih Jesuh cu Herod siangpahrang san ah sualnak ihsin tlentu, luattertu dingah Israel miphun sinak lakin caw rawl peknak kuang sungah a suak. Amah a zumtu pawl rundamtu a siih vancung mi le tuukhaal pawl khalin an biak” timi sullam ah a suak.

Christmas kan hman daan

Kannih Laimi pawl Khristian kan sinak kum (100) kan luan zo. Curuangah Christmas khal veitampi kan hmang zo. Asinain ziangtin Christmas kan rak hmang?  Christmas caan ah ziang kan tuah? ti pawl hi kan zoh sal a tul ding tiah ruahnak ka nei. A liam cia tikcu caan pawl kan zohsal tikah kannih Laimi zumtu tampi cun Christmas hi zu le sa nuam cennak, hnipuan mawi le tha hruk caan le nomnak a phunphun in kan rak hmang theu. Cule sumdawngnak le hlawknak ah kan hmang. Ziangtin kan hmang theu ti le Christmas a naih deuhdeuh cun thilri le hnipuan man pawl a khung nasa. Nidang hnakin a let in a khung sawn. Midang ram tampi le zum lotu pawl hmanin thilri man tampi an thum ih mi hmuah in lei thei hai seh tiah an tawlrel laiah kannih Laimi pawl cun kan hlawknak ding ah nasazet in sum kan dawng. Curuangah Christmas kan hman daan hi a thar in kan zoh sal a tul. Nang le kei misual pawl rundam dingih a rung suaktu Jesuh Khrih ih lungawi zawng a si pei maw? A duhmi teh a si pei maw? ti hi pumpak cio kan zohfel aw sal a tul ngaingai. Suahni lawmnak kan hmang rero nan suah ni neitu ih lungawi lo zawngin Christmas kan hmang pang maw? Ruat tha sal kan tul ngaingai.

Nisuahnak lam Mifim Pawl ih Christmas hman daan.

Matthai 2:2-12 sungih nisuahnak lam mifim pawlih Christmas an hman daan a tawinak in kan hmu thei. Himi mifim pawlih dunglam thuanthu hi Baibal sung ah simfiang le ngan in a um lo. Sikhalsehla Baibal dunglam thuanthu a zingzoitu Baibal thiam pawlih an nganmi thuanthu pawlah an thuhla tawkfang kan hmu thei. Himi mifim pathum pawlih an umnak hmun le ram hi Asia Minor  lam ih ummi India, Irak ram lam ihsin a ra mi an si tiah mi tampi in an zum. Himi mifim pawl hi a hleice in van arsi thuhla zingzoi thiam pawl an si. An zirmi le an thiamnak hmangin arsi um daan zoh ringringtu pawl an si. Cutin arsi an zoh tikah hmailam ih a thleng dingmi thuhla pawl a simcia theitu pawl an si. Cule himi mifim pawl hi ziangzat an si tihi Baibal in a sim cekci lo. Sikhalsehla Baibal thiam tampi cun an laksawng pekmi pathum zohin mi pathum an si ding tiah ruahnak an nei. Hi mifim pawl hi fimnak le arsi zohthiamnak an neih lawng si loin hlawnthil lam khal ah mi neinung an si thei. Ziangahtile an laksawng pekmi pawl hi thilri menmen an si lo. Nisuahnak lam mifim pawlih an fimnak le neihnak pawl hnakin ziangtin rundamtu Jesuh ih suahni an hmuak? Christmas ziangtin an rak hmang? tihi a thupi sawn. Cuih mifim pawlih Christmas an hman daan hi a thupizet ih mangbangza thil tampi khal a um. Anmah hrang hlawknak dingih sumdawng an si lo ih an neihmi fimthiamnak, neihmi thilri thawn sunglawizet in Christmas an rak hmang dah a si.

Mifim pawl hnen ihsin zir dingmi pawl

Hi mifim pawl hnen ihsin zir ding tampi a um thei. Cumi sungin a tanglam bangin kan tarlang hnik ding. Hi mifim pawlih hmuitinmi (goal), lamhruainak (guide) le laksawng (gift) thu pawl mal lai in kan zoh tlang hrih pei. Mirang tong cun 3 G tiah an ko.

Hmuitinmi (Goal)

Mifim pawl hnen ihsin a hmaisabik kan zir dingmi cu ‘tumtahnak le hmuitinmi an neih’ hi a si. Jesuh cu Herod in Judea ram siangpahrang a tuan laiah Judea ram Bethlehem khua ah a suak. Cuih thu an thei tikah mifim pawl cu hitin an sim, “Judah mi pawl ih Siangpahrang dingah a suakmi naute khuiah so a um? Nisuahnak lamah a arsi kan hmu ih amah biak dingin kan ra a si”, tiah an ti (Mat. 2:1-2). Biabal thuanthu sungih kan hmuh vek in, Bethlehem khua hi mifim pawl umnak hmun ihsin a hlazetnak ah a um a si.

Cun cuih lai sanih khual an tlawngnak hi tulai san vekin mawtaw, tlangleng le vanzam tivek a um hrih lo. Zin khal a um cuca hrih lo. An khualtlawn theunak hmun cu ramcar nelrawn lak ah a si. Khual an tlawng tikah Kalauk asilole mai’ ke rori ih khualtlawng san a si. Cutiih harsatnak phun tampi karlak ah mifim pawl cun ‘siangpahrang thar a suak’ ti an thei tikah an um men thei hrimhrim lo. Cuih mifim pawl hi an umnak a dang cio. Cuih an umnak hmun cio ihsin tumtahnak tumpi thawn hmuitinmi lam panin hmunhla zet ihsin naute suahnak hmun a ra pan. An tikcu caan hmuahhmuah a heu, sumsaw tampi an cem. Thazaang tampi an suah a tul. Himi mifim pathum pawl vek thinlung nei in kannih Laimi zumtu pawlin theih dah lomi naute suahnak thu kan thei tikah kan pan thei pei maw? Zianghman kan rel lem lo ding tiah ruahnak ka nei. Mah thawn a neite ih ummi biakinn ah Pathian biakkhawm ding hman kan paih lo caan tampi a um. Cutivekih mai’ sumsaw cem, tikcu caan heu le thazaang cem in hlawknak zianghman um lo dingmi hi tuah kan paih ding ka zum lo. Cuih mifim pawl ih thuhla kan zoh tikah khual an tlawnnak san le an hmuitinmi cu ‘siangpahrang thar’ tiih an ruahmi naute (Jesuh) biak ding lawng hi a si. Tuini ah zumtu tampi in biakinn kan rat tikah ziang vek thinlung put thawn kan ra? Pathian biak taktak dingah kan ra maw? asilole rualpi ton duh men ah so? Kan hnipuan tha thawn rualpi in hmu hngai seh ti duh men ah kan ra khawm maw? A hleice in Christmas caan hi hnipuan thar hruk in thil thar kan neihmi pawl mi in hmu hngai seh ti duhah a ra pantu kan si pang maw? A hleice in kannih Laimi zumtu tampi cu Christmas kan hmuak le kan hman tikah zu le sa, fala le tlawngval nomnak le thil dang a phunphun nomnak men a si pang maw? Kannih misual rundam dingih a suaktu Jesuh Khrih cu thinlung takin a hmuaktu le amah biaktu kan si maw? tihi nasazetin kan ruah awk a tul. Ziangtik lai khalah Christmas caan kan hmanmi hi kan thinlung tak thawn Pathian biak dingah le sunloih ding hi kan hmuitinmi si cio ding a thupi ngaingai.

Lamhruainak (Guide)

A hmaisabik ah mifim pawl hi  Pathian in van ih arsi hmang in lam a hruai vivo tiah Ca thianghlim sungah kan hmu. Van ih arsi phundang hmangin Pathian in lam a hruai vivo hngai. Sikhalsehla mifim pawl khal leitlun minung an si ve. Leitlun minung pawl cu van lam zoh ringring loin leilam ah kan zoh a tam sawn. Himi mifim pawl khal anmah lam a hruaitu van arsi kha rinsan in an zoh cawk lo. Cuticun minung an si vekin an fimnak le an zumnak hmangih ke an rak kar sual. Curuangah lamzin an hlo. Anmah lawng lamzin hlo ih harsatnak an tong lawng si loin cuih an kekar a sual pang ruangah Judea ram sung ummi kum hnih tanglam nauhak tampi an nunnak an liam phah a si. Tuini zumtu pawl leitlun kan khualtlawnnak ah kanmah lamhruaitu dingah Pathian in a Thlarau Thianghlim in pe (Joh. 14:16-17; 16:13). Cuih Thlarau Thianghlim ih lamhruainak rinsan duh lo ih kan hmuh theimi sum le pai, thil le ri, u le nau tvp. kan rinsan le veten harsatnak le buainak kan tong mai. Culawng si loin kan kiangkap tiang harnak phunphun kan thlen a si.

Mifim pawl cun anmah lamhruaitu arsi an hawl sal tikah  an tlun van ihsin arsi in a rak hngak ringring. Cuti cun an hmuitinnak hmun an thlen tiang lam a hruai a si. Kannih zumtu pawl khal himi mifim pawl bangin vei tampi ah Pathian kha dungtun in kan duhnak lam panin kan feh theu. Kan minung sinak lam kan rinsan awk caan ah buainak a phunphun kan tong theu. Asinain Thlarau Thianghlim lamhruainak kan hawl ih kan cohlang sal a si ahcun cuih Thlarau Thianghlim cun rintlak te in a hnen kan kirsal ding kha in hngak ringring a si. Kan rin-um lo lai khal ah Thlarau cun rintlak in a um ringring a si (2 Tim.2:13). Ziangtik lai khalah tisa duhhiarnak dungah thlun loin Pathian lamhruainak vekih rinsantlakin a dungtluntu si cio dingah kan zuam cio a tul. Pathian cun kan tumtahnak hmun ‘Van Kanaan’ thleng tiang lamzin in hruai vivo ding. Pathian lamhruainak vekin kan nun tik lawngah thinlung, taksa le thlarau thluasuahnak famkim a um thei a si.

Laksawng(Gift)

Mifim pawl cu an hmuitin tumtah cia vekin Bethlehem khua an thleng tikah naute Jesuh cu an tong. Caw rawl peknak kuang sungih an retmi naute Jesuh cu an biak lawng si loin an kengmi  laksawng sunglawi zet khal an pek a si. Baibal thiam pawl in mifim pawl ih laksawng pekmi pawl hi mankung le sunglawi ropi zetmi a si tiah an sim. Ziangahtile an pekmi laksawng hi siangpahrang hrang lawngih pek dingmi laksawng phun deuh a si. Mi zaran hrangah pekmi laksawng phun a si lo. Mifim pawlih ruahnak ah an tongmi naute Jesuh hi mi zaran ah an ret lo. Nisuahnak lam ram hlapi ihsin a phundang mi arsi ih hruaimi a si ruangah hih nauhak te hi mi menmen a si lo ti an thei. Cutin mifim pawl cu lungawi aipuang zetin an laksawng cu naute Jesuh hnenah an peknak a si.

Mifim pawlih an tuah daan le kannih zumtu pawl Christmas kan hmuak daan hi a bang aw lo nasa. Mifim pawl cun an neihmi thil mankhung zet pawl cu an hmuakmi naute hrangah siangzetin an pe thluh. Kannih cun Christmas ni ah midang pek ding hnakin kanmai’ ngah ding hi kan beisei deuh. Kanmai’ hrang lawng hni le puan thatha kan lei. Biakinn ah vok, ar kan that ih puar le khop ko in rawl kan ei tlang. Christmas kan hman daan hi kanmai’ thathnemnak hrang lawng an si. Ei in thu ah remcang lonak a um le kan ngol betbet. Tihang an zemmi kan co ngah ve lo ruangah thin nuam loin kan um. Jesuh kan hmuak si sawn lo in kan nuamnak le hlawknak kan hawl sawn a si. Kan hmuakmi naute Jesuh hrangah zianghman kan tuahsak ngaingai lo. Pek khal kan pe fawn lo. Thungaite’n kan sim asile Christmas caan sunglawi hi Pathian le a ram thansonak hrangah kan neihmi le kan ziangkim kan pek dingmi tikcu le caan sawn a si. Kan suahni lawmnak kan hman caan ah laksawng a phunphun kan ngah. Suahni a lawmtu hrangah tiin laksawng a phunphun kan pe. Asile ziangruangah in rundamtu Jesuh Khrih a suahni ah amai’ hrangah zianghman kan pek ve lo? Kan Pa Pathian cun a neihsun a fapa rori siangzet in, ui loin misual nang le kei hrangah in pek a si. Ziangruangah kan neihmi le kan ziangkim a hrangih pek dingah kan siang ve lo a si pei? Thungaithlak in kan ruat a tul rori a si. Ni dang hnak hmanin Christmas caan sunglawi ah siang zetin pe dingmi kan si. Kan hrangih a suakmi naute Jesuh hrangah suahni lawmnak ah kan neihsun le kan zeizongza thawi pe in tuan cio ding kan tul a si.

Thunetnak

Christmas kan hman daan hi ruatthat sal tul dingmi thuhla tampi kan nei cio ding ka zum. Christmas vei tampi kan hmang zo ih Pathian sunglawinak hrangah Christmas can ah kan nunnak ziangtin kan hmang thei? ti hi a thupi zetmi a si. Mifim pawl ih thuhla kan zoh tikah an fimthiamnak, an tikcu caan le an neihmi pawl hmuahhmuah naute Jesuh hrangah caan an hmang. Pathian biak duhnak thinlung taktak thawn hmuitinmi neiin Bawipa cu an hawl ih an pan vekin kan thinlung sungah hmuitin tumtahmi kan neih a tul. Cuih hmuitin lam panin an feh lai caan ih lamhruaitu arsi an neih bangin Thlarau Thianghlim kaihhruai daan thlun kan nung a tul. Naute hrangah an neihmi thil thabik an pek cio bangin Pathian hnatuannak le sunglawinak hrangah kan neihmi lakih a tha bik le kan ziangkim hi hmang cio ding kan tul. A hleice in Christmas caan ah tharthawh salin nitin kan nun ah nunpi cio ding kan tul a si.

BTS/03112011/12:45

Khrismas Sermon Bibal CangSiar dingmi ( Seem 3:15,Mik 5:2)

“Nunau thawn ka loraal awter dingih, Nan tesinfa tiangin nan raal aw ding.Na lu a lo subeek dingih, Nangin a kedil na cuk ding” tiah a ti.( Seem 3:15)

BAWIPA in, “Maw Bethlehem Efratah, nang cu Judah peng ah khawfate bik pakhat na si nan na sungin Israel uktu ka suahter ding. A suahseemnak  khuahlan lai, aliam zomi san ihsin a rak thok zo a si,” a ti.(Mik 5:2)

Nangmahten thu vunsutawsal hnikhen

Chrismas  thawm le vang & beng le bawngah na thinlung ziangtin a um ziang a lo ruatter-Khrismas thawm le vang Kan  Bawi Khrih suah ni sunglawi ahhin mitin thinlung a hngawrzet .Ziangbik asi ti vunsim fiang fukfi dinghi a awl lozet. A sile nangteh na thinlung in ziang a ruat tampi bik lole ziangtuah dingin si na timtuah. Mino hrekhat cun Zukam namnawnih mai huat lomi Fala/Tlangval  thawitawih  le vah ih a nuambik, a nuam hmuahhmuah komkhawmawih ih cuihaihnakih nuam deuh ih Khrismas a beng le bawnghi hmantum an um ttheu an ti.Cuvek ngelcel teh na ruatawdah maw ? Nuamnak diktak cu Bawipa’ thusungih nuam hi asi.Aliam cia canih kan Krismas bawngbeng hmandan hi a bangaw cio lo men thei lole kan ruatmi kan thinlungih rungsuak hi a bang aw lo men ding.A tha lo mi ruatdingih Satan tukforhnak tuartu kansi/ tontikah Jesu hminsal in nehnak cotu si uhsi..Cahnak I petu Khrih sungin ziangtinkim ka thei (Fili 4:13).

Famkim Siarbet

Khristmas Awkam

By-Jerusalem Ar

1. Khristmas (Ruundamtu Jesuh suah cam) ih na lungawi lo ahcun ziangtikah na lungawi leh ding? Jerusalem Ar
2. Khristmas caan ih laksawng pek ding tthabik pawl cu: na raal hrangah ngaidamnak, a lo dotu hrangah tuartheinak, rualpi hrangah thinlung, naunak hrangah zzohtthimtlak ziaza, mi zapi hrangah bomnak, nangmah le nagmah hrangah lungawinak le Pathian hrangah hrangah na ziangkim! Oren Arnold
3. Khristmas sullam tak cu ‘ tuah-nak ih a langmi duhdawtnak’ tinak a si. Ziangtik caan khalah ‘duhdawtnak’ le ‘ peknak’ kan neih ahcun, kan hrangah Khristmas a si ringring.
Dale Evans
4. Khristmas ih danglamnak pakhat cu ‘ inn ah um cingin inn a ngai aw thotho’. Carol Nelson
5. Khristmas caan ah lamzin hmuahhmuah in inn lam ah mi a hruai. (Inn thlun duhnak thinlung mi a neither tinak a si) Marjorie Holmes
6. Khristmas le December thla ih sunlawinak cu Jesuh ih suah cam a sinak hi a si. Khristmas le Demceber maw na hmuah, asilole Jesuh sawn?