PALIK & NUNAU CU : Salai Mupi

PALIK & NUNAU  CU

Salai Mupi

Sentet ka rualpi thabik Lowrence thawn phunhra tiang tlawng kan kai tlang hnu ah anih palik ah a lut  ih kei cu engeneering  lam ah ka lut ih rualpi thabik tei pahnih cu cutin kan zirnak in kan umnak le tuahtuannak in danglam ter.

..Kan Duhdawtmi ka rualpa khal Pathian in a cawisang ih Bo thum sinak a neih hnu kei khal ziangmaw cin ka dinhmun a that hnu cun ka tla nel aw sinsin..Sum le pai thuhla khal ah pakhat le pakhat pawihai kan sut hlam aw ih kan rinsan aw men lawng si lo kan duhdawt aw in kan ngaina aw zet fawn.

Nupi a neih zo vekin keikhal tling lo cing ten ka phu tawk te nupi Pathian in i pek..Hi ka nupi hi ka duhhrilmi thizik ih ka duhmi a si vekin anih khal in thizik in i duh ve in ka thei,.,,,
Kan san ah ka milai pi lakih mi thupi pahnih umsun cu ka settet rual Palik Bothum(Lawrance) le thi zik ih ka duhmi tui keimah thawn umtlang ka nupi hi an si. Annih pahnih ka rinsan lawng hman si lo ka thlah thei lo  mi ka rualpi tha bik le ka thihcilh dingmi ka nupi  khal an si fawn. Rel tam ding um loin an nih pahnih cu ka  ka thinlung thlarau suangtuahnak ziangkim khal ih ka telh ring2 mi an si.

Zankhat cu:
Ka hnatuannak isin nazi 7:00zn ah kan inn  ka thleng. Tidan kel bangin ka nupi cun lungawi sopar ten sangka isin i ra hmuak ih zandang ih apasal a hmuah dan vek vek in ka si lo. Ka kut thisen kai biabia  cu a hmu ih mangbang thinphang nawn in thilcang mi  ziang ruangah ti theih a duh ih  kei khal in  mai nupi nana na pheh lo  ten kan hmuan ah LU khat ka phun  le hi thil thlengmi cu  ka rual palik (Lawrence) sim hram lo dingin zangfah ka dil thu  ka sim….Mangbang ai hal in a heraw rero , a lu a dawm, Lawrence cu kan sim lawlaw men ke na rualpithabik a si kha , a lo bawm sawn ding si lawm” tin i ngen rero nan zangfah ten Lawrence sim hram lo ding thu lawng ka sanglet..

Anih cu cuizan isin a itthat lo lawlaw. Thu phunkim a ruat,,,a zam thumnak in um thei nawn lo in ka rualpi thabik amah khalih a nelzet mi a rinsan ve mi PALIK BOTHUM pa hnen ah ka tuahsual pangmi thu cu thupthli ten a va sim…..

Ka rualpa cu a zanzan in kan innah a rualpi palik dang pali thawn an ra hnu ah kei cu cikcin in ka kut in khit ih thil umdang fiangten simhram dingin aw kam thlun ten in ngen. Kei khal in ka MILU phumnak zawnciah ka  hmuh hnu ah phahlai thawn an lai ih milu phawrhsuak dingin theihtawp an suah.. Milu cu thatei ka tuam ruangah le ka phumnak ni rei a si hrih lo ruangah a hmel zo a si..khui khua ti felten an theih fiang an zum bangin kei khal in ka milu phunmi zovek milu ka phun ti ka thei fiangve.,…..

Zamrang takih ka milu phummi theihfiang an tummi cu an tum bangin minute ziat hman rei hlan ah milu ka phunmi cu an vun phawrhsuak..Saidip Var ih ka tuam ruangah awlten an hmu mai lo..leng ah ansuahih kei cu mitmen danglam pi i hun zoh hnu ah nuamnai ten an vun zoh tha ih  cui milu cu Milai  si lo in Cawlu a si thu an thei ih an tum thawn lei le van vek in a dangawverver ti an thei ih mithmai danglam zet in in zoh ih thusutnak zianghman tuah loin minute 5 rei in zoh hnu ah ka rualpa in”ziangah hi cawlu na phun thu men ah na nupi in thinphang nawn ih ka hnen ah i sim” tin  i sut hnu ah kei in milai lu ka phum lo thu thi biai2 ih inn ka tlung i hmuh mi ah Lukhat kan hmuan ih ka phum thu ka rual nangmah hnen ah sim lo dingih ka ngen thu ka sim tikah,,,, aw..si rori i neh riai e i ngai thiam aw tin  ngaithiam khuk bil in i dil,,,

Ka rak theih dah mi:

nupi ziangkim zum ding si lo timi le Palik cu mah rualpi khal kaih thotho dan a si timi ka rak theih zo ruangah thil umdan ziangciah a si ti theih duh ih hiti ka tisin(test) nak san a si…Hi ka tisin hnu ah Ka ruahve mi cu,

Hiti na duhdawtbitmi ka nupirori ka tisin(test) san(kawl) hi nan mangbang aw hram hlahuh>>.
Asan cu kan nu hi zingtluk in a hmur a cip thei ti ka theih fiang duh ruangah a siih, ka rualpi thabik ka  tisin nak khal in  mawhthluk fawn  hlah uh Pailik hi ziangvek ciah an si thu theih fiang ka duh ruangah si,.,,,

Kan nu in ka thil tuahmi rel on  in a um thei nan i duhtuk le I ruahtuk riangah  ka rualpi thabik cu  rinsannak thawn a va sim.. Ka Rualpa Palik pa in a rualpa kei cu midang ih kaih hnak cun zia um deuh ding le  hivek Mithat case(laithat sualpuhnak) cu  ni ni khat ni ah a  lang sal thotho ding ruahnak lungthin  nei in le amah hmang ih kaih  ka si lo thu Daan vek ih kaih ka si sawn thu langter duhnak rinum lungput nei  ih hi thil tuah a si…

Ziang a va si khal le

Zovek an si khal le palik an si hnuhnu cun na Pa, na U, na sungkhat an si khal le an lo kai thotho ding.. Cun..Na nupi khal ziang tluk ih na duhdawtmi khal sisela ziangkim sim thluh kher2 a tul lo.

Hminsin: Donald Richard ih simmi  vek ciah ih ngan sawngmi a si.

Lung A Leng E …

LUNG A LENG E …!!!

(TRUE AND REAL STORY)

By: Hniangsinpa

“Hniangsinpa, ca na thlah/na ngan tikah, na lunglennak a tam deuh tuk aw, suupawk deuh tum awla…” tiah in simtu rualtha ka nei ve hnuaihni theu. Mi hrekkhat cun, ziangah duhdawtnak lam thu na ngan theu tiah ruah ding tam zet in pek can a um ko. Hmansehla, ka zahpi lo… ziangah tile, ‘Falam ca ngan thiam ding ko le, nuntu khawsak dan zir thiam thei dingih in tuahtu cu duhdawtnak a si’ ti hi, ka cing/mang/ ringring. Tui ka ngan dingmi hi a tak ngaingai ih ka hmuh tawn dahmi le, tui ni tiang ka lung sung ih caam bang ringring, hngilh ka sian dah mi khal a si lo ih, a tum khal ka tum siang dah lo. Ziangah nupi hman neilo ih Hniangsinpa na tiawk in ti asile, “SIANGSINPAR-…. Siang ihsin S aiah H ret ding, cun anetabik nih R hlawn mai ding… cun HNIANGSINPA” ti a ra suak ding

Si e, ka sual ka tha ka tinak lam si lo in, khai kum kha ka hngilh siang lo. Ka suah ihsin ka nupa pai saduhthah mi cu, “Pathian hrangih hnatuan hi a si” cumi ti pitling thei dingin Bible zirnak tlawngah ahcun, ka tawngthiam dahlo le ka theih mal zetmi ram Kawlram (Yangon) ah in kuat a si cu! A si ko, Kawlram ih suak ka siih, hmansehla ka tawngthiam ihsin, Aizawl (Mizoram) ah kan vai ih, kan Falam tawng hman dan ding tiang hman ka hngilh zikzik can a um. Mi nautat kan siih (Hngapih in ti theu), ka hman ngam lo can khal a tam ko, cu ruangah calai lam le phei cu thiam lo bepbep/belbel ka si. A kum ngan tulin ka thei ciah lo. Kawlrawn ahcun ka buai lemlo, kan tawng ka hmang thiam/thei ko, hmansehla Yangon kan naih deuhdeuh ih, vangsang lam in ka um deuhdeuh!!! Tidai khuatkhat hman ka hlam thiam thei nawn lo!!!

Culam thu cu ka ret tha hrih ding, ka sim duh mi sawn cu, tlawng on/phuan/thok hlan deuhah kan thleng ih, ka zumlo mi, kan saya pakhat a thar (Kan sayakyi/principal) makpa thawn pingpong (Table tenis) kan lek ih, ka neh lo ta in ka thei… a siko, rualpi ka kawm ih, ka hnak ih kum tam sawn le, hmuh tawn mi nei tam sawn an si hai. Lakphak cu nitin kan in theu ih, hmansehla ka sim duhmi lakphak dawr (Lamzin siir) cum on/phuan a si hrih lo. An fala in hmuh theu ko ih, zing zat so an tha le zung, an neih sumsaw an rak cem ti pawl le a phi/sawnnak (Answer) an ngah can ih an um dan pawl in sim cun, anmah vek ka si lai ding ti thei lo in, kas rak hni ciamco theu.

A veikhatnak a si, Hall kan neih sun ih kan lek rero laiah, ka zun suak cun lengah ka suak duak ih, cui ka thil hmuh mi cu ka nun tam sawn in tuamtu a si. Rawl kan laknak lam ihsin fala (A tlerirawl lai) ka duhthusam, ka mitthlam ih ka hmuh le ruahnak ih ka ret mi, khuanu’i sam hrisih si thei shela tiah ka ruahmi cu a ra phei ih, ka mit ka la kiir lohli, ka zoh rei siang hrih lo. In sung ahcun lut sal in, phar ong ihsin ka zoh thup (Peep)!!! A fehdan cu maw, a mawi a si… ka duhthusam a si… a hmel khal ka hrang ahcun duhthusam a si… a liam ding ka siang lo nan, a hmin thei ta lo ih um ka duh fawn lo, curuangah ka rualpi cu suthlam in, an hmin cu in sim … ka thup ringring nan, a hmin neitu hnen ihsin siannak (Permission) ka la zo ko ih, a hmin ka vun sal ding SIANGSINPAR a si!!! Tu khu tawkah a um ti ka thei lo… ka ruahnak sawn cu, pitar a va si hnu hmanah, ka lam ih a kiir duh sung ahcun ka hrang a sunglawi thotho ti sawn a si.

Tlawng kan vun thok ih, rualpi kei mai pawl tawk tete thawn kan vun hmel theihawk hai ih, kan lung rual thei zet. Kan zirmi in kan lungthin a pem/thleng (Reach) cuang lo ih, curuang ah kan duhdan in kan nung ih, saya/sayama hnen ih thuphan phuahkhawm cu kan ti dan tlangpi a si theu. Sa ei can a tam lemlo ruangah, kanni pawl le kan hrawng fawn ih, Uico a thupte in kan that theu, hmansehla a thaw ngainagi lo e… zo ih cawm an si lo hleiah, a un kan rawh ngam fawn lo ih, a vun lip theh in kan suang theu, hmanseh a manhla thotho… ka namte tum tuk lo, pencil tah hriamnak tawk hmangin ka lip theh thei!!!

Ka thupi ka hel/peh hel lo, a pehtlaih thehaw sawn. Cui ka hniangte cangcawi in, a kawm theu mi a rualpi ka nel zet mi hnenah leng in, a umnak le phone theinak ding (Mobile hman ding a um ka thei hrih lo) ka sut hlam nan, hmanseha in sim mi cu, kan mai khan/class mate nunau pakhat a hmin bangaw zikzik sawn a rak si. Zanah ka hung leng nan, ka hmuh duh mi le biak ka tumi sawn a rak si lo!!! Hiar ko si, hmansehla lung put dangh zet nei cingin, an lakphak (tea) in tuahsak mi cu ka in khawp/theh in, kan umnak sawng/hostel lam pan cun ka kiir sal. A thaisun ihsin amah biak ka tumnak cu a reh deuh in ka theiih, rualpi pawl thawn kan duhdan, kan khawsak kel, capoh le mi ca zir lai tiu buai lam cun ka thok lala nan, lung a dam thei lo ih, ka hmailam can (Future) ding ka ruat dah lo ih, ruah tumnak khal ka nei lemlo, tio khan ka um menmen ih ka dam suak menmen a si hrih bik ko.

Can tam sawn cu, amah (Siangte) ca pek tum ih ka um ih, pek ngah lo can khal ka nei tam zet theu. A tlunnak dingah, bus hngah a tulih, cui a hngahnak ding hmun ahcun thlun thup in, ka ca ngan thiam dan tawk ih ka ngan mi cu ka pe theu (Kha lai canah laica ngan ka thiam lo, mirang vun ti zawkrau sehla in ka ngan theu). A khirh/sawnnak (Reply) ka hmu dah lo, bei dawng lo in ka pe theu nan, a siar le siar lo thei cuanglo in a kumkhatnak cu ka hmang cem ta riai a si cu.

A kum hnihnak a hung her suak ih, ka ti dan kel in, ca kuat lam in ka thok nan, a sawnnak ka hmu dah lo, amah (Siangte) biak ka tum theu nan, a hmaiih ka um veten ka sidan/ka suahkeh/ka sinak lam in ka parah thu an nei nawn lo ih, ningzahnak le amah tihzahnak thawn ka khat in, ka tongkam hman dingmi ih ka ruah cia mi pawl cun, ziangtikah Tio ral in kaan san ti thei thei man dah lo. Ka tumcia mi pawl cu Rihli sung thukbikah in luuh san ih, ka hman duh mi tongkam cun, Tipi thuanthum thukbiknak lam in in luh thup san ih, tong ding ka theihlo nak cun tongkam hman ding mi hmang lo in, mak zetzet ka hmang theu. Cumi khal cun, a kum thumnak in hruai thleng lala… a va mak so… ka duhmi cu ka ngah ih, ka duhnak hmuhah ka feh theu nan… Siangte cu ka hrang a silo hmangha tiah ruahnak thabik silo cun i luah khat theu. Kumthum ka kainnak cu lenglam ih hnatuannak thawn le hmun hnih ih hnatuan phah ka si ruangah, ziangdang hman buaipi tuk man lo in a kum li (4 years) cu ka thleng! Ningzahnak ih mual liamsan zo ka si nan, tu hi hmu sal khalsehla keimah ahcun a kel, a par (Siangte) ih ka lungput in mual a liam dah cuang lo ding.

Cui kum cun a si, tui ni tiang lung leng ih i tuahtu cu. Ka rual, ca siartu duhzet in nautat siang hlah, ka duh ngaingai mi ka veikhat tawnnak le netabik a si ih, ka zaam, ka tih thluahthlo a si bik ko. Duh fawn siih, ei ngam lo khi ka bang. Ka kum linak (4th year) cu … ka thuamawk dan khal a thlengaw ih, ka lungput khal a thlengaw vingvo ko… cun ka zirsan khal ka thei vingco na, ka hmailam can hrang thu ruahcat mi (Future plan) a um hrih lo. Games.. biakawk can kan nei nan, a parih ka ngan zo bangin amah ka hmuh cun… ka tongkamthiam/thlum mi pawl cun Tio ral ah in liam san ih, ka thei nawn lo… ziangtin so maw ka rak biak theu ding??? Tui ka ngan mi pawl hi a si ka lung i ti leng zualtu cu!!!

Ahmaisabik ah, a (Siangte) ke ah hling a lut a si ding, in zoh sakaw tiah in tiih, cucu ka hrang a sunglawi lawlaw… mi ka hmet theu ih, kut ilh, ke ilh, an dam theu nan, Siangte ke vun tham ding cun te tuk deuhin ka thei aw… Ka ningzah thup ka tum nan, a lang thotho a si ding, a si lo zet in thuk zet ka ker sak hmang!!! Cumi cun a tina sawn a si ding. Kan House/Group a bangaw ih, hmuhawk can a tam nan, biak tam lo ka hrang a tha sawn, ziangah tile, ka biak cun tong ka tummi le ka thiam mi cun mual in liam san dingih, tong duh le sim duhmi silo in, silo tuktuk ka rel sawn pang ding tiah ka suupawk can khal a tam. Veikhat cu, “Kei cu mirang ca hnakin Laica siar nuam ka ti sawn” tiah in sim ih, a zanih ka ruah suahmi cu, ca ka rak pek theu mi pawl kha, a laka in a luangliam lo, nan Laica a duh sawn ti ka thei ih, cumi ni ihsin a si, Laica ngan ka zir sal ciamco. Ka nauhak lai ihsin ka zirmi, Mirang, Kala/Vai le Mizo ca hman ngan thiam fumfe nawn lo in, Laica cun ka lungthin in luah khat ih, cucu ka tuah ding le zir ding hrimhrim sawn khal a rak si.

Ka rawl suan thiambik mi cu, Bai (Mizo tawng a si hmang) a siih, cumi ka tuah sak ih, ka tlawngkai pek/tirh um ongaw hrih lo tiih a par lam ih ka summi dawr, kan tawnawknak ding le lungdam ko ih, veikhat ka umnak hmun ding cu a rak ongaw ih, cui dawr ahcun, ka belte, fai zet a si ka zum lo, cumi hmang cun bai ka tuah sak ih, ka zum hnakin a rak ei tam! Ka rawlsuan, ka sungkhat unau sair lo ahcun, thaw in tisak tu hmaisabik a si. mallai cu ka naihaw deuhdeuh. Kan Games and sports can khal cu, out door kan theh thlang ih, indoor lam ah tuan kan lak vivo ih, ka thiamzawng a siih, ti thei mi khal ka nei hnuaihni. Rawl eikhawmnak can kan nei ih, cumi zan cu, ‘IN RAK DUH VE’ ti ka theih zan a si. Thu-elawknak ciamco kan nei lemlo nan, ka lungawiloaw ter ih, rawl eilo in ka feh ih, hmansehla ‘a ei ve ce lo’ ti ka theih cun, a rilrawn dan ding lam ruan lawn, ka rak lungawi sawn riangri!

Si e, ih hua lo ti a lang vivo ih, a duhdan, a duhthusam le a tumtah mi pawl in sim can khal nei thei dingin, biakawk theinak can kan nei theu. Kannih hrangah, Thesis nagn tul kum a si nan, in huattuk lemlo ruangah ka puh ding, Library khalah can tam sawn a hman can a um vivo. Ka thlah can khal a hung tam vivo nan, ka duhtuk nak in i nen/delh deuh a si ding, cumi ruangah ka duhdan le zanih ka ruahmi le um tum dan in ka um thei lo can khal a tam zet. Movie khal veikhat cu kan zoh tlang nan, a rual le pi pawl thawn an si ruangah le sumpai lam ka tlaksam deuh ruangah, ka duhthusam cu ka tlinsak thei lo a si men thei nan, in hua siang hrih lo a bang.

Thlatang (Winter season) a siih, Yangon um dah cun an thei ko ding, a hlum lemlo a si bik ko nan, zingthlapit ah tidai thawn, daibual/takkhawlh in, mawi thei tawk ih ka ruahmi ka hnipuan hruhaw in, Siangte hmuak dingin ka rak um theu. Lamhla ihsn, ka mit cuan ban tawk ihsin ka thlir ih, ka hrelh/palh dah lo. A fehdan, a hnipuan thawn a milawk/kaihawk dan pawl cu ka mitthlamah tui ni tiang a caam bang lai. Ka thlah, ka hmuak nan, ka ca zirmi ka thlah dah cuang loih, phurnak thar thawn ka um sawn ringring. Ka rualpi pawl thawn khal kan kawmaw ko nan, ka duhmi, ka duhdan lam thlunlo in, Siangte ih duhlo mi duhlo tu si thei cu ka zuam vivo sawn. Kuak, Raja (Tobacco product), Zu, Beer, Kunza, khaini khal ka ti theh theu nan, cu khal cu keimah ihsin in fehsan siang ko in ka um ih, keimah khal ka harhvaang(fresh) deuh sawn in ka thei aw.
Kan ka hi Pathian in rawl einak ding lawngih in tuahsak mi a si lo, kan hna khal thungai thei dingih in tuah sak mi a si tui ka theih ruangah, in hua lo ti cu ka duhtawk lo ih, in duhle duh lo a mai ka ihsin suak ding cu ka duhthusam a si ruangah, rua hmannak dang nei hran cuang lo in, amah (Siangte) ka sim ih, Feb’ 14 ih sim dingah in tiam. In tiam vekin, cui ni cu phur zet in ka hngak ih, a thutiam vek in in sim…!!! Cui ni le kum cu, Pialral lamtluang zawh dingih, thihnak kut daiin, ka thlunglu ah, ka duhnak sut hmaisa lo ih, i hnuh luh ni tiang hngilh thei a si ka zum nawn lo.

Exam kan theh ih, kan khua lam ih tlun ka tul thlang, ka zumlo zet in tlangleng hmun tiang in thlah!!! Ka sim duh mi, mipa duhnak ngaingai hin nunau, a nunaunak cu a zah theu ti hi keimah ah ka fiang. Ziangtikah kan tawngaw ding ti ka thei lo nan, a kut zim hman ka kut zim in a dai lo. Capoh ih an sim theu mi, “Na ban ih thothe kha a nu maw a pa?” tiih halhsikawk nak na/thuk zet mi ka man kiir can a tam zet. Ka mitthli hi nunau ruangih tla ding ka ruahdah mi a si lo, tlangleng a vun on cun, ziangtikah ka mitthli a tlak ti ka thei lo, ka kham thei fawnlo. Ka kiangih, ka tlawng kaipi pawl in in hmu dingti ka phang ih, ei le in ding umnak lam ah ka phei nan, suupawk a theih cuang lo e!!! In nautat tu an um ko ding nan, ka ningzahpi lo. Mandalay kan thlen ihsin ka phone ih, hmansehla a zo zo sawn khal tong tha thiam thei kan um lo, Mandalay kan lan/pelh hnu khalah, ka phone ih, “Tlangleng hmun ihsin ka tlung kha, lamzin ka hmu thei lo, mawtaw (Motor) in in pah lo kha ka vantha, ziangtin inn ka thleng? ti ka thei lo” ti cu ka thu theih netabik a si. An mai phone a si loih, ka duh tik le man tik poh ah ka phone thei fawn lo.

Kan saya pakhat, amah thei zettu thawn lakphak dawr ah kan tawng aw ih, thu umtu dan ka sim tik ah, zo hmanih fim an tinak tongkam thei dah cuang lo cun, “Hniangsinpa, na aa tuk aw… cutin na sim ding a si lo, in rak hngakaw, ka ra kir ding ti sawn ding a si” tiah in sim. Cumi sullam cu, ka duhnak in i neh sawn ruangah le amah lainatnak ruangah, ka tlun hlan deuh te ah, hitin thu ka cah, “Na um a har ding ih, na lung khal a leng ko ding, curuangah, nangmah lo kawmhlim theitu an um ah cun, rak kawm aw, rak thlun ko awla, hmansehla kan tawnawk tikih ka hmaiih ningzak le in biak duhlonak ding tiang cun zianghman rak tuah hlah” tiah ka rak cah ruangah sawn a si.

Ka sinak in thleng sak ih, hi leitlun ka suahnak san ka thei fiang vivo, damsan, dam man nei in ka thei aw ih, hmailam can hrangih ruahnak ka rak neih dahlo mi khal cu ruat thei dingin Siangte cun ia tuah a si bik ko. Minung rak si dah lo kha minungah in sersuak ih, nun cu ziang a si ti khal ka theihthiam phah rori.
Hi thu hi, a hmin neitu hnenah a hmin ka ngan lan a siannak thawn a hmin ka rak ngan a si. Thu phuah betmi a um lo ih, a sau tuk ka phan sawn ruangah ka kai tawi sawn a si. Mi hrekkhat in nupi nei dingin le kawppi hawl dingin in ti theu nan, ka ca ngan mi ihsin cuvek tawng thiam ding le tawng nawn ding ka si lo ih, Khuanui sam hrisih kan tawn pang ih nei thei ding fang dinhmun ka si ti in theihpi dingah ka rual tha le ca siartu pawl in dem siang lo dingah dilnak thawn ka run ngan a si.

Midolhhmang Awk : Mai Sok Hlei Par

Mai Sokhlei Par

 

(1)

“Hey.. Ro Nei Kil.. na pasal ka ra tlung.. in ra hmuak hen… hey.. Ro Nei Kil.. uiconu!”

Kilte cu a pasal Ngun Sung ih aw a theih veten a hmun phiat lai cawlin inn leng a va dak. Ngun Sang cu hlat nawnah a vun hmu. Lamzin hmuah khat thluh koih hawr cuaco phahin zintluan a run au vivo. Kilte cun Ngun Sang umdan a vun hmuh cun a thin a heng tukih inn sungah a luhsansal.

“Ro Nei Kil.. in ra hmuak tum lo maw.. simaw? Phui.. uiconu.. nangmai ruangah hi can ka can thluh. Ziangahsaw fa na neih thei lo? Maw? Uiconu.. minikhualonu.. santlailonu.. phuiiiiiii…”

Ngun Sang cun Kilte a ra suak lawk nan inn sung a lutsal ti a hmuh veten a thin a heng ciamco. Asinan zu a rit tuk ruangah a tong khal a fiang thei lo; zinsak ih mi hruang a va pah thul, zinthlang ih thingkung a va khit thul.. mulemal nei loin a um.

Kilte cu thinbang zetin a thawpi a suah.

Ngun Sang le Kilte hi duhaw zetih rak neiaw an si. Ngun Sang hi a tlangval laiah zu in ciamco mi a rak si lem lo; mitaima le mithinnem zet a rak si. Asinan Kilte thawn an neihawknak kum 7 sungah fate pakhat hman an neih thei hrih lo tikah thin beidongin zu in a run thiam.

“Ka khukhripawl cu zangcansawngtu fate thawn an um thepthep thluh zo… keimah lawng,” ti phahin Ngun Sang cu zu a in theu. Ngun Sang cun amah le amah cu vansia a tiaw tuk; mibanglo ah a ruataw, a zangfahaw. Curuangah cui a vansiatnak cu phuahlamah hmang tahratin zu a in ringring. Zu a rit theu ruangah hna a tuan tha thei nawn lo; tuan khal a paih nawn lo deuhdeuh. Cumi hrangah Ngun Sang cun,

“Fate rocotu ding hman nei hnai lopin zoi’ta dingah saw hna cu ka tuan hruthro rero ding? Ni tin ei ding kan neih cun a tawk. Thih hnuah midangih run co ding men taimak suah ih rak khawl ciamco a tul lo,” tin thiam a canaw theu. Asinan Kilte cun fate rocotu ding neih lo ruangah a tha a thlah duh cuang lo; a tuan kelin a tuan, a tanlakdan kel ten tan a la ringring thotho.

A tirah cun Ngun Sang cu Kawhhran le khawtlang ah rinsan mi pakhat a rak si. An nupa khal an hmui a ngil zetih an khua ah cun a neinung lam an si ban ve. Lo hna lawng si loin khen khal an tuan, hmuanah vok pahra le rampai a zarual in an zuat. An tuah mi le tuan mi ziangkimah an hlawhtling ti theih a si.

Ngun Sang cu mi ih rinsan mi le upat mi rak si hmansehla awmmawi tawk thei loih zu a in theu tikah, zuri sabah menah a rung cangih a zahumnak a hloh thluh. Cutin Ngun Sang cu zahumnak a neih nawn lo ruangah mi upatnak khal a co thei nawn lo. Cutikah a thin a rung nau sinsin; zu a in sinsin!

(2)

Ruahbanlopin Kilte in duhnungza fapate a run nei!

Fapa a run  neih cun Ngun Sang cu a lungawi tuk. A nunnak khal san nei cuangin a run theiaw. Hmailam can hrang ruahsannak khal a run neisal. Beiseinak a hloh hnuih an run neih mi a si ruangah Ngun Sang in a fapate cu amah rori’n ‘Isaac’ tin a hmin a sak.

“Kilte, fate panga lai kan nei ding maw. Kei tla ka zuam sinsin dingih kan nung thei ko ding,” tin Ngun Sang cun Kilte cu a sim theu. Amah hi unau hnih te lawng an rak si ruangah farah a tiaw tuk. A cang thei a si le fate tampi neih a duh. Tu cun Kilte in fapate a run neih zo ruangah fate dang nei bet ding khalin a beisei thei thlang.

Ngun Sang cu Isaac a rung suah hnuin a nun a hlimsal. Nunman nei lo tukih a rak theihawknak hmuahhmuah khal a hlo thluh ih, a fapa hrangah tuanvo a nei ti mi lungput thawn hnatuan a zuamsal. Zu in a bang lawng si loin biaknak lam khalah a pumpeawsal. Amah le amah cu ‘mivantha’ tukin a hmuawsal ih nun khal a run phur ciamco.

A rei hlanah Ngun Sang cu a hlan vekin Kawhhran ah siseh, khawtlang ah si seh, mipi ih rinsan mi pakhat ah a hung cangsal. Ziangtinkimah mi thurawn le hlam mi, tul mi le hai mi a si tikah amah khal a nun a hlim ringring. Kilte khal tu cun a thin a nuam tukih cutin an innsang khal an nuamaw sinsin ve.

(3)

Isaac thla kua a kim zo. Bok vakin a duhduhnak khal a thleng thei zo. Isaac cu a cakvak in a harhdam zetih an innsang ti nuamtubik khal a si.

Sun khat cu Ngun Sang in an inn hmaiih  thingkung parah kai in a hngepawl a sat thla rero. Vansiat le malmakah, Ngun Sang cu rinloparalah thing par ihsin a tla ih ziang thei loin sizung a thleng. Sizung ah ni tawkfang a um hnuah Sibawipa in,

“Na cithlahnak a siatsuahaw.. curuangah fate na nei thei nawn lo ding,” tin a sim.

Sibawipai’ tong cu Ngun Sang hrangah cun tek ra tlak vek a si!

Sizung ihsi’ a tum hnu cun Ngun Sang cu tui hlan Ngun Sang ah a rung cang. A hlim dah nawn loih a nunnakih thil thleng mi parah a lung a awi thei nawn lo.

(4)

Isaac thla kua a kim zo. Bok vakin a duhduhnak a thleng thei zoih an innsang ti nuamtubik a si. Sihmansehla Ngun Sang cu a riah a se ringring. A dam sungah fate dang a nei thei nawn lo ding ti a ruah tin ten a thin a na; a ning a zak thup. Mi lakah si seh, a nupi hmaiah khal si seh amahte a phuhrungaw. Cutin a beidonnak rehtertu ah zu a hmang lala!

Ngun Sang zu a in. Ziang hmuahhmuah hngilh thluh a duh. ‘Hitluk mivansia’ tiah a thinlung cu lungkim theilonak in a khat ringring. Cutin sunsun zanzan zu thawn a ciahaw. A hna khal a tuan paih nawn lo; a innsang khal a ruat thei nawn lo. Amai thu lawnglawng a ruah ruangah midang thu a ruat man lo. Amah le amah lawng a zangfahawk ruangah midang a zangfah man lo.

Ngun Sang cu zu ngawlvei ah a rung cang thlang. Zing a thawh veten zu a hlam ih ri lo cun a um a rem thei nawn lo. A zu in zat khal a tam sinsin. A cancanah cun zurit at tla a run cing phahphah thlang. Cuvekih a zurit at a suah canah cun zianghman a thei nawn lo; khawse polh mi men bangin a tong ih a talpawlok theu. Hriamnam hawi khal a cing deuhdeuh. Cule innsang thilri siatsuah khal a hmang vivo.

Kilte cu an pai’ umdan ruangah a bei a dong tuk thlang. A tirah cun a pasal ih tuarnat cu theihthiampi zetin a rak hnem theu nan, amah Ngun Sang rori’n a dam zawng le a tha zawngih tundinawksal a tum lo tikah ti ngaihnak thei loin a zoh cuahco ko. Ngun Sang in ziang hnatuan tul hman a theihpi duh nawn lo nan Kilte cun amah ten a rak tuan hnohno thotho.

Ngun Sang cu a zu in a run luar deuhdeuh. A thin khal a tawi in a se deuhdeuh. Hlanih a rak co mi mi tihzatnak le upatnak pawl khal a hloh thluh zo ruangah zohman in an rinsan nawn lo. Culawng hman si loin a rual pawl mi cu a zu inpi lawnglawng an si ruangah a kiangkap minungpawl cu amah vek zu ngawlvei lawnglawng an si thlang. Cutin Ngun Sang cu a sannak hmun ihsin amah ten a rung tum thla vivo.

Mithapawl ih hrial mi dinhmun a run thlen hnu cun Ngun Sang cu a thinlung a rung tlaniam sinsin. Fate nei thei lo pa a si thlang ruangah mi in an hnawl tin a ruat ih a hualvan parah a ning a na. Zo hman a hmu tha thei nawn lo. Mi hmuahhmuah hi mi tha lo lawnglawngah a ruat. Vanduainak a ton tikah mi hmuahhmuah in amah cu rak diriam thluh ah a neih. A thup ten an hnihsan, an nautat tin a thei. Ngun Sang cu a bei a don poh le zu a in tam deuhdeuh.

Ngun Sang cu a nupi parah a thup ten phuhrunawknak a nei. Cumi cu, fate an rak neih hlanah khan Kilte kha ‘Micingnu’ tiah a mawhthluk, a phun ih a rak hmuhsuam theu. Tu, amah sawn kha fate nei thei lo dinhmun a ra thlen tikah Kilte in a parah phuba a la ding tin a zum. Kilte parih a rak hman theu mi tong na phunkim kha ni khat ni ni ah Kilte in amah tinakah a run hmang ve ding ti a phang tuk. Cule a fate neih theilonak hi Kilte in amah nehnak le hmuhsuamnak ah a run hmang ve pang ding ti a phang.

Khatlamah cun Ngun Sang cun Kilte a rak tidanpawl a vun ruahsal tikah a rak dik lo tuk ti a hmusuakaw ih cumi cun phuhrunawknak a suahpi. A nupi a rak ti retheih tuk ruangah Pathian in hivekin a hrem teh a si kei maw ti tla’n a ruat phah. Sihmansehla Ngun Sang cun a lung sung thuruah mipawl cu a tongsuak duh lo; a ngam lo. A tih!

Cutin Ngun Sang ih thinlung cu mah le mah mawhthlukawknak le ngaidam theilonak in si seh, fate dang ka nei thei nawn lo ding nan fapate Isaac ka nei zo pam tiah a nunnak ih thil cang mi cu a tha zawngih cohlan duhlonak in si seh, a zelbuai in a khuhpit thluh.

Ngun Sang cu a zurit at a suah canah cun mi-a men a bang. Thinhengnak ding a hawl, a nupi a ngiar ih thubuai a tuah. Cuvek canah cun Kilte cun Ngun Sang cu a tih thei tuk ruangah zianghman tong a sawn ngam dah lo.

“Ziangah voksa na suang lo?”

Ngun Sang cu thaithawh ei dingin cabuai a vun to veten pontam ding a hawl cih. Kilte cun,

“Thaizing le ka rak suang ding hokhaw,” tin dai ten a rak ti. Asinan Ngun Sang cu a lung a kim lo. A tho vukvi ih,

“Nangih lei ka hngah cun ei ngah ti ka nei zik lo. Keimah te ka hawl ding,” tin a ti ih namtong a la ih hmuancar lamah a suak.

Kilte cu mangbangin a rak to ciauciau.

Ngun Sang cu a feh tohto ih hmuanih an vulh mi vok lakih pakhat cu a hnak ah a vung dawt puppi. Cui vok cu ngek khat hman khal a ngek m lo; caih thlohthloin a ril ruairo ih a thi cih.

Ngun Sang coka a ra luhsal tikah cun a kut khat in vok thin a run zawi lut. Cumi a hmuh cun Kilte cu a tih tukih umhmunah a khong thluh. A thil hmuh mi cu a tuk a sum tuk. Rapthlak a ti tuk lawmmam. Asinan Ngun Sang cun Kilte cu hngilh tahratin vok thin cu a namtong thawn a can, cule a kio ih zu thawn a hmeh!

Cumi hnu ihsin thok Ngun Sang cu a nunrawng sinsin. Hmuan ih an zuat mi rampai khal a duhduh tikah a that, a kio ih zuhmeh ah hman a cing thlang.

(5)

“U Sang, vok rawl ka va pe duak ding. Nau kha rak zoh phah aw maw..”

Kilte cun coka ih zu in rero Ngun Sang cu a cah ta hnuah vok rawl pe dingin hmuan ah a suak. Ngun Sang cun a tonak ihsin inn sungih tlang lelhlo Isaac cu a vun zoh. Nau cu tapthlangah to in a nui’ pek ta mi leknakpawl khoih in a ngam zet. Curuangah Ngun Sang cu ngaihtha zetin a zu a vun in.

Ngun Sang cu a ri tuk thlang. A nau um tul khal a mang nawn lo. Zu lawnglawng khuat khat hnu khuat khat a dawk rero. Ziangzat a in zo ti khal a thei lo; theih tul khal a ti cuang lo.

Culaiah rampai pakhat coka ah a ra vak lualo kha Ngun Sang in a hei hmu. Cui rampai cu ngampa zetin Ngun Sang ih kiangah a heraw rero. Ngun Sang cun rampai cu a zoh ih,

“Na fim. Ka zuhmeh dingah nangmah in in ra pan si hi,” tin a ti ih cule cui rampai cu a hngawngin a rak kai; cule a merh kiaksak.

Ngun Sang cun rampai cu carhlet ah a hmul a va bawi. Cutheh in a ril a puah…

“Ai… ka nu! U Sang, ziangsi khami cu?”

Kilte cu a vok rawl peknak ihsin lungphang zetin a run au ciamco. Cule zamrang ten a ra tlan ruiro.

Ngun Sang cun rampai cu a puah rero. Kilte a ra thlen veten Ngun Sang ih thil puah mi cu a lonsak ih a tang sungah a pom cutci.

“Ka duh lo ee! Ka fa!”

Kilte lungkuai in a rak. Tah ngaihnak a thei lo. Tuar ngaihnak khal a thei lo.

A tang sungih a cawi mi Isaac ih lu cu a pa in ‘rampai hmul’ bawi iha rak bawisak thluh ruangah kolh liarli ten; a pum khal a pa in rampai puah ih a rak puah ruangah a laifangah atthlekaw hemhi ten.. a nui’ tang sungah khong ttheutthi ten…!

Zo Khal Ka lo Rin Lo

Zokhal ka lo rin lo timi catlang tawite hin thu a fun nasa. Ngai nuam lo tongfang a siih kan nauhak Lai ah ka pa in “Zo khal ka lo rin lo” in rak ti theu. Thin a rak naa thei zet. Asinan, thinlung tuaitharnak ah ka hmang so vivo.  Ka pa ih tongkam tawite ka ruah nguarngo can a tam.

Nauhak kan si ruangih a rak tong theu a si ka zum. Lothlo pa asivekin kan  thlawhlohma hmasawnnak ding khalah ka u le pawl khal a ring taktak lo. Amah rori ih tuan a duh theu. Amah lo bak hi in sang lo titluk a si. Kan upabik cu hnatuan dingih pumpeaw asivekin ka pa cun a rinsan phah ko tin ka hmu.

Ka pai in rin lo nak hi:

• Ø A fa le kan sivekin kan dinhmun in thei ruangah a si pei maw?
• Ø A lungkim zawngin kan tuah thei ngaingai lo ruang ah a si pei maw?
• Ø “Pang” ding timi in phan sak ruangah tla a si pei maw?

A phunphun ruangah ka pa cun kan unau in saang lo theu a si bik ko. Khat lei ahcun a mawh lo. Pabik dinhmun in ziangtin in zoh ding ti ka ruahpi theu. A duhvek in thil a cang lo tikah “Keimah ngai lo hi cun, zo khal ka lo rin thei hrih lo deuh” in ti phurhpho theu lai. Ka pa ih in rinsanlonak hi naa ka ti tuk. Asinan, a rinsan ding tlakin kan tuah pitlin thei ngaingai fawn lo.

Tu ahcun ka pa a tar zet thlang. A duhdan in thil a cang lo hmanah a tongsuak nawnlo. Hmakhat te a mithmai a sia. A thazang in a tlin nawnlo tikah sawiselawk khal nuam a ti nawnlo. Hitluk tiang in sawmdawl ih ka pa kan bang thei lo cu a pawi ka ti.

NUPI PASAL THATHUM – Salai Mupi

NUPI PASAL THATHUM

By: Salai Mupi

Mi farah zawnzai pawl le mi aa te pawl ih nupi pasal thuhla ih ti fuh lo cu thuhran, Milian turu zetzet, Mifim mangkheng pawl khal ih an ti fuh theu lo mi cu NUPI PASAL hi a si bik ding in ka zum. Thiam takin an ca siarmi lole an fimnak hmang in NUPI THATHUM PASAL THATHUM an hawl theu nan a tifuh taktak tu an mal ti mit hmuh a si. Hi hi ziangruangah? timi  thusuhnak ah sannak suah  tikah cuiruangah khairuangah ti fukfo ngam kan um ka zum lo.

Siarnak isin lole Thluak fimnak hmangin PASAL THA CU: lole NUPI THA CU: A pakhatnak ah  cuvek,khavek, A pahnihnak ah cutin, khatin
tiih bikhiah nei ih kan rak hawl (zingzawi)ruangah tifuh lo  bik siin ka thei. Pa Pakaht ih  “Laimi NUPI ah neihding ti tu pawl hi an nupi zoh sela mai LAIMI felfel an mal nasa” a ti vek deuh in NUPITHATHUM/ PASAL THATHUM thulu ah hmangih  vun thai kual ve hi cu Hawllai kei ka hrang ahcun harsa tak a si nan mitsing le leisinbih cing ih ngan ten to a si thu  le a sungthu khal saupipi ngan kual ciamco lo in a tawi thei bik ih ngan suah a si thu  khal mipi ih theihthiampi ka duh fawn.

Theih hmaisa dingmi ah damkkhanawknak rel thu si lo in Bible Tlawng kai uh tiih au rero tu in a fate Bible tlawng ah a ret kherkher lo ih Lairam hrangah tiih aukio tu khal in a kaa lawng men a rak si theu bangin keikhal ” e..ee.ee kan rak zoh  hnik ke ziangha a bang ke” tiih thangkamawknak sawn mit ih  zoh lo ih ca nganmi sawn tluangtei siar si men ding ih ngen hmaisat khal a si fawn .

Hitin a si …

Kan NUPI PASAL ding khi milian farah a thu pi lo ih mifim mi aa khal zoh loin Mithiam sang e cu e kha e tiiah a thum aw fawn lo. Nupi Pasal thathum thumawknak sawn cu  Amah ah le Nangmah Laicinawknak sawn ah a si. Mah thawi milaw mi( Key kaihaw mi) nupi pasal ih nei  ngah thiam a siraw ka  thei dah lo lawlaw…… NUPI PASAL ti fuh lo timi khi mah thawi milaw lo kan rak neih ngah pang ruangah a si. Neih  hnu ah a mah riangri  “MO SIAVA MAKPA SIAVA” tin kan phun rero theu., Taktak tei ti ahcun mah le mil kan rak hril thiam lo ruangah a si ringring theu.

Pastor pakkhat kawhhranpi unau mithmai le Pathian mitthmai zoh rero tu ih nupi ding cu  a thlarau nun lam cu ret tha in Bible tlawng theh felfel tal si seh, a silobik in Sunday School Zirhtunu tla si hram seh..

Zovek ka si ih ziang hnatuan hmang in kei le ka innsang kan khawsa ding ti ruat in na sinak mil ih nupi pasal na neih thiam ahcun neihhnu ah ihkhuntaw sirh ih buai rero le “karlak ah fate a rak um zo fawn si ziangkhal lole  cawpi ruah tuar bangin ka tuar cuanco men ke” ti sal tul nawn lo ten na neih  hlan ah cikfel ta aw. Nupi cu tthen theh sisi a rak that lo pang le ka then sal  mai kei cu” khal ti pang aw hlah, NUPI PASAL then rero hi patling le nutling  tidan a si lo.

NUPI PASAL cu thuamhnaw le thildang vek a si lo ih Pathian bangpi ih sersiammi kan milaipi rori an si ruangah duhduh ih thleng tawn rero men si lo in duhtakih neihzo mi cu harsa ti deuh cing khal ih Patling Nutling dinhmun tei sankhuk tuar tento ding sawn a si. A thupi bik cu Milai zovek khal hi mah tulmi thei lo ih mai duhmi sawn thupi ah ret tu kan si ruangah kan kawppi ding hrangah  kan tulmi ziangkim thei tu Pathian hnen ah Hlannak neih tluktu a um lo.

KEIMAI PASAL (Part 2) : Mai Sokhlei Par

KEIMAI PASAL (Part 2)

Mai Sokhlei Par

Kei cu kan pai’ nupi si hi har ka ti tuk thlang. Hivek rori cun rei ka tlin nawn tla ka zum lem lo.

Kan pai’ nupi si a har ka tinak san cu, pakhatnak ah, kan pa’n mi tilhfial a paih tuk mi hi a si. Zing ka hung thawhthlak veten sunnihlawh ih ka hnatuan ding mipawl hi a dotdot in mi a sim ih in fial cih. Tui sun cu a hmaisabikah cumi ti awla, cutheh le khimi, cumi na ti theh le .. tin ni khat sungih ka tuan ding mi hna cazin hi zing tin i pe theu.

Hitivekih tuan tengteng ding mi hna list kan pa’n in pek tin ten kan pai’ nupi ka si tin ka ruataw thei dah lo. In biakdan le in fialdan tongkampawl hi siahhlawh pakhat hnenih hman ding mi tongkampawl a si! Curuangah kan pa in kei hi a taksa hrek (better-half) dinhmun ah in ret loih, a hna tuansaktu nunau hnenum (housemaid) vekin in zoh tin ka ruat.

Ka pasal in a hnenum vek fangin in zoh ka tinak san pakhat cu, kan pa hin hnatuan in fial lawng hi duhtawk loin, ka dungthlun in mi a  kil, mi a uk ih mi a hrekkhawng theu! Cumi kha na ti theh zo maw? tin tu le tu mi a check. Cumi na ti theh tik le khami kha ti ding sokhaw tin mi a remind. Khah, ti zangzang hmen, na ti theh man lo ding sokhaw tin mi a rak nawtsiat. Ziangtinsi tu tiangtiang na rak tuah theh hrih lo? tin thusuhnak in tuah. Khatin na rak ti em si, culosehla cu khavekin a cang lo ding nan, tin mi a mawhthluk. Ziangahsaw khatin na ti, khavek cu khatin ti ding a si lo pi, tin mi a kawk. Sim le kawk ringring tul lo dingin thil hi cingkeng hmen uh, ni tin ten lo sim le lo fial nan tul ringring hi ka ningkhong tuk thlang, fel tla hi tum hmen uh, tin a rak phunhrang.

Kan pai’ hnenum ka bang ti ih ka ruahawknak san a dang a um lai. Cumi cu kan pa in amai personal thil poihai tuktak men khalah mi ko tahratin tilh i fial theu!

Tidai i run suah ta, tin amah thawn kar hra hman a hlatlonak ih um tidai suahsak dingin inn tlun ka um lai mi a ko. Ka kor hlum kha i run lak duak, tin a tonak dungih thlai mi a kor hlum laksak dingin coka ih ka rawl suang lai mi a auh. Ka bike kha rak suah cia aw, ka kedam hruk ding mi rak phorh cia aw, ka dungih sangkate hi rak khar hnik, inn tlunah ka mitkharh in hung laksak ta…! Rel ding cun a tam tukih ka rel cawk lo ding.

Hivekin kan pa in hnenum men bangin tilh i fial rero men theu hi tu cun ka ning a na thlang. Kan pa in  ka zahumnak hi zianghmanah a siar lo tin ka ruat. Bible in a sim vekin, nupa hi pum khat kan si tin kan pa in a pom a si ahcun hivekin hnenum zoh in mi a zoh ka zum lo. Amah le amah hi hnenum zoh in a zohaw siang ding maw! Amah le amah nautat le tihzah lo zetin a beaw siang ding maw! Amah le amah thinnatawter teh a siang  kem? Kei cu ka zum lo!

Upatawknak tel riai loih kan pai’ tilh i fial theunak hin keimah le keimah ka upatawknak thinlung a siatsuah theh. Mah le mah upatawknak a nei lo mi cun upattlak si dingih nun duhnak thinlung tla a nei thei lo. Cule mi tla’n an upat thei lo. Tihzahnak le upatnak thawi biak a tong dah lotu in ziangtinsi cuvekin mi a be thei ding? Si lo maw?

Curuangah kei tla kan pa ka tihzahnak le ka upatnak pawl hi nuamte ten an run ziam sinsin. Kan pa in hnenum biak in in bia ih, siahhlawh sor in in sor. Curuangah ka thinlung sungah kan pa dodal duhnak le a hnenum ka si lozia langter duhnak pawl cu ni khat hnu ni khat a hung thanglian vivo. Kan pai’ hnenah keimah hi a  nupi ka si ih a hnenum ka si lo ti hi ziangtin ka langter thei ding? Amah tihlonak in, a thu ngailonak in, amah dokalhnak in, hnenum pakhat in cuvekin an ti ngam in an um ngam dah lo pi. Si lo maw?

A pahnihnak har ka ti mi cu, kan pa hin thuneih a duh tuk mi hi a si. Innsungsang thuneihnak hmuahhmuah amah in a la thluh ih, kei cu in hlawm siang ve lo!

Innsungsangah thuneihnak sangbik neitu cu pasal a si ti ka thei; pom tla ka pom ko. Asinan thunepnawi par tiangih thuneih thluh a duh hi cu tuar har ka ti ngaingai. Kan pa in a tul a ti  lo cun kan innsangah tohkham pakhat khal a retnak ka thawn ngam lo; ka thu in ihphah khuh khal ka thleng ngam lo. Kan pai’ siannak ngah ta lo cun tanakha bur khat khal ka lei ngam dah lo. Thimte pakhat lei a tul khalle kan pai’ hnenah report pekih a remtipinak hngah ta a tul!

Cule kan pai’ hnen in thil lei tul ka rak dil mipawl lei dingin siannak ka ngah hnu khalah kan pa cun thu in ra neihpi lai thotho! Sahpian lei dingin a tacik duhzawng fekfek, towel khal a colour ngainat mi, sangka puanzar khal amai duh mi design, cule, kan leinak ding dawr tiangin mi a cah ta cia thluh theu. Thil kan lei theh tik khalah kan thilri lei mi le voucherpawl a rak checksal thluh bet! In cah ta vekih lei ngah lo mi a rak um pang a si le, ziangruangah a tivekin kan rak lei lo, ti mi simfiangnak pe dingin mi a dil. Kan innsangah kan pa hi Managing Director si sehla, kei cu salesgirl hrawng ka si ding tin ka ruat theu. Cutlukin kan pa thawn innsangih kan dinhmun hi a thlauaw.

Kan innsang thil le ri hmuahhmuah hi kan pai’ duhzawng, ngainatzawng le uarzawng kan rak lei mi lawnglawng a si tikah, kei ih duhzawng cu a mal ngaingai. Kan innsungah hin ka ngainat duahdo mi thil a um tuk lem lo! Cutikah kan innsang ka rak tlaihsan ding tlukin ka tlaihsan thei lo phahin ka thei. Mai ngaihlozawng colour, uar lo mi tacik thilri, huatzawng design, ngainat lo mi rawl hmeh le tihang, duhlozawng hnipuan le rem ka ti lo mi inn remdan, hipawl thawn din mi inn ah ziangtinsi ka thinlung a hna a  ngam dingih ka thlarau hnuk a ciap thei ding! Na ruat thei ko lo maw?

Kan innsangah thuneihnak zianghman ka neih ve lo tikah, kan inn ah hin mikhual pakhat tluk fang ka si hi, tin ka ning a na theu. Ka dinhmun hi ka hua. Mai innsang thu thawn pehparawin thurel theinak zianghman ka nei ve lo hi ‘innsangnu’ pakhat dinhmun in ka tuar tuk. Kan pa hin thu in rawn derhdo ve sehla, a lungkimzawng a si lo hmanah, ka thuruah mi hi a cem tiangin tha ten in rak ngaisak sehla, thunepnawi tete vekah cun thuneihnak pumhlum in pe thei sehla, a cancanah cun nupi thu vekih tuah ding hi hreh lo sehla, cuticun ‘Keimai pasal a fimbik!’ tin leitlunah ka aupi ding!

Tu cu….

Kan pa in ka thurel mi a ngai paih lo ding ti ka theih ruangah zianghman tla ka sim paih nawn ve lo. Cule ka ruahnak khal zianghmanah a siar lo dingn ti ka theih cia ruangah thluak heu le thinbang in kan innsang hrang thu ka ruat duh nawn lo. A lak men! Thinhar fialfial ih thu ka ruah bang man in ziang thathnemnak hman a suahpi thei cuang lo. Curuangah kan pa in a ti mi cu ‘Ee’ tin pontam ruri lo ten rak ti thei ding lawng ka zuam thlang. Himi hi kan  pai’ duhdan cu a si.

Ka ruat theu…

Kan innsungsang hi keimai duhdan vek ten ceimawi thei sehla,  innsang thilri tuktakpawl khal keimai ngainatzawng rak lei thei sehla, innsang hnatuan khal keimai tha tidan le tul tidan vekin tawlrel thei sehla, innsungsangah a pumhlumih thuneih theinak zawn nei thei ve sehla, hi leitlunah hin kan inn lo bak cu tlaihsan ding dang ka nei thei lo ding. Mai duhzawng thil le ri a kimbiknak hmun le kan lal theinak hmunah minung cu nuam kan tibik an ti si lo maw? Culawng a si lo, ‘Keimai innsang’ ti mi ownership thinlung in ziangtik lai khalah ka thinlung a kaiawk ringring ko ding. Milai cu kan inntek theinakbik hmunah kan ngam theibik ti a si si!

A pathumnak har ka ti mi cu, kan pa in mi kawk a hmang tuk hi a si. Zing ka hung thawh ihsin zan ka ihthah cuahco tiang, kan pa hi mi kawk lo le phunhrang loin a um thei lo!

Thil pakhat te hi vun ti sual pang sehla kan pa cu a umnak in mi a run kawk cih si mai! Ti hrim mi maw ti pang mi a si ti khal theih a tum dah lo. Mi ngaithiam tla a tum dah lo. Thil vun ti sual can simaw, cang sual pang can simaw, ka ton tin ten ka pasal in ziangti takin mi run kawk kei maw tiah automatically in ka hna hi a rak thongaw cia theu. Cule kan pai’ kawk ding hngakin thin thir dukdo’n ka rak ready theu.

Kan ti sual mi le kan ti hrelh mi pawl thei hlehle ih kan pa’n in kawk ringring tikah, thil pakhat khat ka ti sual tin ten kan pa’n in thei simaw, thei lo simaw, kanmah ten kan phuhrungaw cih ih kan thinlung khal tihphannak in a khat thluh theu. Cutikah kan hnangamnak a hlo ih kan thin a  nuam thei nawn lo. A mak zet mi pakhat cu, thil pakhat ka tuah sual tikah kan pa’n in rak kawk lohli lo a si le ka um a rem thei nawn lo! Kan pa’n in kawk theh hnu lawngah ka thaw a suak vuarvi sawn theu!

Cule a mak mi pakhat lala cu, kawk ka ton tam poh le ka fel lo a luar sinsin ih, phun ka hlawh tam poh le ka tha a rung ze sinsin!

Kawk tih phahih hna ka tuan tikah, ka ralrin tuknakah a si men thei, ka thin a thia ih curuangah ka tha khal a thia ve. Tha ten thil ka ti thei lo phah thluh. Ka thinlung a vaivuan thluh ih thil hmuah ka ti sual thluh theu.

Tihnak in ralthatnak a hlohter thluh ih, ralthatnak a hloh hnu cun mah le mah rinsanawknak tla a um thei nawn lo. Mah le mah rinsanawknak nei lo cingih thil ti cun tisa thlet vek men khalah a tluang thei dah lo. Mah le mah sun bungawk a ol te!

Kan pai’ tilh mi fialdan, thuneih a duhdan le mi a kawkdan pawl ka ruah tikah in rinsan tawk  lo ruangah a si ding tin ka ruat. Cuti a si ahcun kan pa in a rak theih lo mi pakhat cu, in rinsan thei lo  poh le rinsantlak ka si thei lo deuhdeuh, ti hi a si! Kan pa in rinsan zetin kan innsang hi in hohater thei sehla cu ka ti thei tawpin ka zuam ve ko ding. Ka ruahnak, ka fimnak le ka thazang hmuah suah in innsang hrang tan ka la nasa ding. Ka rel ngam mi pakhat cu, ka pasal in ka parah rinsannak a neih thei zatin a rinsan vek si dingin ka zuam vivo ding ti hi a si.

Cuvek thotho in, kan pa hin ka thatnak umsun le tlinnak ka neihsun tete pawl hi ka fellonak le ka sualnak pawl a hawl hmuh thei tlukin hawl hmu tumsawn sehla cu tu hnakin nupi tha le tling a neih phah thei tengteng ding! Ka pasal in mi nupi ka tluklonak zawn tampi a theih hnakin, mi nupi in in tluklonak zawn a tam theibikih a theih hi keimai hrangah siseh, amai hrang rori khalah siseh, cule kan innsang hrang tiangin hlawknak le thathnemnak a pe tam theisawn ding.

Tui hlanah cun rawl suan paih zet mi ka rak si. Asinan hivekih kan pa in phunnak ding a theih ringring tikah rawl suan ding tla hi ka phur thei nawn lo. Ziangtlukih ralring in le a thaw theibik dingin rak suang khal sehla, kan pa cun phunzainak ding le soiselnak ding a thei lai thotho ding ti ka thei. Duhsaknak le a hleiceih thil ka tisak mi parah kan pa cu mi sunsak le lungawi khal a nei dah lo. Curuangah kan pa duat cu a manhla lo men lawng si loin, kawk tonnak khal a si thei hrih!

Zing tin le zan tin ten kan pa in ka rawl suan mi a rak ei nan, “Rawl suan na va thiam ve!” in ti dah lo. Vei khat hman, “Na suang thaw tukaw,” ti ih in fak lai khal ka thei dah hrih lo. Rawl ei can tin ten, “Tu teh ka rawl suan mi ziangtin tak soisel kei maw?” ti ruat phah tengtengih rawl ei hi  ka zinfe duahdo thlalng. Kan pa hin ka rawl suan mi pohpoh thaw ti zetin ei sehla, a rawl duhzawng a si le in lawm sehla, a hleiceih ka rak suansak can ahkhin lungawi thu in sim theu sehla, ka rawl suan mi ziangtlukin a ngaina tipawl hi in sim theu sehla, cuticun ka rel cia ding: kan pa in hi hnakih rawl thaw a run ei sinsin ding ka ti ngam!

Tui ka rel mipawl hi kan pai’ hnenah cun ka rel ngam lo. Ka rel a si le a thuneihnak lonsak tum ah i ruat pang ding ti ka phang. “Pontam ding na thei tuk!” tin in kawk pang ding ti ka tih. “Duat le hnoh  khal na duh rengreng!” tin dik zetin in soisel tla a si men thei. Ka ngam lo!

Tu vek cun kumkhua ka tuar thei na zum lo mawsi? Kan pa then ka tum le tum lo theih na duh  maw?

“Keimai pasal hi ziangtikhmanah then ka tum lo,” tin lo  ti sehla na zum kem???

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Note: Vankau Arsi mekazin, 2010 December.

Kei Mai Nupi (Part 5) – Mai Sokhlei par

KEIMAI NUPI

(Part 5)

 

Mai Sokhlei Par

(1)

Kei kan nu ka torhmawh ka tinak hi cu danglam ve tak a si. Mipa dang, hivek ngelcel rak tuarvetu teh um ve na hen kei maw! Vun rel kengkeng dingih reltlak ngai  si lo, ngailiam san dingin le thinlaimu zun nguaingo khopih tuartlak a tling ban fawn si. Ziangkhal a va si le, keimah vekih tuarvetu an um ahcun in theihthiampi nasa ko ding.

Kei hi mai nupi relsiat rero duhlopawl ka si. Asinan tu rori cun sim lo le rel loin a umin ka um thei nawn lo. Ka bei a dong; ka thin a cem thlang; ka tuar nawn thlurthlo lo. Ka ning. Ka khop. Ka hne.. kan nui nungcang hi!

Cutluk lawmmam, ziang nungcang saw? na ti maw? Rak ngai aw, ka lo sim ding:

A len-heh tuk hi mawle!

Hni hlah. “Ho em mai” khal in ti hlah. Ka lo sim taktak cun “Cuvek nupi, ziangtin si tu tiangtiang na rak kol thei!” tin ti lam ding hokhaw. Tu a zaten ka lo ruah thlang ding.

Kan nu thawi kan neihawknak hi tu cun kum nga lai a rak kim ve thlang. Ka parah a rinum. Ziangvek harsatnak le damlonak ka ton khalah in duhdawt ringring. A phunciar dah lo; a pontam dah fawn lo. A rualpipawl ih pasalpawl vekin ka nupi hi nunnuamin ka ret thei lo cingin rualdawt thu zianghman a rel dah lo. Kan sinak tawkah a lung a kim thiam. Himi zawnah cun kan nu hi faktlak rori a si.

A si viau nan…

Kan nu hi a pekteah cun zan lawngah a leng theu. Ka um a har tuk a tiih mi inn ah TV a va zoh. Korea zatlanttuai ti fam cu.. a laklawh vivoih zantin rori pelh thiam nawn loin electric mei a en veten a poksuak theu. Mei mih zikzawng, lo le, mei mih hnuah a ra tinsalih vei tampi cu ka rak ihthahsan theu.

Asinan kan nu cu ka rak kawk siang dah lo.

Hitlukih TV ngaina kuahko nupi nei ih a fate tal vun leihsak thei lo tiah keimah sawn hi ka mawhthlukaw theu. Curuangah ziangtlukih inn ih mahte rak um hi har ka ti hmanah, kan nui TV zoh ih a lensuah hi ka dawn dah lo. Anih khalin dan ah neihin phuhrunawknak um lo’n a va zoh theu.

Nan…

Kan nu cu a hung luarkai sinsin.

Zan can lawngih len hi a duhtawk nawn loih sun khalah a leng thok. Thaithawh khawh ihsin zanlam rawlsuan cut karlak hi inn ah a um hlenhli men thiam nawn lo. Himi can cu len tengteng dingah a run neih. A lennak inn khal le a dangdang.

A len tam poh le lennak ding a thei tam deuhdeuh sapbai!

Asinan kan nu cu theitawpin theihthiampi ka rak zuam. Ngaidam theitu si ka duh. Mai nupi zinfe ih tuah ka duh lo. A hlim hi ka duhsak. Kei in neih ruangih a rak hlimnak a hloh phah thluh ding cu ka siang lo. Mi bangih nunnuamin hman ka ret thei lo. Si lo maw?

Si ko nan…

(2)

Tu rori cun ka tuar nawn lo. “Hivek nupi tete!” tiah awloksongin ka hrum ka rak thlang!

Ruatve hman uhla. A rawl suang lai buhti hman zet ta man loin a lensan! Cucu ziang a poi? A rawlsuan mi cencerh ah a cang thluh mawle. Cuteh ziang a poi? Kan zanriah ding cu vokrawl ah hlonin a um fam teh. Cucu ziangsi a poinak? Nitin ei hawl cop kannih vek hrangah cun… rak ruatve mai aw!

A tihang suan lai  a lensan iruangah meisa hmuah an rak ziam thluhih a hel rimnam vutvoi’ kan ei can a tam. A hmeh kiau lai a lenhlohsan ruangih rawl hmeh hrekkhat ut-dum riamriam thluh kan hmeh can tla cu siar cawk lo. Tisa vun in zik sehla, tha tei soter mi a si l o ti theih theih fahranin meikhu rim a nam hutho. Ai.. ka bei a dong thla!

Ka lo sim hrih kem?

Kan nu in a hmin a thang cun vok a vulh ve. Asinan kan nu cu a len hnuhnu cun inn lam thil tul mipawl a hngilh thluh theu vekin, kan vok khal cu hngilh tuarin a rak um theu lo ziang! Vok hi tong thei ve sehla cu, “Na pi ih lenheh ruangah rawl veiziat ha ngawlih na rak um dah zo?” ti ra sut sin uhla ka cak em!

Kan vok lawng sawm rilrawn tuar?

Keimah a pupa (kan vok hrangah cun ‘pu’ ka si ko lo maw?) rori hman ka tuarve si. Ka ruat theu, vok hi milai bangih thunuam relpit theih si sehla cu kan vok thaw hin kan ngaihaw tak ding ka ti! Feeling bangaw tete, thurel duh mipawl khal bangaw in, theihthiampiawknak khal a thuk duh viau ding ka zum. Ka tuar mi vek tuarve dah lo milaipawl hnak cun kan vok hin in zangfah theiin in tuarpi thiam sawn tengteng ding!

Ee, rilrawn tuar thu si lo sawm ka rak lo sim zik kha? Ka run rel ding maw.

Thuamhnaw sawp ding ciah liailiai ta belbelin a lenhlohsan; thuamhnaw a zar khalah a len zo hnuhnu cun ziangtluk ruahpi van-awn sur khal sehla thuamhnaw zar va luh ding hi a mangsal dah nawn lo.

Kan nu cu a va lennak te thawi an titi thawtdan le an nomawkdanih zirin tlunhna a thiam nawn lo theu. Zanriah suan cut le cut lo a mang nawn lo; hnatuannak ihsi’ rilrawng zetih ra tlung ding pasal a nei ti khal a hngilh. Ai.. ziang hmuahhmuahin a hngilh thluh a si bik mai.

Kei ni ni-ca ih hnatuan ka si. Ka hnatuan khal a khunghar zet. A bang khal a bangthlak. Asinan kan nu cu sum hlawhawih hnatuanter ka siang lo. Inn ah innsang hna lawng tuan in kan fate pahnih hi tha ten rak fingkhawi sehla ka duhtawk. Innsungsang felfai tei rak kilkhawi ding lo bak kan nui’ parah phut mi dang ka nei lo.

A cu rori hman kan  nu ih a pitlinter thei lo hi cuh.. i zunkhau thlohthlo!!

(3)

Ka ningkhongbik mi cu, sunivui ten tharum suahih hna ka tuan thluh hnu, simlam ka ra tin canih sangka rak kalhaw thepthep hun hmaton ringring hi a si. Ka bang si, ka ril le a rawng si, mai innte ah hahdam tei vun colh le nupi ih rak cukha le duat tlaihsan duahdo laiah.. inn reh khepkhep vun ton theu hi cuh.. thinhengnak le hngirteunak pawl hranhram tei supawk ttuitto a tul si ko. Kei, innsang buai si ka duh lopi!

Kan nu hawlih vah hi ka ning zak tuk thlang. “Nan innlam ah kan nu a ra leng lo maw?” tiih tlai tin rori inn tin sutih ka tawi ka vak theu hi ka ning a na hluahhlo. Pacangpa pakhat, mah tawkih innsangpabik ve mengmang, nupi lennak hawlih khawsung ka hrawh theu hi ruahruah ahcun ninghang riahsia ih tahnaktlak!

A poi a si hi teh, nupi ngalcak tuk neih hi cu!!

Inn hlum deuh dingin le leng tuk nawn lo dingin a phunphunin kan nu cu ka lem. Danglam cuang lo. Ka kawk. A tthin cuang lo. Ka hro. A rim cuang lo. Anetnakah cun ti ngaihnak thei nawn loin beidongin ka kur cuahco thlang.

Ka lo sim: lenhehnui’ pasal si hi a har pittawp!

Lenhmangpawl hi drug ngawl veipawl thawn bangawknak an nei. Drug hmangpawl in drug hmang loih an um thei lo vekin, lenhmangpawl khal leng loin an um thei lo. Inn ah an to a rem thei lo; inn an hngak hiahhi thei nawn lo. Kawk, hro, buai khal tuar an hreh lo sawn. Drug veipawl thawn ziangsi dangaw lem??

Mileng le haitu pawl kan inn ra sehla inntek um ti um dah lo. Thu poimawh tampi khal kan nui’ len heh ruangah a sisual thluh theu. Vei tampi mualphonak kan ton phah. Vei tampi cawh kan kuan phah zo fawn.

(4)

Tuizan rori cun ka thin a cem ngah riai.

Mitute ahkhan kan nu kan MA!! Hiti kan nu ka then ruangah hi cun ka dam sungah ka sirawksal ka zum lem lo. Si, ka siraw lo nasa ding. Ka thei. Mak nan ti maw? Nupi thenawk a tha lopi tin in ti duh mawsi? Si le, rak ngai uh, ka lo sim thluh lawlaw ding.

Tui siim zawngah khan hnatuannak ihsin thabang le rilrawng helhelin ka ra tin. Tui hlan vekin sangka a rak kalhaw thepthep ding hmang ka ti laiah sangka ongaw cia ten ral hla ihsin ka hun hmu cu ka lung a awi tuk. Ka thawpi ka suah. Kan nu hi a  nun a rak thin tum thlang a si hi tiah thatho zet le phur zetin inn cu ka pan. Ka kekar khal tui hlan hnakin a zangkhai nasa. Nupi lennak hawlihh toihvah a tul nawn lo ding tiah ka bang hmuah khal a reh thluh vekin ka thei.

Inn sung cu ka vung lut.

Cekerei! Ka lungci hmuah a mit thluh tum!!

Kan innsung khat in, khui le khui, zoi’ ta le zoi’ ta henha si cawk ding theih ban hlah; arcang, arpi, ar la, arte, phunkim cu zalen zetin hnangam ten kan inn cu an rak ceen. Party tuah lamlam an bang! Zial parah, cabuai parah, tohkham par le kan ihkhun par tiangin inntek men bangin hngalhngawng zetin an rak tlang celcel.

Ram tinkip le hmun tinkip ah ek an rak thawh sapbai! Kan fang dip le an rak cuk pop ih a sungih fangpawl cu zohawk tha lo’n hnuaiah an rak bungdarh zelzel. A cui kan mikhual dawhceu ar-rualpawl cun cui fang bungpawl cu ‘ruai’ men bangih kil in manhla ti zetin lungrual ten an rak cuk vialvo.

Ka thin a tteu tuk lawmmamih cui arpawl cu ka hmuhhmuh in ka  den ciamco; an zaten thlabarin an leusuak thluh.

Ar-rual ka dawittek thluh hnuah coka ka vung lut. Ka va hmuh mi cun ka ttah-hah hmuah a suakter thluh!

Tappi parah buhbel a rak tohaw. Rawlsuan lai mi cu a rak liam rero. Cui a liam mi cu a hnuaiih meisa parah a luangthla ih curuangah meisa khal a rak mit thluh deuhthaw. Belsin ka vun ong. Hmeh sin tul loin ka thei; buh cu a rak cencerh thluh zo! Buh tawhhlang, cencerh, but-ut, tivek pawl ei thlakthleng ringring hi a khopin ka khop thlang. Ka zoh hin ka luak a suak.

Beidong zetin carhlet lamah va dikdak ziarzo khaw, kan vok a run nguk ciamco lala! Zing rawl a ei hrih lo ti ka thei mai. Beidong fahranin kan vok cu ka dinnak ihsin ka thlir cuahco. Vok in le rawl pek beisei ah khawri men bangih ring sinsinin a nguk ciamcoih ka thluak ah a tlir in mi a tlir.

Bang le rilrawng thawn, vok ngek thawmvang thawn, ka ar dawinak hmuah thawn… ziangti bikin ha ka um khal ka theiaw thei nawn lo. Ka tha a cem duahdo. Ka tha a zawng. Ka thin a so. Ka lu a na ngutngo. Tosopih vun ttah humho mai lai ka nuam!

Rei nawn ka din ciauciau hnuah ka heraw vukviih innsung ah ka lut.

Kan nui’ thuamhnaw hmuahhmuah bag pakhat sungah ka hnawh thluh. Puantom ka zial. Leng ah ka suah. Cuthehin kan nui’ lennak a thup ten ka va hliakhlai.

Ka theih ngah in ka ra tinsal ih puantom cu ka liang ah pu in, ka kut in bag khai phahin kan nui’ lennak inn ah ka va lut.

“Heh,” tiah ka thil phurh mipawl cu kan nui’ hmai zial parah ka vun thla. Kan nu le innsung um pawl cun phaw keke’n in rak zoh hai.

“Khatin leng tata aw. Ra tin nawn hlah,” tin kan nu cu ti hrelhrelih zoh  phahin ka tiih ka suahsan.

Kan thutawp cu cucu a si.

Man in ti maw? In ti  a si le nangmah in kan nu run nei hmen! Na nei kem? Na nei duh kem? Ziangtinha???

*******************************************************

Note: Chin Deirel Journal, October & November 2010 ih suah zo mi a si.

LAITLANG AH KA TLAWNG

LAITLANG AH KA TLAWNG

By: Hniangsinpa

Lung i len zet theutu, ka ruahnak ih ram kau zet la tu le lungthin sungih um ringring, kan Laitlang lam pan dingih ka vun um cu … zan ka itthat thei lo ih, nauhak thil thar nei an sim theu vek deuh khi bang in ka thei aw. Ruahnak cun hmuntin, ramtin le ka rak theih dah mi hmuah cu a ruat rero. Ka tum hmaisakbik dan cun, Rihli ka pal ta ding ti a si ruangah, cui ka tum hmun lam pan cun ka suak thok.

Sum thleng ah ka buai hmaisabik ih, ka hnih lamlam a suak zikzik! Kan dung nai ih ka tlawn tum hnakin a rak tum suk sawn ih, hmansehla khualtlawng cu an tam lai thotho. Bike khal khualtlawng phurhnak ih hmang an rak um hnuaihni ih, a hman man cu khung sawn hmansehla,manhlap hrang ahcun a remcang ve zet. Tedim lam zin ihsin feh ka tum lo ruangah kei khalin Bike cu ka hmang ve ih, a mawngtu khal thiam zet an si. Fur a siih, lamzin cu sim thiam hnakin a se sawn nan, tlukpi lo in ka tum ram lam cu in panpi vingvo nan, vansiat maw si ding, maw hmuhtawn ti tam sawn tu ding ha a si sawn ding… ziang a va si khallen, khawte berek ah bike cun in zuam lo san ih, kei khalin, “Riah cu pawi tinak ka nei lo”, ti thu ka sim ruang ah cui khua ih um dingin, ka hmanmi Bike cu ka feh san.

Sungkhat unau phurh/sum ding mi ka keng tam fawn ih, hmansehla, mawtaw an thlen tikah, mawtaw ih rak kuat dingin ka cah ta hai nan, mawtaw a remcan lohli lo ruangah, rang (Horse) in in rawn kuat.

Ahmaisabik ah, thlennak ding in ka hawl ih, vanthatah sungkaw rual tuk lemlo, nauhak pahnih nei tei in ahcun ka thleng thei. Cumi cu a si, hi ca ka ngan thei nak san. An khua cu in khal a tam tuk lo ih, lamzin kap ah an um khawm tlangpi. Phone hman ding a um lo ih, Computer cu manglam hmanah kan hmu ban lo. Ka tum ruangah a si lo, cui khua ahcun mawtaw a luh dah lemlo ruangah, zarh thum rori ka hmang a si cu.

Kan thlen kha zarhte zan a siih, ka bang deuh a si ding (Bike ih to ka si nan, tluk le rilh ka phan ih, ka tan tuknak ah sawn a si) ka ih a hmu lohli ih, intek pa thawn thu mallai kan ruahawk hnu reilo ah in tek nu cun, an tapi thlang ahcun ka ihnak ding in tuah sak ih, kei khal ziang dang ruat lawn, a thai zing ih mawtaw thawn ka tum ram pan tum cun ka itthat cih (Zo hman ziang ka suh lo ruangah, mawtaw a um ding ah ka neih sawn a si).

Zarhpi ni a siih, intekpa in mawtaw an khua ih a luh mal thu in sim cun, hnipuan dang balh ter ka sian lo ruangah khawm lo dingin ka thinlung cu a um cia ih, in lam ah ka rak um. Khawm an theh ih, sun pacang, nisat lai fang a hung thleng ih, kei khal cun ka ti dan kel ih, ka kuak cu ka duh khawp ko in ka zuk ih, sangka kiangah ka to. Nauhak rual khat cu lamzin ah an rung ih, ka zoh cun Ar cang an pawm hai! Ka lung cu an ti leng deuh si. An khuaah tlawng ngaingai (Middle School) a um lo ruangah, nauhak tam sawn cu tlawng kai lemlo in an um.

Ar cang an pawm mi cu, ‘Zawi ar ha sual huai’ tiin an haw haw dur do ih, ‘na ar cu a tlan’, a cak lo sawn… tiin an nuam ve zet hai. Khawpi nun an ngai lo ih, Video Games le Internet in an lung a len ban ve lo… Ar cang sualaw cu an lungawipi tawk a si… kei khal ka nauhak lai ih ka rak ti theu dan a si ti ka vun man cun, ka lung a ti leng zual.

Khawm tiak fala le tlangval hrekkhat cu lamzin ah hawhaw/teraw phah in an rung ih, capoh/hnihsuah sai phah in an khek culci hai…’aw… ka lung an va ti leng so…! Zu zuar an um lo thu hi a nehhnu deuh ih ka theih mi a si ruangah, zarhpi tlai cu zu ri an um lo cu mak ka rak ti zet man. Nu le pa hrekkhat khawm tiak rung suk pawl cun, an thungai mi relkhawm le mihrek in a thaisun, lolam ih an tuandan ding rel in an rung ve. Pi tar deuh le putar deuh cu an mahten an feh tlangpi in ka hmu.

Zan lam a hung si ih, rawl suan a hung cu thlang tiah ka thlennak in nauhak pahnih khal an khawlak leng an hung tlung ih, hna cu an set deuh si!!! Unau hnih lawng an si nan, Calcutta tlangleng cawlhhmun hrawng ih um vek khin ka thei aw… tah hi an sawngaw a si bik ko in ka thei (An mai theih sal lo ah…) ‘pakauh’ tiin nubik cun a vun king theu nan, cu cu an ti dank el vek a si hmang ding, rimnak ah an hmang cuang lo… an sir ihsin ka rak hni thup rero.

Ka tumhnak ih rei um ding ka si ruangah, a thaisun tlawngkai nikhat ahcun an lolam ah ka feh ve ih, lamzin ih fala le tlangval hawhaw phah ih an feh cu… ka no deuh lai in mang ter zualtu a si. Lolam hnatuan ahcun an nauhak hman ka tluk lo in ka thei aw… curuangah in lam kan thlen veten, phuahhlam tuah in, ‘kan hnatuan a bangaw lo tuk a si hi… nannih khal ka umnak ih ka tuan vek cu tuan tum uhla, nazi pakhat sungih ka theh mi hi, zarhkhat ah nan theh ce zik lo’ tiin ka vum rel ih, insangnu bik cun, ‘Hniangsinpa, zo hman in ziang an rel man si lo… kan lo theithiam hokhaw’ tiin hni siamsi phah in a vun tiih, insangpa khal ti pacang teraw phah zet cingin in, ‘Hmnm’ a rak ti ve hmang.

Ka duhhnak le ka tum hnakih rel ka um nan, ka khawp cuang lo. Vanthatnak ah, nauhak khawmpi cu ka umnak khua cun ka um lai ah an thleng a si cu. Aw… nun hlun, a liamcia ih kan rak um dan ka va mangsuak nasa so!!! Ka thlennak insangpa cun, “Nauhak khawmpi hi a si hautakbik sawn” tiah a relih, ka theithiam lo zikzik, ziangah mino, nubu lole pawlpi a hautak sawn lo? Ti cu ka ruat nan, a theisuak sal… nauhak cun, “Nang na thlennak te in ziang an lo hmeh pi?”… “Kannih cu hngapih kio lawng in hmehpi” … “Kannih cu hlamhmai” … tivek in an simaw theu ih, cunah khawte ahcun, sa lei ding a um theulo ruangah, Ar vulh lai in a rak tuar duh zet hmang… (Ka hnih a suak zet nan.. lunglen a ti zual).

Zarhthum ka um kim zik ti cun, insangpa cun a thaizingih mawtaw a feh ding thu in sim ih, kei khal ka vung thinnuam hlunhlo lawk nan, khatlam ah ka umnak khua cun ka lung a ti leng zet fawn… awh aw … sim hrelh ka va phang so… Hniangsinpa, putar le nupi tawng thei lo in ti theutu pawl hin rak thei hai seh… ka tuakpar in mi hrangah Hniangsinpa ka va si hmanah… cui khua ahcun, Fala tleirawl, zuang zang zet le hmel tha cun in be se cuang lo e!!!

Cui khua ka thlen, a thaizingah Fai tham khawngin ka thlennak ah a rungih, kam zaang zet in, “Mikhual nan nei maw si” ti phah in, mimeng no zet thawn i run zoh phah… a va mak so… kei vek leng u, miih ‘ka pu’ an timi, cu tiih i zoh cu…hmansehla ka thinlungah, duhnak mit silo in, mikhual lawmnak a si sawn zumnak in a khat sal. Hmanseh, tlawngkai nikhat (a thaisun) ih lolam ka feh khalah, ka kiangah a feh timi thu hi, a tlin lamah ka ngan lang duh lo a si khi… kan tlun lam khalah ka phur i sawng bet… vanthat a si nan, ka hrangah a tlai deuh thlang a si hi…

Lolam in tha hnem lemlo ih ka theihawk ruangah, inlam ah nauhak (ka thlennak in zawng pahnih) kilih inlam ih um ka hril sawn theu ih, cuvek can khalah, cui tleirawl cun, “Hniangsinpa.. na hmin ngai ziang a si? … hnipuan sawp ding na nei maw… banhla lole fu teh na hiar maw?” tiah in sut theu ih, tar lamah, ningzah ruang in ka hmai a hung sa ut o theu.. “Nupi na nei maw?” in ti tumih, ka neihlo thu ka sim ih, beiseinak mithmai thawn in vun zoh tla cu… ka tlangval sam pir lai i ngai ter zualtu a si.

Ka tum ram pan dingih ka suah ni ahcun, veikhat tal khai tleirawl kha, ka huatlo zia thu le ka duh thup thu, ka ka in a sim ngam lo hmanah, ca tlap khat tenten ih sim ka duh nan… kei rual u sawn hman in hnawng siang lo ih, duhdawtnak mithmai pante thawn in zoh theu tu, na suah a tlai, a pawi deuh a si… na tum tawk val co dingah, kan cunghlum laireltu in lo hualhim vivo ih, lungawi sopar ih na um vivo ka duh sawn… tiah ziang hman sim le ngan ngamlo in… ka liam san cuarco a si cu… aw…

AD 3009 – Cung Ngai

Ka kiang calendar ka hmu ih ka mang a bang…nazi ka zoh..nazi kanei lo.. nei khal sehla nazi ahcun kum siarnak a um cuanglo ding..A cang thei lo..AD 3009 timi cu..Mizan sun hman mino khawm ka khawm si..2009 lawng si lai.. Saya Thawng Cin hman thusimnak ah a to..A Van hman a phun ciamco(hla a sak tinak)..Ma Teh tla Bible zohlo a siar..a hnglih bet lai…. Ka thi maw si..a cang thei lo..Sanhnihnak ka thleng maw si..a cang thei lo sinsin.. zaangti’n si pi lang?..Ziangti’n saw a si ke?…Ka um khaan tla mangbangza si..

Computer le cet thilri lawnglawng..Sinan thawngtlak ka bang…”54321″ “na hnaset maw si..ko tla thei lo”in hro..54321 le kei mah zianghman sainglo..Sinan ka zohawk ih ka tang ah cui’ nambat te cu a um ngaingai..AD 3009 ih thawngtlak nambat sipei cu…In rak ko tute cu nunau pahnih si..Immigration uniform thawn..ka zoh hai..Nge!!..Ma Teuh le Ngun Ngun pi..ka hnih san hai..an boot zim zumtak thawn pakhat nih ka taw ah pakhat nih  ka ngal ah in cuk..”Uh!!”khuinah bik dom ding ka thei lo..ka thin tla a heng..rualpi ciocio cutin tiawk cu..Ka met hai..An taang ah an hmin ben te ka hmu..Ma Teuh a bang nute
hmin cu Nu Phing..Ngun Ngun a bangmi nute hmin cu Nu Thling..

Si ee..AD 3009 si zo si..kei mah ka sual  si ko ding..An bang awk tuk ih thate’n ka zoh..luzim in ke zim tiang..an me tak..Sia cia bet ah me bet cu..ka tih. cu bet ah an taai ah meithal lawnglawng…Ai..si lo..meithal cu silo..ka zoh hliah..meithal lamlam..an taai ahkhat thepthep in an thlaimi cu “Wine” si..Cunah fang ah an pahnih cu langkhat veve an phorh ih an in..Lungkhat bak cu an one mouth men…Nu Phing nih”Ha!!..a pyin pam tiaw”…Nu Thling ih “Si..Suih(vak)nuam tawk ciah”…Ai..ai..ai..ka sual nak ding um lo rengreng…

*        *          *        *           *          *
“Hmel Tha Company”

Nu Phing le Nu Thling in thlah nak..Hmel Tha company cu Pa Tuan nih dinmi si pei maw ti’n ka ruat..AD3009 tiang Pa Tuan teha nung thei lai maw si..”Hmel Tha company”lut nak ah an check nasa…Pakhat pa an check caan ah, “Ti!!..Ti!!..Ti!!”..a awm ciam..Security pawl nih an kai..a taksa an dap..ziang hman an hmu lo… ”Bomb maw si na pai?” ”Bomb lamlam..Ka khua hmin lawng si Bomba” Security pa nih a hnakhaw ah a beng..

“Tha te’n sim” “Dokhar”..a el thotho..an check an check in an hmu cupa kedan ih tenmi thirhri te..Cupa cun a kedan a cat ih thirhrii thawn a ten misi..a kedan le vui arsi (Sin-Kyet tinak) rabar kedan..AD 3009 tiang cuvek kedan cat mi hruk tete..Zovek si pei ti’n ka zoh.. SUI ZA LIAN THANG (Zunphir)…Asshhhh!!.Hipa theutheu..AD 3009 tiang cang sual thotho ka ti…”Hmel Tha Company” sung ka thleng bak cu minung an tam tak..

Sinan..mino lawnglawng..A khaan pakhat sung ah in ter bet..ka lut..ka lau.. lau lo ngaihnak um lo.. lau ttul..lau tlak..SaYa Thaawng Cin..Hawaii thuam thawn a tomi ka hmu cuteh..a betbet ah keh le vorh ah fala thawn..Keh lam ah Suipi..vorh lam ah U Neihte.. (mi zakip thin phu duk tlak)..Ngai in..AD 3009 si zo sisi..Fala tla a biak ngam thlang ke cu maw..(pahnih rori cu a roh deuh) “Phaw Luai..hi pa hi a memory ziang si tha lo biknak” Saya Thawng Cin Cun Phaw Luai tipa a ko ih a sut..

Phaw Luai a timi pa cu ka zoh..AD 2009 ih ABC Stout Phaam tak pa Kabia Saya Nhgepi…Phaw Luai cu ka hnen a ra ih ka bek a dong..ziang si maw a lak..Computer sung ah a than..ziang le ziang si maw a tuah ciam. Saya Thaawng Cin hnen ahcun “Saya pa..hipa memory card cu duhdawtnak in a khat. Duhdawtnak ti ah a duhdawtnak cu fala pakhat hrawng lawng si” “Cuvek duhdawtnak fala pakhat hrang lawng timi cu a cang thei lo a si..a rem thei pei maw?”…”A besia tuk zo..a thin, a lung, a thluak, a thi, a sa, a zate’n a cawn thluh zo…a ngah lo men ding…a memory card hi 2GB cu sinan…Midang 512 KB pawl hman hivek an cang lo na’n… hipa hi cu samak si”… ”Cucu cuncun hlon tul sipei cu”..”Ai..Saya pa..duhdawtnak nei cu mi sunglawi sisi..hlon ding cu pamhmai um lo maw?” “Ka khan sung ih fala pawl kha i hmuh hnik aw” Saya Thaawng Cin khaan sungin fala rual an rak pawt…a hmaisabik ah Moe Hay Ko..ka lu ka thing..Aye Myat Thu..No..U Vinay..cuvek..Thet Mon Myint..Duh leuh..Atehnalung..Ve khanglang ah..”Aaaaa!!..a cang lo..hlon tul ko” ”Saya pa..na lang” a to sual ih ka sim.. a ningzak ah a hmai sen theh..(AD3009 tiang ningzak a nei lai si phot pei cu)..”Hlon zaang uh..Tu rori ah hlon uh” Micak pahnih an rak pawt.. (Micak ticu an mah te’n an tiawk mi) zuk awk paih tak Suh Suh (a hngawng ah computer a awrh bet) le Falam video veng laam thiam lo bik Boihte (a thup te te’n cu laam hmang) AD3009 ih an hmin cu Thuam cak le Ban Cak.. a mak ee.. hlo ding ah in hruai..Suh Suh nih kan uzk awk ta pei ti in in zuk pi ta.. Cu theh in kan baan in in hnuuk ih in hlon..eee heu!! an cak ngai ual….

*                     *            *                    *

Sual City

“Lungawi Sopar te’n na sual hmuahhmuah phorh ding ah kan lo sawm….Sual City”

In hlon ih ka thlengnak kyo-so-ba-ih an taarmi ca ka hmu ih ka mang a bang.. Korea ka thleng maw si..Silo..Souel si lo..Sual City si.. Thleng na cengceng ahcun zoh ciamco hnik kung.. ka hmu hmaisabik mi cu pakhat pa cowboy tak in rang a to.. a cak tuk ih a dung lei khu khi cu.. Falam ruah a sur theh ih Laizo va lam ih mero rak so vek si.. Ai.. hipa tla ka hmu dah.. ka hmu dah si lo.. ka rualpa rori si.. Tha Thawm Luai..

Khat lam a parh thehmi khat lam thlalang um lomi mitkherh pi thawn.. (a si rori ko.. a hna ah tla hmeh tumpi a nei..) AD2009 ih video sung cowboy pawl vek hridai cu a lu par her phah in.. ziang sipei a tuah tum.. ka zoh.. a hmai ah pakhat nute a tlaanmi ka hmu.. Tha Thawm Luai nih a hri a van sep.. a awk ngah.. a tlaan mi nute cu.. cunute cu lei ah a tluk.. a tluk ah cunu te taksa par khui ker khui kawm in si maw khaini dawngte a rak ril.. cu nute cu a  pawl theh na’n ka thei thiam thotho.. Vang Vang si.. Tha Thawm Luai nih “Be-Ya-male khamtung motor” ti phah in a rang par ah a cawi ih a hruai.. Ka hmu bet micu Biak Uk, Khaw Tin Luai le Emily.. Biak Uk nih Emily a ngair rero..

Khaw Tin Luai cu Biak Uk a thlun men si hmang… “Emily..ka lo duh ngaingai sokhaw..na zum lole ka rualpa sut aw”.. A aa ka ti ee..fala ngair ih na zum lole ka rualpa sut aw tivek.. a out ngah.. Emily cu Khaw Tin Luai a hei zoh.. “ai..ai…ai..in bum duh hlah..na rualpa nih a si lo ti’n a mit i sin..” Biak Uk cu meithal a lak ih a bek ah a kap awk.. a puul cih simei..meithal thawn kap awk tete.. Ngai te’n cun an thei thiamawk sualmi.. Khua Tin
Luai cu a mah te’n a um men hman ah second pakhat voi sawmthum lai a mah te’n a mit a thep ciami pi.. Cucu Emily nih a lo bum rero ti’n a mit a sin ah a ruat.. Biak Uk nih le Emily nih i duh lo bet ah ka rual tah rori nih tit-sa in phoh ti’n a tuar awk lo ih a that awk.. Sual City ri rori cu an sual ngai si hi…

*             *              *                   *

Kyaw-Nyia an taarmi pakhat ka hmu.. an Kyaw Nyia signboard hman tumtak.. ka hni thutthi.. AD3009 ih larbik an ti bet.. Ka hnih hi a suak sinsin. An phuaih hmin cu “Zu dawhhna”…Ha!..ha!,..ha! ka  hni men.. A Van..Pho Kyaw..Naw Nawl le Cung Nung..hi cu AD 2009 lai ih an hmin.. AD 3009 ah cun A Van khi Blue ti’n an ko (a hnar an oh ih an pek mi si ding…) Pho Kyaw khi High tin an ko..(a sang ruang ah si men ding)..Naw Nawl khi Red tin an ko..(a sual deuh ih pekmi an ti)..Cung Nung khi Black ti’n an ko..(a dum tuk ih si ding)..zu hmin lawnglawng.. Pho Kyaw le A Van khi cu hla an ding cu a hman ko nan Naw Nawl le Cung Nung khi ziang sipei an tuah ding ka ti..Music lam thiamnak pakhat hman le an nei ta lo..AD 3009 si ih an thiam tla cang thei men..

An show cu ka va zoh..ka thleng ah an sak zo.. Zam Zam tla a rak zoh ve..Hnapkhir maw a coih thei hlah ..a hnar kua tok phah in a zoh ve rero..A kiang nute nih “Himi thawn coih aw”a ti..Ai..cubang..a kiang nute nih a pek mi cu Gaw-Pia pi..ziangti’n si coih seh a ti.. Zu dawhhna pawl cu an hla larbik an siak.. “Na duhmi na rualpa na duhmi na rualpa Zu..Zu..Zu..”timi fang an saal caan ah zu dawhhna te pali cu an hni tak..”Zu” ti cu a cafang hman in an hna ngam thluahthlo..”Zu..Zu..Zu..a thluam maw…a kha maw tin sut aw hlah..Pekkhat in le a thaw..Pekhnih in le na cuai ding..Pekthum in le na tong thaw..Pekli in le nuam vuarvill Zu..Zu..zu..in cio uh” A Van nih rap a thua nasa..Zumlo pi’n Naw Nawl le Cung Nung tla an hei thiam tak..

Cuvek hla ka ngai ngam nawn loih ka suak..AD 3009 ih Sual City vun si ah e..Ka suak lam ah “Hni thei tawk hni” timi catar ka hmu ih cuvek cu a tha ding ti’n ka va zoh..A Sung ka lut hlan ihsin hnih awn ka thei cia..a ring tak.,.Nunau aw sibet..A Sung ka lut..Hni an rak zuam awk mi si.. “Zo si a ta ngam? “Ai..A Hniang si ual..”Tengto ah..kei mah famteh”..ai..Sui Tin Tlem. One..Two..Three..An thok..an hni..hni rori zo ringring zuamawk teh..An Mitthli., an khadi..an hnapti hmuah dok leh for theh ko in an hni..

An theh..zo ringsawn timi computer ah a lang.. a nehtu cu A Hniang..A Hniang hnih awn cu nazi pakhat ah peng sawmthum a ring ri rori..A zohtu pawl za an beng theh..Mangbangza thil A Hniang nih a tuah..ziang ti le meithal a lak ih Sui Tin Tlem a kap..a ngal si men. a neh tu nih a sung tu that si mei..”zo si na ta ngam lai? “A Hniang cu a au..ka zoh ngam nawn lo.. Sual City..Sual City..Mak pam..
*                  *                        *

Refugee Camp..AD 3009 ah tla hivek um lai si hi maw…Camp hmai ah Sui Kuk le Pi Sih ka hmu..Sui Kuk nih “tulai cu malaria ram a har deuh thlang si hi ti”"Malaria cozah nih an ko mal deuh thlang si ding”Malaria..Khuilam Malaria..AD 2009tiang Malaria cu natnak sinan..ka mangbang ih ka sut hai..”Tute nan tong mi kha Malaria maw Malaysia si? “Na aa tuk ah..Malaysia tivek ram hmin ah um maw si..”Thinsia hmel deuh Sui Kuk nih in hro..(A nih cu a mit pit tuk ih refugee an pek misi)..”lole American teh um maw?” Zangfahza ramsa duhnung lo pakhat vek in in zoh..”Kan’ timi tongfang cu na hman.. Sinan..American si lo..Sekan”Thluahthlo in hi ka mangbang..Sekan cu Ukte a nu tangka fir a phuangtu Tum Sang te khua si lo sawm..American ram le Malaysia cu khui lam ah an hlo.

The Day After Tommorow Film sung vek tii-khal ah an cang theh zo sipei maw..Sitak..AD 3009 sisi maw..ke in sunvu ka vaknak ah ka bang tuk thlang..Bus cawlnak hmun ka sut hai..Pi Sih nih (anih hi a voihbawm tumtuk an ti ih refugee an pek mi)..”tusan ah hivek mi aa tla um lai maw si..Bus na timi cu pyah-taih lawng ah a um…Micu Vanzam thawn vak vun siah” ”khivek mi aa biak duh hlah..feh kung”..Khipi..Sui Kuk cu a thinsia deuh rengreng..Sual City um an si ve si…

*                 *                        *

Lamzin tluan  ka zoh phah vingvo..Vanzam to le ka thiam lo ih ke in choi tul..”Raak thei tawk rak KTV”tivek..”A ut ut thaw BBQ”tivek..”Zongsang thei night club” tipawl tampi ka hmu..Yukshin zung tla ka hmu..ka zoh men ding ee..an taar mi film cu “samtok milian pa” timi..Yukshin zung hmin le “Na Pi Taw”..Mak roh…Journal ka lei..aa..la..”Samtok milian pa”cu Oscar 8 rori si ual a ngah..Saw Hlei Hniang tla “Ka Ri Dah”timi in Oscar a ngah..Saw Hlei Hnian cu kan Maw Mawi te..”Hnakruh 103 nak” timi academy a ngah tu mintapa Aa Lian Thang cu kan Henry te..”Huat Suak” timi film in a lar thok mi mintami Sabek cu kan Rabek te..Reipi a cawl zotu mintami(academy pathum ngah dah) Bawi Tha Phing cu tunai te ah “Kheng Sung Sa”timi film ah a tel sal an ti..Bawi Tha Phing cu zo lamlam ka tiih ka rualnu No No..Hatah film larbik cu “Mr.Bong”timi..Mintapa hmin cu Bongbahawr..Tate pi..”Mr.Bong”cu Sekan le Malaria ah a lar tuk ih a lemcang hman zuam awk nak an nei theu an ti..

Voikhat cu a mah Bongbahawr(Tate)rori a va zaum ve ih pahnihnak lawng a ngah ti si..A lar ngah fuh sokhoih..Kim Hnu Rit timi action mintapa tla haatah lam ah ka thawn thlang ding a ti..Kim Hnu Rit cu Zamte(Hrin Lian Zam) Kim Hnu Rit timi a hmin cu an rualpi pawl an kim hnu le a ri ringring ih an pekmi si..A larbiknak film cu “Gangster Sawhthu”
timi si…Um!!!!!…AD 3009…

Famkim Siarbet…

AD 3009 – Cung Ngai

AD 3009 A Peh

“Sual na tuah le na thin a nuam ding..” “Thinlung tak in sual aw” “Nikhat sual voikhat tal na tuah lo ahcun mi famkim lo nasi..” Sual City laan-sung ah cuvek sualsawm nak ca tamtak an tar..”Ding!!”meithal awn ka thei..Meithal awnnak ah mikip an pan..ka feh ve..anmah nih an ti daan sile Sual City ih ralkap nih mi an komi si an ti..An ralkap timi cu Rome thuam thawn..tih nung um lo tak..a betbet ah AD 2009 lai ih sumdawng te pahnih, Van Nei Sum le Aa Bawi an si cuteh..ka tih hai lo eh…”Sual City ah sual lo um maw?”..

Van Nei Sum nih ring tak in a au..Sa-hluk tia te sinan a au ring pam…”um” Nunau pakhat a ra pawt..eee..Tavi..”zo?” “Kan pa”" A sual lo nak sim” “Zaan le it men”…Zaan cu it daan si ko cuteh..        “rak hruai aw..”Tavi cu an pa bop sam in a dir ih ralkap pawl hnen ah a ap..Tavi ih pasal timi cu ka zoh..Cei seh..A zei lo tuk nak hme..Cung Nawl Thaawng..AD 3009 ahcun zeitlak na si..”zo si um lai?”"Hi pa”An rak hruai..ka zoh..Paing Paing.. “A sual lo nak sim” “Thakpherh lawnglawng a kheuh awk..a sual lo tuk” ” si ngai..” “sile..tuni cu pahnih in tawk seh” Van Nei Sum cu meithal a phorh..Thlik-Thlok meithal pi..

Paing Paing cu a tih tuknak ah a voih pawt rori..Pe hang rim thu tak bet lai..”Thlik Thlok!!” khah..meithal a load zo..”Ding!!” a kap..Paing Paing cu a kiang..a kaing ngah bet..Meithal rori kian ngah cu dawi malte thiam si na-hlam..”Ai..na kian tiaw..Ka meithal hi hawifung thawn tuahmi saili le kahpoh men ah maw na ruat?”Van Nei Sum cu a thinheng tuk..Meithal a thleng..G3 a lak..a kaap..”Ta..ret..ret..ret!!!”..Paing Paing cu dawi tampi thiam lo si ding..a kian man nawn lo..G3 thawn kap tinana cu a ong theh..Lyly nih khohrik kan nei lo thawn a remcang tuk a ti’h a keng…a va ong nasa zik ve aw….Cung Nawl Thawng caan..A kaaptu ding cu Aa Bawi..Aa Bawi tla thlikthlok pi thawn…”Thlik-Thlok!!” khah..a load zo..a load zo..”Ding!!” a kaap..Van in vate pakhat a rak tlak…

“Thianaa..hmui ding pam tiaw” a meithal khu sem phah in a rual Van Nei Sum a sut..Aa Bawi kha tute tlunvan a kaap misi..Cung Nawl Thawng cu a mah kaap ah a ruat ih a tluk..a thi ah a ruat awk..”Hey..Hey..Kaap hman ka lo kaap hrih lo pi..tho..tho..” ”aw..si maw?..ka thi zo ah si ka ruat”..”Thlik-Thlok!!”Da..den..a load lala zo..”Ding!!” a kaap..Cung Nawl Thawng cu van a zoh..tute vek vate a rak tlak lala pei maw ti’n..”Hey..Hey..ka lo kaap that zo si..Thi thlang aw”..”Aw..sorry maw”..Cung Nawl Thawng cu a cal pa dar ong pi thawn a tluk..na’n.. a lu a rak tung saal ih..”ka thi ngai ko tiaw?”..”na thi ko cuh aah”..Culawng in a thi lan ngaingai ta..Ai..ha!!..AD 3009 ih Sual City um pawl an sual tuk ih ka tah suak…

*                           *                   *

Lamzin ah “Zu dawhhna” phuaih pawl an laam nasa..Jingle bell hla sak phah in..Lamzin par rori ah an laam..An Suahkeh ihsin ningzak timi a pian pi lo sipei maw thei hlah..Pyo Kyaw hi besia bik..An mah kawh daan ah High…Electric ban thuam heel in laam nasa..Hipa hi cu AD 2009 khal ah a saang thiangthiang men..A aa tliahtliah thei tukk..thluak nei mumal lo..Aat thang in thang menmi..

Sentlung pawng khik ter ta sehla a fim deuh men ding..Tutla zoh uh la..a ri tak..cubet ah ka limit a kim hrih lo a ti..tangka le a nei nawn lo..farah cu a ta si ve ko..Electric ban a heel nasa..ri deuh seh a ti si pei cu..a ri sin ngai..a ri daan hman ah a feh thei ceu..A kiang pawl a kuah hai..A kuah ngah mi cu a mangbang tak..a kuah baan lo ih..Ziang ah a kuah ban rero ding ih,electric ban a kuah rero mi cu..”Pu…saang ual..Keimah le Keimah hi tawk ah ka ruat aw na’n..hei ti kha..nang..saaang sawn ha..hei ti kha..i lan riai..hei ti kha..Pu..Jingle bell lala kem?..hei ti kha”..a biak nasa..A tong le tong memen lo..Khuilam ta si pei maw”hei ti kha”cu a telh ringring…”Pu..tong ve hmen..hei ti kha..”Khi..si ko cuh..Sentlung pawng ka khik ter nak san cu..Electric ban rori tong ter..Nu ih duhlo Pa ih huat tlak..Tenglam siko..AD 3009 ih Tenglam..

*                    *                         *
Hmunkhat ka thleng ah pakhat pa rabar thawn an sai ka hmu..Ai..sai a tuar tu pa cu Za Lian ang..Matupi pa te..lawngfang kheh lo fangfang in ban ah an thlai..Laawngfangkheh zikzik timi cu zohmawi lonak te lawng an khuh tinak..(Ngaite’n cu lawngfangkheh in si ko na’n cangantu nih a mitthlam ah a hmu/a zoh ngam loih a khuh menmi si)..Sile..ziang ah rabar thawn an sai..kan sut hnik pei cu..ka sut zo..Cupa cu Falam tong a thiam taktak lo ruang ah an ti..(AD 2009 lai ah cu a thiam tak na’n)A dang cu a thiam ko..

A dang thiam lo mi tla ngai thiam thei si ko..Sinan “ka lo thuphan” timi tongfang cu ngaithiam thei lo rori.. “ka lo thuphan”timi cu ziang tinak si..kei tla ka thei velo..Ka sut lala hai..Zianghman thu pipa si lo..har tuk khal a si lo..”ka lo bum”tinak men..a tawtuk tuk..sai tlak ko..Sinan thih hlanlo sai tuar cu a har pam ding..Ka Zangfah ve ih a thi ol deuh pang ah ti’n voikhat ka sai ve ta..A vei te ah ka ngah..A vei te ticu khimi a veite a si lo..Ziang an ti sita..Ka hnglih cu aa. Ee!!..ka thei saal zo..a laipawng..A veite ka timi cu khimi a vei te ka timi si lo..A lai pawng tinak..Sual City ih sual tla in sawn zik si lo sawm…

*                   *                       *                 *

Fala le tlangval te pahnih ka tong hai..A Cer le Se Se. AD 3009 ah cu an duhawk sipei cu…Se Se nih a hnam tuk..A Cer nih a duh lo..a el..Se Se nih cu voikhat te lawng..a diang fangfang te lawng..ka lo hnam le hnam lo hman na thei man lo ding..Thli ve te men..Pu cuk ti’n hman a awn man lo ding ti’n a khabeh thiam tawk a seep nasa..A khabeh sepp a tha lo maw..Ziang ah si maw cu theih hlah..A Cer nih cu a duh lo..A duh lo riai..Tlangval tha,mai’ fala hnam thei lo cu a na pam..Phiang…Thinheng tlak..Ningna tlak..     ”Cung Bik hmauh na hnam siang ko ual”..A Cer cu Cung Bik thawn tla an duhawk dah..

Cung Bik le Se Se cu an kom awk..Cutik ah Cung Bik nih A Cer a hnam mi a rak sim dah..Tu a mah nih a hnam ngah lo tikah a phuang..A Cer cu a hmakhir hik sak tuar vek..A naa ve si…A phiang ve rori..Thingheng ve tlak..Ningna ve tlak..Mualphho sisi..A Cer cu a kiang ih Samurai nam a lak ih Se Se bak a sat..ka zoh ngam lo..ka mit ka sing..ka zoh saal ahcun Se Se cu belcong tete ah a cang theh zo…Nunau thinheng cu tih nung ve si..Ka tong lala..Tucu nupa te..AD 2009 laiih FBCY Summer Camp voi hleihnih kai tuk hnarkawng nu Te Te le hnar tum pa Biakte..Voih hleihnih an kai ko na’n Sual City ah ka tong hai thotho..”Te dawt..in duh maw?”" Cekmen..”(Cuvek men tinak si ding)..” Cek lo ee..thungai si ka lo sut..”"Duh ih duh lawn..duh hlah sehla hivek har tuar rero paih ah maw na ruat”..Biakte cu a hni tak..”Ka thi le na tap kem?”.. “Phuatpho rero..”"Sim ta aw.”..

Mipa ih a hnoh awkter tak…”Tah lawn ee..ka thiam lo hman ah tah thiam ka hlang kei ka lo tah ding”…”Te dawt..kei cu na vun pawl sawng tiang..na tuak pawl par tiang ka lo duh ringring ding..”..Mi aa pa..”Nang cu Zu tampi in aw..Kuak tampi fawp aw..Cule na vun tla a sawng lo dign..na tuak khal a par lo ding..”..A thinlung sung te’n cu “cule tuante’n na thi ding a ti bet..Cawh seh..”Ka thi bang sehla pasal dang na nei kem?” lala dah..” Kan ruat copcop leh pei cu”..”Ka hnipuan teh na pasal thar na hruh ter kem?..”Zante nih na hnipuan a tawk dign ah maw na ruat?”A rim te ka thei zo..

Mi aa tong cun khua a to ngaingai..Biakte cu an nu thungai tuk ih zu tampi a va in..Tuak par lo ding le vun sawng lo dignah..na’n..full tuk in a in sual..a luak..a luak nasa..a luak nasa tuk..Cuti’n a luak nasatuk ih Biakte cu a dangfir a luak ngah  cih pang ih a thi..Dangfir luak ngah cih tiangtiang in teh..An nu Te dawt cu a hnisiamsi..hni suamso in Zante thawn an khor awk nasa..Sual City..Mak tara in an sual sisi maw…
*                          *                                 *

Mi zakip ziang ah bualrawn lam ah an tlan ciam sipei..Thu ka duh ve ih ka thlun hai..Kiangkap ih an tong ka thei phah micu Sual City president a ra ding an ti….Sual city president cu ka hmu hiar ve tak..a khua pawl hman hitluk an sual ahcun a nih rori ziangtluk misual sipei maw..Sualnak rori mi uk cu..President pa a ra zo..a hmel a lang hrih lo..dunglam zawng cu a saih(stal)tak..Emo sam pung thawn si..Khah..pulpit par a kai thlang..1…2…3…a..la..a hmai um lo aih..lu a nei..taksa ruangpum tla a nei..hmai a nei lo..”Sual sunglawi seh” ti’n mipi pawl nih pulpit par a ki vete’n voithum an au..upat nak an pek maw theih hlah..President pa cu kuak a vun pak ta..

Hmai nei lo pi’n ziangtin kuak cu a pak thei ding ti’n nan ruat cio men ding..Kei tla ka mangbang..a kuak khu hman A-te-pung tet si a suah..a thiam daan cu..”tuni ka rak suaknak san cu Sual City khualipi ah misual lo tak pakhat a um an ti ruang ah a si..Cupa cu ziangtin si kan hrem ding..ko hnik uh”..Mipi hrek khat cu an thinphang..Anmah tla an si pang ah ti’n..”Sui Aye Thang” ziang ah kei mah lamlam..”That auh”..”That mei auh”…Mipi pawl an au celcel..Ralkap pawl nih in rak hruai..President hmai ah in thlah..President pa nih in hnihsan..Hmai neilo na’n in hnihsan ti’n keimah te’n ka ruat awk men..

Hmaisa ih Phaw Luai(Nhge Pi) vek thotho ka bek a ong ih memory card te a lak..(AD 3009 cu memory card thawn nungmi si hmang)..Computer thawn ziang le ziang si maw an tuah lala..”Aa..ce..le..ma..khei!!”..President pa cu a lau..cule mipi lam hoi in..”Hipa hi a sual lo ti’n kan thei sual misi..Sual City ah hipa tluk misual an um lo ding..A aa khal an um lo ding..A am khal an um lo ding..mi hmukhmak khal an um zik lo..Ziang ah tile hipa cu a thin, a lung, a thluak, a thi, a sa, a zate’n fala pakhat hrang lawng ah duhduawtnak a nei, hihi sual tumpi a si..AD 3009 ah cun..Sual City ah hitluk sual kan duh lo..Pengding a tual..Hlon a tul.Lole Sual City khualipi a siatsuah pang ding..”HLON MEI AUH!!!”

*           *               *           *
A thimtuk..zianghman rori ka hmu thei lo..Ka thei awk micu kei hi a saang taknak ihsin ka tlak timi si..A tang ka ve thleng har ve..Thli par ah ka um rero lai..Sual City ihsin in hlon hnu si..Sual City cu tlangsang pi par ah a ummi si pei maw? Ka tlaknak a rei tuk zo..ziang ah? Ai..tawpit lo kua a si pang ah cun..a si pang le..kei mah hi hi..A si lo..a si lo..Satan ka si lo..Beh!!..ka si lo cuh..ei zumnak, ruahsannak,duhdawtnak thawn nungmi ka si..                     *                     *                 *
A THOKNAK

“Ayete”ka baan in i thing..ka thang..”Khawm kan theh”..Khui si..khui si..Calendar..A si ko..2009,may29..Hui.ha!!…thawpi ka suah..Mangsia si lo sawm..”Kan feh thleng pei cu”..Tlung in sawmtu cu ka thin, ka lung, ka thluak, ka ti, ka sa, a zate’n ka duhmi nute Ma Cer..

*             *                       *
A NETNAK

AD3009..timi cu Duhdawtnak in ka lo capoh hai misi..thingheng siar lo..Lo ih..Nan thinheng tlak a rak um pang ahcun “Ngai riamnak ah kan rualpi pawl thu ngan hnik aw”in tituk A-soe-taw(a tiawk a mah e’n)Pho Kyaw par ah nan thinheng thei..Sile..AD 3009 ih telmi rualpi zate’n par ah lungawi nak tumpi thawn…Hminsin: Nulepa pawl,hih nunthuleng cu capohnak nunthuleng a siih nan fale hmin a telmi pawl kha thungai a si lo ruang ah nan rak kkawk hram lo pei..

Cung Ngai…

Kan Pahnih – Mai Bingbi Par

Kan Pahnih

Mai Bingbi Par

Kan Pahnih I
A tu tiang ka ruat thei lo, ka ruat thei hrih lo. Ziang ruangah? Zo ruang ah? Ti ih puh ding khal ka thei lo. Keimah vek mitampi an um ve thei men. Cumi pawl lakah ziang ruangah ti a theitu khal an um ding, a thei lotu tla an um ve ko ding. Ziang ruangah ti a theitu pawl hrang ahcun a tuar a nuam deuh ding ka zum, ziang ruangah ti a thei lotu hrang ahcun a tuar a har deuh ti in ka ruat, ka ruahnak a dik tla a si thei.

Zo sawn si a mawh ih zo sawn a dik ti tla ka thei lo, pakhat a dik asile a dang pakhat sawn cu a mawh si ko ding. Ka mawh maw mawh lo ti ka thei aw lo, nang khal na thei aw ve lo tla a si thei, asile keimah mawh maw a si ding? Ka mawh maw si? Ka mawh asile cu ka tuar ding hrimhrim a siko. Asinain a mawh lomi nang tla na tuarve ko asilo maw?

Ka lo hua lo, nangtla i hua ta lo a si ko lo maw, nuam te te in hua aw vingvo a theih maw?, ti ka thei lo. Nuam tete in duhnak a karh vingvo ti cu ka thei fiang. Nuam tete in hngilh aw vingvo a theih pang maw? Kei cu nuamte ten ka lo tul vingvo ih ka lo hlam vingvo. Duh awter ka thiamzet hmang tiah ka ruat aw, duhlo vek ih um awter ka thiam lo tuk si ka rak thei aw dah lo.

Minung cu a thih le a ratnak leivut ah a kir saal ti cu nang khal in na cohlang ve ko lo maw?, ka thinlung cu a thi ih a ratnak nangmah ah a kir sal. Na cohlang lo asile a vakvaimi colhnak a nei lo mi mithi thlarau bangin a tawivak rero ding.

Kan netabik zaan kha ruat saal hnik aw, siang awzet in maw si kan rak then awk. Kei cu ka lo rak siang lo tuk sokhaw, nang tla i siang ve lo ruangah si ko lo maw zoh tla i zoh lo kha. Zawltling le Nganbawm, Romeo le Juliet ziang ruangah an nun lai ah an co aw lo, an nu le an pa ruangah asi kha. Theihpi tlak in an rak duh aw. Thuanthu in ngai a nuam, hla ih phuah ah a mawi zet. Atu le tu ngai leuhleuh, sak leuhleuh kan duh ciomi an si. Nang le kei, zoruangah si kan hlat aw, nu le pa in le in kham lo, t’ongkam in in kham lo. Thih ngam in kan duh aw lo maw a si ding, t’emtawntu kan nei maw si. Kai aw in feh tlang asilole ding tlang sehla kan hlat aw lo ding. I hlanmi na kut cu ka hrangah a tawk, a famkim, I duhnak cun khoi thlen tiang khal i hruai thei ding ti ka thei. Amah lawng asi ringringmi na hrangah kei cu na thazaang zate, na ruahsannak zate ka si ding ti khal zumnak ka nei ko. Pakhat lawng a simi nangmah hnakin pawlkom pakhat asimi innsungsang ihsin ka suak thei lomi hi ziang ruangah a si pei ti ka thei ve lo.

A lo thlun ngam lotu na taan ta cu,“Ka mawh lo,” na ti aw ko ding. Huataw lo rori ih kan duhnak kan thlun aw veve lomi cu ka mawh tiah ruat a theih ko lo maw si. Duh aw cing ih thinnat awter hi duhhlan ruangah asi pei maw? Thlihran ruangah asi pei maw? Lungruh ruangah asi pei maw? Maw? Maw? Maw? tiih ruat khal ka ngam lo, ziang ruangah a si khal le kan tuarnatnak cu a reh cuang lo ding pi. Duhtu paziat khal va tong bet sehla tla nang na si nawn lo ding. Ka hrangah cu nangmah lawng hi nangmah na si ih nangmah ai a rol theitu cu nangmah lawng na si. Lunglen tuar khal a har tuk ko, zuun tuar tla a har tuk ko, nangmah ruangih ka tuarmi pohpoh cu a mawi thluh sokhaw, ka hrangah.

Na um lai vek thotho in fur, thlatang , t’haal tiin a her rero ko. Theipi tla a duh zettu nangmah na um lo nain a tikcu ah a rah lai ko. Faizawng khal kan  um tlang dah lonak hmun, atu ih keimah te lawng ka umnak ah an par t’heu lai. Fiakfairok tla riahsiazet in hla hlun a sak t’heu lai. Asiko nain ka lo sim ding na um lo hnu ahcun a satnak hmunah a satuk ih ruah a tamnak hmunah ruah a tam tuk, a tuanmi caan pawl an tuan tuk ih a tlai mi caan pawl cu an tlai tuk. Cuvek dinhmun pawl ka ruah caan ahcun ka taangta hi ka dik tiah ka ruat aw asinan zianghman ka tuah thei lo caan ah cu ka mawh tiah ka tuat aw phah t’heu. Nang teh hma thawn a khatmi hmun, le keimah i taansan hi na dik ko tiah na rua aw phah maw? Asilole na thazaang in na khopkham zet, na khopkham zet ti cu a tum tuk, na pekmi na thazaang cekci ih man hman na ngah saal lonak hmun, a lak ih ruahnak pawl an thih thluhnak hmun ihsin siang lomi tampi taan in na feh suak thei hi “Ka mawh lo,” na ti aw ko lo maw.

Ti le tlang bik t’heu hi maw si in hlatawter biktu hi! Kanmah vekih duh aw cing le siang aw lo cing ih a t’hen awtu paziat an um. Duhdawtnak silo in santiluan ih t’ulnak ruangah a co awtu teh paziat an um. Duhdawtnak ruangah silo in Ruangah? Ruangah? Timi ih rah suak hi pangt’ha a si thei pei maw? A t’hing a caar ruang ih taansanmi si cu ningzakza a si ko ding ee, duhdawtnak in zianghman a kai taang thei lotu kei khal ka ning a zak ko. Ka neihsun duhdawtnak hi taansan mi damtertu a si thei lo hmanah hnemtheitu, umhar phentu tal a si thei ko ding. Kei ka hrang ahcun feh betnak ding hmun ka neinawn lo ih kirsalnak ding hmun khal ka nei lo curuangah mi vansia ngaingai tiih kawh ka theih, nang cu kirsalnak ding na nei, a lo hmuaktu ding keimah khal ka um, lungawi sopar ten kan lo hmuak tiih a lo hngak ringringtu khal a um. Feh betnak ding hmun khal na nei, curuangah mivantha tiah kawh na theih.”Avan a siami inteek le a van a thami mikhual,” kan thulu rengreng in a co aw thei ding kan si lo hmang.

Kei cun remcan lonak tampi lak ihsin ka lo duh, atu ah nang cu na remcang ruangah a lo duhtu tla na tong zo ko ding, kei cu nangmah ka lo duh rero lai ruangah ka remcang thei lo. Nang cu thlithar, nitleu thar, kiangkap thar…a thar, a thar tampi lakah i duhdawtnak hlun kilkhawi a har na ti zet ko ding, ka hrang ahcun athar hmuh ding a um lo nain nangmah ka lo duhnak hi athar vingvo.

Ka ruat thei lo, puh ding khal ka thei lo, ti le tlang khal an si cuang lo ding in hlat aw tertu hi! Zaingruangbik ah a si pei!, ka theimi cu san tiluan in duhdawtnak a zomtai ih a hmuhsuam, cule nang cu na um thei lo ih kei cu ka feh thei lo.

…..cutin kan pahnih cu…

Kan Pahnih II

A thoknak

Tuni cu kan khawpawh in a mithmai tha zohman kan um lo, thin nuam lo mithmai, ningt’ih thinphaang mithmai hlir kan puu theh. Kan khawsung ah hih thu a luhpi tu cu khaw sung ah um lo in, khaw taw Lo ah amah lawng um in zingtin te’n khaw sung biak inn ih thlacam phah ah thawhhlam a ra hawl ringring tu Cruise a si. Khua vaang hlan ihsin biakinn a thlen ve te’n zing dang vek in thla hman cam ta lo in biak inn kiang ih pastor pa a t’hang ih hih thu cu a sim. Cuti’n inn khat hnu inn khat kan khaw taw ih tiva kiang hmun rawn ahcun nisuah thawn kan thleng tlaang. Tu cu anmah le inn cio ah le an hnatuan cio ah an feh thluh saal zo ih tuanvo nei pawl lawng kan taang. Khawbawi pa cu lungto tumpi par ah to in a kut hnih in a khuk a dom, a zaang a ding ih a t’aang pauh emem in a to. A fiakzet mi a mit cu thu ruatzet vek in a sur ter ih kanmah lam cu in run zoh rero, ziang khal kan cuu-kha ngam lo na’n zoh men hman in zianghman a ruat lo ti cu kan thei thluh cio mi a si. Pastor pa tuanvo a theh in kan khua mino pawl cu keimah ih hoha nak in kan tuan dingmi cu theh ko kan tuan zaangzaang, cu theh in thinlung baang zet le ke kaar ritzet in khawsung cu kan pan hai. Cutin zokhal be aw lo te’n khaw sung cu kan thleng, biak inn hmai kan thlen ah pastor pa cu ka kehlam liang fek zet in i kaai ih “kha!! A cang thei bik mi result hawl suaktu ding ah ka lo rinsan ding maw” i ti ih ‘Revd Francis ih umnak inn’ timi sign-board fate a taar awnak inn sung ahcun in lut san. Khuabawi pa khal cu an inn pialnak zin kan thlen ah thangzet in voi hnih a khuh aw ter ih, “nan zate’n ka tong i ngai uh” tinak a si ti a theitu kan zate’n kan ding ih amah cu kan zoh, cucun voikhat a khuh aw ter bet ih a cil a haak si hmang reipi a khuh bet ngaingai ciamco hnu ah a hmai sen rermrem pi thawn kan zate huap in in zoh ta ih, Hih thu hi ka thu lo in kiangkap khua pawl ah zohman in nan than thei lo. Steven! Nang kha blogger vekvek thuthang ngantu vekvek in na um awter ih na than citcet ahcun na cei ding! Nan zate’n ralring uh” ti ah a duh tawk te’n a tong thluh ve te’n zohman zoh lo in a inn zin ah in pial san, a ti aw ter maw? A thungai maw cu thei hlah, a khuh phah vingvo. Inn ka thlen ve te’n ziang hman tuah lo in computer hmai ah ka to, ka angki zaal sung ih ta cu ka phorh, atu ah ka zoh pei maw ti ka ruat, reipi ka ruat hnu ah zaan siim hnu ah zoh leh ding in ka ruatcat ih zinglam sung hmuahhmuah ka phurmi thawpi cu ka suah.

*          *

“Tu tiang ka theifiang lo, tii le tlaang bik hi maw si kan hlat awnak bik cu.. a cang thei ko ee., peng a tam le a hla sinsin si. Zo si a awloksong mi thinlung cu a hngak cawk ding. Duh awk timi cu um tlaang duh ruang ah a si lo maw ti ih thu a suhmi tuni tiang fiang te’n ka thei lo, nangmah sawn in tha te’n i ruat sak saal thei pei maw? Nang cun kan um tlaang thei lo ruang ah i duh nawn lo a si thei, kei cu ka lo duh ruang ah kan um tlaang lomi khal hi a poi ka ti lo. Nangmah lo duh phah ih nung hi a nuam ka ti. Duh awk timi cu um tlaang duh ruang ah na ti a si le ziangruangah i tansan. Hitawk hmun ih um ding ah nang cu thuhla fek na nei. Nangmah lo duh hi ka nuam aw ruang ah ka lo duh rero khal a si lo. Thin naa thluahthlo phah in si ka lo duh. Nangmah ruang ih a tuar ding hrimhrim ka si ti ah ka ruat aw ko na’n ka tuarnak hi i theithiam sak maw ti cu theih ka duh ko. Ziangruangah ka lo thlun lo ve te’n duh nawn lo ding ah i ruat. Vankau tlaang ihsin na hmin au in ka lo ngai tuk ka ti lai ah ka kiang ah Mechell a um….”

Mechell!! Mechell! Ka thei dahmi hmin a si maw ti ka ruat. Ka thei dahmi hmin cu a si lo, zo a si ti thei sehla anih hi zo a si ti thei a ol deuh ding ti ka zum. Kan khua nunau pawl ih hmin thawn cu a dang aw nasa. Kan khua ah Michell timi a um lo lawlaw ti ka theinak cu kan khaw sung mino hmuahhmuah ih hmin le cazin cu keimah hnen ah a um. A san san in khua mino hotu hnen ih um ringringmi cazin a si. Silen, Michell cu hngilh hrih sehla, Vankau tlaang! Vankau tlaang a umnak ka thei le cu a ratnak thei a ol thlang ding. Vankau tlaang cu hramlak tlaang sangpi a si pei maw? Asile teh ziangruangah cumi tlaang par ahcu an kaai a si pei. (ka lo ngai tuk ti ih au men ding ahcun a si lo ding) Khui ram ih ummi tlaang a si pei. Leitlun ram zuk ah ka hawl, ka hmu lo maw..a um lo si pei? Google ah ka hawl – VK tlaang: a mawizet ih a hninghno zet mi tlaang, meikhu le tikhu in kumkhat sung a zeel ringringmi tlaang ti hlei lo a thuhla a um lo. A umnak hmun cu atui’ ka umnak ih nitlaknak lam ah ti lawng a fiang. Kan khua ih nitlaknak lam ram pawl cu tlawng ka va kaainak hmun le ram an si ruangah ka thleng dah lonak a um lo ti a theih. Vankau tlaang cu ka thei dah ngelcel lo. Cun nitlaknak lam mi a si le cu Michell ti cu nitlaknak lam pawl ih hmin a si lo, annih ih hmin cu Lily par, Rose par, Cherry ti’n pangpar hmin lawng an pek awk. Ka hmusuak thlang ding hmang ka ti le a hla sinsin.

“Nang cun kan um tlaang lo ruang ah i duh nawn lo a si thei” ti ah a ca sung ah a tel ih tlangval ruang ah cu a si ko ding ti ah ruah a theih. Tansan, thlun lo, thin naa, ka lo ngai timi cafang pawl cun duhmi thawn an then aw ti cu a langfiang ter. An tansan a si ding, anih khal in a thlun duh lo a bang. Ziangah si pei an tansan ti ka ruat ih tikap vunnel par ih mithmai te cu atu rori ka hmai ih um vek in ka mitthlam ah a cuang saal. Duhnungza te a si. A sam a sau ta maw? A sam, a sam a sau tuk lo…. A hmai hrek cu vunnel ah a ben aw ih a sam in a biang hrek cu a khuh, a sam cu a liang can hrawng a si. A luu ka vun dingter ih a vorhlam biang ih vunnel pawl ka hnawt, a biang te cu a neem nasa. A hmur tla cu rose pangpar mum te vek a si. A cal cu kau tuk lo, bii tuk lo a tawkfang te a si, a kha-be cu tanglam ah malte a va sau ih a hlum. A hnar khal cu a mit le mit karlak in a hmur tlun tiang rem te’n a to. A hmel fiang te’n ka hmu ve te’n ka thei dahmi a si ti ka thei, khui tawk ah ka hmu dah ti ka ruat, ka hmu dah ti ih ka ruatmi a si saal lo. Lemcang (actress) hminthangzet pakhat thawn an zon awmi a si. Ziangruangah hitluk ih a mawimi, duh a nungmi cu a theitu zohman um lonak hmun ah a rak thleng thei. Cruise nih a hmu hmaisabik ih zingpit te ah a rak thleng maw zaan ah a rak thleng zo teh a si pei maw. A taksa um daan zohnak ahcun a rei cu a rei hrih lo ding. Tiva kiangkap ah keneh ihsin thok ziang neh hman kan hmu fawn lo, kan hmu lo tla a si lo, a um lo. Van ihsin a tlak teh si pei maw? Van ihsin tlakmi si sehla cu a tlaknak kiangkap a thuk deuh ding, tu cu cutin le a si fawn lo. Kan hmu lomi neh pakhat khat a um pang khal a cang thei lo, palik um lonak kan khua ih mino pawl cu khua hrekkhat ih palik thawn thim ding hman um lo in a zir thami lawnglawng kan si. Dai te’n um a hmangmi, buainak a tong dah lomi khuapi pawl lak ah hih thuhla cu mino hotu ih liang par ah a tlak thlang. Cuti’n cumi nunau nu te hnen ihsin kan ngahmi memory stick pakhat te cun “zo a si, ziangruangah hitawk ah a thleng, a that awkmi maw an thatmi a si,” ti pawl cu ka hawl rero thlang. Ka hawl suak thei lo khalle a poinak a um lo ti ka thei ko na’n keimah rori in a theih ka duh rengreng. A memory stick sung ahcun zianghman a um lo, virus tawkfang le canganmi malte lawng a um. Cumi ca siar phah in ka ruat thei tawk cu ka ruat ve rero. A ca ka siar phah ah keimah le keimah ziangruangah ka siar ti thei aw nawn lo in a casiartu ah ka cang rero ih ralring awzet in ka siar.

“Hmuhmi pohpoh cu duhmi hmel an cuang theh zo! Theihmi pohpoh cu duhmi aw an bang thluh zo! Ka lo ngai tuk ee! Nunnem rak tlung aw.. ti ah Zunphir ih hla au rero khal ah a thahnem nawn lo”

Rak tlung aw a ti ih khui si pei a feh, an feh tlaang thei lo a si ding. Rak tlung aw ti khal ih a thahnem nawn lo ti cu a tlangval pa a si lo le a pasal khal a si thei, aa..!! pasal cu a si lo ding. An um tlaang thei lo ruang ih a tuarnak pawl si a ngan ih. A milai pa ti ah ka ti men ding, a kir saal thei lo ti a si fawn ih a milai pa cu a thi teh a si pei maw. Zunphir ih hla a ti ih, Zunphir teh hlasaktu maw, hla phuahtu a si pei. Zunphir ti teh khui ram lam ih hmin a si pei?

A ruang pumpuluk ah ziang hma hman a um lo ih a that awk maw an that kan ti ding. Kan khaw sung ah ziangti’n a thleng thei. Kan khua luhnak ih CCTV kha kan zoh saal theh zo. Tiva tluan khal kan zohfel thluh zo. Zianghman zumhlelh ding a um lo. Kan khaw sung ah mi lut/ mi suak zianghman a um lo lawlaw. Ziangti’n a thi ti hnak hman in ziangti’n a ra thleng ti hi mangbangza ngaingai sawn a si. Mi ih thatmi cu a si lo ti ah Nicolas in a ti, Nicolas in cuti’n a ti hnuhnu ahcun kannih in cuti’n a si ding, khati’n a si ding ti ding a um lo.

“A thing a rop an ti celcel mi kan khua ih na um sung te umhar a lo pheen ter ding cu tuanvo pakhat men ah ka rak ruat pang, a ngai ahcun keimah kum reipi harzet ih i um tertu a rak si ti i theipi awla ka duh. Ruahpi ceen lak ah thawng pakhat zawn aw in, rin lo pi ih i dai pangmi na kut, a hmin ka thei lomi na rimhmui rim cu tuni tiang lam i hruaitu an si. Na hnen thlen tiang i hruai thei ding ti ah ka zum. Lam hla ih pehtlai aw ding na ID cu rin lo pi’n hmaiton ih in tong aw tertu ah a cang. Cucu santiluan ruang ah kan ti pei cu, cuti’n kan ti asile Jaukjat ih “tangka ruang ah nang le kei hi kumkhua duh aw ding ah kan cang, tangka ruangah nang le kei hi kumkhua hlat aw ding ah kan cang,” a ti vek in “santiluan ruang ah nang le kei hi kumkhua duh aw ding ah kan cang, santiluan ruangah nang le kei hi kumkhua hlat aw ding ah kan cang,” ti ve a theih. Ka nunnak sung ihsin a hlo cih dingmi mikhual men ih ka ruatmi nang, ka hmin ko lo in ka cafung hmin ih i ko theu tu nang cu casiar tu men ih lo ruat ding ka si na’n ka lungtur awn ka lo siar ter cih pang”

Cafung hmin a ti ih cangantu a si ding. A milai pa ka ti rero mi hi a casiar tu a si ding. Asile tu a stick sung ih ka siar rero mi hi teh….. a milai pa par ih a tuarnak a nganmi cu a si ko ding. A cangan vek a si le cu an khua cu a thing a rop ti ah mi ih ti theumi a si ding. Anih cun a ti ve lo ti a fiang. A thing a caar an timi cu ziangvek a si pei, kan khua ahcu motor awn, motor cycle awn, vanzam awn, cet awn zianghman a um lo na’n a thing fawn lo, a tlawngkainak nitlaknak lam ahcun cet thawn a pehpar awmi awthawm a khat ih a hninghno cu a hninghno lo. Cuti’n asile a thing a caar timi cu ziang a si pei. Kan khua ah tikhur, tidawl, ti khawkkham pawl a um lo na’n a caar cuang lo. A thing a caarmi ti rori cu ziangvek a si pei. Santiluan ruang ah nang le kei cu kumkhua hlat aw ding ah kan cang a ti fawn. Ziangbik a si pei? Santiluan le zamrang tuk in a thleng aw rero fawn. A milai pa in game lawnglawng a lek san si pei maw, cuti’n sile cu nunau nu te cu zaangfah za ngaingai a si ding. Cuti ih ka ruat ve te’n a mithmai te cu ka mitthlam ah a lang lohli saal. A mithmai ah riahsiatnak, ningtihnak, thinphaangnak zianghman a lang lo. Track suit ai-hre le dum a rawi awmi oneset a hruk ih a taksa khal a vaam zet, a taksa ka ti ih ka mang lohli mi cu a angki zip karlak a taksa a langnak zawn te ih a tthi thlai te a si. Thinglamtah lem te a si ih kan biaknak a bang aw si cu. Revd Francis ih thlacamnak thawn kan phum cu kan rak hmaan ual ka ti rero. A thi lep thinglamtah lem laifang ah ‘J’ timi cafang fiang tuk in a khen awk. A milai pahmin a tawinak a si thei, ‘J’ cu ziang hmin a si pei. “Jimmy, Josiah, Jeffery, Jack, Joe, Jerry, Jacob” zobik a si pei. Asilole amah ih hmin tla a si thei thotho. “Jasmine” a si pei maw, ‘Julie, Judith, July’ tla a si thei. Si lo le thinglamtah par ih khen awk cu ‘Jesus Christ’ a tawinak ih a nganmi khal a si thei thotho.

“Duhdawtnak hi tuanvo pakhat maw a si? Duhdawtnak hi tuanvo pakhat ih a ruattu hrang ahcun nang cu tuanvo a tlin tu na si, kei kum ziat tiang ka tap hrih ding, kum ziangzat sung tiang ka hraam hrih ding”

A cangan cu cuti’n a cem, bracket sung ah peh lai ding ti ah a ngan awk.

*          *

A cemnak

Tuzing khal Cruise thawn hitawk thotho ah kan tong awk. Thin nuam lo zet vek in nitin te’n i zoh ih ka duh lemlo na’n thei lo vek te’n ka feh vingvo men. Thei duh lo mi cu thei lo a thabik ko. Tuni tiang zianghman ka thei hrih cuang lo. A canganmi pawl cu atu rori siar lai rero vek in ka thluak sung ah a um ko. A stick khal khui si maw a thleng zo ding, mino hotu thar hnen ah cazin dangdang thawn kan ap cih theu ih Christopher hnen ah ka ap cih in ka thei, keimah nih ka va pek maw, amah nih a ra laak ti cu ka fiang nawn lo. A cangan a thoknak tluntabik ah, “Kan pahnih” ti’n bold in a ngan ih a cahram thulu a si ding. Curuangah cumi a canganmi cu a tuarnak pawl si lo in thuanthu khal a si thei ko. Ka dinnak ka ke palnak ka zoh….. hinah te ah sikhawh kan rak phum. Tha te ih phummi, lai tahrat ih a ruak firtu ding cu a milai pa lawng a si ding ti ah ka ruat. Ramsa nih an thiar sile cu a neh a um tengteng ding. A ruak a hlo zaan khal a ra thleng zing vek in ziangvek kut neh ke neh hman a um lo, kan phumnak khur cu kan laih lai vek te’n a um ih a ruak a um nawn lo, cucu si ko. Milai nu zo na si ih, ziangti’n na ra thleng, ziangti’n na hlo saal ti ah vunnel ah ka kutzung in ka ngan. Tuni tiang rose pangpar mumte vek a simi a hmur te, a tia aw cekci mi lunghmul pahnih bokmi vek a mit tlaang, soisel ding um lomi a hnar to, a zum a bang si ih a hlummi a khabe, kau tuk lo fiak tuk lo mi a cal te, cupawl cu tuni tiang ka hngilh thei lo. Ka nuapa Antony nih a thup te’n (kan pahnih lawng kan um caan ah)

“Victor! Milai nu ruak khui ah na ret?” ti’n i sut theu. A aa thlang si hi ka ti ih zianghman ka let saal dah lo, thei lo vek in ka um san men theu. Thei lo vek ih ka umsan men thei lomi cu ka hnathlaam ih ka thei ringring mi thli aw dim te “kan pahnih” timi a si, “Kan Pahnih”.

Kapu Rori Ka Rak Si Ual

Aluancia caan khat lai, ka kum 23 ka rak si lai ah  nuhmei nu pakhat ka rak thit dah. Cuih ka nupi nuhmei nu cun tlairawl fanu pakhat te a rak nei. Rinlopin Kan nu ih fanu cu kapa thawn an rak duhawk  ngah. Cuhnu a rei hlan ah ka pa thawn cu an rak nei aw. Cuih thil cangmi in ka si dan in tidang thei a si.

Aruangcu Ka pa hi  ka makpa tin tla ko thei. Cun ka fanu khal ka pa nu pi a si ruangah  ka nu (ei) tin tla kawh thei a si lala fawn. Mangbang za thil si. Hmenhsehla ka nupi thawn fapa mom moihmi te a reihlanah ka neihmi in hnangamnak  in pek deuh.

A sinain, Ka fapa mom moihmi te nih ka pa kha a maakpa ti thei a si. Cun ka hrangah ka fapa cu  ka pu tin tla kawh thei a si mi nih ka thinlung ih buaiter. Ka fapa cu ka pu ka ti theinak cu kanu (ei) ih naupa a si. Cule kanu(ei) hi Ka fanu tin tla kawh thei mi a si ruang ahcun kan nu  ih fanu a si ruangah.

Cun ka pa le a nupi cun fapa pakhat te an rak nei thlang. Cuih an fapa te cu ka tupa  ah a cang lala ruang ahcun ka fanu ih fapa te a si ruangah. Cun kanu (ei )ih nu cu ka nupi a si hlei ah ka pi ti tla khawh a thei ruangah ka thin a nuam lo zet. Ka nupi hi ka pi ti a theih vekin  kei hi  a ma’ ih tupa te ti tla a thei lala fawn si.

Himi thil cang dan pawl ruangah ka rak thei awk dah lomi le thil phundang taktak mi in theiter mi cu pi le pawl ih  pasal cu Pu tiah kawh a si ruangah kei cu ka pi ih pasal ka si vek in a ngaingai ti ahcun kei hi ka pu rori maw si ka rak si.

- Cung Luai Hnin

* Dwight Latham and Moe Jaffe’s ih Novelty song  “I am My own Grandpa” timi a remcang zawng in let mi a si .

« Previous Page — Next Page »