“HNANGAMTEN I UMTER AW”
May 4, 2012 by wesley
Filed under Lawrkhawm, Nunthuleng
“HNANGAMTEN I UMTER AW”
Mai Dai Dim
“Kiring…..kiring….kiring….” ‘Pa Buai’ ih phone cu a ring rero. Phone lak a tum rero nan a hnattuanmi ruangah a la theilo. ‘Nu Lak’ cu a thinheng tukah a phone lehlam sutkuai a tum zuakzo. “Buai Cin Thang’ ti hmin rori khal na keng tho!” tin amahte a phun thektho. “Hey… Na boyfriend cu phone a kailo lala maw?” a rualnu ‘Rina’ ih “aw” a theih in a her ih, “Hmmm…..” tin thawpi saunawn thaw in a let. “Pa Buai’ cu an cawlhcaan a kim in a phone a zoh ih misscall veithum rori a rak um. Zamrang zetin a von ko salih, phone ring awn ahcun, “Take me to your heart, Take me to your soul. Give me your hand and hold me….” ti a ra. Phone ring hla awn cu amahten a pit sal. A ko sal. Hla a ra sal lala. A phone cu a von zoh ih, “Call is waiting….” tin a ra ngan aw. “Hmm!!!! ‘Nu Lak’ ti rori khal na si tho. Lak thei ko hi aw…..” tin a phun hmukhmo.
Suncaw ei dingin a suncaw bawm cu a von ong. A kiang ah le kala (Indian) pawl lawnglawng an si fawn. Rawl ei huamnak thinlung khal a nei nawnlo. ‘Pa Buai’ cu ‘Singapore Changi Airport’ ih hnattuan mi a si. Ingineering lam a si ih, an Companny ih Assistant Manager a si fawn tikah man caan timi hrimhrim a nei dahlo. Changi Airport ih ‘Cet’ lam ttuanvo hmuahhmuah cu a liang parah a um thluh ti theih rori a si. A pu (Boss) in le a rinsan tuk tikah a ziangkim hi a kutah a re top.
‘Nu Lak’ cu buai hiamhiam in a phone lawngcaan ti umlo rori in mi a biak. “Okay, okay, a tthabik in ka rak zuam ding,” tin ti phahin a phone a vun thlak cu……. ‘Pa Buai’ ih misscall a rak si lala. “Hmm!!!!!” ti lawngin a thawpi a suah sal lala. ‘Nu Lak’ cu ‘Maid Agency’ ttuan in ‘Bukit Timah Shopping Centre” ih um mi a si. Anih a hnattuan cu phone biak rero hi a si. Kawlram phone a ko thul, Singapore Employer(Inntek) pawl a biak thul, mi inn umpawl in an lungkim lonak thu an sawisiat can tin…. A hna khal set thluh zik thlang. A kaa khal kham theituk. Cutin nikhat sungah biakaw thei loih can an hman can hi siarcawk a si nawn lo.
‘Pa Buai’ cu Church ih rinsan emem mi a si. Fala hmuahhmuah ih zoh mi a si fawn. Fala hrekkhat tla cu ‘Pa Buai’ ih khawm a hruai ding hngakhlap zettu khal bolo! Cu lakah ‘Nu Lak’ cu thlahnih ah veikhat tivek lawng ‘FCFS’ ah a khawm thei. A san cu, a Boss-pawl in zarhpi ni sun 12pm tiang lawng off an pek ruangah a si. Ttongdang hmannak ah a khawm ttheu. Cutin duhdawtnak thinlung nei veve si in thin hnangam ti um thiam loin ‘Pa Buai’ le ‘Nu Lak’ cu can an hmang ringring. ‘Pa Buai’ in, “Keimah lawngin ka lo duh ih ka lo ngaithiam ringring ruangah luar na kai!” a ti ih ‘Nu Lak’ ve cun, “keimah minu sawn ih kawh hmaisa le simfiang lawng na hngak ringring!” a rak ti ve.
Nikhat cu ‘leitlun duhdawtnak ni’ an timi ‘VALENTINE’S DAY’ a si ih an pahnih cu rawl ei tlang dingin an tawngaw. Manawl can timi hi an neilo tuk veve. ‘Nu Lak’ cu zanah ‘France’ ttong a zir tikah man can a neilo. ‘Pa Buai’ khal le nauhakpawl Chin/laica a zirh ih a man velo. Cutin can maltakte an tawnawk sunah hitin biazai an seh aw……
Valpa ih biazai:
Ka tum i ruh ih saruh tong ti bang,
Ka ton ngahmi a ruh ah hnangam tawk hlah ee;
Leng hmuah lakih iang nei hleihluan ka hrang lengdawh.
Zingpit cerlian ninu hongsuak khaw;
Ka hrang khawruah tamtertu ah.
Zan thlapa te suak salin, a phurhcihmi ka mitthli,
Merem thiamhlah ‘Tintling’ cung zal zawn;
Ham ve keng ee… Uico saruh ham bang ti ing-khaw,
Theisal ee maw, Uico tal ka rak si ta-heklo cu!
Ka thla a ttem Valdang anka na leh can,
Ka thla a vai mikip hahio mi ‘Hlingpar’ na si ka fiang can;
Ttawt ngahtu si thei ve ing maw ti ruatin nittungrau maw!
Thin hnangam ti um lo’n ka kil tlaitluan mi ‘Hlingpar’;
An sim ‘Ak’ rawl tlan mi hluan in ee…
Ka thitha hmuah fep in ka ruh thlik tiang zoitu na an nem,
Thei sal ningla ka hrang hnangamnak tling i tur maw!
Ngam thei hlah ee.. anka nem lawng cun,
Lo ngen ko ning! ‘Hnangam ten i um ter aw’ tin;
Ka hrang hnangamnak a tlin ding ni,
Run inn hlumtu ka ‘Thainu’ na si tik can;
Hi thu na theihcun hnangam ten i umter ding ruahsannak thawn,
Ka lo ngen ee,,, “Hnangam ten i umter aw’ ka duat boihte laklak!….” tin, ‘Pa Buai’ cun biazai a seh.
‘Nu Lak’ khal cu um thei lo’n lungsung anka nem cu a hon sam ve.
Lengnu ih biazai:
A kung um loin ‘par’ um thei hlah ee…
‘Par-kung’ hmuahhmuah lakih hling nei ‘par-kung’ maw ka rak tawn ngah.
Lengdawh mitza tawn-awknak a cuih hling nei ‘par-kung’!
Khiak theitu si zuam in nittung ka rau ve maw!
I pawm velo thing-sang par le khamhrap lakah,
Zawng fano in tlak phangin a nu a pawm hngetmi hluan in,
Thlaphang zet cingten ka pawm hngetmi kan duhdawtnak;
Zan khua tlai ah ‘Tintling’ cung zal merem thiam lo’n,
Ka ruat tawn ee…Van ih Si-Ar rual tla siar tlangin,
Zau ka nuam ee… na ttangneem sung bei lai ni.
Lo ngen ve ning! “Hnangam ten i umter aw” tin,
Hlan pipupawl an sim tawnmi hluan in;
Ttaangdang sungah nuam hna zau ih um ai-in,
Ka hril sawn ee… na ei siambawltu si ding ka duh ‘Huval’;
Arpi fano rual thla in a hupmi bang,
Na thla in i zawn hram law na ttang nem sungah,
Hnangamten zal thlang ko ning ka Uu Buabuai aw.
Tin a hon seh ve. Cutin…… Cutin……. Zo hman “Hnangam ten ka lo um ter ding” ti tu um loin “HNANGAM TEN I UM TER AW” ti in an can an cemter ta an ti panlo maw…..
Ka Nunnak Na Si
April 30, 2012 by youthlife
Filed under Lawrkhawm, Nunthuleng
Ka Nunnak Na Si
“Mawite, tu tiangah veikhatte rori hman “ka lo duh” in ti ve dahlo. Keicun “ka lo duh” ka lo ti hi siarcawk khal a si nawnding ka zumlo. “ka lo duh” i ti duh lonak hi ziangruang bikah a si ding ti hi ka theifiang duh. Tlang zetin in sim lawlaw mai awla! Na duhzawng mipa ka si lo ruangah maw? Lole, duhmi dang na neihzo ruangah maw? Maw, ka lo duhdan hi na lungkim tawklo. Na hrangah ka tling tawklo ruangah si? I duhlo khalle “ka lo duhlo” in ti lawlaw mai awla. Asina’n kei cun ka lo duh tuk timi hi keimah le keimah ka theihawk vek in na theih ve ka ring” Mawite cu Thang Kuk ih mitmu ah a zoh keukeu ih a mitthli a hal t’iamt’iam. Netabik ah sup aw thei lo’n a mitthli cu a biang note parah an luang kuahko. Minute malte sung be awlo riai cun hmatawn in an ding ziarziar. Mawite cun a kut in a mitthli a hon hnuthul ih a hnap hnuk hnuphno phah cun… Famkim Siarbet
Keimah Nupi (Part 6) Mai Sokhlei Par
April 19, 2012 by youthlife
Filed under Lawrkhawm, Nunthuleng
KEIMAI NUPI
(Part 6)
Mai Sokhlei Par
Mi in anmai nupi thu an run rel celcel haiih, kei tla keimai nupi thu hi sim lo le rel loin ka um thei nawn lo. Ka thinlung sungih ka rak pai hlenhlinak a rei tuk thlangih, ka awm ah a hnawhkhataw thetthet thlang.
Kan nu thawn kan neihawknak hi kum hra lai a rei ve thlang. Nikum tiangah cun buainak pipa tla kan rak nei dah lo. Innsang nuam le lungrual zet kan rak si. Hmansehla tu cun kan innsangah tawhawknak le hngirhngoawknak thimkhawzing a tlungih kan nupa in thenawk kan man tiatia thlang.
Cutlukih a rak hlawhtling zo mi innsang si si, ziangruangahsaw cuti menih nan run can thluh? tiah nan mang a bang men thei. Cumi tak cu famteh lo sim ka duh mi cu!
Kanni’nupa thuhla cu a danglam hleice ngaingai. Kan run buai thoknak cu kan nu a run pianthar ihsin a si.
Kei cu tlangval lai ihsin Jesuh Krih cu rundamtu ah cohlang in, kumkhaw nunnak hrangah hnangamnak a rak nei zo mi, piangthar felfai pakhat ka si. A mak zet mi cu, kei ka rak pianthardan le kan nui’pianthardan hi OT dan le NT dan a danawk tlukin a dangaw verver. Cumi cu si kan nupa kan buai thluhnak hrampi cu. Famkim Siarbet
Thal Fang Bang I Pai Tu
April 13, 2012 by youthlife
Filed under Cahram, Lawrkhawm, Nunthuleng
Thal Fang Bang I Pai Tu
Thal cu ral an do nak ih, an hman theu mi hriamhrei a si. Sapelnak khal ih hman mi a si. A zik a zum ih teh a nei. Taksa sung a lut hnu hmanah phawi lohli a theih lo. Cu vek ih mi that thei a si. Naupai khal in nau a hrin dingah a thihpi ding maw, thaten a nei ding ti theih a si ve lo ruangah thinhar mangbang in an um theu. Thal fang pai le naupai tahthimnak ih sullam cu thih le nun kar lak ih um a si. Hlan ka PuPa pawl khal in “Nau Pai le Thal Fang Pai” ti in tongthimnak an rak nei ….
Khua hlan ahcun sii le vai lam tuamhlawmawknak a that lo ruagah nau le nu khal tam pi an thih phah. Sii thatha ti vek khal a um lem lo, sizung tla a um lo, Sibawi thiam leh zirsang khal an tam lo! Khua khatah nau sar thiam pahnih khat an um ti fang lawng a rak si theu. Nau tuamhlawm thiam khal an um lo ih, naute tampi le nu tiang in thlanmual an liam phah. Cu vek si cing khal in Pathian zangfahnak thawn kan rak pitling ve cio.
Hmanseh a tui kan san ahcun san ti luan khal a thlengaw vivo thlang ih fimthiamnak lam khal ah a sang vivo. Sii thatha leh si bawi thiam, mifim, mi thiam khal kan tam vivo thlang ruangah nu le nau thi ti mi cu um nawn lo tluk in, an mal vivo. Famkim Siarbet
Zuu Ka Hua
April 11, 2012 by youthlife
Filed under Lawrkhawm, Nunthuleng
Zuu Ka Hua
Mai Zilthli Lal Nei Thluai
Ka zumawk vek cekci in tuisun phunhra result ah cu ka hmin “Zilthli Lal Nei Thluai” ti mi cu a tel lo ngai ngai. “ca a zuam lo tuk si, ca a zoh dah lo mi cu a sung pei cu” tin in diriam thup tu tla nan um men thei. Cuti ih nan ti khal le “thuphan a si” ti’n ka lo el cuang lo ding. Thu dik a si ko. A sinan ziang ruang ah ca ka zoh thei dah lo? Ti hi in suttu an um dah lo mi te hi a na ka ti zet. In sut tu nan um lo nan minung cu kan thinlung sungih ummi lungawinak, riahsiatnak pawl hi mi pakhat hnen ah ka phuan suak le kan tuardan a nuam deuh theu, kei khal ka awm sungih thuthup ka tuarnak pawl nan hnenah ka run irhsuak law law mei ding. Mihrek in cu zohniamnak ah tla in hmang men thei. Keimah vek ih tuartu nan um ve pang le in theithiampi ve ko ding ka zum. Kapa tla cu nan theizet ka ring. Kan dung baite ah zuu ruang ih mual in liamsan tu kha. Kan sungkua kimtei kan umkhawm lai ah cun ka nulepa hi cozah hna an tuan veve. Ka Nu’i hnatuannak zarah cozah inn (U-ing)ah kan um. Kan umnak cu cozah hnatuan pawl lawng um theih a si. Kan venghnen / inn hnen pawl khal cozah hnatuan lawnglawng an si thluh. Kan inn kiangkap ah cun kan laimi hmuh ding an um lo tluk a si. Kawlmi lawng lawng an si ih kawl biaknak betu (zumlo tu) lawng an si. Kan inn sangka tlun ah cun Ka Pai’ hmin, kohhran hmin le Christian timi te cu thingtlep fate parah cangan thiampawl in kutngan mawi emem in an ngan mi cu kan tar lengli. Zokhal in kan innhmai zin a zawhtu pohpoh in christian kan si cu an thei thei mai. Kan inhnen pawl cu kawlmi hlir an si tikah kawl rualpi tampi ka nei. Famkim Siarbet
Na Hrang Lawng Ah
March 27, 2012 by youthlife
Filed under Lawrkhawm, Nunthuleng
Na Hrang Lawng Ah
By- Mai Dai Dim
Zaanlam Nazi 3:20pm, tlawng inn ihsin nauhak pawl cu an rasuak luailo. David khal cu an sayama ih kutkai cun a ra ve. Thiamte cu a fapa David a hmuh in hni siamsi te thawn a va naih. “Nunu!!!!” tin au phah in david cu sayama kut cu thlah tahrat in a va tlan ih a nu cu a va pom. Sayama nu cun, “Ai, nangmah tengteng ra tul lo pi a Ma. Nan inn tiang ka rak thlah thei si.” “Sayama, thu lo sim ding ka nei ih nan inn ra ka duh ruangah si. Ka fapa rak thlah phah kan inn na ratih lo sim luaklo men cu rem ka tilo.” “Aw, a ngah tuk ra uh ra uh” ti phahcun David cu a hei cawi sal. “A Ma, hivek tluk ih fapa fel na neihhi ziang ruangah ti ka thei fiang. Kannih tlawng saya/ma pawl cun, nauhak sual deuh kan hmuh khalah siseh, nauhak fel le ngawingam thusim lung tukmi kan hmuh khalah a nu zovek ha ti si kan zoh hmaisa. A tu na fapa David hi a thluak le ttha, thusim le a ngai, a ngawi le ngam. Aw….. Fapa ka neih tik le hivek cekci nei sehla ka duh. Nangmah rori na felin hnattuan le na teima tuk. Na zirh nehtuk ti cu a lang nasa. Fa le fel le fello hi cu nu thawn rori simai a pehpar aw. Nu fello cun, fate an fel ding zat an fello rori.” “Ai, sayama cu i porhtuk luan. Ka ning lehlam a zak. Hii…..” “by the way, ziangmi maw i simduh ih ka inn tiang na ra?” “aw, ka fapa tlawngfeh na rak sawm ih tlawng tlun khalah kan inn tiang rori na rak thlah ringring si. Hitluk ih sayama fel le ttha i tong tertu kan Pathian hnen khalah lungawi thu ka sim. Cun, ti thamlo te a sinan keimah rori ih ka tthitmi a si ruangah i rak cohlang hram aw tiah..” tin Thiamte cun a ken mi plastic cu a von pek. Sayama nu cun a hon pharh ih, ttaangthawi angki raang le hni hring ttuaikhat le santhar angki hrikhat lawng nei le nunau coat cu a von hmu. A lungawi tuk ti cu thuh theihlo in a hmaiah a lang. ” Ama, ziangmi thu si um? Na um dan hi a danglam tuk. Ziang ruangah hi pawl hi i tuahsak?” tin a sut. Thiamte cu a tonak in a hong dingih nuam teten tukverhte lam a heipan. Tukverhte ihsin a lang mi nauhak lehnak tual lam hei zoh phahin, “sayama, nu le pa ka nei lai timi ka rak lo sim dahlo ti.” sayama nu khal cu Thiamte ih umnak lam ahcun ra ve in a mangbang tuk mithmai thawn Thiamte zoh phahin a lu a sut. Thiamte cu a ttong a hon peh. “Si, ka nu le pa hi kanmah “Chin state Falam” ah an um. An dam lai. Keimah hi an fanu si ding ka tlak nawnlo zia ka theih awk ruangah ziang thu hman thei terlo in kumnga sung ka um. Hmanseh a tu cun a cang thei nawnlo. Ka fapa ka zoh caanih ka duh duahdo le pa khatkhat a cang ding ka phan vek rori in ka nu le ka pa in in ruatve ding si khawh ti ruatin kandung thlakhat reiah ca ka hon kuat. An ca lehnak tuisun ka dong ih……..” Thiamte cu a ttong thei nawnlo. Sayamanu cu, Thiamte ih liang cu nemten a hmet sakih, “si ee, nu le pai’ duhdawtnak cu a thuukin a sang tuk si. Ziang tluk sualnak kan tuah a siih mi ih kut zung khih kan ton lai caan khalah kan lam ttang tu umsun cu kan nu le pa hokhaw an si. Cu cu kan hmu aw thei nawnlo ding ti nak maw??? David ka tthen siang hrihlo ee…” ti phah in sayama nu cun David cu a va pom ih a hnam ciamco.
Famkim Siarbet
Hngak T’ah Fa Maw Van T’ha Nan Ti
March 21, 2012 by youthlife
Filed under Lawrkhawm, Nunthuleng
Hngak T’ah Fa Maw Van T’ha Nan Ti
Mai Zaamcin
Zaan Thlapi vang lawm in a lek reromi nauhak pawl cu, a rop zetmi kan zaute par ihsin ka cuan. Ka nauhak lai ih ka nulepa thawi’ zaan thlanvang kan lawm t’heu lai le rualpi pawl thawn rak leh thlang t’heu caan pawl a thar in ka vun mangsal. Kirzai a rel nawnlomi ka nauhak lai caan ngai in ka mitthli a lung ko. Tawkfang a rei cun nauhak pawl cu an mah le inn cio an pan. Khawsung lamzin tluan ih T’ingtang (guitor) thawn a vak rerotu tlangval pawl thawmthang tla theih ding a um nawnlo ding. Inn tin in mei an mit, khawsung cu a dai t’hept’hep. Asina’n thlapi cu a mah kel te’n a vang lai, kei khal ka dinnak kelte ah ka dinglai ko. Zaan khua a siim Cucik, Kharbawk an hung ai, ka ke ka kal, lamzin ahcun ka va feh. Zinglam kam a si thlang na’n khawlu kelkawm te ah sathau far thawn a tle kerkimi Di inn siate ka hmu. Sangka ka king. Pitar kum 80 mi cun i ra ong. “Ka Pi, ziangah saw tutiang na ih lo?” ” Aw, thinhar beifawng pawl hrangah Pathian hnemnak ka dil sak lai ih ka man hrihlo” ” Aw, cuti a sile keimah hrang teh in dilsak maw?” “Ka fanu, ziang thinharnak na neih? i sim awla” ” thinsau te’n i rak ngai ka lo sim ding…..
Kei hi, leithlun ih ni tleumawi ka hmuh hmaisabik ihsin nulepai’ duhdawtnak sungah a t’hanglianmi ka si. Ka Nu in a taksa ihsin a suakmi hnawithlum thawn… a suan cia rawl hman ei theilo hman ning ka ka sung tiang i fah. Kan innsangah harsat timi ka rak thei dahlo. Leitlun nun hi a famkim ah ka ruat. Cucu ka Nulepa in ka thinhar phangin sumpai kan harsatdan in sim siang dahlo ruangah a si. Kan neihsun te’n ka hnu in zul. Ka umhar ding phang ah caanlawng an neih tin le in lehpi, thuanthu in sim. Ka Nulepai’ duhdawtnak hi ka taksa, thinlung, thlarau hrangah a famkim tawk. Rualpi ka t’ul dahlo. Ka nulepa ka kiang an um cun zo khal ka t’ullo. Ziangkhal ka ngaina lo. Famkim Siarbet
Duhdawtnak Zuun
January 20, 2012 by Salaittalpi
Filed under Nunthuleng, Thu Thar, Thudang, Thuthar Dang
“Duhdawtnak Zuun”
Jeremiah Ting Hlei Thang
2006-2007
Zodai zilthli thiangte a hunghrang zerzo, zingni mawite khal suah zairel in a mawinak hmuah suah tahratin Falam khawpi cu tleu mawizet in a run kap.
Boruak khal a thiang, cumci le laihang te khal tlangtluan hrut in fim riari ten tlang le mual tin a zel. Cucik kharbawk khal sun nisa awi ve ding in an tiar cia ttheptthep. Culaiah keikhal kawr rang le lungzi hringte hruk in ka Nui sapherhphawm le arti kiomi te keng in No.(1) BEHS, Canbari tlawnginn lam pan in tlawngkai ding in ka pawk ve. Tlawnginnpi ka thlen in kan Boarder pawl tonak 10(B) ahcun ka vunglut. Tlawngkai pek te tifamcu ka zak a zum deuh ih ka hmaitla a hngal hrih lo nasa. Cutin ningzak nawnte’n in khawdang cu ka tang rero.
Vanthatah ka ti ding maw vansiat sawn ti ding khal ka thei lo. Saklam ka hun zoh cu Vancung fala vek ih mawinak neitu, Lasi fala vek ih iangnei, samthlairem thliahthli te, mawinak phunkip thawi tuahmi, duhnungza Fala
nonal te cu ka zoh ngah ngelcel. Sangkate kap ih to asi ruangah sangkate ih a runglut mi ni tleu cun a biang note cu a run cerh ih senno hiamhi ten sim le rel thiam lo ding khawp in mawinak phunkip in a tuam. A cangvaihdaan khal mi’h lungla ding zawng tei umtlan a thiam ih duhnung tuk ding le zohrem tuk ding ih um thiam zet a si fawn. A mittlang bialte le a hmursen mawite thawn a lu cu a hunher ih zukneng vek ih a mawi zet mi a mit mawite cun vawikhat te cu I run zoh ngah pang, cui vawikhat zoh ngah pang ahcun ka taksa hmuah a hit thluh vek rori ka thei ih ka lu khal tum luailo vek in ka thei.
Ka thinlung thupte cu lungawinak maksak thawn a khat ih vawikhat I zoh ngahpang cu ka lungawi in ka ai a puang tuk lawmam. Asinan himihi duhdawtnak zuun hramthawktu tla a si thei ti khal hi ka rak ruat tel dah ve lo. A mawinak le a tthat nak in ziangkhal thei lo khawp in I rak tuampit thluh a sibik in ka thei. Cucun ka thinlung le ka ruahnak, kamit pawl khal khuihmanah feh thei nawn lo’n a mawinak sung ah ka pil cuahco. Asinan kan Sayamah ih kawk phan ruangah duh kuahko le siang lo cingten rei hman zoh ngam lo in ka lu cu ka her ih kan Sayamah nu ih cazir cu kan vun zoh sal. Asinan mu le mal khal a nei thei nawn lo. Ka thinlung, ka ruahnak le ka mit pawl cun amah lo cu a hmu thei nawn lo ih amah lo cu a ngai thei nawn lo. Ka thinlung cu a mawinak in I tuampit thluh ih ka ruahnak khal a iangneih mawinak pawl in I zel khat thluh cu a rak si bik ko.
Cutin caan rei nawn caa kan zir ttheh hnu ah tlawng ttumnak dar awn (khawglawng) cu a rung awn ruangro. Tlawngttum hnuah cui ka hmuhmi le ka tawnmi cu ka rualpa lalte ih hnenah ka sim. Vantthatah ka rual Lalte thawn an rak theiaw ih an rak nel aw zet, a hmin cu “Sui Len Mawi” a si thu I sim ih “Mawite” ti’n duh kawh ih an khawh thu pawltla I sim. Caan remcang a um le theihternak in tuahsak thei thu pawl le an rak nelawk daan thu pawl I sim cun ka thinlung cu nawmnak hlir in a khat ih thaisun kim ding cu thifahnukcat in ka hngak. Kum thum maw rei sawn ding tuizan ha ti khawp in thaisun kim ding cu ka hngakhlap.
Cutin a thaisun ah ka rualpa in theihternak in neih ih hnisiamsiten vawikhat te I hnihsan hnuah khansung ah cun a lutsal. Cutin caan tawkfang nawn tlawng kai ih caan kan hman hnuah ka duhdawtnak cu mithmai in ka lang ter nan ka kaa ih simsuak ding cu ka ngam thei hrih lo. Ka ngam thei lo nak bik khal anih cu Upa fa a si hleiah cathiam thei zet le mi ih zoh co zetmi, milian fa, Lal fa, bawi fa a rak si ngelcel. Culaiah kei cu ka nu le pa lothlo mi an si hleiah tlawng sumbur ding hmanah a netabik lam lawng ih pe ringring ka si thu pawl, thlathum vawikhat hman inn lam ah sa ei thei mumal lo kan sinak pawl cun ka duhdawtnak thu sim le rel ngam lo ding in I kai bet.
Thinlungsung ih ummi duhdawtnak thu sim ngam lo hi taksa sung ih hling um ringring thawi a bangawk thu cu zawi sim lo in ka fiang tuk. Har ka ti, sim ka cak, ka sim ngam lo, rel ka cak ka rel ngam lo, sim thotho ding in ka vun zuamsal, ka dinhmun ka zoh a niam tuk fawn. Aw! duhdawtnak rel thei ve ding tal in dinhmun te vun neih ve cu ka cak tuk nan mai sinak le dinhmun cu sentlung bang ih duhduh ih sawk le rem theih men le a rak sisi lo. Aw! dinhmun siatnak le sinak niam tal hicun Duhdawtnak ahcun an hna rak phit men hai sehla ka va duh so. Hitin maw ka tuar cuahco men ding? Hiti’h ka umcuahco men cun khua a tlai leh ding ti khal thei cing in dinhmunsiatnak, ttihhrutnak, ningzahnak le ngamlonak pawl in ka thinlungsung ih Duhdawtnak phawrhsuak thei lo ding in I kai bet lai thotho.
Hmanseh khua a hung rei cun an sim Duhdawtnak mitcaw cun nikhat ni ah ka dinhmun khal ruat thei nawn lo le ka sinak khal mang thei nawn lo’n ka thinlung cu caphek par ah pholang tahrat in.
“ Dear Sui, hi ca na hmuh veten Duhdawtnak thawi a khatmi ka thinlung le hi ca te in “Suntha” ti’n lo ti hramseh. Tlin lo nak le dinhmun siatnak hin na hnen ih Duhdawtnak thu sim le rel ngam lo ding in I kai bet thei nawn lo cu a si bik ko. Tling lo le tlak lo cing te’n ka lo duhnak thinlung cu hi cahnah par te ah ka run pholang a si hi. A cem tiang in siarsak ding ih zangfah ka lo dil. Hi ka taksa leilung ih tuahmi reilote ih leilung lala ih kir sal mem ding ka thinlung sungah Siangpahrang Solomon rangleng pawl hnak ih cak le khoh sawnmi Duhdawtnak cu a um ta mio si. Hi a hngetkhoh zetmi ka Duhdawtnak thinlung in dinhmusiatnak le sinaksiatnak pawl khal umpi men thei nawn lo in zohhman ih kham theih le kaih theih lo in na hnen ih “ka lo duh” timi a lo sim ruangah thinheng hramhlah ti’n ngaithiam ka lo dil fawn. Ka beiseinak cun ka kiangkap ih thing le lung boruak pawl khal hin nangmai Duhdawtnak thu lawnglawng in sim in ka thei. An sim Canaan ramnuam khuaizu hnak ih a thlum sawnmi na awkam mawi theih ding cu kei ka hngakhlap. Ka lo duhnak le ka lo ngainak pawl hi a tak ih hmuh theih cu si ningla hi ca sung ih run thun tel khal ka va beisei takem. Ansim Laiphun vapual te bang duhdawtnak thawn awmphir dai ih tintling khat sung duhdawtnak par tlanve ding ih khawsak ding cu Cungkhuanu in remti hram seh ti’n thlaza ka cam. Ka cangan hnawk tak le siarhar tak mai siarnak men ih zuknengmit bang nonal zet le a mawi zetmi na mitmen fimte hnaihnawk ding cu kei ka siang lo. Hizat te in si hrih mai seh. Hicate in a mawizetmi na mit te kha hahdamnak lo pe sehla, duhdawtnak thawn “Mangttha” ti’n na kut lo kai hramseh.”
Tin ka thinlung cu ca hmang in ka rualpa Lalte cu ka hei pek ter. Can malte a rei hnu khalah zianghman thukir sal cu ka dawng lo nan ka duhdawtnak cu ttumsuk lam a pan thei cuang lo. Amah ka hmuh tinten phurnak le lungawinak in ka khat. Duhdawtnak ih hnattuan cun ka taksa ah hmun a khuar ih hmual a nei tuk zo cu a si bik ko. Mah duh lo tu duh rero hiaw ka buainak men a si ti’n ka ruat ttheu. Asinan Duhdawttui duhmi silo a har zia khal tuartawk tuar mai keng ti’n duhthu ka rak sim ngam nak khal a si. Hmanseh tik cu le caan cu a hung rei ih a hung hreliam tikah lamzin ih vawihnih khat tawnawk caan ah mithmai panten vawihnih khat I bia phah ttheu. Asinan I duh ding ti cu ka rak ruat ngam lo ih ka rak zum ban ve dah lo. Ka duhdawtnak a theih ding lawng ka ngamtawk le ka ti theitawk si in ka thei aw. Vawikhat I biak hi cun ka ihhmuh a thawt lawng siloin ka mang tiang khal a ttha thluh in ka thei aw.
Asinan caan a hung rei deuh tikah ka ruahban lo le ka tum ban lo in kan rualpa Lalte hnen ih ka duhbikmi “Sui” ih duhdawtnak thu cu ka thei ngah ve ta. Ka zum thei lo, ka lung thei lo ih thungai khal ah ka neih thei lo. Ka rualpa hin ka thinnawmnak ding men ah I sim men a si kei maw tin ka ruat thul asilole ka duhtukthu hi amah “sui” in a theih ruangah ka thinnawmnak ding men ah a rak simter teh a si kei maw? Tin thu tampi cu ka ruat ve nasa.
Asinan ka rual Lalte cun fiangte’n thungai a si thu le thuhman, thutak a si thu pawl tthatei I sim hnun cun ka lungawituk nakah um daan khal ka thiam lo, umngaihnak khal ka thei lo, suitum sar vek in ka thei aw, sialkiringcin sarsuak vek rori in ka hmu aw, ka lungawidaan le ka hnangam daan thu pawl cu ka rual Lalte hnen ah ka sim nan a hrek te hman ka kaa cun a simsuak thei lo ih a relsuak thiam lo. Amah tawnsal ding cu ka cak tuk nan ka ning a zak ding, ka zah ding ticu ka thei cia keukeu nan ka duhnak in in nehtuk cu a si bik ko ding, a mah tawng ding rori ka thinlung in a tumtah. Cutin tlawngkai tlang khan khat ticu tawnawk caan a tam ih nelawk nak lamzin pi ah nitin ke kan kar ih kan tlangleng.
A ruangrai khal cu tthianrual lak ah cuanghmuar deuh ih Cungkhuanui sersiam ti cu el theih lo in a lang. Keihi mipa sang awmangtawk in ka thei aw ve ih can aw cercer kan si. A tairawng le a pian a hmel zohhin mi pakhat a si ding ti theihtheih fahran in a lang. Ka uar hleicenak te cu Laithuam uarzetmi a si ih Laithuam te thawn a mil aw in a kaih aw tuk fawn. Laiphun suahni, Laikumthar, Fangerpui caan ih Laithuamte thawi mipi hmai ih a lam le a cangvaih daante hicu keimah cu simlo, mipi ih uar tuk le duhtuk mi a si zia mipi auaw cu a dai thei lo.
Nikhat cu a duhdawtnak ngah ve zotu pakhat ka si ve ti ruahnak thinlung thawn lamleng ih vahsuah ding ka sawm ve. Anih khal in I lungkimpi ih kan
pahnih ten Cinmual vengih tlangtin hrut phah in kan liam miarmo. “A mawi sin ding lai rawn” timi Sunceu ih khan hnuaite ih thing daihnem tang te ah kan pahnih te cun kan to. Zodai zilthli te cu a hunghrang zerzo, cucik kharbawk pawlkhal boruak nuam tuk le nitleu mawite lawm in kiang le kap in theitawk in an aw an suah ve. Thingkum hrampi pawl khal um men thei lo in an hnin aw ih an sawi aw rero. Culaiah va phunkim khal an aw suah in an awm le awm daiaw in thunuam titi relin le duhthu sam phah in an hni an khek ve. Cumci le laihang te khal in an mawinak suah in lairam fing le tlang cu a mawi theibik ding in an cawimawi ve.
Culaiah ka duhdawtzetmi “Sui” khal thinlung nuam zet in a hmur mawite le a bianno sen hiamhi te thawn I hun zoh hnuah ka lamah a ra her. Cutin
zithlithiangte in a sam nemte cu a hun sem ih a sam nemte vun remsak ding in ka kut cu a lam ah ka vun suah ve. A sam nemte ka vun tham hnu ah ka kut cu kir thei nawn lo in a liang par ah a tang lan. A biang note cu tham phah in le a sam nemte cu zut phah in “Bawih” ka lo duhtuk ti phah inn a hmur mawi thianghlim te cu dai ve ding in ka lu cu a vungkur. Vawikhat te a hmurthlum te ka hnam hnuah hni siamsi ten a hmai mawite le a biangno dunnung te thawn “Aa Uu” ka lo duhtuk tin mithmai pante thawn ka tawng cu I hun let.
Cutin duhthu nuam sai in le hmailam thu ruat ih caan kan hmang hnuah “Sui” cu a ding ih kan lai ram fing le tlangmual pawl cu cuan phah in hitin thu I sut. Uu tui kan hmuhmi lairam mawi tertu thingkung le hrampi, tlangmual le leilung pawl, va te le cucik kharbawk pawl hi tui kan Duhdawtnak in theih pitu ah cang hai seh. Cutin kumkhua tthen aw lo in duhdawtnak sung ah nang le kei kan leng tlang ding. Ziangvek harsatnak hman in nang le kei duhdawtnak hi in tthen hlahseh ti’n thu kan tiam Pei, na duh maw na ngam maw? Tin ka duat bawite cun I hun sut ta riai. Ka lungawituk umngaihnak thei lo’n ka ding ih ka aw neihtawp suah tahratin hitin ka au. Maw! Tlang le mual pawl thingkung le hrampi nunnak neimi ramsa phunkim tuini ah ka duhdawtmi “Sui” le Kei ih Duhdawtnak theihpitu si hram uh. Ziangtik hmanah kan tthen aw lo ding ih nan mah hi kan Duhdawtnak in theihpi tu nan si kumkhua ding” ti’n ringzetin ka au. Cuti’h ka au ttheh hnuah kumkhua ih tthen aw nawn lo ding in thu cu kan tiam veve. Leitlun ih mah pahnih lawng um vek in hni le khek phah in sunni cu kan hmang liam.
Cutin tikcu le caan khal a herliam vivo ih awmangtawk tlawngkai ih caan kan hman hnuah tlawngpihnak dar khal a rung awn ruangro thlang. Asinan kan nih cu Falam khawpi sung ih um veve kan si ruangah tlawngpih khalle kan tawng aw thei ringring timi thinlung te in ka hna I ngam ter zet. Camibuai kan phit tthehhnu thlathum hrawng ah vawikhat cu zinglam vang hlan in au thawm ka thei celcel. Ka mangbang in ziang thei lo pi’n ka tho ve. Ka thawh leveten Kring….Kring…Kring Phone cu a awn ciamco ta, e heu! ziangha si tak ke tin Phone cu ka va kai. Ka rualpa Lalte asiih phunhra result a suah thu I hum sim ta. Cucun taw le lu thei lawn ka tlanthla ih ka awn le awn lo zoh ding in phivir in ka tlanthla.
Ka hmin a rak um thu ka theih le ka hmuh leveten ka lungawi in ka khir ka zuang. Ka innlam ka hun sim ih in lungawipi ve tuk. Cuihleiah ka duhzetmi “Sui” khal thiamhleice sinak D pahnih a ngahtelthu ka theih sinsin cu umngaihnak hman thei lo in ka lungawinak mithli cu ka biak ah a rungluang zerzo. Asinan zohhman ih theih cu ka duh lo ih a thupten ka hnul fai thluh. Lungawinak tinkim hi Cungkhuai nun kan hrang rori ih tuahmi si in ka thei ih ka lungawinak cu a zual sinsin. Cutin Phunhra kan awn veve ruangah tlawikai peh veve ding kan si thlang.
Asinan thu pakhat ka hrangih thil harsazet a simicu keicu ka suahhlan ihsin ka Nu le Ka Pa in Pathian hnattuan ding ih hlanmi fapa te ka rak si bangin nauhak te ihsin Pathian theitu ka rak si fawn. Ka Nu le Pa ih duhbikmi Bible tlawng kai a ttul ta. “Sui” cu mi Upa fa a si bang in Kalay ah Eingeneer tlawng kai ding a si thu cu ka rual Lalte in I sim zo fawn. Bible tlawng ka kai le “Sui” thawn kan tawng aw thei nawn lo ding ti cu ka thei cia keukeu. Ka thin a bang, ka riah a sia, umngaihnak khal ka thei lo, van ka zoh a sang lei ka bih a pit an timi cu keimah rori hi ka si ko. Thuruah daan ding khal ka thei lo, khawkhan lai rel dan ding khal ka thiam lo, ka riah a sia, ka lung a zur, ka ttahhah vek a suak.
Bible tlawng kai lo ih Phunsang tlawng ka kai ve le “Sui” thawn kan nai aw dingih kan tawng aw thei ringring ding, Phunsang tlawng kai lo ih Bible tlawng ka kai le “Sui” thawn kan hla aw ding. Asinan Pathian thu lam ah ka pum ka pe aw thei sinsin ding ti cu ka thei. Ka duhbikmi “Sui” thawn hlatawkding cu ka ruat ngam lo, ka ngaingam lo. Alakah ka Nu le Pa ih thu el ding cu a zarh tluk in ka thei fawn. Cuhleiah keimah khal in Pathian hnattuan cu ka rak tumtah mi a si ve fawn. Himi lamzin pahnih cu ka tawn ding ih ka rak ruahhar bik le ka hril thei lo mi lamzin an rak si veve.
Anetnakah cun hitin thu ka ruatsuak ziangkimhi Pathian ihta Pathian ruangih um le thilcangmi hlir an si. Bible tlawng cu ka kai pawt ding ih ka duhzetmi “Sui” khal Pathian in a kilhim ding ih tawnawksal caan in pe sal ding tin ka thucu ka bawtcat ta. Cuithu “Sui” hnenih ka sim veten anih khal umngaihnak thei lo’n a biang ih sin a mitthli te cu a rung luang. Ka tai in I pawm ih Uu Phunsang tlawng kai ve ko aw nang thawi hlatawk ding cu ka ruat ngam lo ti’n a kutnemte in ka biang cu I hun cul. Aw! a va har takem ziangtin saw ka ti ding ka thinlung hi a hlo cupco. “Sui” thawn hlat awk cun ruahsanding nein awn lo vek ih ka theih awk laiah a mah rori ih hiti I hun lem cu ka lung a zur,ka zang a fak, ka ngai in ka duhtuk fawn. Hmahseh famkimlonak leiram ah “duh vek ih um a theih lo ih a tul nak ih um a tul saw” timi tawngkam bang in Bible tlawng ka kai thotho ding thu cu hreh thluahthlo cing le ui duahdo cing ten ka vun sim ih kan tawngaw sal thotho ding ti’n hmailam ih kan khawkhanmi pawl famkim thei ding in a cang theitawk in ka sim ih ka awkam thiam sun te cun ka vun lem. Asinan …………………………….siar paihtu hrang…………..
Peh leh ding….Cuan….
Ka Pai’ Fapa (Part II)
January 13, 2012 by Salai Zilthli
Filed under Cahram, Nunthuleng
Ka Pai’ Fapa (Part II)
Mai Zilthli Lal Nei Thluai
Tlawngkai hi mihrek cun “a nuam” an ti. Asina’n mihrek cun “a har” an ti. Ka thei velo. Tlawngkai hi a nuam maw a har ti’n ka hrangah thleidan ding ka thei cuang lemlo. Cazoh/cazir paihlo (ca duhlo) pawl cun tlawngkai hi “a har tuk” an ti. Cathiam/caduh pawl lala le an damlo ih nikhat tlawng pelh ding hman an sianglo. An hraphria. “Mi in ca in thiamkhelh pang ding” ti an phang tuk ih an helhkam t’ia t’ia. Kei cu paihlo cing ih tlawngkai ka silo. Tlawng ka kailo khalah ka helhkam cuanglo. Tlawngawn, tlawngpit ti khal hi ka hrang ahcun a tanawknak rel ding a umtuklo. Tlawngpih cu rualpi pawl ding an mal deuh in ka thei cumi lawng hi a tanawknak bik cu.
Tuarnak Mitthli Part 2 :By-Salai Mupi
December 17, 2011 by youthlife
Filed under Lawrkhawm, Nunthuleng
Tuarnak Mitthli Part 2
Salai Mupi
Milai ve mai ka si. Keimah ah ka paei hua in mitkem khal sela sentet lai isi ka tihmi milai a si ve hrimhrim ruangah ka nu a hmuhsuam in tuahse rero hmanseh tihnak te ka nei…Milai hin kan thisen hi kan thanlenpi ti a fiang nasa. Midang hmuah hmaisawng le tih ka nei tuk lemlo nan si khawi maw, Hi milaipa kherkher cu ka nu run ih va nam ciamco ka ngam ciah lo..
Veitam ka nu run in a nih cu vuak le velh ka cak zet theu nan ka thisenih a ngam lo ruangah ka ummen theu. Ka nauhak lai deuh tla cu run lamlamrel lo keimah te ka khur rero. Thla aiin ka tih ih khawvel ih ummi nunnak nei hmuahhmuah lakah ka Paseu tluk ih ka ttih le huatmi an um lo fawn.
TUARNAK MITTHLI – Part(1) Salai Mupi
November 29, 2011 by youthlife
Filed under Lawrkhawm, Nunthuleng
“Anny sangka ongaw, zamrangaw ka lo ti, hey, kuk..kuk…kuk”..sangka kingawn a ring nasa. Ka nu cun a pasal zuri ih ratlung cu sangka a va awn….Mit hman thitha ih meng theilo milaipa cun ka nu cu a kuah ih “rawl i lak aw” ka nu in rawl a lak nan “hivek rawl ka ei paih lo” tin pakan a hlawn,” ihnak tuah aw” kan it ding a ti,“ka tuah zo ra aw kan it kei cu” tin ka nu in mitkemumza ka paei cu duh le duatnak phunkim thawn ihnak pindan sungah a hruailut…..
Ngaruh Le A Lu Lawng Ka Duh
November 26, 2011 by youthlife
Filed under Lawrkhawm, Nunthuleng
Ngaruh Le A Lu Lawng Ka Duh
Salai Mitthli
Pabik sum hlawh ih khual a tlawng theu ruangah fanau kilkhawi in inn lamah Nu Tawl cu suk le so ah a buaive hnohno theu. Nauhak tlawng an feh le tlun can ah ruah a sur silen thawngkeng in a fate pathum cu thingkung thuai ah dingin thinsau ten tlawngtum tiang a rak hngak ringring. Mivekin lian le nungthei an silo nan an sungkua nun cu nitin in a hlim thei ringring.




