ICA Press Release
May 9, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Lawrkhawm, Thudang
PRESS RELEASE
INSTITUTE OF CHIN AFFAIRS
Indianapolis, Indiana, USA
The Chin leaders, youths and committed professionals from different parts of the world came together to hold the Global Chin Affairs Conference on May 4-6, 2012, in Indianapolis, Indiana, USA. The conference extensively discussed various social and political affairs affecting the Chin people inside Burma (Myanmar) and abroad. As a result, the conference unanimously establishes the Institute of Chin Affairs on May 5, 2012.
The Institute envisages a peaceful, just, democratic society, strengthening unity, tranquillity and harmony among the Chin people. The institution will also be working with others, governments or non-governmental organizations for the affairs of the Chin people.
INSTITUTE OF CHIN AFFAIRS
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
May 06, 2012
THUTHAN
INSTITUTE OF CHIN AFFAIRS
Indianapolis, Indiana, USA
Leitlun hmun dangdang ihsin rinsanmi Chin upa hruaitu, mino pawl leh mifimthiam pawl cu May 4- 6, 2012 ni ah Indianapolis, USA ih tuahmi Global Chin Affairs Conference ah tawngkhawmaw in thureltlangnak neih asi.
Cumi Conference ah Ramdingkhawm ramsung leh ramleng ih a ummi Chin mipi thawn pehparaw in thu tampi khaikhawmnak an neih hnuah zapi lungkimtlangnak in Institute of Chin Affairs cu May 5, 2012 ah dinsuah asi.
Chin miphun zapi lakah remdaihnak, dingfelnak ih khatmi mipi duhdan ih hruaikaiawknak um thei ding cu Pawlkom ih lungthlitum a si.
Leiltun khawzakip ih Chin mipi thawn pehparaw in tuanrelnak ah pumpak dangdang thawn siseh, ramkhelhnak pawlkom dangdang, Kumpi dangdang, NGO pawl thawn khal Chin mipi hrang thatnak ding asi ahcun a tuldan in hnatuan vivo ding a si.
GCAC Chief Guest Pawl USA Thleng Rero Zo
May 3, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Lawrkhawm, Thu Thar
Kan Chin ahleice in kan Falam mi le sa hruaitu pawl in kum reipi sung mang man reromi ramtinkim ih um zaten awkhat neiin Global Chin Affair Confrence (One Voice) Chin mipi hrangah hnatuan ding tiih tumtah micu tu ah a kim cuahco zo a si.
May thla 4-6,2012 USA-Chin khawpi Indianapolis ih tongaw khawm ding nibikhiah khel dingin ramtinkim ih kan rinsan mi Upa pawl mizaan May 01,2012 thok in an thleng rero zo a si.
Swisszaland ihsin Pu Thawm Hlei Mang le Thailand ihsin Mai Cheery Zahau te tla cu Indianpolis ah an thleng fel zo ih Australia,Canada le USA hmun dangdang ih um pawl khal Friday khel in an thleng ding.
21st Centuary ahleice in kan Falam mi hrang ahcun tuitum hi hitivek in a hmaisabik tongaw khawmnak a si ding tiah ruah asiih,himi pawlkom in ziangtivek hnatuan a tum timi le leitlun pawllkom dangdang thawn ziangtivek in kutkai aw to in hna a tuan ding timi pawl cu tuanvo neitu upa in felfaizet in mipi hnenah a than le ding.
Tuitum ih Conference nei ding mihin mipi tampi thinglung ah a luatkhat, camter ih ahleice in Chin Mino pawl hrangah lamzinkhih hmuhtu meisa tleu bangtuk a si ding tiah ruahsannak tumpi a um. GCAC in thuanthu thar a ngan thok rero zoih ar-pi in a fale pawl a taangnem/thlahnem sungah siatsuah thei thil phunkim ihsin a hum bangin GCAC hin kan mipi pawl a thla hnuaiah himzet in in hum thlang ding asi timi ruahsannak tumpi a um.
GCAC a hlawhtling vivo thei nak dingah mah le umnak ciar ihsin thlaza camnak thawn ttanpi cio hram uh si.
Reported by: Salai David Nun Tho
Global Chin Affairs Conference Sawmnak & Theiternak
April 24, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Lawrkhawm, Thu Thar
Duhdawtnakin unau zaten nan kut kan lo kai,Sersiamtu Cung Pathian zarah nan dam cio ding kan zum.
A tlunah thu tlangpi tarzo bangin, tuisan santiluang in a fen reromi kan san thuanthu kan zoh asile duhthu a sam lo zetmi siseh lungawiumza siseh cawhrawi celcel thil/thu tampi a feh rero kan hmuh cio vekin kan ram le miphun thuanthu cu kan ram le miphun, senpi vangtlang hrangah a thabikin fehpi thei dingin senpi vangtlang zapi huap pawlkom pakhat dinsuah a tul asi timi ruahsannak le duhnak thawn a hnuailam tumtahnak pawl tuansuak dingin pawlkom pakhat dindingin tonkhawm awknak a um ding.
Tonkhawm-awknak cu “Global Chin Affairs Conference” tiah kawh asi dingih May 4-6, Indianapolis, USA ah tuah asi ding. Tonkhawmnak hrangah tawlreltu pawl cu ram le miphun hrangah pumpe in hna a rak tuantu, “8888” generation, kawlram pumpi tlawngta buainak ah hruaitu Chin miphun phunsangtlawngta rak hruaitu pawl le tuihlan kum 20 sungih ramdang um rinsanmi upa le mino pawl tangtlang, thu ruat tlangin tawlrelmi asi.
Australia, Europe, Canada, Thailand lam khal in rinsan mi upa mino pawl fehding ansi. Pawlkom dinsuah a tulnak cu a tlunah sim zo bangin ram le miphun thuanthu a
fehsualmi, “8888” ihsin buaipi reromi, peh sunzawmtu ding Chin mi zapihuap pawlkom hngetkhoh a um lo. Cu lawng si loin leitlun khawmual, milai thuanthu a thlengaw caktukmi lakah kan ram le miphun thawn a pehparmi thuanthunung pawl hi santhar mino le hruaitu upa, senpi, mipi pawlin zohmen theih nawn loin thleng awknak lakah kan ram le miphun thuanthu tuahthat, remthat le tunding a tultuk ruangah asi. Thuanthu in kan liangparah a thummi tuanvo tuansuak thei dingin bulpak in tuansuah a theih lo vekin a burin hma la tlang dingin lungrual ten kan ram le miphun thuanthunung liangparah suangin ke kar tlang ding tumtah asi. Hihi kan liangpar i mawhphurhnak kanneihmi asi tiah kan ruat ih ramsung ramleng zate kutkai aw in hnatuantlang ding ruahsannak kannei.
Kan tumtahnak pawl tla cu:
1) Chinram leh Chin mipi humhim ding. Cawisan ding.
2) Chin miphun lakah remnak leh daihnak leenter ding.
3) Chin mipi hrangah ramkhelhnak, nunkhawsaknak leh nunphung thansonak khaikhawmtu asi ding.
4) Chinram leh Chin mipi thansonak hrang tuan ding.
5) Kawl ram democratic society thatei a can theinak ding zuam ding.
6) Kan tumtahmi in tawmpitu pawlkom dangdang pawl thawn hnatuan tlang ding.
Cu asi ruangah Global Chin Affairs Conference ah a telduh, thu hla thei duh, thurawn pe duh, sumpai le bungrua bawmnak pe duh, thu theihter duhmi tvp pakhatkhat a um asile a
chinaffairs@yahoo.com leh chinaffairs001@gmail.com ah theihter lohli hram dingin kan lo ngen in kan lo theihter asi.
Zohman in kan hrial thei lomi, dungtunsan a theih lomi le zocio khalin kan duhdawt kan pehtlaihmi kan ram le miphun thuanthu tuahha, tung dingin khat le khat ke kar tlang in hma la tlang uhsi tiah Global Chin Affairs Conference tawlreltu zapi aiawh in kan lo ngen in thu kan lo than asi.
Rinsannak thawn,
Chin Affairs Steering Committee
Pu Salai Nilian, Pu Van Tuah Piang, Pu Hre Mang, Pu Hram Nei Luai, Mai Cherry Zahau, Pu Rualthankhum, Salai Bawi Aung Thang, Pu Thawm Hlei Mang
Mai Cherry Zahau Le Kawlram Dinhmun Thlirnak
April 14, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Lawrkhawm, Thlirnak
CT: Atu na umnak ram le na hnatuan kaihmi?
CZ- Umnak hnget ngai ngai ka nei hrih lo e, kan ram ding hmun a tha vivo le cu, Kawlram ah permanent address ka nei ve thei ding tin ka ruat. Tu hi tlawngkai phah ih, Chin Women Organization ah Chin nauhak bawmnak ding ah ka volunteer rero, International NGO dang dang ah project consultant ka tuan phah. Full time in hna ka tuan thei hrih lo ruangah si.
CT: Na hnatuan thawn pehparaw in ram ziangziat ah kual na tlawng zo? Cumi pawl sung ihsin ropi na ti bikmi le mak na timi?
CZ- Europe ah ram (United Kingdom, Germany, Belgium, Czech Republic, Georgia, Denmark, Norway, Switzerland, Luxembourg leh continent dang pawl cu Australia, USA, Sri Lanka, Vietnam, Indonesia, Cambodia, Hong Kong, Thailand, India. Work visit si lo ih, transit leh khaw maw thawn cun Japan, Singpaore, The Netherland, Turkey pawl tla ka thleng ve. Famkim Siarbet
Malaysia UNHCR (Bio-Data Collecting Exercise) Nei Ding
April 7, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Chinmi thuthang, Thuthar Dang
Malaysia: April 10, 2012 ihsin thok in Malaysia acozahpi cun a ram sungih daan lo ih um pawl (illegal migrants, illegal workers) cu kaihkhih thok a si thlang ding. Cumi kaih le khih lak sung ihsi luat him theinak ding ruahsan in UNHCR cun Malaysia khuazakip ah feh tahratin Kawlram mi pawl Hmin list ngan khumnak (Bio-Data Collecting Exercise) cu April 09 ihsin May 31 tiang tuah a si ding. State 9 ah tuah a si ding ih mai umnak thawn anaibik nak hmun le ram ah tuah a si ding. Himi hmin list ngan khumnak ah ACR le CRC member lawng lak siloin Chin miphun a si mi hmuahhmuah cu lakthluh tum a si. Famkim Siarbet
US Ah Laimi Kapthah Aw Sual
February 28, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Chinmi thuthang, Lawrkhawm, Thu Thar
Indianapolis: February 17, 2012 zaan nazi 10:30 pm hrawng ah Indianapolis ih um Pu Lian Khuai Peng le Vaal Hei Kung (David Lal) te pahnih cu meithal thawn an kapaw sual pang ih a hmunah an pahnih in an thicih. Himi thilcangnak ah pakhat le khat rem awlo, ngaih awlo nak a um lo ih hleiah a thitu te an pahnih hi sungkhat naizet unau hnen(cousin) tla an si.
Chin Miphun In Pathian Nung Kan Nei
February 28, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Biazai, Lawrkhawm
By: Levi Sap Nei Thang
Chin Miphun an hmuhsuam khal len,
Chin Miphun cun rinsan umzet kan si.
Chin Miphun in nautat khal len,
Chin Miphun cun a ngaithiam.
Chin State athangso lo a ro caar khal len,
Chin Miphung kan thinglung a thangso .
Chin ram ah kat-ta-ya lamzin um lo khal len,
Chin Miphun pawl leitlun ram tinkim ah kan thleng.
Chin ram sungah phunsang tlawng (University & College) a um lo khal len,
Chin Miphun pawl caa kan thiam thotho, mifim, mithiam asuak sinsin.
Chin ram sungah zianghman a suak lo khal len,
Chin Miphun pawl rampi huap le mi bawmtu kan si.
Chin Miphun le Chin ram mi kip in an taanta khal len,
Chin Miphun le Chin ram taanta dahlotu Pathian Kan nei.
Chin Hero Dr. Za Hlei Thang le Indy Chin Mipi Tonawnak
February 20, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Hmaiton, Lawrkhawm
ZLT: Lusei nunphung, ttong, calai ih ciahneh mi kan miphun pi pawl mai ttong hmang in zalen zet in kan nunphun kilkhawi thiamnak ding ah, cawisan thiamnak ding ruahsan thawn kum-1980-81 Tahan ah dinsuah a si.
Mipi: Ziang ruangah CNF lole Politik ah na lutsal?
ZLT: Kawlram kum ziangmawzat Federal Ukawnak duh ah kan buai taal rero ih tubaite kawlram politik thlengawnak in boruak tampi a danglam ter. Kawl cozah cun tlangparmi hriamhrei kai pawl thawn rualremnak an tuah vivo tikah Chin mi hrang ih kan neihsun cu CNF lawng hi a si. Federal/democracy ukawnak kan duh ruangah thawngthlak tuar le nunnak liam mi a tamzet zo.Tuhi lamzin thar zawh ding a um thar sal ruangah asiih Chin phun hnam tinkim an tel laiah CNF pawl ih sawmmi ah kei Chin-Falam pa ka telve lo ahcun timi lungput in le Chin State um mipi zaten thah hnemnak ruahsan in CNF ka lutsal tin tawiten sim sehla nan theithiam ding ka zum.
Evangelist Singer Htun Htun Thawn Hmaiton Thusuhnak
February 19, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Hmaiton, Lawrkhawm
CT: A hmaisabik ah na hmin pumhlum, le na sulphumnak in sim thei pei maw?
TT: Aw sim theituk ee, ka hmin pum cu Htun Htun Than a siih Insein,Yangon ah ka suak.
CT: Ziangtik kum hrawng ihsin awnmawi lamzin na zawh? Na family background tla thei kan duh ?
TT: Hmm,,,, Awnmawi lam ka lut thok ngaingai vun ticun kum-1989 ihsin hlasak ka thok. Cule ka pa cu cozah hnatuan in musician pakhat asi, ka nu cu theivek inn hna tuan in faa le kilkhawi a si bik ko. Pathian nung theimi nu le pa ka neih hi vantha ka ti aw ngaingai.
CT: Ziangtik kum ah Born-again na co? Na nun hlun thu?
TT: Nun hlun thu sim ding ahcun a tam duh nasa, zumtu innsang ihsin suak ka si konan a tha lo mi pohpoh ka tuah ka tham theh.Kum-2007 US ka thleng tikah rinlo piin thizik in siizung ah ka thleng. Ka naatnak a beisei tuk zo, thi ding lawng ka taang cutikah midang zumlotu pawl an thizik vek ah Pathian thuthangtha an theiih rundamnak an ngah thu hi ka thei tam. Jesuh Khrih nung na um asile in run hram aw tin siizung mina itnak par ihsin thla ka cam ve. Hmakhat te sungah meilingvek asazet mi cun ka ruangpum I sawh dawtvek in ka thei. Arei hlan cuih meisa hliu kangvek asa micu ka ke zim ihsin a suak cemthluh ih cuih caan ihsin keimah le mah ka dam fel a si tin ka theifiang. Cuticun a nung Pathian ka nunah ka cohlang in theitawk in Pathian thu ka tlang au-pi vivo.
CT: Iron Cross Band (IC) thawn album paziat na suah man cule hlafing ziat na sak? Kawlram mipi in a lo theilarnak hla fingkhat in sim thei pei maw?
TT: IC thawn hla tampi saktlang le tumtlang kan siih keimah pakhat lawng sakmi Album (8) a um ih Duet ih sakmi pawl tete thawn cu hla fing (100) hrawng a si ding. Cumi lak sung ihsin mipi in theih larbik kan ti pei cu “25 minutes” kha a sibik ko.
CT: Evangelist pakhat dinhmun ih na nombik caan le riahsia caan?
TT: Pathian nung ka nun ah ka tep ngah hnu atui ka caan hi ka nombik caan sunglawi a si. Amah Pathian nung hmin sunglawi sin ko seh!
CT: Chin mi hlasak thiam pawl thawn hlasak tlang mivek na nei maw? Chin mi song writer (hla phuah) le singer (hlasak) sung ihsin na uar cuang hleice mi an um maw?
TT: Tubaite Sang Pi thawn Pathian thangthatnak hla kan sak tlang. Chin mi song writer ahcun Sayagyi (Senior) Salai Taw Nah, Salai Thuah Aung pawl tla an siih Junior deuh ahcun Sang Pi le pawl an si. Pathian pek mi an talent pawl hi amak ve ngaingai ka ti.
CT: Sang Pi thawn nan sak tlangmi “Shin Tan Se” hla hi zozo khal in an thei ih a ngaitu nunnak ah thlarau thianghlim hna a tuanzet ti kan thei?
TT: Nikhat ah Sang Pi in rinlopi in US, LA a thleng thu mail in kuat ih caan aneih lo zia le State dang ih hlasak feh ding thu I sim ih ton tengteng a duhthu khal a sim fawn. Kan tongaw tikah Church pakhat in kumkim nak tiah Series suah an tum ih cumi hla pakhat sak ding thu I sim. Hla um cia lo mi a si tikah Pathian hnen ah thlacam in kan dil ih nikhat sungah hla ngansuak lawng siloin Studio tiang kan khawm cih thei Pathian hmin sunglawi seh! Arei hlanah cumi hla cu mikip ih duhbik le kawngbik ti ka theisal tikah Pathian ka thangthat sinsin. http://www.youtube.com/watch?v=RuaXEFm7LEg&feature=related hinah ngai thei a si.
CT: US na khual tlawngnak ah Chin mi kawhhran tampi hnenah thuthangtha na sim zo ti kan thei ih Chin mi tlun ih na hmuh daan malte in sim thei pei maw?
TT: US pumhuap ka pal tamnak kawhhran pawl hi Chin kawhhran pawl a siih mak ka ti ngaingai. Kan tuanpi saya pawl thawn khal kan rel theu “tuisun ah Chin mi pawl in Pathian thlawsuah an don tla cu rel ding a um lo, Pathian nung an duhdawt, tong banglo ruang ih hmun dangdang an thek hman ah Pathian an duhdawtzia mit ih hmuh thei a si” Hnamdang pawl thlawsuah co kan timi cu minung lam ihsin an zuamnak thawn a siih Chin mi pawl cu mai zuamnak ciamco si lem loin Pathian nung an biak miin a khaisang ti kha cu el theih a si lo.
CT: Fala, tlangval duhnak hla (love song) sak le Pathian thangthat hla (gospel song) a kop in na rak sak tikah danglamnak a um
maw?
TT: Um tuk lawlaw pan teh, ka pianthar hlan ih ka sak mi love song ih umtudan cu Fala pakhat duhzet le ngaizet vek mithlam ah cuangawter ih hlasak a si. Asinan Pathian thangthatnak ticu kan Pathian kan parih athahnak pawl ruat phah in sak a sitikah a dang rori a siko. Thlarau thu asiih a danglam dan simthiam a har, tthimnak ah USA ram mi lole um pawl in Macdonald Burger a thawh dan kawlram khawte um pawl va sim sehhla an mithlam ah a cuang thei lovek le athawh dan an thie lovek a si ding tiah ka ruat.
CT: Asile Pathian thangthat hla (gospel album) vek suah tum mivek na nei pang maw?
TT: Mitute ahle aleuhleuh ih ka simvek asiko keimah thu in ka nung nawn lo ih Pathian duhdaan ih ka nung sawn tlang tikah ziangkim Pathian kutsung ah a um. Minung lam in cu suah ding in sawmtu ka ngah culci, asinan Pathian in kawhnak le fialnak tello cun thil ka tawlrel ngam lo.
CT: US kawhhran tampi na tlawn pal vivo nakah Pastor ihsin thok in Church member pawl teh Pathian thlarau thu ah an pitling hai maw?
TT: Church pakhat ah ka feh ih an pastor pa in hipa hi Pathian theih mi khrihfa upa a siih pakhat sawn kha cu thei ngaingai lo mi khrihfa upa a sitiah hmeltheihternak a nei. Cumi ihsin cu kan pitlin lo tawk khal a um ding ti a fiang ko, cu pawl a um ruang khal ah Pathian hnatuan a umnak le a tulnak cu a si.
CT: Arei hlan ah Asia ram lam pan in Gospel Trip na feh ding tivek thu kan thei, na prokram in sim thei pei maw?
TT: Aw,,, sim thei ee, Pathian nih rem atile Malaysia, Thailand lam pan in April, 2012 ah fehsuak ka tum phot in ziangtluk ka rei ding tile ram paziat ah ka feh vivo ding ticu ka thei hrih lo, Pathian ih fial daan vek a si ko ding.
CT: Kawl biaknak thawn ukmi Kawlram sung um mipi pawl hrang na saduhthat le zum lotu kawl singers pawl hrang na seherh mi na nei kan zum?
TT: Kawlram hrang ah thlaza ka cam ringring, ni nikhat ahcun Pathian zumtu ram a siding ka zum. Cule zum hrihlo kawl singer pawl khal in Pathian nung an thei ngah ding ka seherh emem ih thlaza ka camsak lo bak ti theimi ciamco ka neilo. Pathian in an mit a ongsak le hai ding ih Pathian nung a kotu pawl in an tong ding cu asi ko.
CT: Zumtu pawl (leiltun huap) hnen ih thu cahduh mi na nei maw?
TT: Thucah ticu Sayagyi ka bang aul lo, hahhaa….. cahduh tihnak in duhdawtnak thawn ka sim hai duhsawn mi cu Sersiamtu Pathian kan thei ngah fel ih nungnak tlamtling thih hnu khal ah kan hrang ah hmun nuam tha in remruat saktu Pathian nung kan thei cio ding hi asi.
CT: Man lo cingten caan in pekmi parah lungawinak simcawk lo kan nei asi.
TT: Keikhal himi testimony siartu nan zaten tlun ahle Chin media (CT) tlun ah lungawinak tampi ka nei ve asi.
CBA,NA Hotu Pastor Sa Tin Lal Thawn Camkhat
February 8, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Hmaiton, Lawrkhawm
CT: A hmaisabik ah na thuhla famkim (Bio-data) in sim thei pei maw?
STL: Falampeng,Tlauhmun khua ah ka suak,Falam khaw sungah ka tthanglian,Suahsem pi unau pa(4) an zaten US ah innsang cio thawn an um ,Innsang Nu Iang Vang le fapa(1) le fanu te thawn Greenville,South carolina,US ah kan um.
CT: Fimthiam zirnak le tuah tuanzo (Previous experiences) mi pawl in sim theih hram?
STL:Mandalay university ah kum hnihnak tiang,1999 ah BTh Zomi theological college,BA distance in ka peh sal.
Tuahtuan zomi (previous experiences) ah;
1993- Secretary Falam Social welfare society, Falam Nunphung) rualpi pawl thawn kan rak din suak,Sungtuan(GS).Tuisun ni tiang nasa zetin an cang vai thei .
Phun sang tlawngta pawl kom hi College tlawngta pawl lawng a rak huap deuh hmang,Cu ruangah Baibal tlawngta ,Nurse tlawngta,le a dang tete zirsang pawl tel thei dingin Falam zirsang minopawl kom hi Salai Sang kim le rualpi dangpawl thawn kan rak din suak,Sungtuan(G.Secy) ka tuan.
Falam Social welfare society tuan suak mi pawl- Falam thlanmual neih mipawl motor lamzin tuah suak thluh,phun hra tlawngta harsa pawl hrangah tuition tuah sak,Mino zuri ih thi hlo kan tamtuk ruangah Falam khawsung ih zu dawr tuah le zu suang pawl hnenah zangfah dil in Zu zuar baang ding a silolen zu thianghlim deuh ih suang dingin zangfah dil.
Biaknak lam hnatuan Kumkhat ah Sumlut Ks-20000 tlun ngah pawl siah(tax) lak ding thu ah District Chairman pa hnenah Siah(tax) la lo ding in le nan lak asilen buainak a suak ding ti thu kan ngen asi,an la suak sal lo.
Yephet(thawngtla) thi phumtu nei lo ih ruak um (29) kumkhat sungah phum.
Rev.Lal Hngak ih fapa kawlralkap pawl ih an kap that thu le Falam fala Ralkap pa in khawthim hlan ih pawngsual ding ih a kaih thuah District Chairman le Battalion commander hnen ah Falam mipi zaten kan riahsiat thu le tuihnu lamah hivek thawmvang um nawn lo hram dingin ngennak kan nei.
Thangphawk komiti ih tuanmi; Director (Secy) dinhmun in Falam khawpi huap camping vawi(7) hohanak kan nei,Falam khawpi huap Kawhhran 22 in thla(4) sung cikcin thlacamnak .
Dam lo harsa pawl ih an harsat zet mi ruat in Falam ih tlawng ka kai sungah vawi (13) thisen hluanak nei.
2000, October ah Guam tikhulh ka thleng ih Chin Community Of Guam (CCG) ah President , Burmese Christian Fellowship (BCF) ah Church Office secractary, refugee resettlement hrang Co-ordinator.
2001,July ah Atlanta,GA,US ka thlen tawk fang in Lailun calai Seminar tuahsuak (Himi Calai semenar hi Chinpawlpi caansuahnak ding hrang ah working komiti din suahnak asi.)
2003 ah Innsang (Family petition) tuah pawl (not review case) ih a um thluh ruangah US congress camping tuah dingin coordinator ka tuan ih thlathum kimnak ah tlamtling zet in Family petition tuah pawl hrang ah (not review Case) an ong sal.
Chinpawlpi ah Youth secretary kumkhat, Humanitarian Director kumhnih,Himi ka tuan suangah Malaysia kan milesa pawl in refugee dilnak lam harsatnak an neih ruangah Pu Thawng Hmung Le Rev.Dr.Hre Kio feh thei dingin Fundraise tuah ih thlah suak asi.
Keimah bulpak in Malaysia um kan milesa hrangah ,FRO a din hngetkhoh theinak ding tumtahnak thawn Mr.T.J mill le Pu Ni Li lian Malay fehding in timtuah nak neisuak.(Frederick,MD falam unau pawl in mipakhat lamzin man a hrek an suah )
2002 kumthar ihsin Chin Internet worship Service tiin thuthangtha hlawmkhawmnak tuah.Culai ah email hmangtu kan mal zet lai minung 250 hrawng in kan hlawm aw khawm.Pathian hnatuantu Email hmang kan mal tuk ruangah ah duhvek in sermon sak tu an um lo,Rev.Dr.Timothy Sui,Rev.Run Cung Mang,Evan Fai pawl in sermon in rak kuat theu.2004 cun duhvek in can ka pek thei lo thawn pehzom thei nawn lo in a um.
CT: Ziang tik kum ah USA na thleng ih Pathian hnatuan na thok?
STL: 2001,July ah Atlanta ,GA ah ka thleng. Kan thlen tawkfang in Atlanta Chin Baptist Church a ding suak ih Deacon dinhmun in siseh,Church Chairman dinhmun in siseh Pathian hnatuan ka thok.2009 ihsin Greenville,SC ah “Chin Baptist Church Of Greenville”A ding suak.Pastor dinhmun in rawngbawlnak kan nei.
CT: Pastor na tuannak hmun le kawhhran hmin in sim thei pei maw? CBA,NA khal ah hotu na si ti aw?
STL: FBA ram sung Taisun Baptist Church ah 1999-2000,Chin Baptist Church Of Greenville ,south Carolina,US ,ah 2009- tuini tiang, Cun CBA,NA President 2010 – tui nitiang………
CT: USA ah hin na thleng pek hrawng ih Chin mipum le mithep kar ih Chin minung tampi kan pung karh mi parah ziangtin na ruat?
STL: US ka thlen pek ah Chin pawlpi kumthar puai hi tlang hnatuan kaih awk tluk in kan sawm aw ton,Mino hmuh ding tla cu kan mal zet,Asinaan tu ahcun Inntek lam in kan tamtukpang pei maw ti phan ding khop ih nonawn kan neih cu a sunglawi ka ti zet.Mipum kan tam vivo cun pawlkom awknak tum deuhdeuh in kan nei vivo ih kan miphun le ram hrangah tthathnemnak a um vivo ko ding,A tlang pithu in a ttha zet ko.
CT: US thlengtu Chin mi tamsawn hi New Delhi le Malaysia lam ihsin thleng mi an si tik ah mi then hrek khat cun Thuphan per cawp ih thleng tivek ramsung ah thu el-kalhnak a um theu mi tlun ah na hmuh daan in sim thei pei maw?
STL: Chin mi pawl mai ruah daan men ih tong le cangan kan hmang zet hi poi ka ti zet.Zianglam khal sisehla Kawlram Minung pawl hi Refugee dinhmun ah UN in a ret ruangah Refugee,Asylee status kan ngah theinak asi.Thu phan per thiam ruangah cun a si cuang lo tiin ka ruat.
CT: Chin mipi kan tam rualrual in zum hnak ih tam sawm kawhhran hmin tamzet a suak ciamco hi ziangah a si bik pei?
STL: Zumnak thupom hi a tlaangpi cun kan bang aw deuh thluh,bang aw lo deuh mi um hman sehla, hi lawmmam ih kawhhran tam ding cu a si hrimhrim lo,kaihhruai awknak lam le kan ram ih dinhmunsiat tuk mi hin in ti si sual thluh deuh a sibik in ka ruat..Chin mi Pathian kan zum daan a bang aw thluh deuh.Kawhhran Biak khawm nak hmun bang awk lo ruang ih Pawlkomnak tiang a siat thluh theu hi cu a poi zet.Kawhhran hmin dangdang ah um hman sehla Pathian thu in kan miphun tundinnak tal ah cun hmunkhat thei sehla cu a tha zet ding.US ih kawhhran dintu tampi thu ruat deuh pawl cun kawhhranthar dinsal ding hi an ttih zet cio in ka thei.
CT: Chin mi pawl in Pathian ka theinak kum-100 a luan cuahco zo ih thlawsuah kan dawng ding zat kan dawng ko in na hmu maw? Kan dawn mi a mal hrih asile ziang rungah a si ti in sim thei pei maw?
STL: Thlawsuah don tam le mal thu hi simrel a laklawh zet ding .Pathian kan theihnak kum zapuai tuah hnu lam ihsin mi zaraan in ramtha kan thleng suak deuh in ka ruat. Pathian kan biaknak a rei vekin ,A thu theihnak lam ahcun kan thei thahnem zet,asinaan kan theih mihi nun pi lamah kan tlasam deuh maw aw..
CT: Chin mi tam sawn in sakhua biaknak le ramkhelh thu (politic) hi hmu dan a phunphun kan nei cio ih na hmuh daan le na fehpi daan?
STL: Chin miphun le sakhuanak hi kan then awk a har zet,ramtthat lo ruangah miphun thu le calai lam ziang hmuahhmuah hi kawhhran sungah rel ih kaihhruai awk asi deuh tikah hmuh kalh awknak a um tam zet.Ramkhel tu khal Biaknak sung ih ta asi ko then awk a theih lo.Kawhhran mi(zumtu) sung ihsin ramkhelh tu tha a suak thei ding hi thil thu pi zet pakhat asi.
CT: US pumhuap Chin-Falam tonghmang mi Kawhhran paziat a um?
STL: Falam tong hmang Biakkhawmnak hi (25-30) kiangkap hrawng kan um ding a bang.
CT: CBA,NA ah cuih kawhhran pawl nan tawm aw thluh maw? Ziang ruangah CBA,NA din a si? CBNA ah members (Kawhhran) paziat aum ih mipum in teh pa ziat hrawng a um zo?
STL: Falam tong hmang zaten CBA,NA ah kan tawm aw thluhthei lo.CBA,NA hi sungtel kawhhran (12) kan si,Member mipum hi fel tei cun cazin kan la thei hrih lo naan (1500) hrawng cu kan siding. CBA,NA a dinsan cu;Pathian ramkarhzainak le Pathian hmin sunlawihnak ding,North America um kan milesa pawl Zumnak hngetkhoh kan neih theinak ding.North America um Falam Milesa Khrih ih pumkhat si theinak ding. Pathian hna tam deuh kan tuan suak theinak ding.North America ah Innteek dinhmun ih kan thuanthu ngan ding,Thuthangtha phuang suak ding,Pathian ih tluasuah mi kan ram,kan miphun, Pathian hmin in cawisang tun din bomboih aw ton ding.
CT: CBA,NA din hlan le a tu ding hnu hi a rah suak mi pawl in hlawm thei pei maw? Cule hmai lam ih kekar tum daan?
STL: CBANA a dinsuah hnu hin khawmpi ropi zet kan nei thei,Phunpi sungkhat unau pathian thu le hla ah lungrual ten kan tong aw ,Fanau pawl in Pathian ih tluasuah pekmi tong le calai ngainatnak lamah an thangso zet,Thih le hloh ah riahsiat tuarpi awknak kan nei thei,Bomboih tulmi kawhhran vehvai awknak nei, Christian Education lamah sanman zirdaan ih zirhawk kan thok thei,Hmailam kawhhran fehnak hrangah tonkhawm khuakhannak kan nei thei,US ram sung thuthangtha phuangtu Evangelist thlah suak,
Kawlram ah Baibal tlawng ttanpinak siseh,Commentary tuahnak ah siseh ttanpinak neih asi,Choir Phuah tu pawl tonkhawmnak worshop sponsor tuah sak,
Hmailam ah zumnak a hmunkhat mi Biaknak lam pawlkom thawn hnatuan tlangnak nei thei vivo ding tiang saduhthahnak neih asi. Pathian hmin in kan ti theitawk ten kan miphun kilkhawi aw ton ih tun din ding.North American ah thuanthu ngan suak tu si thei ding.North America um kan milesa zaten Biakinn thleng thei thluh ding.Falam khaw sungah Biaknak lamin zalenzet ih hman ding inn a umlo ruangah an an a hai tukruangah ,Christian Centre innpi sak thei ding khal sunmang neih asi.
CT: CBA,NA a hmin thu ah mi then in ziang ruangah Baptist hmin kherkher a pu tin tla ruahnak a phunphun nei tu an um mi tlun ah ziangtin na sim duh hngai?
STL: A din thok ihsin can tawkfang nawn himi thu hi rak ruah asi,Hngetkhoh zet ih a din theinak dingah tthumawk theinak falam mi tambik ih an umnak kawhhran hmin Baptist ah kan tthum awknak asi.Falammi hi kan ruah daan a kau thei zet naan a sungah a hnget khoh mi thil a umthei dah lo ruangah asi.In funhlawm hnget khoh thei bik ding tiin ruahnak kan nei.
CT: US thleng zo Chin mi pawl lungrual in Pathian thu ah an pitling hai maw?
STL: Duh vek cu kan si hrih lo ding a bang ,Asinaan Pathian thu cu kan duh rori asi ko.Thin hahdam tei Pathian Biak thei ding hi kan sunmang cio asi.Chin mi zatei Biakinn kan thlen thluh thei ding hi thil thupi zet pakhat asi.Kan lung rual awk theinak ding ahcun kan ton awk thei a tul hmaisa ding.
CT: US um Chin mi pawl ih harsat an tong mi pawl hi ziang a sibik?
Thleng thar cio kan si tikah ziang hmuahmuah hi a buaithlaknak zawn a tamzet.Kawhhran umlonak ih thleng pawl hi mal lai cu harsatnak an neitam deuh ding.
CT: Kawlram a thlengh dang lam awnak par ah ziangtin na hmu ih ramsung ramleng Chin mipi hrangah ziangtivek in lamzin a ong awk in na thei?
STL: Zumtu minung tampi in kan ram thleng awknak ah kumkul lai thlacam asi. A taktak ih a thlen suah zik tikah thlacam tu lala hin kan zum thei tuk lo hi cu ruah ding a um zet.ram a thleng awk suak vivo len ramsung ramleng tampi pehthlai aw in hna kan tuan thei ding .Ram sung kan fanau pawl ramleng an duhnak ah fim zirnak an feh thei ding.Ram leng ih um fimthiamnak zirtu kan fanau pawl in an zirmi pawl zalen le thutak suah in kan ram tundinnak ah an hmansuak thei ding hi a sunglawi tuk.
CT: Mai saduhthah vek in Kawlram ah zalennak diktak le pursum leilawm pumcawmnak remcang thlang sehla US umcia Chin mi pawl ziangtivek in forhfialnak na nei ding?
STL: Chin ram hi tundin ding a tam tuk, ramleng umpawl in ram thangso hnen ihsin kan hmuhton mi ruahnak /fimnak tampi lakluh a tul,Dollar tampi chin ramih a lut thei daan lamzin ngaihtuah a tul.Inn lo kan nei lotuk ruangah minung pakhat in inn pakhat ciar hi sak thei tumding.Bawmboih awk ton theinak foundation tampi tuah ding.
CT: Chin mipi kan tla sambik (weakness) tiih na ruah mi?
STL: Ti fukfi ding a har zet,leilung tlun ah tlamtling tluh ti cu a um thei lo ding.Pakhat cu inntek si hnak in mikhual si kan duh deuh tuk maw ka ti aw theu.A hleice in Falam pawl hi fimthiam zirnak lamah thazang kan suah mi a mal tuk hrih.Miphun le ram hrang ih peknak lamah kan tlasam zet.
CT: Ramsung ramleng um Chin mipi hnen ah Pathian thu, pursum leilawnnak le ramkhelh thu ah ziangvek thucah duh mi na nei?
STL: Pathian thu hi pursum leilawnnak ah hmang lo ding,Kawhhran le pawlkom sungah innsang le mimal thu luh pi lo ding,Politic khelh nak ah kawhhran le hrinhnam thlir lo in ram le miphun thlir in cang vai thei hram sehla.
CT: A lo pehltaih theinak a um pei maw?
STL: Email;satinlal@yahoo.com,Tel;(864)346-8560
CT: Hnatuan buai lak ah na caan sunglawi in pek ih CT group in lungawinak simcawk lo kan nei a si.
STL: Kei khal ka lung a awi tuk.
What Is Next? (Kawlram Politik Thlirnak,Pastor.Hre Mang)
February 1, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Lawrkhawm, Thlirnak
CT: Kawlram in ramkhelh buaipitu thawngtla (politician) tampi a thlah mi tlun ah ziangtin na hmu?
HM: Zanglam zawngin a thlah khal asile ralkap a cozah in politics ruangah thawngtla a thlahmi cu thiltha asi. International ah mithmaitha a ngah duh ruangah siseh Kawlram mipi hmaiah Ralkap a cozah tan dingin a tuahmi khal asile a tha asi.A tufang thuanthunung zoh asile Kawl cozah in remdaihnak, thleng awknak hrang ke a kar rero timi cu eltheih asilo. Cumi lakah thuthla suah hi pakhat asi.
CT:Amnesty ih umtu daan malte in sim thei pei maw?
HM: ” Amnesty” timi cu cozah kumpi lareltu pawlin dandinglai thleng cuang loin daan in a mawhsiatmi pawl kha thu pakhatkhat ruangah luatnak peknak asi. Ramkhat le ramkhat daan a bang aw lo nan, Cozah kumpi dan tuahtu (legislative body) thuthluknak in siseh president, lole siangpahrang thusuak in siseh amnesty thupek theih asi theu.
CT: Kawlram ah ramtin kim ihsin palai an thlah ih Mr. President Thei Sein a bulpaak cangvaihnak ah le kawlram hrangah that hnemnak a suahpi tin na hmu maw?
HM: Ramdang ihsin ram palai pawlin Kawlram cozah kumpi hruaitu an tawn mi tla thiltha asi. Kawlram thleng awknak ding hrangah a tul hrimhrimmi asi. Kawlram thleng awknak dingah le democracy uk awknak suak dingin Kawl ralkap a cozah cu hriamhrei thawn ramdang zohman in an do lo dng ti cu a fiang vekin a nemzawngin cabuai parah thu reltlang in ram tuahthat asi ding timi cu kawlram a ngaihventu pawl siseh ramkheltu pawlin siseh leitlun politics lam thiamsang filawr pawl khalin an hmuhdan cio asi.
CT: NLD party cu legalized party a si zo tikah Daw Suu kyi in Parliament house ah ziangmi tawk cintiang thu (voice) a nei thei ding?
HM: Daw Suu Kyi in parliament ah tohkham a co ve asile a tu hnakin tam sinsin thleng awknak hrangah ralkap uktu pawl a ciahneh in rampi hmasawnnak hrang hna a tuan thei sinsin ding. A tuvek ram dinmun thleng awk laifangah Daw Suu in a nemzawng politics huham (soft power) a hmanthiam a thupi tuk. Kumpi cozah uknak tohkham ah pakhatnak a colo khal asile parliament ah ziangvek dinhmun khalin thleng awknak hrang tampi a tuah theiimi a um asi.
CT:Parliament innpi sungah a tamsawn hi Ralkap palai hlir an si tikah Pi Suu Kyi in a thun lut thuthapawl dodal tu lam ah maw an ttang pei culole a thu an thlun pi ding tiah zumnak na nei?
HM: Pi Suu Kyi in a duhmi policy a fehpi tikah dokalh zawng si loin innpi sungtel pawl hnenah zapi hrang thatnak, rampi daihnak le thanlennak hrang asi ti fiangzetin a thu a putlut thiam a thupi zet. Lamtang tuah ciamco tahratin thahrum (hard political power, hriamhrei tinak si loin) a hmang asile a thatlonak a tamsawn ding. A tlunah sim zovekin a nemzawng ramkhelh huham cahnak (soft political power) a hman thiam a thupi zet. Ziangah tile Kawl ralkap uktu pawl khalin a nemzawng huham cahnak a neihmi, ram mipi le ramleng leitlun khawmual in Pi Suu Kyi an tannak dinpi mi hi anmai thatnak hrangah an hman duhmi asi. Thleng awknak (reformation) hrangah Pi Suu Kyi ih a nemzawng ramkhelhnak huham (political soft power) a neihmi hi hman an duhmi asi. Pi Suu Kyi in a nemzwng huham a neihmi a hmang thiam asile khatlam le khatlam hrangah thatnak (win-win) tuanrah a suahpi hrimhrim ding asi.
CT: Dun daan thazet mi Economic Free Zone nei tha tikah Kawlram mipi kan nun a nuam deuh pei maw? Chin mi in teh hivek chance kan ngah mi ziangtin kan hmang ding?
Ramsungah pursum leilawn thuken (economic policy) a zalen ih mipi pawlin ramsung ramleng cozah, pawlkom, company pawl thawn hnatuan tlang thei dingin cozah kumpi in a sian asi ahcun ram cu hmakhat te ah thangso thei mi asi. Leitlun pumhuap pehtlaihnak a tha tuk zo ih ziangkim awlsam ten ramsungah lei killi ih ta bungrua (resource) laklut theih asi tikah thansonak cu harsa asilo.
Chin mipi pawl hrang khalah tampi hmasawnnak a um ding. Harsabik zual ram (special economic zone) ah in retih a hleice in duhsaknak kan co sinsin asile Chin mipi hrangah hmasawnnak a tlancak zual ding. Curualrualin kan mipi kan ram a farah tuk tikah fimkhur tulmi a um. Chin State sungah siseh, Chin mipi pawl umnak (majority sinak) hmun kipah Chin mi rori in thansohnak (development) hnatuantu si thei dingin dan khuahkhirhmi neih tengteng a tul. Cutin kan miphun pawl ramlian, miphun lian pawl in cimneh lo dingin kanmah le kanmah kan kilhim awk thiam lo asile hlohnak a awlte fawn. Kan nunphung, kan thuanthu, kan khua kan ramah miphun dang in sumpai lennak tawn in nampil theimi fimkhur a tul. Ramleng suak kan mifim mithiam pawl tla ramsungah kan kawhkir sal thiam tla a thupi zet. A tlangpi thu sim asile kan harsatnak tla a rei tuk zo ih thansoh ding lawng kan hmabak asi ko.
CT: Hmai lam ah Thein Sein acozah in ziangtivek in hma an lak pei, tlangpar mi (Ethnic group) pawl thawn ceasefire an tuah tum mi tlunah teh an hlawh tling thluh na zum maw?
HM: A tuvek asile thleng awknak hi ke an karcak tuk lam maw ti ding khawp in tuihlan Kawl Ralkap Cozah vek an silo. Thleng awknak an duh taktak in a lang. Ralkap pawlin an tihmi cu mipi uknak, democracy a suak tikah a tu hlanih ralkap upa pawlin hremnak, an parah thuthennak an tawn dingmi hi an tihbikmi pakhat asi. Curuangah Ralkap Uknak duhlo tu pawl khalin dunglam thu cu tanta thei in hmailam sausawn zoh in rualrem ten ralkap hruaitu, U Thei Sein te pawl an tuanpi thei asile thleng awknak a hnget khoh sinsin ding tiah zumngam asi. A tu ah miphun dang ralkap, ramkheltu pawl lawng si loin kawl pawl, ralkap uknak duhlo in ramleng suaktu pawl tla kokir in thlawngtla pawl tla a suah, remdaihnak a tuah rero mi hmuh tikah remdaihnak cu suak taktak ding tiah ruahsannak neih hi neih ding mawi hrimhrim asi.
CT: CNF ah thu ah teh Chin ramah ziang tivekin an cangvaih vivo pei? Kawlram cozah in teh an dilmi (demand) mi pawl hmuahmuah an tuah sak zum a um maw?
HM: CNF le Kawlram cozah biak awknak thu hi sim a har lai hrih. Nupi be ding vek fang an si lai. An thatsuak thei ding cu zum a um ko. Kawlram pumpi biakrem awknak cu a tu ih cozah ih tumtahmi asizia cu a langfiang zet. CNF in an dilmi hrekkhat cu parliament tiang thlen tulmi, State pakhat ih dinhmun (State rights) tiang a tel tikah thu harsa asi ih lehhnu nuamteten rel sunzawm vivo ding mi thu asi. Cuhnakin rualrem ten CNF pawl khalin ramsungah an tuah duhmi tuah thei in cozahpi pakhat thawn dawr aw thei dinhmunah an din asile CNF hrangah kekar hlawkzet a karngah asi ko.
CT: CNF in Chin ram hrangah ziangtivek Development tuah a tum, Chin ram huap in teh an tuahsuak thei zum a um maw?
HM: CNF in ramsungah development tuah dingin cozah in siannak a pek asile development an tuah thei ko. Asinan cozah in ziangtiang sumpai le bungrua, hmun le ram a pek ding, tvp a fiang hrih lo tikah sim a harsa zet. Cun CNF lakah ramleng sumpai bawmtu pawl thawn tuan tlang thei an si sinsin asile sumpai hrampi tampi ngah thei nak lamzin a um ko.
CT: CNF rualremnak an neih mi ruangah Chin Society ah Lungrualnak maw lole thenthetnak a suah ter pei?
HM: CNF in rualremnak an tuahmi cu Chin mipi zapi te lungrualnak asi tiah sim thei dingin zianghman a lang hrih lo. Rualremnak an tuah mi in thenthek nak a suahter khal asi fawn lo ding. Chin miphun pawl cu miphun dang thawn tahthim theih lo nak cu mah le tlangkulh, ramthen, peng ah miphun fatete in hmun le ram kan luahcio tikah rualremnak timi hi a thu in rem awknak men si loin miphun, miphun tete an telkim ringring hi a tulnak lai a rak um theu. Tuini tiang a thenthek aw cia mi Chin miphun pawl cu CNF in miphun rualremnak an tuah ruangah a thenthek aw mi siseh an rem aw mi a thar in an ummi sim ding a um hrih lo tluk asi. A tuih president an pek mi pawl cu CNF thawn rualrem cia mi an sinak a rei tuk zo. Cun ramsung ihsin CNF pawlin tuahmi miphun rualremnak ah a teltu pengdang milesa pawlin anmah le peng, phunhnam tete ziangtluk an kaihruai thei, an ciahneh thei timi parah tla a thum aw mi asi.
CT: Kawl cozah in CNF hmang in Chin mipi sungah Politic game an lek rero a si tiah ruahtu an um ih cumi teh ziang tin si na hmu?
HM: A ruatu an um tla le an mawh lo. Kawl pawlin CNF hmangin nasa ten Chin miphun thentheknak a tuah thei mi a um ko. Asinan a tu hrih ah Kawl pawlin CNF hmangin Chin miphun rem awk lonak an tuah asi tiah sim thei dingin thu zianghman theih mi ka nei hrih lo. Ziangah tile Kawl cozah cun hriamhrei kai pawl zo poh tla a biakrem laifang asi. Kawl cozah in CNF hmangin Chin miphun thentheknak a tuah thei dan tampi a um ko. Cu pawl sim dingah a tikcu hrih lo. An tuah lo dingah ruat hrih a tha sawn.
CT: Santhar Chin ram tiih kan ti ringring theu mi hi ziang vek ram a si pei ? leitlun ram pakhat thawn taththim ding na nei le in sim thei pei maw?
HM: “Chin ram thar” na timi cu ziang na sim duh ti ka fiang ciah lo. Asinan a thangso mi, santhar Chin ram na sim duhmi asi ding tiah ka ruat. Cutin asile Chin ramthar ahcun pursum leilawn, ei hawlnak (Economic) lamah mahte kutke in ding thei, miphun fatete lakah rualremnak miphun pumkhat sinak in thilri, sinak le duhmi canpual, canvo cuh aw in sual aw, that aw, thisen suah awaw, hua aw rero lo in mah le peng, ramthen ciar ah siseh Chin ram hmunpi ah siseh duhthusam miphun pakhat canpual canvo kan neih thei ding le kan Chin fahniang pawl fimthiamnak le thansonak lamah zohman dunglamah tanta mi um lo ten rualran ten thansoh, hmasawn tlang ding hi asi bik. Chin miphun in leitlun miphun dang vekin miphun pakhat pianpi canpual, mahte lairel, roral theinak kan neih le kan nupi thei ding hi asi ko.
CT: Kum ziangmawzat ah Chin ram ziangtinkim leitlun ramthangso pawl kan bang thei pei?
HM: International level in Chin ram thangso dingin ram uk awknak a that ahcun kum reipi a tul lo ding. Sihman sehla, Kawl pawl hin Chin miphun thansohnak kan tlan cak ding taktak hi ziangtluk tiang sangka in onsak ding timi cu sim harsa asi. Curuangah cozah kumpi in ziangtluk zalennak a pek, ziangvek hmanrua bungrua, sumpai a pek ih ziangvek ramdang le pawlkom, company pawl hmang in Chin ram thansohnak hrang hna a tuan duh timi parah a hngat aw zet. Cumi pawl cu ramkheltu pawl cabuai (political table) parah a um mi asi tikah ramsung remdaihnak, uk awknak, tvp cozah kumpi kekar parah a thum awmi a tamsawn tikah kum ziangzat a rei ding timi cu sim harsa asi.
Nunthuleng Lalnu Mai Sokhlei Par Singapore Le Malaysia Ih Chin Mipi Tlawng Ding
January 26, 2012 by Salai Optimistic
Filed under Chinmi thuthang, Thuthar Dang
Nunthuleng ngantu Mai Sokhlei Par cu a rei hlanah Singapore le Malaysia ih Chinmi pawl umtudan hliakhlai (research tuah) dingin a tlawn tum thu CT palai hnen ihsin thu don a si.
Mai Sokhlei Par in Malaysia setting thawn a rak ngan mi ‘parcel’ thu nunthuleng “Thang Sung Va” cu Malaysia ih suah mi The Chin Times Journal in bungpeh nunthuleng in a thla telih an rak suah hnuah, Vankau Arsi Mekazin ah bungpeh thothoin December 2011 ihsin bung khatnak suahsal a si. Cumi a rak siar ngahtu Pu Thawng Uk Thang (Aa Thawng) le Pi KM Thluai te nupa cun amah Mai Sokhlei Par rori Malaysia feh ih ngan an duhsak ruangah an sponsor mi a si tiah theih a si.
Sponsor petu Aa Thawng le anupi KM Tluai te cun, “Kannih nupa cu Singapore le Malaysia hi tu le tu kan thlen tikah khitawkih Chinmi pawl dinhmun tampi kan rak thei. Mai Sokhlei Par kan rak theih hlan ihsin cangan thiam si sehla cu hi thuhla pawl hi ka ngan tengteng ding nan tiah saduh ka rak that theu. Cuisin Vankau Arsi Mekazin ah “Thang Sung Va” nunthuleng kan rak siar ngah. Cule kan nupa in Mai Sokhlei Par thawn biakawknak kan neih tikah amah rori va feh dingin tha kan rak pe. Anih khalin a cohlang ih cucun passport kan tuah cih si ko. Kan theih ban cinah cun amah hi kan sunmang famkimter theitu ding a si tin kan zum,” tiah a sim.











