Burmese Singer Htun Htun & Poe Darli Thawn
November 30, 2011 by Pa Pum
Filed under Kawlram Thuthang, Thuthar Dang
USA ram, Oregon State, Portland khua ih um Burmami pawl cu Thanksgiving le Pastor Kim Mang kum 60 kim lawmtlangin Bible City Church ah ” Praise & Worship” program in caan hmang a si.- Tuhlan kum 15 hrawngah, Burma pumbuap ih hlasakthiam hminthang Htun Htun & Poe Darli Theindan khalin an rak telpi ve.
- Poe Darli Theindan cu thangthathla mirang in hla fingkhat a sak. Htun Htun cun, thangthathla Kawlin fing 3 a sa.
- Cuih a hlasak thehhnu ah minute 40 lai Pathian thu a sim bet. Mikhual lam in siseh innteek lamin siseh hlasak thiam tampi in Pathian thangthat hla fing 13 lenglo an sa.

- CT palai cun zaanriah an hilkhawm hnu ah hlasak thiam pa 2 thawn biakkhawm awknak caan sunglawi an nei. Ih, Htun Htun kha Evangelist a sithu tla a rak thei ngah.
- Khawmawknak in a rak suakkhawmmi pawl tla cu, Karen Baptist Church, Kachin Christian Church le Burmese Christian Fellowship le bulpak in rami pawl an si.
- Innteek ih ra hmuaktu pawltla cu Burmese Church an ti aw ih, Laimi pawl tambik umnak hmun a si. Biakkhawmnak ah Kawltong hmangmi an si. Zaanlam nazi 5 ihsin tikcu thok a siih, nazi 8:30 ah tluangten khawmthehsuak a si.
Pu.E. Kyon Bil MangTha (Falam Mi Lakih Bible Degree ngah Hmaisabik)
Pu. E. Kyon Bil thihnak kumkhat kim Ni ah Cahram tawite, sa duhthah kimlo cingten ka rak ngan a si.
Pu. E. Kyon Bil hi hmaiton in a hmel ka hmu dah lo. Ka nauhak te lai ah zuk lawngin ka rak hmu dah ih, cumi cu tu can ah ka thinlung mitthlam ah cuangter sal sehla a fiang lem nawn lo. Amah cun kei hi zo a si? Hi leitlun ah a rak suak ve maw si ti hman hi I thei ding ka zum lem lo. Ziang ah tile ka suah hlan ihsin Rangoon lam ah an vai zo ih Falam a rak tlawn can khalah Falam ih ka um lo lai fangte thawn a deng aw theu.
A ngaingai ti ahcun… Pu. Kyon Bil, Falam ih an inn le kan inn hi Hawi kung lawngih dan aw mi a si. Ih, kan inn thlang ah Salai Sun Ceu pa te inn a rak um. A nupi, a fate 4 le a tuu hrekkhat thawn cun unau rualpi tha le innhnen rem aw zetmi kan rak si. A nupi cu thu ka cinban hrawng tiang Falam ah a rak um ih ziangtik ciah ah Rangoon lam ah a suk ti cu ka thei ban nawn lo.
Pu. E. Kyon Bil hi keimah bulpak rori in ka theih hmaisabiknak le ka hngilh thei nawn lo dingmi thil pakhat a rak um. Cumi cu ziang asi tile Phunhnih ka kai kum ah, “ Ka Thailung Mangman” timi cabu 1980 kum May thla sung USA a tlawnnak kha ka rak siar ngah ruangah a si. Laica ih nganmi cabu ka siar sunmi lakah ka rak uar bik. Cuhnu rei tuk lo ah Pu No Than Kap ih nganmi “ Sadhu Sandar Singh” thuanthu tla ka siar ngah ih, keimah ten ka mitthli a rak for dah rero. Cuih cabute tla ka duh ngaingai.
Ramleng ka um hnu Pu E. Kyon Bill cahram netabik ka siar ngahmi cu, “Phunli phunthum Ka Ong” timi a si ih, Lung Bang khua Tlawng Diamond Jubilee,2001 sungta a si. A thulu ka siar veten ka mang a bang zet, asinan a cahram ka siar thluh tikah Calai mi a sihzia ka thei fiang sinsin.
Pu E. Kyon Bil in Laimi a duhdawt zia le thansoh ih lungrual ten hmailam ah kekar a duh dan pawl cu thu theitu kum upa lam pawl in an sim, an rel theumi ka rak thei phahphah.
Cumi Lak sungah… keimah ten ka ruatmi cu..Falam Bible a lehmi kha Burma Bible Society pawlin an pom theilo ticu a mawi zawng le maan theibik in mi tamsawn ih an relmi a si. Cumi lo thuthuk deuh tu can ih rel tha lemlo khal a reltu an um, si ko, cumi cu tan hrih sehla. Falam Bible a lehmi kha Burma Bible Society in pomlo tla si ko sehla…asilole a tongfang hmangmi kha Falammi upa hrekkhat in an duhlo ruang khalah va sita ko seh. A liamcia zomi cu ziang titha nawn… tin ka ruat can tampi a um vekin..Mifim Cathiam upa kan neihmi pawl thawn Tongfang a hmanmi hrekkhat rem,bet le thiat a tulmi pawl tuah sal in… Burma Bible Society hnenah pom tengteng dingin pawlkom tumpi pi hmin in rak nor ta sehla, cun rak hlawhtling ta bang sehla cu..aw…!!!! Falam Bible kan neihnak kum tla a rei dingih Falam mi le sa pawl kan diriam daan tla a phun dang cuang ding nan si!!!!
Laizo tong timi kha Falam tong tin a au suahpi ih tuni tiang Laizo tong ti nawnlo in Falam tong tiah theih a si zo lawng siloin hman a si zo fawn. Himi thu ahcun kilkip ih hmuh daan le thlir daan tampi a um ih…rel ciamco ding ka thei lem lo aw. A thazawng in ka lakih keimah ten ka lung a hmui zet ko.
Pu. E. Kyon Bil ih Thuanthu tawi:
Falam peng, Nimzawl khua ih Khawbawi. Pu Ngun Khar le Pi Leng Tin Sung teih faa unau 6 lakah fapa upabik asi. Ih, 1928 Maythla ni 15 ah a suak.
A tlawngkainak: Cong Kua khua primary tlawng a kai. Cun Falam ah high school tiang a kai bet ih, Tu ih ( MIT ) Bible tlawngah 1955 ihsin a rak kai thok. 1959 ah a theh ih, amah hi Falam mi lakah Bible tlawng ihsin degree(B.Th) ngah hmaisabiktu a si. Cuhnu ah Bible lam thotho in M.Min le D.D degree tiang a ngahsuak.
A hnatuannak: 1961 tiang ZTC(Falam) Bible tlawngah ca a zirh. 1961 ah a rualpi Sayakyi Zung Lwai thawn ramkulh biaknak el dingin an rak thok. 1962 – 68, ZBC GS a rak tuan(Falam mi sungin ZBC ih GS tuan hmaisabik a si). ZBC a tuan sungah, hla fiing 400 lenglo Falam tong in a let. (cuih hlan cu Haka hla kan rak hmang). Cun Falam NT tla a let thok phah, ih 1991 ah Falam tong in NT a rak suah suak.
FBA GS cu 1969-78 tiang a rak tuan ih, a tuan lai ah ca namnak press tla a rak tuah suak. Cun Falam mi lak ihsin Pathian thu rak lak hmaisabiktu Lumbang khua mi Pu Thang Tsin hngilhlonak ah tiah, Thang Tsin mekazin tiah a rak suah thok ih, tui ni ting FBA in a suak phahphah lai ???
Fapa 3 le fanu 2 an nei ih, tu tiang fapa 2 le fanu 2 in an dam pi. Tuu 18 le tuusin 18 an cawi ih, tu tiang a nupi cu Pathian in damnak a pek lai. Pathian thu laica in amai ngan le a let mi 40 lai a suah. Falam mi in amah zat cabu suah hi kan tam hrih ding ka zum lemlo.1978 ihsin Yangon ah an vai ih, 1999 ihsin Restoration Bible Institute a din.
Church of Christ (CC) a lutnak san,
Bible a rak let rero lai ihsin Khrih ih Kawhhran timi hi Bible sungih hman mi hmin lawng silo in, hmunkhat ih um theinak ding a tha bik tiah a rak duh zet zo. Culawng silo in, zarh pi ni tinte Falam mi ciocio Biakinn feh ding khat le khat kan fehnak a bang lo mihi a lung a kim thei lo, hmunkhat ih pumkhawm tlang ding cu a rak saduhthah zet mi a si.Cutin 1978 CC kawhhran a lut hlan ihsin Khrih hmin keng ih Falam mi zaten umkhawm ding cu a sunglam ihsin a rak tum rero zo. A sung ih tawlrel hnak in a lenglam ihsin tawlrel a tha sawn ding tiah FBA GS ihsin a baang ih CC a dinnak a si.
A fanu Helen cu Chin state ah Sah-Tah-Yah ah officer a si. A fapa Bawi Ling Thang cu tuhlan pi Falam ih Music Band hminthang “The Bingbi” ih guitarist a si. Cule a fapa pakhat leh Lincoln Bill cu Phunsang tlawngta hruaitu, Bible tlawng principal le Rangoon ih Falam mipi kaihhruaitu le rinsan zetmi a si. A tuunu pakhat Biak Hnem cu Falam khua ih Computer zirhtu, remtu le internet dawr hawng hmaisabik lamtu a si. Ih, a tupa pakhat cu India ram Bangalore ah “Beauti Parlour” dawr an tuah ih an hlawhtling ngaingai. Laimi Bible tlawngta a theihtawk in a bawm tlun ah Bangalore ih Chin Christian Fellowship ih Chairman tuan rero lai a si. An dawr cu an khawng tuk hrangah dawr dang pahnih an hawng bet ih, Bangalore ih Beauti Parlour dawr hminthangbik sungah pakhat a si ve.
2010 June 21 ah lung natnak in Yangon sizungpi ah Pathian hnenah in colh san.
Pu. E. Kyon Bil hi leitlun ah na tasa ruangpi cun in umpi nawn lo nan, na thinlungput duhnung za, Falam mi lakah Calai lam ih Dairel arsi na sihnak le ram le miphun na duhdawt ih thansoh dingin khua na ruat daan pawl cu hngilh Ni a um nawn lo ding. Na tantakmi kan nih santhar nonawn pawl in na keneh kan rak thlun sokhaw. Van Ram nuam ih kan tonsal hlan tiang DAM TEN MANG THA.
Salai J.C. Ngin Za Pum
Chinmi 2500 hrawngin New Delhi ah Lamzawhnak Nei
June 20, 2011 by Pa Pum
Filed under Chinmi thuthang, Thuthar Dang
World Refugees Day kum 60 kim ni, 20th June 2011 ah India ram khuapi New Delhi ih Jantar Mantar (Acozah in San Dah Piah siannak hmun) ah Chinmi mipum 2500 lenglo cun San – Dah – Piahnak an nei.
Nun humhimnak hawl in ramleng a naibik India ram, New Delhi UNHCR kuthnuai ih um Chin raltlan/Refugees pawl cun harsatnak a phunphun, hmuhsuam zawmtaihnak pawl le ngaihsak lo/ziang siarlo an tuarnak pawl kha au-suahpi a si.
UNHCR le a hnatuanpi YMCA, DBA, SLIC(Implementing Partners), India acozah, NGOs, India Mipi pawl le Leitlun mipi in New Delhi ih Chin Refugees pawl in kan hmuhtonmi harsatnak pawl theihter duh ruangah hi bangtuk in San Dah kan Piahnak a si tin a huaihottu Chin Refugees Committee/CRC President Salai Steven Ral Kap Tluang in a sim.
CRC ih statement an suahmi ah a tlangpi in kan harsatnak pawl an ngan ih, UNHCR, India acozah le le International Community hnen ih an dil/appeal mi tla cu:
1. To provide effective legal protection mechanism to the Chin Refugees in New Delhi.
2. To provide basic livelihood necessities to reduce the sufferings of the Chin refugees in New Delhi.
3. To improve services provided to reach out to all the Chin refugees in New Delhi.
4. To promote awareness on the plight of the Chin refugees.
5. To extend suitable durable solution to the Chin refugees in New Delhi.
India ih civil society, Human Rights NGOs pawl le Media lamih hnatuan pawl tla in an rak telpi. India Upa hrekkhat hruaitu pawl in thazang penak, forhfialnak le ruahnak peknak pawl tla an nei.
Cuvek thiamthiam in Chin Upa hrekkhat le CRC ih tuanvo neitu pawlin San Dah Piahnak a sullam, Kan ram politics thutawi, New Delhi ih kan dinhmun le thupi dangdang pawl simnak an nei. San Dah Piahnak cu zinglam nazi 11 ihsin Pa Pathian hnenah thlacamnak in thok a si ih, zaanlam nazi 2 ah thlasuah peknak in tluangten bang a si.
Mipi ih au-mi Slogan cu:
We demand……………….. Dignity
We need…………………….Human Rights
We need……………………Protection
Stop .. Stop…………………Physical Assults
We need…………………..Helping Hand
We want………………….. Your Support …. ti pawl an si.
Cui tlun ah Chin ram sungih harsat hmuhsuamnak kan tonmi pawl le New Delhi ih vuakvel/thawi kan tuarmi Photo/zuk pawl tla piah/show-nak an nei. Kawltong ih Radio phuangtu le Mirang le Kawl ih Website lam ih hnatuantu RFA, DVB, BBC, Irrawaddy, Mizzima pawl khal in thuthang an la ve.
New Delhi ah Chinmi UHNCR humhimnak hnuaiah Refugee dinhmun in 1989 kum in an um thok zo.
US Marines ah Major/Bohmu ngah Cingdingmi Lai Pacang tha Thawn Interview
Mizan ahkhan famkimlo deuh in kan rak tar ngah pang ih tu ah famkim sawn ih tar sal a si zo. CT inlengtu pawl parah lungawi thu kan lo sim.
CT : US Marines ah ziangtik kum in na lut thok ih ziangvek dinhmun in hna na tuan thok???
- US Marines cu October 8, 2000 ah ka lut. Virginia state, Quantico khua ih US Marines Officer Candidate School (OCS) ka kai. Zarh hra sung harsazet in ka kai ih December 15, 2000 ah commission ka ngah. Second lieutenant (bo khat) in ka thok.
CT : Tu netabik ih na ngahmi post le hna na tuannak pawl theih kan duh.
- Afghanistan ka ra hlan ih netabik ka ngahmi post cu Quantico, Virginia ah a siih Marine Corps Embassy Security Group (MCESG) timi zung ah ka tuan. May 2008 ihsin ka tuan thok. Himi zung ih kan hnatuanbik cu ramdang ih US embassy le consulate hmuah hmuah ih sunglam security tawlrel a si. Ramdang ih kan US embassies hmuah hmuah ah kan Marines pawl nih security (tuanvo) an lak ih kan zung in training le an thil tulmi pawl kan tawlrel sak.
Khami hlan cu Okinawa, Japan ah kan um. November 2001 ihsin hnatuan ka tuan thok ih May 2008 tiang ka um. Ka hnatuannak pawl cu a tanglam vek in an si:
- November 2001 ihsin September 2004, Supply/Fiscal Officer, 12th Marine Regiment, 3d Marine Division
- September 2004 ihsin May 2005, G-4 Assistant Operations Officer, 3d Marine Division
- May 2005 ihsin February 2006, Officer-in-Charge, Reparable Issue Point, 3d Materiel Readiness Battalion, 3d Marine Logistics Group
- February 2006 ihsin August 2006, Logistics Officer, Multi-national Security Transition Command-Iraq (Camp Taji, Iraq)
- August 2006 ihsin September 2007, Company Commander, Headquarters Company, Combat Logistics Regiment 35, 3d Marine Logistics Group
- September 2007 ihsin May 2008, Assistant Operations Officer, Combat Logistics Regiment 35, 3d Marine Logistics Group
Okinawa ka um laiih US military le kiangkap ram pawl thawn military training exercise ah ka telmi pawl:
- May
2004, Cobra Gold, Thailand
- December 2004, Warfare Simulation Training, Sri Lanka
- January 2005, Tsunami Relief, Indonesia (Indonesia minung pawl tisuar tumpi ruangah harsatnak an tong lai ih bawmtu pakhat ah ka tel ve)
- July 2005, Ultra Focus Lens, South Korea
- November 2007, Talon Vision, Philippines
CT : Promotion an lo pe daan le na taima daan pawl tla in sim hram law??
Ralbawi promotion pe daan cu a tang vekin a si:
- Bo khat (second lieutenant) in bo hnih (first lieutenant) kum hnih cek ci (2 years service). Bo hnih ngah ding cu felfaiten hnatuan tuan hnu hnu cu automatic a si ko.
- Bo hnih in bo thum (captain) kum hnih in kum hnih le hrek karlak hrawng a rei (4 to 4 ½ years service). Bo thum thok ihsin promotion ngah ding cu promotion board in an hril.
- Bo thum in bohmu (major) ngah ding cu kum ruk in kum ruk le hrek karlak hrawng a rei (10 to 11 years service).
- Major in lieutenant colonel ngah ding cu kum nga hrawng a rei (15 to 16 years service)
- Lieutenant colonel in colonel ngah ding cu kum ruk hrawng a rei (21 to 22 years service)
- General officer ngah ding cu kum 27 hrawng a rei.
Kei hi tu bohmu (major) hril mi sayin sungah December 2009 ihsin ka telzo ih tu August hla ah promotion ka ngah ding.
CT : Na suahsemnak na lailung rawn khua, Nu le pa, u le nau pawl le an hnatuan le an umnak pawl tla thei ka cak zet.
- Ka suahsemnak khua cu Falam a si ih 1973 kum ah ka suak. Ka lai hmin cu Van Lian Uk a si. Ka pa cu Rev. Charles Hrang Tin Khum a si ih ka nu cu Flavia Voom Thiam a si. Ka nu cu 1978 kum March thla 14 ah Falam khua Zomi Baptist Convention (ZBC) zungih kan um lai ah Vaar tiva lilawn ah motor accident ruangah in tansan ta. Ka pa tla 1985 Rangoon kan um lai fang ah in tansan ta ve. Ka pa cu kan Laimi Khristian tampi in CCOC din tu le ZBC GS/Burma Baptist Convention AGS hnatuan dah tu, Lami Khristian pawl hrangah pumpe in nasatak in hnatuan tu pakhat a si tiin an thei tlang.
Unau suahpi cu pa nga ka nei ih mipa pa thum le nunau pa hnih kan si. Kei hi a pali nak ka si ih mipa nautabik ka si.
- Ka u bik cu Rev. Dr. CJ Hrang Hmung a si ih anih cu tu hi kawlram (Tahan-Toungphila, Kalay) ah a nupi le faapa thawn an um. Bethel Theology Seminary ih Principal le Toungphila Baptist Church ih Associate Pastor a tuan lai fang a si.
- Ka unu bik cu Mang Ciang a si ih Maryland, USA ah a pasal le faate pali thawn an um. Kawlram ih mi thleng thar pawl bawm dingin linguist hnatuan a tuan.
- Ka u pa cu Hlei Lian Khup (Chris Lamberth a.k.a. Salai Tuk) a si ih Maryland, USA ah a nupi le faapa pathum thawn an um. Geico timi insurance company ah Information Technology lamah a tuan.
- Ka farnu cu Sang Ciang (Noelani Alcoba) a si ih Maryland, USA ah a pasal le faapa pakhat thawn an um. Biotechnoloy company pakhat ah research supervisor a tuan.
Ka pa nih in tansan hnu 1986 ah USA ih um ka nukhatta Lucky Cung Hlen le a pasal, David Lamberth, nih cawm ding in keimah le ka u Salai Tuk le ka farnu Sangkoih kha in ko. October hla ah USA ah kan thleng. Anmah hnenah kan um ih an faa le pawl vekin tawan an lak ih in zoh. Cun mirang hmin in pek ih Darryl Patrick Lamberth tiin ka hmin in thleng sak. Tu himi ka nu le pa cu South Carolina, USA ah an um. Anmah hnenin suahpi lo nau pa le farnu pa hnih ka nei.
- Ka nau pa cu Isaac Richard Lamberth a si ih South Carolina ah a nupi thawn an um. Anih hi US Marines ih ralkap pakhat a si ve. July 2008 ah a lut.
- Ka farnu cu Sarah Jane Lamberth a si ih tu hi ka nu le pa te thawn South Carolina ah a um. High school senior a kai lai fang a si.
CT : Tualleng tlawngin a sangbik tiang na zirmi degree le na tlawngkainak pawl tla in sim thei pei maw??
- May 2008 ah Master of Science, International Relations ka ngah. Okinawa, Japan ah tawan ka tuan lai fang ih ka ngahmi a si. Ka tlawng hming cu Troy, Alabama ih tlawng, Troy University a siih anmah ih Pacific Division tlawng a si.
- Bachelor degree cu 1998 ah University of Maryland, University College in ka ngah. Finance degree a si.
- Falam ah phun li tiang Cinmual ih primary tlawng ah ka kai dah.
- Phun nga le phun sarih kha Tahan, Kalay ah ka kai.
- Phun ruk cu Rangoon (Ahlone 4) ah ka kai.
- Phun riat ihsin USA ah tlawng ka kai thok.
CT : Na nauhak lai ihsin ralkap luh hi na tumtah cia hrimhrimmi a si maw? Maw tumtahnak dang teh na rek nei nan??
Kawlram ah ka kum hlei thum tiang ka um ruangah kawlram ralkap pawl zoh phah in ka nauhak lai ihsin ralkap lut ding cu ka uar zet dah. Cule, ka paseu (Captain Phun Za Khim – tleicia) hi kawlram ih ralbawi a si ve ruangah ralbawi cang ding cu ka tumtah dah. US ka thleng hnu cu ralkap lut ding tumtahnak ka nei nawn lo, Asinain, ka college ka theh hnu hnatuan ka tuan phah in ralbawi lut thei dan internet ah ka hmu tikah khui tin ralbawi ka lut thei ding ti kha lamzin ka hawl thok. Army, Navy, Marines, le Air Force pawlih an thil umdan ka zoh vivo ih Marines pawlih an thil tuah daan le an ziaza ka duh bik ruangah Marines ralbawi lut ding in ka thencat aw ih ka tawlrel thok.
CT : Atu na umnak Afghanistan ih ziang tuanvo la in le ziangvek hna na tuan?? Na um rei lai ding maw??
Tu Afghanistan ah cu NATO Training Mission-Afghanistan/Combined Security Transition Command-Afghanistan ih kut tang, Regional Support Command-Southwest timi command ah ka tuan. Tu ka um hmun cu Camp Leatherneck (kanmah US Marines camp) a siih Helmand province ah a si. Kan US military le coalition ram dang pawl (United Kingdom, Denmark, Australia, United Arab Emirates, Switzerland, France le a dang ram pawl) um hmun a siih a tamsawn cu kanmah US military pawl kan si. Kan command ih hnatuan bik cu Afghanistan ralkap le palik pawl ih tulmi training centers pawl saksak, ralkap le palik pawl kan train, le an basic ralkap le palik pawl ih an thil tulmi pawl tawlrel saktu kan si. Thupi bik cu Afghanistan ralkap le palik pawl anmahten ram sung le ram leng ih ral pawl neh thei ding in training tivek le an tulmi equipment pawl kan tawlrel sak theu.
Tu kum January 26 ni ah Kuwait ka thleng ih January 29 ni Afghanistan ah hnatuan thok ding in ka thleng. Tu hitawk ka um ding caan cu thla ruk sung a si ding ruangah July hla cem lam ah ka tlungkir sal ding.
CT : US Marines, Navy, Army etc…ah Burma mi lole Laimi a lut nan tam maw?? Post sangbik ngahthei pawl ih an ngahmi post tla in sim thei pei maw??
Tu cu kan US ram ah kawlram mi le Laimi kan tam deuh thlang ruangah military a luttu cu kan tam nawn thlang. Ziang zat hrawng kan um ti cu kei tla ka thei lo, asinain, sawmnga zolo cu kan um men ding tiin ka zum. Kan US Marines sung ah cu ka thei ban tawkahcun keimah siar lo a dang kawl mi asilole Laimi ralbawi an um lo in ka thei.
Adang service (Army, Air Force, le Navy) ah ralbawi an um men thei nan zo pawl an um ti ka thei ve lo. US Coast Guard ah kan Laimi ralbawi (bo khat) a um ve tiin ka thei. Ralkap men an tam ih ralbawi cu kan um lo tiding tluk a si ko.
CT : Na innsungsang thuhla tla thei kan duh zet.
Ka innsungsang thuhla cu hitin a si. Ka nupi hmin cu Charity Thian Rem Mawi a siih anih hi Rangoon Chin Baptist Church ih senior pastor, Rev. Dr. Robert Thawng Hlei, le (Daw Sap Than Hnuni) te ih fanu nautabik a si. October 2001, ka ralbawi training hmuahhmuah ka theh hnu Okinawa, Japan ih post ka ngah hmunah feh phah in kawlram ka tlung ta ih sunglawi zet in Pathian hmai le mipi hmai ah kan thiit aw ta. Kan nauhak lai ihsin theiaw cia kan si ruangah kan innsang dinhmun cu a remcang zet.
Pathian in thluasuah in pek ruangah tu hi faapa pathum le faanu pakhat kan nei. Kan faa le zaten hi Okinawa, Japan kan um lai ih suakmi an si.
- Ka fapa upabik cu Jonathan a si. July 2002 ah a sauk. A Lai hmin cu Van Tin Thawng tiin kan pek.
- Ka fanu cu Charis Nissi a si. February 2004 ah a suak. Lai hmin a nei lo.
- Fapa phir ka nei ih an hmin cu Evan le Peyton an si. July 2007 ah an suak. An Lai hmin cu Lal Pek Lian le Lal Pek Sang an si. A pi (Charity nu) ih in tansan hlan ah pek tami hmin a si.
CT : Burma na um lai ah le ramleng ih na um sungah Laimi le Lairam hrang ih hna na tuannak pawl le na telnak pawl tla thei kan duh.
Mah le mah cu Laimi ka si ti hi ka hngilh thei dah lo nan Lairam hrang cu ka tel man lo a si ko. Kan US um Laimi mino pawl cu kan US military lut ruangah an hmailam hrangih a tthat daan pawl cu ka sim ring ring theu. Mino a tawkpam pawl nih tla ralkap lut daan cu in sut theo ih keimah thiamtawp in cu ka sim theo.
CT : Chinlandtoday.info hmangin Leitlun hmun zakip um Laimi pawl hnen ih na thucah duhmi????
Kan Laimi pawl cu kan kawlram kan harsatuk le Pathian ih lamzin in on sak phah ruangah ram dang le ram tha hmun ah a thleng thei tu pawl kan tamzet thlang. Mi tamnawn cu thuphanper le hrokhrawl phah in ram tha tha ah a thleng thei tu tla an um. Pathian hmai ah hrokhrawl phah in ram dang thleng thei hi cu a poi zet.
Asinain, ziang a va si khalle minung kan dinhmun cu zo zo khal hmailam ih mah innsang le faa le pawl hrang a tha thei bik thil tawlrel sak duh tu kan si cio ruangah ram leng ih thleng tu Laimi pawl hmuahhmuah khuitawk kan thleng khal le a nung Pathian hi rinsan ring ring ding le kan Lairam thil umdang tla hngilh dah lo ding hi a thupi zet tiin ka hmu. Paisa hawl ciamco ding lawng a tamsawn cu kan ruat theu ruangah kan caan hi nasatakin hnatuan phah in a cem ta theu ih mah faa le pawl thaten zoh thei nawn loin a um tu tla kan tam nawn.
Curuangah kan Lami nauhak le mino pawl hi mah lai daan hngilh in huatsuak men in an tthangliantu a tawkpam ka mithmuh in ka hmu tikah riahsiatza ngaingai a si, ka ti.
Hivekin huatsuak men in an um ding asile cu ram tha thleng man zianghman a thathnem lo tiin ka hmu. Curuangah zozo khal Pathian zaangahnak ruangah ram dang kan thleng thei, a si lo le kawlram kan um sung tho tho khal ah, mah faa le pawl hi thaten zoh thei ding in le an hmailam hrangah nasatak in rak ruat sak ding hi a thupi zet tiin ka hmu.
Cule, kan Laimi mino pawl tla ram dang kan thlen tikah paisa duh ruangah hnatuan lawng tuan ciammam men lo in mah hlen mi ram ih ngah mi opportunities pawl (tlawng kai, technical training, ralkap lut, tivek) hman in hmailam ah khuitin ka thanso thei ding ti hi rak ruat tlang uh sih. Mi fim fim, mi thiam thiam kan tamzet ko ruangah cutin kan zuam a si le kan Laimi pawl kan thanso thei ding ih kan duhdawtmi kan Lairam tla mithmai tha deuh ih a mawi sin sin ding ti thu tla mal lai thucah ka duh ve.
In contact duhtu pawl nan um pang le ka email hi pucik8@hotmail.com a si ih cellphone hi 703-232-4231 a si.
Cope Siangbawipa thuhla tawi
May 6, 2011 by Pa Pum
Filed under Lawrkhawm, Theihkauhnak
- 1882 kum November 21 ni ah a suak.
- 1899 kum in Tii a hnim
- 1904 kum in Pennsylvania University inn B.Sc. Degree ngah
- 1908 kumin Rochester Theological Seminary in B.D Degree ngah.
- 1908 July 7 ni ah Ordination an pek.
- 1908 Sept. 3 ni Elizabeth Coldwel Smith thawn an nei aw.
- Fapa 3 nei in; Joseph Howard Cope, Harry Cope le Appleton Danforth Cope te ahi hi.
- 1908 December 21 ni Hakha an thleng.
- 1910 November 1 ni Tedim ah an thleng.
- 1913 kumah Zolai Casiarbu pakhatnak an tuah.
- 1915 kumah Matthew Bible thianghlim Zolai-in an tuahsuak..
- 1919 kumah Tedim Thukizakna Laihawm an thawhpi.
- 1925 kum Honorary Inspector of Schools tuan.
- 1932 kumah Bible Thianghlim thar Zolai-in a tuahsak…
- Pathian thusim, Lai Calai tuahsak, Bible thianghlim lehsak,Cabu dang lehsak, Tlawng cabu tuahsak, Tlawnguktu tuan.
- 1927 November in Mirang kumpi in Kaisar I Hind timi Ngun Medal cawimawinak pe.
- 1935 June 10 ni-in Colgate University in Honorary Degree of Doctor of Divinity (D.D.) an pe..
- 1938 June 11 ni Hakha ah a thi.
- Laitlang ah a um sungkum, Kum 25 le thla 7 (ni 9419) a rei..
Hram : Vaphualnet
Indo-Burma ah Meeting tuah
May 6, 2011 by Pa Pum
Filed under Kawlram Thuthang, Thuthar Dang
Ramhnih ih thuneitu pawl pok khawmin mi avei 34-nak India-Burma ramri thureltlangnak cu Tui Tlawngkai ni 3(May ni 4, 2011) Kalaymyo, Sagaing Division ah an nei tiha thuthang kan dawng.
India tlangpar lamih ralkap 57 ih hotulu Major Feneral DS Hooda hohami minung 12 pawlai pawl le Kalaymyo ih Dah Kah Sah 10 ih Hohmu.. Aung San Chit hohami palai pawl cu May ni 2 tiang meeting an tuah a si.
An thurelnak ah ramri security thuhla le ramhnih ih acozah dodaltu tupung pawl kilven daan ding hrangah reltlangnak an nei tin Manipur ih hmunkhurmi thuthang latu pawlin an sim.
Tuitum India ralkap Red Shield Division in Burma ralkap cu Leilaihnak Motor pahnih kha ramri Moore khuaah a pek a si.
Himi pek/hlan awknakcu Ahmat 31 Assam Rifle ah tuah a si ih, India lam ihsin Major General DS Hooda le Burma lam ihsin Buhmu AungSan Chit le acozah hnatuan pawl an tel asi.
Himi pawlhi Lamzin tuahnak hrangah hnatuan tlangnak pawl thazang a ngahter si ih lungrual le rualrem ih pehtlaih awknak pawl a langsuak ternak a si tin India Defece department le thuthang phuansuahtu Beoru ih thusuahnak khalah tarlang a si. Kan dung 2010 December thlaah, India Assam ih ralbawi NK Singh in Leicehnak motor 4, Leiremnak motor 2, Mahindra Bolero motor te 1, Cycle 3, Computer 3, 6 Kl Meicet 1 le Mobile 6 pawl cu NItlaknak saklam ral hmunpi ih BOhuchuk Suu Lwen hnen ah an rak pe asi. Tui tum hi a vei 6nak bawmnak an penak a si.
Hram: Mizzima
Hakha ah Sungdok Nat Leng
May 6, 2011 by Pa Pum
Filed under Chinmi thuthang, Thuthar Dang
Chin state khuapi Hakha khua ah, sungdok ruangih zoto/hospital um minung 58 an um tiah thuthang kan dawng.
“Mi zaan tiang cu mina 58 an si, mipa 27 an si ih, nunau 31 an si” tiah Hakha zato ih nurse pakhat in Mizzima a sim. Khuasung veng dangdang ihsin rami mina pawl an si ih, inti(Drinking water) thiang an insal ruangah le an zohtha hrangah damcak inmi 5 pawl cu an suak sal zo tiah nurse nu cun a sim bet.
Cuih tlun ah Rangoonih Dagon thar sak, thlang le hmaila khal ah kan dung April thla ihsin sungdoka leng ih, vengsung pawlah emergency in Clinic/Siikhan pawl an on tiah thuthang kan thei bet. Cuih natnak ruangah Dagon saklam vengthen 19 ihum nauhak pakhat in a nunnak a cem a si.
Tikcu caan kello ih ruahsurnak, khuahlum tuknak ruanah pumna, sungdok, malaria, raibur etc tivek pawla suak thei tiah harhdamnak lamih tuanvo neitu pawl in ralring dingin an rak simcia.
Hram: Mizzima
Mizoram ih Burma mi Kaihmi Pawl ramri ah kuat
April 30, 2011 by Pa Pum
Filed under Chinmi thuthang, Thuthar Dang
April ni28, 29 ih an kaimi Burmamipawl ramri lam ah an kuat tiah thuthang kan thei. An kaihmi hi an zaten theihfian a silo nan, an kuatmi cu an zaten mi 40 an si tiah Jimmy Lal RemSangin CT a sim.
A sim daan ah cun, ” Burmami an kaihzomi minung 40 pawl cu tuni ni 30,April zaanlam nazi 4 hrawngah Tiolam pan in an kuat ih mi dangdang tla an kai vivo bet.
Asian thuhla kantheiban tawk tiangcu an kaihbetmi hi Bawgkawn P.S ah mi 6 an ti lawng a si. Ramri lamih an kuat zomi pawl ziangvek dinhmunah an um ticu ka thei ban lo”
tiah a ti. Ramri ih an kuatmi minung 40 sungin mipa 25 an si ih, nunau 15 an si tiah a sim bet. An kainak sanbikk le an kuatnak sanbik cu ramdangmi an si ruangah a si tiah a sim bet.
Tuhlan deuh khal ah kaihmi tampi an um zo ih Jaillam in thu thensaknak nei hrih lomi tampi an um lai tiah a sim. Cule kan theih banlonak hmun tampi ah an kaihmi tampi an um thei tiah CT a sim bet.
Mizoram Um Burma-mi pawl Kai LaLa
April 29, 2011 by Pa Pum
Filed under Leitlun Thuthang, Thuthar Dang
Ni 29,April2011 ah Aizawl ih Burma-mi pawl cu Mizoram Police pawlin ramdangmi an si ruangah an kai tiah thuthang kan thei.
Ko Tet Khai in CT a sim daanvek asile… “ Tuzing nazi 9 hrawng, thaithawh ei in Aizawl Bazarpi ih Rawl Dawr pakhat thaithawh a ei rero laimi Burma mi 10 pawl cu Mizoram police pawlin ramdangmi an si ruangah an kai.
An zaten mi 10 an si ih mipa lawnglawng an si. Falam tonghmang mi 5 pawl cu Thingah ih hnatuan tum in ram mi a si, Tedim tonghmang mi 4 pawl cu Vairam lam ah hnatuan dingih feh tummi a si ih cule Hakha tonghmang pakhat cu sumdawng ih ra mi a si” tiah a ti.
Tu ahcun Aizawl Police station ah an ret lai a si, ziang tivek in action an la vivo ding ticu kan thei ban hrih lo tiah a sim bet.
Hram: CT
Laimi Mino Tampi Ralkap lut duhlo Ruangah Mizoram ah tlan
April 27, 2011 by Pa Pum
Filed under Kawlram Thuthang, Thuthar Dang
Mipa kum 16 in kum 40 le nunau kum 18 in 35 pawl cu Ralkap ah luhter an si ding timi thusuah ruangah Lai mino tampi cu Kawl ralkap ih luh ding an duh lo ruangah a naibik Mizoram ah an tlan ti ah thuthang kan thei.
Mino hmuahhmuah rakkap lut ding timi thusuah cu kan dung kum acozah thar an dinmi in thu an rak suahmi a rak si.
January thla thar ah Meithat training kai dingin in rak ko, cuhnu ah ralkap training kai ding in in ko lala. Cule cuimi ih training kaitu pawl hmuahhmauh cu Kawl khuapi lam ah ralkai training kai dingin in hruai vivo tum a si. Cuhrangh kan khuami mino tampi cu a naibik ramleng Mizoram lam ah an tlan hlo thluh. Kan nihvek nupi le fanau neimi, kum 45 kim hrihlo pawl cu harsatnak a phunphun ruangah kan khua le ram kan suahsan thei lo.
Asinan, ralkap lut ding ngaingai vekin training vek in pe cun, kan hmailam hrangah ruahsan ding a um nawn lo ruangah kan nunnak hum him aw dingin ramleng ah kan innsang in kan rak tlan ve a si. Unau sungkhat le rualpi pawl ih ruahnak pe vekin New Delhi ah raltlan/refugee dil in kan innsang in kan rak um a si. Mi tampi cu cuvek dilhna thial lawn Mizoram ah hmuhmi hna a phunphun tuan in tuni tiang an tanglai a si tiah; Sita khua ihsin nupi fanau thawn a rak tlantu Salai Khawm cu CT a sim.
Cuvek thiamthiam in Falam peng ih um Mino pawl khal RFA website ih a ngan daan vek asile Kawl acozah pawlin mino hmuahhmuah ralkap lut lo theihlo timi thu an suahhnu April thla lai hrawng ihsin Pi Tuh Sit tindan kai ter an si hun ah ralkap ih luhter an si ding timi thucu NLD Falam hotu in Chin State ih NLD hotu hnenih an simnak vek a sile Lai mino tampi cu Ralkap lut tih/duhlo ruangah a naibik ramleng Mizoram ah an tlansuak timi thuthang kan thei a si.
Hram: CT collection & RFA news
Mizoram ih Burma mi Thawngtla Pawl May Ni 2 ah Court ah Hruai Ding
April 24, 2011 by Pa Pum
Filed under Chinmi thuthang, Thuthar Dang
Mizoram, Aizawl khuapi ah Kawlpawl Yi-Lawng-Puai an tuah lai ah, ramdangmi tin local police pawlih an kaih le thawngthlakmi pawl cu May ni 2, 2011 ah Court ah an thuhla relnak an nei ding..tiah thawngtla pawl a buaipi tu Ko Tet Khai in CT a sim.
Minung Ting 10 Umnak Mizoram ah Ting 6 in Mobile Phone Hmang
April 21, 2011 by Pa Pum
Filed under Thuthar Dang
The Zozam | India ram ih state pakhat asimi Mizoram ah Minung 10 kiangkap an um ih, minung ting 6 lenglo in Mobile phone an hmang tiah thuthang kan thei.
Kan dungkum 2010 ah 5.5 lakh in an hmang ih, tui February 2011 ahcun 6 lakh tlunin an hmang a si.
Cellphone hmangtu mipakhat in thlakhat ah amalbik Rs.100 an hmang. Mi thenkhat cu Rs. 2000 tiang hmang tla an um.
Airtel simcard hmangtu hi an tambik, a hmangtu zat cu 2,30,000 an si, netabik thuthang kan don ni tiang cun. A pahnihnak ah BSNL a si ih, minung 1,32,436 in an hmang.











