Ausng San Suu Kyi Chin mi a si thei maw?

Ausng San Suu Kyi Chin mi a si thei maw?

The Sai (Tuallawt)

Kan nih Tlangparmi (CHIN) pawl hi Chin, Asho, Kuki le Mizo etc…tin hmun hran hranah kan um darh ih cu mi lakah Asho Chin pawl hi Tlangpar (Hilly areas) um lovin Kawl rawn (Plain Land) Arakan Division, Mandalay, Pegu, Minbu le Magwe hrawngah kum reipi ihsin an rak umih Buddish sakuanak pawmih Kawl mi vekih um ta khal tampi an um. An sim dan vek a si cun kum 1834 ah Rev. Francis Mason in Asho nu tipil tirnak (baptised) a nei, asinan hi nu hmin hi record a um lo/ an rak record lo a si hmang.

Kan theih ciau vekin Gen. Aungsan kha Magwe khua kiangte “Nat Mauk” khua ah 13 Feb 1915 (hrek khatah 1914 tin a um) suak a si. Nauhak fel le cathiam thei zet zakzum zet mi a si. Mak ve zet pakhat cu Phun 7 zir ding ih a upa thawn Yi Nan Chaung khua an feh laiah lam zin khua pakhatah an riak ih an thlen inn an riahnak tei in fala pakhat an nei Aungsan zakzum tuk mi ti ah cui fala te zah cun a ih hlanah zun thawk man/ngam ta lovin a it cih ih zanah a zun a hlau ti a si.

Minbu le “Nat Mauk” khua hi Asho mi tampi umnak khua a rak si ih tun hlan U Ne win san lai khalah “Chin National Day” ropi zetih an rak hmang dahih an khua Chairman khal Salai Kyaw Sein a si an ti. Gen. Aungsan hnam thei fiang ding cun a Pa zo a si ti kan theih ta a tul ding. A Pa kha U PHA (Sih Ni U Pha) a si ih Asho hnam a si an ti.

Asho tawngih PHA tih cu “good” tinak a si hmang. Dr. Salai Thu Than (Asho mi Ph.D) cun “PHA” ti hi Asho tawngah cun hmin mawi zet a si tin DRRD a sim dah. Cun, farah zet mi an si ruangah Phun 10 tiang tlawng a kaiih kum reipi hnuah Sih Ni (Law) correspondent in a zirih Burma pumpi sungah a pakhatnak a ngah ti a si. Gen. Aungsan ih Pa Asho mi a si cun Aungsan tla cu Asho Chin/Chin mi dik tak a si ko lo ding maw? Zo hmanin thu hman/dik kan sim thei lo nan hun siar vivo hman ta…

Kan theih ciau vekin 1947 Feb thlaah khan Pin Lung Sa Chuk ( Panglong Agreement) cu Pin lung khua ih tuah a si ih cu nah kan Chin mi lak ihsin Pu Kiomang, Hlur Hmung le etc…pawl an va feh ve. Vum Kho Hau ( le hnuih Doctor) cun ” A profile of Frontier man” ti a ngannak ah cun “1947 Feb 8, Zing tuante ah Gen. Aungsan cu Chin palai pawl thlennak ah thingpi inpi dingin a ra ih Aungsan cun hi tin a rel ‘Independent kan lak ngah thei le ve ten Chin pawl cu State in ding duh hrih hlah uh ziangah ti len nan ramah nan toawdelh hrih fawn si lovi Chin Special Division hin um sawn uhla Central Cozah ihsin nan tul mi mi kan lo zauh le pe ding. Ka thu lo sim mi hi zum uh “Keitla Chin thisen 50% ih rawi mi ka si ve” a ti tin a ngan. Chin mi a si maw si lo cu mah le ruah pawm dan ciar si se la… Kum 1988 lai ih kan ram pumpi tlawngta nauhak buai lai khal ah U Ne Win cun Suu Kyi cu “hi Chin nu hi a hnawksak tuk” a rak ti dah an ti.

Kawl pawl in Gen. Aungsan thu hla an ngan tin ten a Pa (U Pha) lam an ngan dah lo an ti. A nu (Daw Suu) lam lawng lawng an ngan theu. A nu hi cu Kawl miphun dik tak a si ih a unau pawl khal Taw Hlan Yi Ta Ma (Revolonsoner) ngai ngai an si. Kan nauhak laih kan zir theu Bu Min Yaung kha a nu ih U (Aungsan ih pu) a siih cu mi lo midang tampi an um hnuaihni in an rel. Cun, Aungsang ih nupi (suu kyi nu) Daw Khin kyi hi cu Kawl-kala le Karen rawimi thlah a si ih a thih tiang christian Baptish a si. Anih hi India le Nepal ramah Burma Ambasdor tuan in New Delhi ah an rak um dah ih cu nah Suu kyi khal Lady Shri Ram College ah B.A a theh. Cui hnu khalah Oxford University khalah tlawng a kai sal la la ih degree phun phun khal a ngah bet a si.

Gen. Aungsan a Japanese hmin ka lo sim ta ding Omada Monchi a si. A nauhak lai hming cu Thein lin a siih a hming lem (thup awknak) cu Naung Cho, Bo Tayza tin tla an ko theu. U Ni win thawn an kohawknak code hming cu Ko Set Pe a si. Ka duh hnakin ka ngan tam deuh deuh nan ne ta bik hrang hi mi te ka lo sim ding…a Chinese hmin cu….Tan Lu Sho. Lungawi..

Sources: Zohnahthlak Aungsansuukyi; By DRRD , wikipedia, Aungsan biography; By ( a ngan tu hmin ka thei nawn lo Delhi ah ka tan ta).

(Visited 111 times, 1 visits today)

Comments

comments

6 Comments

  1. thu tha zet na ngan ih lung awi um tuk…
    hih thu thei lo mi hi kei mah thawk ih an tam zet ding tin ka zum
    nan tu ah cu fiang zet in kan sar thei thlang ih …that nak na tuah mi par
    ah kan Pathian in thla suah malsawm lo pek hram seh,,,,,,
    a hlan ah cu kei tla Aung San hi lai mi pa a si ve tin kan Biak nak ih thu thang tha in
    sim tu kan pastor pa in in ruah dah…2006-7 hrawng ah c…nan awlok song in ka um…tu hi ca ka sar cun ka fing nasa ka lung awi tuk,,

  2. Salai Cho Mana says:

    Aung San hi Chin mi a si hmang ti thu hi kan rak thei dah ve.tu nan ngan mi ca khal ah (((an ti))) ti lawng in nan ngan.Chin mi asi men ding ti lawng sim theu asi.Chin mi asi tak tak le tak lo cu zo nih a thei ding.Zaing ca ah a um ding.a thei mi nih fam kim in rak suah thei seh la lung awi um zet ding.tu cu an ti ti mi lawng asi theu i mi hnen va sim ding hi va sim ngam a si theu lo. Chin mi fim pawl hi kan lo rin san si.

  3. Kei cu ka Aungsan hi Chinmi a si ti ka zumlo bembem,Ziangah tile khawi cabu hmanah Chin miphun a si ti a umlo,A hlan thu malten von tarlang sahla Prove nak cu a umlo men thei nan,Aungsan hi mi Bright zet a si in ka thei,Hlanlai Britist leh Japan pawl in kan ram sungih buainak an rak tuah rero lai khalah,Aung san in Britist lam ih huatmi a nei le Japam lam a tlon ih Japan lam a huat le Britist a tlon lala tiin mi pakhat ih a sim ka thei dan,Cun Idipendent ngah thei nak ding ih Politic a tuah lai khalah Kan ram sungih State poimawh taktak pawlin an lungkim pi lolai ah Chin State ah a hawng tlawng ih keicu Chinmi ka si tiin Politic Compaign nakah a rak tidah tiin Mi pakhat in a sim,A sinan Cumicu kei ka hmuh dan ah cun himihi Tongkam ih Chinmi sinak leh Caa sungih Chinmi si nak a bang awlo ruangah Chinmi a si ti Prove/Evidence a umlo ah cun ka zum thei dah lo lawlaw si ko.

  4. H mi thu cu fel fai fam kim zet ih thei bet a va cak um em,
    Fel fai fam kim zet in inrawn ngan sak leh uh law.
    Rak mang bang tu tam pi kan um ko ding. An mah ih puan suah awk nak leh rel aw nak teh a um ke maw.? kan rak thir ring ring ding. Lungawi na sa.
    Zum sin sin uh. tum tah nak thawn.

  5. Lal Sin Thang says:

    Chin mi diktak asile amahte Chin mi ka si a ti aw leh ding.
    Kannih ih buaipit ding le zingzawi ciamco ding zianghman a tul lo.
    Cangantu na thiam zet, theihkauhnak ngaingai a si.

  6. Siangte Senhri says:

    AungSan Suu Kyi Chin mi a si mw si lo ti cu Amah kan sut a t’ul ding a bang, .Chin mi ih kan neih mi Vuanzi pawl tal in thu dik in sim fiang thei lo ding maw?An thei fel tla a si men ding,…..Ka hmuh dan ah cun Chin mi a si maw si lo timi ah buai lo in Chin Ramhrang ah thil t’ha a tuah maw timi hi k rak buai pi ve mi sawn cu a si,lungawi

Comments

%d bloggers like this: