Burma Ram Feh Dan Ding VII

Burma Ram Feh Dan Ding VII

Dr.Run Bik

Pi Suu Kyi Thang ah Kan Awk An Ti Ding

Lairawn Thansoh Daan Ding

Burma ram a feh daan ding thu ah Lirawn thansohdan ding malte lai ngan sehla. Tu ahcun kan theih vekin kan Laimi, a hleicein Falam Laimipawl hi tlangpar hnakin hmunrawn Kalay District ah kan um tamsawn zo. Tlangpar ih um mipawl hrang ah thansohdan dingpawl cu kan ngan leh ding. Tuitum cu Lairawn um hrang ah sisehla. Ram rung tha ngaingai bang sehla, Sgaing Tiang hnakin Chin state ah budget (sum) a tamsawn ding.

Hihi ziang dang khal si lovin Sangaing tiang cu a tum tuk ih an budget a tamzet ding nan minung an tam tuk tikah Kalay valley ih kan Laimi pawl ih co ding cu a mal zet ding. India ram khal ah Silcar Vaimipawl hnakin Mizoram ih umpawl in acozah sum an co tamsawn. Curuangah Laiawn ih umpawl cu Mamit, Khawzal, Serchhip ah hlawhawk a tul nawn lo ding ih Chin State ah an hung hlawhaw ding. Cuti cun Chin state, Falam peng tivek ah minung an rung tam ding ih development hrangah a tha ding.

Cuvekin Laimi 10% hrawng hung vai hai sehla, a tang 90% hrangah ziang kan tuah ding ti kan rel ding. Kan Burma ram le India ram pawl ah leilet ihsin buh le bal suah dan, thar tam dan hi a mal tuk ih Japan ram vek, China le Israel vek kan tluk lo. Kan ti tul zet mi pakhat cu kan leilet ihsin kan cing mi pawl tu hnak i let 3 lai i thar suah tir dan a si ding. Tu cu Lairawn ah an thla 2 tuan in kum khat dai buh an nei ih hna an tuan nawnlo tla kan ti theu. Hna hi thanso ding ahcun tuan ring ring a tul ding.

Pi Suu Kyi  Ih Zawh Dingzin An Phit Sak Thluh

Kan theih zo vek in Pi Suu Kyi kha 1988 ah a nu damlo besia kilkhawi dingin Burma ah a tlung ih rinlopi in mipi sawmnak ngai pawimawh in ram le miphun hrangah tiin politic ah a lut. Ralbawi pawl cun Suu Kyi hi England ah tlung zang  seh an ti ring ring. House arrest ih thawng an thlak lai hmuahhmauh ahkhan Suu Kyi hin tlung duh tisella an thlah mai ding. A si nan ram hrang ih hna a tuan thei lo ding ruangah a duhdah lo. 1999 ih a pasal  a thih zik tum ahkhan cun  a tlung duh  em ke cu an ti i a tlung ta cuang lo. Cuti cun 2008 ih Burma danpi ngan tum a ra thleng.

An danpi ahkhan Suu Kyi tel thei lonak dingin a phunphun in thang an kam. Ram hotubik cu ralkah lam thiam misiseh an ti. Armed force hotu hrang lawng ih luh thei ding a si mai. Suu Kyi cu tlem hlah seh ti nak. Cule ramdang mi nupi le pasal ih nei, nei dah cu hrilawk ah tel thei hlah seh ti  a si la la. Suu Kyi hrangah cun a pit in a pit bepbep. Cumi lawng hman in an duh tawk lo. Suu Kyi house arrest ih an ret dan ahkhan kum khat a  cem hnu ah an thlirsal theu ih puhmawhnak dang dangin kum khat hrang thawng an tlak leh. Cuti cun 2009 kan rung thleng. 2008 ah danpi an ngan zo si. 2010 ah hrilawknak tuah ding a si si, Suu Kyi dokalh nak ding hawl a tul la la ta riai.

2009 kum ih Suu Kyi suah can a thlen hlan ah American pa pakhat cun Pathian in i hmuh tir, Suu Kyi thah an tum ruang ah ka va sim a tul a ti i, Inn Ya tili kha leuh in Suu Kyi i inn ah a va thleng ta riai. uu Kyi kha dan lovi inn leng la lut ah an puh. Himi thu ah mi hrekin cun Burma intelligents pa in a thupten hi American pa hi an fial a si ding an ti. Kan nih pawl i thungai thu theih ban a si ta lo. Kum 5 thawngtlak tir sal ding an ti. A thu an rel lai hrawng ah hin ka nu a rak dam lai ih Malysia i kan to awk tum a si. Ralkappawl hin Suu Kyi hi kum 2010 hrilawk tum i lenglam i um thei  lo ding cekci in house arrest in an kai ding ka ti ih cu vek cekci in Suu Kyi kha thla 18  tla seh, hrilawk hnu November 2010 ah suah siseh an run ti ngai ngai.

NLD Tel Thei Lo Ding In

Hrilawk nak i NLD tel thei lo ding i an run tuah dan pawl cu hitin a si. Party hotu pawl cu sualnak thubuai an neih ah cun party an ho thei lo, a si lo le cui party cu hrilawk nak ah  a tel thei lo ding, ti a si.NLD an tel duh cun Suu Kyi cu an party i si an dawi a tul ta riai. Suu Kyi tel lo cun NLD cu zianghman a si lo ding ti cu a fiang tuk fawn.

Himi fang ah lei tlun cun Suu Kyi suah ding in an nawr zawk rero a si. 2010 i hrilawk nak Burma i a tuah hlan te ah Singapor i Asia hotu pawl hmuhkhawm awk nak ah kha lai i Prime Minister Thein Sein kha President Barak Obama in Suu Kyi suah ding in a ti. Suu Kyi cu hrilawk theh hnu November ah suah a si ta ria.

Ralkap pawl i rak ruah dan vek in hrilawk nak ah le tel thei lo, ralkap duh zawng a cozh hlawn ding in le a cang thei nawn lo, ralkap pawl in kum khua,kum 20/30 duhduh i uk an tum la la. Suu Kyi cu thang ah kan awk ta ria an ti ding. Ka rualpa Victor Biak Lian hi Suu Kyi a tan zet nan hrilawk hlan ih i sim mi cu ralkap pawl i duh zawng ih a feh cun Burma hi kum 20 hnu lam lawng ah democracy a si ding ih cu nah cun Suu Kyi cu a damlai a si khal le kum 80 tlun a si ding ih a thahnem nawn lo ding i ti. Ralkap pawl i thang an kam hi an ti fuh ngai ngi ke maw le?

(Visited 96 times, 1 visits today)

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: