Thal Fang Bang I Pai Tu

Thal Fang Bang I Pai Tu

Thal cu ral an do nak ih, an hman theu mi hriamhrei a si. Sapelnak khal ih hman mi a si. A zik a zum ih teh a nei. Taksa sung a lut hnu hmanah phawi lohli a theih lo. Cu vek ih mi that thei a si. Naupai khal in nau a hrin dingah a thihpi ding maw, thaten a nei ding ti theih a si ve lo ruangah thinhar mangbang in an um theu. Thal fang pai le naupai tahthimnak ih sullam cu thih le nun kar lak ih um a si. Hlan ka PuPa  pawl khal in “Nau Pai le Thal Fang Pai” ti in tongthimnak an rak nei ….

Khua hlan ahcun sii le vai lam tuamhlawmawknak a that lo ruagah nau le nu khal tam pi an thih phah. Sii thatha ti vek khal a um lem lo, sizung tla a um lo, Sibawi thiam leh zirsang khal an tam lo! Khua khatah nau sar thiam pahnih khat an um ti fang lawng a rak si theu. Nau tuamhlawm thiam khal an um lo ih, naute tampi le nu tiang in thlanmual an liam phah. Cu vek si cing khal in Pathian zangfahnak thawn kan rak pitling ve cio.

Hmanseh a tui kan san ahcun san ti luan khal a thlengaw vivo thlang ih fimthiamnak lam khal ah a sang vivo. Sii thatha leh si bawi thiam, mifim, mi thiam khal kan tam vivo thlang ruangah nu le nau thi ti mi cu um nawn lo tluk in, an mal vivo.

Khuahlan ahcun nunau hi an rak retniam zet. Hnamtin le ramtin in mah leh thu fim ciar an rak nei. Nunau cu fahringtu lawng ah a tha. Nunau fahring thei lo cu ziang hmanah an hai lo. Nunau cu bazaar thilzuar vek fangah an ruat. Nunau faneih cu vansiatnak pittawpah an ruat. Nunau hi thil tha lo le sual tuah suak tuah an ruat ih nunau cu ziang hman tuah thei lo ding in an kaihrem ring ring. Nunau cu an ret niam tuk ih, Bawipa nunau ih in tuah lo ruangah lungawi thu kan lo sim ti in thla an rak cam theu!

“Nu” poimawh zia leh sunlawizia hi kum tam a liam vivo thlang ih mifim, mi thiam khal an pung vivo thlang ruangah an hmu suak vivo. Nu hi ret niam tum in palbek tum rero hman aw la, thu thaten na ruat ih mifim na si ahcun ret niam a theih lo. Napoleon cun France ram ih kan tul bik mi cu “Nu “ an si a ti..

“Nu” sunloih upat nak thufim tam zet a um. Naute ka si lai ihsin, ka nu in I rak thihsan sehla cu ziangtluk in ka aa ding. Nu in pe hnik uh , an mah hmang in leitlun hi ka danglam ter ding. Pathian fa ka si ti ka theihawknak san cu ka nu ih ruangah a si.  Nu thazet pakhat cu zirhtu za tluk a si. Fa le pawl ih nitin kan zir lai bu cu nu hi an si. Leitlun   mi ropibik le sunglawibik cu nu an si. Nu ti mi tongkam kam khat te ah lungthin ril lungawinak taktak siarcawk lo in a um.

A liam zo mi ka can hmauhhmuah cu kawhkir sal theih  a si lo. ka taksa ruangpi cu nuamnaiten a thangso bang in ka thinlung put dan khal hi a thangso vivo. Ka kiangkap ih thil ka tawnteh mi ih zir in i ciahneh ih, ka thinlung putdan khal a pitling vivo. Ka hmailam can ih i hruai tu “Nu” ih pawimawh zia hi theithiam lo in, ni le thla tam ka liam. Thaisun ih ka um dan ding cu tuisun ih ka nui i simmi thu in i sim fiang.
Kan khua leh kan ram ih a pakhatnak ih kan tul bik mi cu nu tha a si. Leitlun nu pawl hi ka nu vek si theh hai sehla cu leilungtlunah thawnginn ti mi hi tuah a tul lo ding. Kan inn sungsang kan remawknak leh thinlung hnangamnak a thlen nak san cu ka nu ih ruang ah a si. Fahniang pawl ninghan riahsia can ih hnangamten kan colh theunak colhhmun cu ka nu ih tanghlum nuam a si…..

Ka nu’i nun i sim man cun ka nuncan ziaza ah puan bang in i thuam mawi ih nunsaunak leh nunnuamnak i pe. A thu awih lo ih a thu ka thlun lo canah harsat ka ton. Ka sentet lai ih ka nu’i Bible cang i rak zirh theu mi cun ka nun can i tuah rem saktu ah an cang sal ding ti hi a tu can lawng ah ka thei fiang. Ka nu ih felnak i zirh mi cun rintlak i si ter ih ziang tik can hmanah sual ti lian sungah i fen ter siang hrim hrim lo.
Ka nui duhdawtnak cun ziangtik lai can hmanah i tlansan siang lo bang in i suah san siang dah lo. Ka nui i zirh theu mi fimnak cu lungvar hnak khal in a man a khung sawn. “Nu thlum, Pa Al” kan ti theu bang in kan tih kan phan can le lam lak ih kan ril kan bah can hmanah “Ai Ka Nu” ti’n kan ti theu…ka zirlai cabu tha bik cu ka nu hi a si ih duatten i ko theu nak au aw cun sualnak lam pan in ka feh can khalah zilthlinem bang I run sem ih lamzin dikah i hruai kir sal theu. Ka nunnak ram cu ka nu in a duhdawtnak thawn a thuammawi ih lungawinak tiang a thlen pi sal.

Harsatnak cu thlisia bang hrang in vansang mangbang le thinlung rethei ih ka um can ah ka nui anka thlum cu, nitin zantin ka hlam sal theu. Sualnak ih man cu ka nunnak ah ninghan riahsiatnak tiang a thlen pi. Ka hmuh mi leh ka theih mi hmauh cun lungretheihnak lawng ka lam ah run hruaitu ah an cang ih ka hmaikhua cu ninghan riahsiatnak lawng lawng in a khat . Fimthiamnak i zirhtu ka nu ih nun simnak ka hngong ih sualnak lamah ka pan sinsin. Lugnsirnak thawn ka sualnak tumpi cu ka hmusuak ih ka ngahmi hlawnthil cu lungzur mitthli lawng a si. Thinlung rethei ih ka um canah ka nui thlacamnak  cun zilthli nem bang i run sem sal theu.

Nu cun a duhdawt zet mi a fahnaing cu nun i simthei ih thawi leh vuak kan tul can khalah in thawi in vua theu..Bible thianghlim sung khalah na fate cu na thawi ruangah a thi lo ding tin a um. Cu mi cu thei thiam lo in thinlung sung ih kan khum a si ahcun kan hrangah tlaksiatnak hrampi a si. Nui duhdawtnak cu sui le ngun hnak in a man a khung sawn, lungvar hnak khal in man a nei sawn. Thil dang thawn tahthim theih khal a si lo. A thuawih cun nun saunak i pek hlei ah ka lamzin cu nun khua nuamnak lam zin a si ter ih hnangamnak in a khat ter. Hi tluk duhdawt lainat tu cu sunloih upatnak a hrang ka hlan ve a tul hrimhrim.

Ka nu cun kan ruun innsang cu thinnuamnak in a khat ter ih kan sumtualrawn cu a duhdawtnak ruah a sur ter. Kan inn sungsang cu van ramah a can ter. Hmun dangah feh in thil tha ka tong ding hmang maw ka ti can hmanah ka ton mi  thil ziangkim hin lungawinak a thlen pi thei lo. Sual khawthim sung ih ka tlanlen can hmanah , ka nui thlacam au aw cun I humhim ih lamzin dik ah i hruai sal theu .

Nun simnak thu pawl cun ka hngawng ah i ngerh ih ka thinlung sungah a ngan aw . I duhsaknak annka nem cu ka lamzin hrangah meifar tleu a si ih, ka hngawng hrang khal ah parthi mawi zet a si . Tlukbahnak lamzin ihsin i tung ding tu tha bik a si Ka sunlawinak sui lu khuh mawi cu ka nui nun can ziaza hi a si. Ka taksa hrang khalah harhdamnak sii hlum tha bik a si..

Nui nun sim lo ruangah thawng inn sungih nun a liam mi thuanthu kan zoh sal tik ah a nu in a fapa cu a nauhak lai ihsin a duat tuk ih a kawk siang lo. Nun a sim dah lo ruangah a fapa cu a ra pitling  vivo ih rukru ah a ra cang . Thawng a tla ih nikhat cu thah ding a si. Thawng inn kiltu hnenah ka thih hlanah ka nu hi rei lote sung tawnta ka duh a ti A nu a ra thlen tik ahcun “Ka nu ka kiang nai ah ra ta aw” a ti ih a nu cu a fapa kiangah a ra ding. “Ka nu ka nauhak lai ihsin nun i rak sim theu aw la cu hi vek ka si lo ding nan” ti in a nu cu a fa pa in a ti. A nui mithtli cu cat lawn a for. Cu ruangah nui nun simnak a co lo tu fa ih hmai khua lam cu tlak siatnak le nun beidongnak lam zin lawng lawng a si.
Sualsirnak mitthli thawn lungkuai riahsia tak ih a tap mi fapa aa thuanthu kan zoh sal ding.

A fapa cun fala duh zet mi a nei. A fala nu cun “Na nu ih thinlung i pek lawngah ka lo nei ding a ti” Cu pa cu a nu hnen ah  “Ka nu, na thinlung ka duh, in pek siang maw?” a ti ih a nu cun a duhdawtzet mi a fapa cu nam a pe ih “Ra phorh aw” a ti. A fapa cun fala nu neih duhah a nu cu a that ih a thinlung cu a fala nui hnenah a pek. Cu tikah a fala nu cun “Na nu rori hman na that ngam ih ka lo nei ngam sal lo” a rak ti.  Sual sirnak thawn a nu cu ngai in nitin zantin a tap rero. Cu bang in nui mitthli ti tla tu leh riah siatnak nui par ih thil tha lo a tuah tui hmai khua cu ninghang riahsiatnak lawng in a khat Thlawsuah hmuhnak lamzin cu a um nawn lo.

Mah hring tu nu hmuhsuam nautat tui thuanthu kan zoh sal ding. Khua pakhat ah nu fa hnih an um. A fapa in a nu pitar mitcaw te cu a hmuhsuam tuk. Rawl a ei dingah ek a hun ih a nu mitcaw te cun ziang hman hmu thei lo in rawlah a neih ih a ei. Cu fangah leilungpi cu a kek ih a fapa cu lei khing sungah a tla that. Nu le hmuhsuam nautat cu kan hmaikhuaah thihnak le lung ngainak lawng in in hmuak. Curuangah kan dam sung can tawi teah hin nu le pa tih zah thiam kan si hi a thu pi tuk.

Thomas Edison cun “Nu hi ka rak nei rei man lo nan ka nundan ding cu i rak zirh man. Ka nauhak lai ih i zirh mi thu pawl cun ka nun pumpi hi ziang tik lai can khalah i kai hruai ring ring . Ka nui lungput vek putu nu hi rak nei lo bang sehla cu misualah ka cang ding. Ka nui nun i sim , duhsak nak ruangah tui ni vek dinhmun ka thleng a si ..ka hrang ah Pathian malsawmnak tha bik a si” tiah a ti.

Hriamhrei tihnung, Thalfang bang len
I zawi, I pai, a pum sung ah
Thih leh nun , dinhmun a co
I cawi tlei tu,Sunghno ka nu!!

Thaisun nun dan, faingten i sim
Kan ruun inn sang, ti hlim tu bik
Thin hnangam ten, ka colh theu nak
Colhhmun tha bik, ka nui tang hlum

Sualnak ih man, ninghannak lawng
Ka ngah hlawnthil, lungzur mitthli
Sualnak sur cun, I awk tang ih
Ninghannak thang sung ah ka tang

Ka lamzin hrang, meifar tleu mawi
Ka hngawng hrang ih, parthi mawi zet
Ka sunlawi nak sui lukhuh mawi
Ka harhdamnak siihlum tha bik

A mawi zet mi pangpar rual bang
Sunghno ka nui, duhnak maksak
Sui,ngun hnak in a man a khung
Lungvar hnak in man a nei sawn……!!!

Comments

comments

Comments

%d bloggers like this: