Ka U Khui na um?
Ka U Khui na um?
A har tuk ka ti tlawng sayamah tuan hi tlawngta sungah cathiam, caduh, mifim le mifel an tam vekin caduh lo mi sawpsawlol tla an tam ve lawlaw. Phunhra ka kai lai ah cathiamtuk emem cu ka si hran lo nan a thiam lam ah Pathian zarah ka ttang thei ve ringring ruagah phunhra exam ka ttheh le vete’n cozah tlawng silo a leng tlawng ih ka kainak (border) ah khin border sayamah (guid) tuan dingin saya pawlih duhsaknak ruangah ka ttuan. A har ka ti bik mi cu tlawngta pawl an sual zet le thusim an ngai lo caan te ah khin kawk ka hiar zet ttheu. Kawk theinak (permission) khal ka nei ve tho hmanseh ka kawk ngamlonak cu phunhra result a rungsuah tikah ka hmin tello bangta sehla anmah pawl thawn kan dinhmun a bangrep lala dingih hmunkhat te ah ca ka zirsal tla tul pang sehla in va zohniam zik ve ti ka ruat ringring ruangah a si. Kamkhat hman kawk lo te’n tlawngtapawl ka ngaithiam hai men ttheu. Cuti ih ka ngaithiam le ka tuanvo ka hlensuak lo tikah ka saya/mah kyi pawl ih mithmaika tawng lo lala fawn, a har tuk ti lobak cu sim le rel ding a um lo. Tlawng ka kai laiih ca in rak zirh ttheu tu tlawngsaya pawlih lungput dan ding hmuah tu cun ka theithiamsak rori. Har ti cing te cun nikhat hnu nikhat a rak liam vivo ih thaizing cu phunhra result suah ding zing a si thlang. Ai…ha… ka hngakhlap bikmi le ka ttih bikmi cu a cui result theiding cu a si bik. Ziangti um ding khal ka thei lo ka hmin a tel pei maw? Tel lo pang pei maw? Ka ngaihtuah tuk nakah rawl khal tthittha in ka ei thei lo. A zan cu tlawngta pawl cazoh (study) ka kil khal a nuam thei lo. Tlawngta pawlin le “sayamah kha…kha.. na awng tengteng ko cuh thinphan ttul lo, ziangin do ding ti lawng kha rak ralring cia mai” ti hrawngin in capoh ciamco bet ih umngaihnak ka thei lo sinsin. Cumizaan cu zaan khal ka it that thei lo zinglam 5:00am hrawng a kim cun mivak cu an hlung nasa. Phunhra result suahni cu Falam khawpawh in kan thawh a zing thei ngaingai kha ti aw.
Kei cu ka itthat lo nan ihthawzet bangin puanlu ka khuh ih ka it ziarzi men. Zing 6:00am hrawng ah kan border sayamahkyi in “Zilthli Lal Nei Thluai” tin’ ring zetin in tlun ihsin in run ko nan theilo bangin ka sawn lo a veithumnak ah ttih le khur le ziangthu ngaiha in sim ding ti hnathawng zetin “Awih sayamah” tin ka hawn sawn. “Tho aw, Tho aw, ziangah tu tiang na it lai? Result tla kan thei zo na hmin a tel. (na awng hokhaw)” ti ah ring nawn in in auh ta bet, cucun ka puan cu ka hlawn hlohli ih hmai khal phiah cuca lo’n inleng ah ka va suak. “Sayama thungai maw?
Ka awng taktak maw? In bum maw?”
“Zilthli Lal Nei Thluai mi aa nu, na awng taktak, na sayamahkyi rori ka si hi ziangah maw ka lo bum rero ding? Na khung-nan-bat 710 si ko lo maw?”
“Aw si ee 710 a si”
“Aww cucu na awng taktak nan D cu a tel lo”
“Aww…..” ka ttawng ding hman ka ttawngsuak man hlanah tlawngta hrekkhat pawl an ra ih inra cibai ciamco. Inn lamah tlungin ka Pa sim ding cu ka hngakhlap nasa. Phunhra ka awng ti ka theih cu ka phurrit hmuah a zang vuarvi. Kapa in phunhra ka awn a theihhi cun nisa, ruahsur le khawsik lakih bangzet cing te’n hna a rak ttuannak pawl hman “a neptuk lai” a ti ko ding ka zum. Ka pa in ka hngakhlap bik mi le a hlawptlo bik micu phunhra ka awn thei ding hi a si. A cui thu sim dingah cun manhlap zetin ka tlanih ka kekar sau thei patawp le rang thei ding patawp in dunglam in dawitu nei bangin a tlan in ka tlan ih innlam cu ka pan. Lammi tluan ah rual le pi, sung le khat le venghnen pawl cun in cibai celcel.
Inn ka thlen cu zinglam 8:30am hrawng a si thlang ka phunhra awn thuhla cu kapa sim ka cak tuk ruangah kan innsung hman lut man ta lo’n innleng ihsin “Ka pa, Ka pa..” ti’n ringzetin ka ko. Ka pa cun innsung lamin “Awih” I rak ti ding hmang ka ti nan in rak sawn lo ih ka mang cu a bang nawn naan a theilo ruangah tla si men thei ti ruahsannak thawn lungawi hnisiamsi te’n sangkaa ka van awng ih “ka Pa” ti ah ringzet in ka ko sal. Ka pa cun I sawn cuanglo. Ni dang cu zarhpi zingah tla cun ka pa hi a thawh a zing thei tuk ziangah tile khawm tlai ding hi a phang theituk khawmtlai hi a duhlo bik mi a si. Curuangah zingte’n a tho ih rawl a suan ttheh in innsangnu um loti cun innsangnui’ aiawh in innlamhna khal khawmhlan ah a ttuan ttheh ta ttheu. Cokaa ah ka vawnglut ih kapa cu ka hmu lo. Tappi lam ka zoh ih thaithawh (zingrawl) le a suang hrih cuanglo “KA PA” tiah ka ko sal leh ih in let cuang lo. Kan innsungcu tthimte hman a awn ka theithei ding ti khawp in a dai khepkhep. Ka mang a bangtuk thlang “ka Pa” ti phah in milengkhan cu ka vawnglut ih inn le a thianfai hrih cuang fawn lo cucun ka mangabang tuk lawmmam thlang. “Ka PA” ti ah ka ko leh ih in sawn cuanglo cule mangbangzet in ihnakkhan (pindan) sung ka vawng lut cu itkhun par ah ka PA cu a rak it lai ka hmu. Mangbangzet in ka pa cu ka vawng pan. Kapa cun a mit rangruairi pin mengdawk singdawk pin’ I hawn zoh. “Ka pa, Ka pa” tiah ka ko nawn rero naan in sawn thei nawn lo. “thidawk nungngan” rori hi a simai. Cucun ka mitthli cu kham theih lo’n ka biang parah an luang., ka lungawinak pawl cu an hlo ttheh, ka thin a naa ka lung a zuur tukih tingaihnak le umdanding khal ka thei lo. Ka mit rori in ka hmu na cingin a zum khal ka zum thei cuang lo. Mangmaraupi tla a bang ka ti. Kalung a hlo thluh. Innhnen pawl kawh le sim hna khal ka thiam lo. “Ka Pa” tiah ka ko sal tum rero ko nan ka dang ah dawnkhamtu pakhat khat um bangin kako suak thei lo. Ka “aw” hrimhrim a suak thei nawn lo rannung thahhrulhmi ka bang. Culai fangah kan innhnen nupinu pakhat cu ka phunhra awng lungawipinak ah cibai dingin kan inn ah a rungleng, innleng ihsin “Thluaite, Thluaite” tiah in ko rero ka thei ko nan ka sawn thei lo. Kan inn sangka le kan khar silo minung awnau le um cuang silo a mangbang nawn in kan pindan sungah a rawnglut ih kei le kapa cu in rung hmu. Kei in le zianghman ka rak be thei lo. Cucun venghnen dang pawl a ko khawm hai ih kapa cu siizungah a rang thei tawkin an fehpi. Ka phunhra awng lungawi zetih ka umlaifang ih kapa cuvek ih ka hmuh cu ka tha a cem sualso.
Ttawng khal ka ttawng thei lo. Ka mit an thim cuahco. Kalu a zing (a rit) tukih keimah te ka feh cun ka hawr cuahco ih ka fehsuak thei lo. Hngohsanding (kai tu) nei tengteng ka ttul. Kapa a damlo ka hmuh hin ka na cih ve rori. Sibawi pawlih tuamhlawmnak, si le vai hmangin siseh venghnen pawlih tuamhlawmnak in nihnihnak hrawng cun ka dam ttha sal ih nilinak hrawng cun ka pa khal a ttunghmun salih kel a awh thei sal. Cumi sung ih a ttulmi sum le pai siseh ei le in siseh a zate’n venghnen pawlin ttangrual zetin inrak tum sak theh. Aww… innhnen ttha le venghnen ttha neih hi a va sunglawi lawmam ve.. anmah pawl um hlah sehla tuisun ah hin ka pa ti in kawh ding ka nei nawn zik lo. Ka pa hi thawpit neimi a si ih kuak le a fawp tuk thawn curuangah a si bik tiah sibawipawl cun an ti. Sizung in innah ka tlung ih inn kan thlen ah phunhra ka awn thu cu ka pa ka sim ka pa cu a lungawituk ah a mitthli a luang. “Thluaite, Pathian hnen ah teh lungawithu na sim maw?”
“Umm… sim hrih lo”
“tu rori ah Pathian hnenah lungawithu kan sim ding maw, kan nih misantlai lo te tla in cawisangtu cu Pathian a si, cule in tuamhlawmtu venghnenpawl hrangah tla thlacamsak nak kan hngilh lo ding maw” in ti ih ka pa thawn kan pahnih in thlacamnak kan nei. Cuizan cu tlawngah tla kava feh lo inn ah ka riak. Zaan ttimah ziangah si ka pa cu a mahte a ttawng rero ka ti ih ka zoh hliah cu ka nui’ thlalak (zuk) hmaiah cu a kiangah ka nu um taktak mi bangin a thinlungsung ih lungawinak, riahsiatnak, thinhar beidawnnak thu a irawmsuak pawl cu ka nu a ruah ciamco. Ka pa in ka itthat zo ih a ruahruangah siding ka zum hiti ih a ttawng ciamco hi. Ka pai’ ttawngmi pawl ka theih tikah kalungsung i fang ngaingai khunsir lam ka her ih ka pai’ theih lo dingin ka rak ttap ciamco. Tu fangte ah ka U hi ziang a tuah rero lai sipei ti hi ka ruat, a nung in a dam lai pei maw? Ka U hi kum 2 a ti zo nan tutiang a thuhla zianghman kan thei nawnlo veikhat ih thuthang ka theihmi cu malaysia ih um passport nei lo mi minung 50 lai an kai anti. Kan laimi le minung 30 lai an tel anti bet.
Cunah ah ka U hiteh a rak tel ve pang pei maw? Veikhat lala le thawnginn sungih ummi thawngtlapawl in thawnginn an boh ih a thupte’n an tlan ttheh. Palikpawlin an dawi ih an man ngahmi pohpoh cu thizik bawkben ko in an thawi theh an ti lala. Cunah ah teh ka U a rak telve pang si pei maw? Kan nauhak te lai in ka nu’n in rak tansan tikah ka nu hi a thlalak ka zoh hlah sehla a hmel hman ka cing lo ding. Nui’ ttanghlum colo pai’ ttang ih thanglian kasi tikah vei tampi caanah “ka nu” ti ih kawh ding ka neihvelo hi ka thinnau tuk ttheu. A hleice in Nu sunlawinak pek ni (Mother’s day) a kim tinte’n mi in “ka nu, ka nu..” tiah an nu le pawl sunlawinak an pek ciamco ka hmuh tikah keicu ka ninghan a luar ttheu. Cumi ni cu kei ka hrangah cun ka lungkuaini le ka mithli tlak ni a si ttheu.
Cuvek ih ka thin a nau caan ah ka U in “Nau, na thinnau hlah, mi cu nulepa an nei lo., kan nih cu nu neilo hmanseh ka pa ti ih kawh ding kan nei lai. Micu an nu le in an thihsan cun an Pa le in nupidang tla an neihsan ih nuei harzetin tla an tuar. Cuvek ruahin cu kan nih unau cu kan vantha tuk. Kan nuam tuk hokhaw. Kan mah unau ruat rori ah ka pa hman nupi dang tla hawl siang lo te’n cawmnak pawl hi sam thei kan zuam sawn a ttul” ti ih in rak hnem theunak awkam pawl hi ka thinlung sungah a cam ringring. Fur caan a hung kim ih ruah a sur tinten ka mithlam ih a rung cuang ttheu mi cu Falam kan vaihhlan khawte ih kan um lai ah zingkhat cu ka pa le a dam si lo Lo kil le a tul si, ka U thawn kan Unau ih vaidip (zal) kan pai veve ih Lo kil dingin kan feh. Lo kan thlen cu Lo khal cu kil hran cuang loin talhkuang ka tum ih nauhak Sunday school ih ka zir mi hla “David, David cu nauhak te a si nan Pathian a rinsan ih kawliat pi cu a neh” timi hla cu ka aw neihtawkin ka sak ciamco lai te kha kamang ih ka U ka ngai a luar ttheu. Ka U hi hmun pakhat khat ah cu a um ko ding. Nikhatni ni ah tawnsal caan cu a um leh ko ding ka zum. Ka U thawn kan pehtlai (contact) aw theilo ti a theitu mihrek khat pawl cun Ka U hi a nunglai rori ding tihi ruahsan ding a malzia thupawl in sim tikah kalung a zur ngaingai ih ka bei a dawng zet ttheu. A sinan ka U thawn kan tawngaw sal nawnlo ding ticu kei ka zum thei hrimhrim lo. Ninu hman a liam lan ta dah lo suahsal caan a nei si, Rua khal a hnah an car, a kungpawl a ro tthehhnu khalah a thi lanta cuanglo a hram in a tuai ih a cerhthar sal ttheu si.
Curuangah ka U thawn khal kan thenaw lan ta ding ti cu kei ka zum thei lo, a cang khal a cangthei lo mi thu a si tin ka ruat. Nikhatni ni ah cu ka U thawn kan tawngawsal leh tengteng ko ding. Zingkhua a vang zik thlang a bang ar khuang aw tla ka thei. Ka pa khal a itthat hrih vece lo si ding a thawpi a suah hlunhlo. Khua a van taktak hlanah tthangkhat tetal itthat thei ding ka zuam, hmanseh ka mitthlam ah ka U lawnglawng a rung cuang ih ka fimharh deuhdeuh. Aww.. ka U nang khuiah na um?? Kei ka lo ngai tuk. Tawnsal caan a um leh ko ding ka zum nikhatni ni ah, kan tawngawsal leh tengteng ding maw nikhatni ni ah……..
Mai Zilthli Lal Nei Thluai




Thluaite na thiam tuk aw.Lung a leng duh na sa
Thluai te na ca ngan mi ka siar ih na thiam tuk….
Na tuar mi pawl le na mit thlii pawll pathian in a lo theih sak…
Ni khat ni2 ah na U thawn ton sal nak caan um hram seh..
Tin thlaza ka lo cam sak….
Thluaite na thiamtuk…lung na leng ruahro si maw..Zuamsin aw maw
thluaite nava ngan thiamlawm mam ve. kei cu na ca ngan mi ka siar ih ka lung a hnau ka lo lai nat tuk hi vek ih ca siar ding tha na ngan cu ka lo uar tuk. na beisei mi na tum tah mi par ah pathian in lo hlawh tlin ter seh ti ah duh sak nak ka lo hlan.tu kum ziat na si ti ka lo thei cak nasa
Thluaite,
Na thangso tuk.
Na zuam taktak ti a fiang.
Hitin feh vivo aw… Falam Calai in nangmah vek a poimawh tuk.
Rual, Thluaite na ca ngan ka siar cu ka lung zur thluh rori, siar a nuam in na ngan thiam tuk. Pathian na ttusam mi le na ziangzongza alo theisak sohkhaw.. Hnangamnak le daihnak na parah thleng hramseh.