Zuk Le Hmawm Le Kristian

Zuk le hmawm kan ti tik ah tampi a um. Asinan kan Chinmipi in kan hman tamsawn cu kuhsi ihsin tuah mi an si tlangpi. Hivek thilpawl hi cu hnam cangkang pawl cun an hmang ve ko nan a hmang tam sawn tu cu hnam cangkanglo pawl kan si. Zuk le hmawm hi ci dang dang a um ve ih kan theih lar zet mipawl cu Kuak, Kuhva, Sahdah Khaini, Tibur, Gutkha, tiranga pawl hi an si.

Hi thilpawl hi kan taksa hrang ih a thatlozia khal kan thei ciau khal a rinum nasa. Pathian thu thianghlim in “Keimah ka thianhlim ruang ah nannih khal thinghlim ve uh” a ti (IPeter 1: 16). Thufim khal in “Fai hi Pathian kan bang teuh nak bik a si” a ti vet thung. Cu ti a si tikah hi tawk ih thufim in fai a timi hi ziang a si ding? A silo le Pathian thuthianghlim in thianhlimnak a timi hi ziang a si? Hi tawk ih fai kan ti mi in a leng lam lawng ih fai a khih hmuh lo ih, zuk le hmawm bak ah thinlungthianghlimnak lam khal a huap tel thluh a si.

Zuk le hmawm thil ih an hman mibik kuhsi ah Chemical ci dang dang 4000 lenglo a tel a si. Cu Chemical pawl lak ah cun cancer natnak thlen thei tu 60 lai a tel ti hi kan theih a pawi mawh na sa. Kuhsi ih tel Nicotine an ti mi phei cun tur a keng tel ih hlei ah mi zawngsang tir theinak khal a keng tel a si. Hiruangah a thamzo pawl in an nghei theilonak san khal a si. Kuhsi hi kan sawr ih a ti cu ramsa (tahthimnak ah Laiking, zinghnam,etc.) pawl kan in tir a si ah cun rei lo te ah an thi thei a si. A tihnung um zia cu kan theih thiam ka ring.

World health Organization (WHO) in a hminsinnak ih a landan ah cun vaihlo hi thihnak thlen tambik tu a si ti khal theih a si. Kan theih ding pakhat cu zuk le hmawm ti ruang ih thi nghal cu an um lo nan hi thil pawl ihsin natnak dang dang an kai sawn a si.

Mipakhat in zuk le hmawm a tham a si ah cun a hrisel ding vek in a hrisel thei lo. Ziang ah ti len hi thilpawl ah minung hrang ah hriselnakthlen theitu vitamin a um lo hrim hrim a si. Vaitamin tel mi le kan taksa hrang ih tha cu si sehla cun kan nu le kan pa pawlin in kham lem ka zum lo.

Zuk le hmawm ih sin kan ngah thei mi natnak pawl cu lungthalo, thisen sang, lungna, lung ih thisen feh tha thei lo le lungphu cawl pawl hi an si. Thawsam, hritlang le cuapronak ihsin cancer thleng a thlen thei lai bet.Mipa in hi thil pawl a tham tam a si ah cun a pa thei lo ih nunau khal in natnak dang dang le a bik in cancer thleng in a neih phah thei a si.

Nunau in nau pai lai ih zuk le hmawm a tham tam a si ah cun nau siatnak tiang in a thlen thei a si. Nau te a hrin a si hman ah a hrinmi naute tiang in a hrisel lo phah thei a si. Cu hleiah zuk le hmawm tham pawl cu mi lak khal ah an tleng thei lo. Ziang ruang ah ti len a thil thammi in midang a tibuai in mi hnawksak ah an cang theu a si. Zuk le hmawm thamtu pawl cu a thamlotu pawl aiin paisa khal an hmang tam in an khawl thei lo sawn theu a si.

Khristian pawl hrang ah phei cun zuk le hmawm tham hi thil mawi cu a si lo hrim hrim. Ziangahtile Pathian ih biakbuuk thianghlim kan ti bawrhbang a si. Pathian thuthianghlim in kan taksa cu thlarauthianghlim umnak a si a ti. Mi zokhal in cu biakbuuk thiang cu an ti bawrhbang a si ah cun a ti bawrhbang tu cu a mah Pathian in ka siasuah ve ding a ti kha(IKor-3:17). Pahtian biakbuuk thianghlim ti bawrhbang cu rel loh kan umnak in hman a bawrhbang asi ah cun a mawi lo in um a nuam thei lo theu a si lo maw.

Bible ah Pathian in zuk le hmawm nan tham lo ding a ti cu kan hmu lo men thei. Asinan Jesu dung thluntu kan si ah cun a duh zawng kan ti ding hi kan mai mawhphurhnak a si. Jesu in zuk le hmawn ti cu a duh le duh lo cu kan thei ciau in ka ring. Zumtu, Pathian ah piangtharnak neitu kan si ah cun a mah kan bang ding hi a thupi zet a si. Ziang ah tile fapa na neih tik ah na fa neihmi in nangmah lo bang lo in na inhnenpa kha va bang sela na lungawi lem lo ding a si lo maw.

Ziangkhal si seh Pathian cun midang hrang ih malsawmnak si ding ah in duh ih zuk le hmawm kan ti cun mi dang hrang ah mawlsawmnak si lo in hnahnawktu sawn kan si ding ruang ah zumtu hrang ah cun kan ti ding mi a si lo hrimhrim a si. Maw u nau nang teh ziang tin na sang ve ding? Na duhdan in maw Pahtian ih duhdan in na nun na hmang ding ti cu na kut ah a um asi. Maw mino na no laiah a hin lungawi in um aw;Na no lai caan hi ……………. Asinan hi thil hmuah hmuah ruang ah hin Pathian in na thu a lo then ding ti kha thei aw.(Thusimtu-11:9)