Biazai: Ka Duhthusam

KA DUHTHUSAM

By: Pi Hrang Tin Sun

Hring dildel kan ram te,
Ka siang lo nang then ding cu;
Ti’n `tap in ruum khal ningla,
Suahsan a tul fawn si;
Hruaitu rampa `that lo ruangah.

Hrinkhat hnamkhat, Laicin seempi te ti’n,
Mizoram ah kan tlang leng cio;
Sikhalsehla vunruat hnik uh!
Seemnak `tong hman hmang ngam loin,
An aw an aan kan cawn a `tul;
‘Laipa kir law na ramah’ in tilai phangin.

Hrindang hnamdang ceennak hmunpi,
Hlasin vairam ah kan thleng;
Zalam kalnak tinkim ah nang Nepali in ti,
Rian tinkim `tuan a `tul fawn si;
Pumpi khapkhat hnawhpuar dingah,
Khuahkhirh nekrawknak lawng maw Kan can tawk…

Thindaih hnangam kan hawlnak bik,
Cung mangbawi na biakinn thiang;
Kan khua le ram lenlai iang ih,
Zaihla mawi kan awihnak hmun;
Hih hmun um sunte tal ahcun,
Kan zalen theinak ding in;
Sersiamtu nang Lal bik hramhram law.

Australia le Malaysia Ih Refugee Daanthar Hnemhnget Sal lo

Australia le Malaysia ih Refugee Daanthar Hnemhnget Sal lo Australia ih thuthennak sangbik(High Court) cun Malaysia thawn refugee thlengaw dingin an lungkim lo ruangah a thulhsal tiin CNN cun tuni 31.8. 2011(Tlawngkai nithumni) ah a phuang. High Court cun Malaysia ih daan le duun pawl parah lungkim lonak a nei.

Himi hi kan dung May thla lai ihsin lungkim ding vekin a um dah. Himi ruangah kan Chin mi pawlih ruahsannak khal tampi a nat ter a si. Cumi cu kum 4 sung Malaysia in Australia ih beunakhawltu 800 lenglo lakluh ih Australia in Malaysia ih beunak hawltu 4000 lenglo lakluh ding a si.

Refugee Council of Australia cun Australia ah kumtin beunakhawl mi thawngtel in an ra ringring ih a tambik cu Afghanistan, Sri Lanka, Iraq, Iran le Burma rampawl ihsin an ra tiin an sim. Himi ruangah kan Chin mi pawlih ruahsannak khal tampi a nat ter a si. Source: CNN, BBC

THLALI SUNG HNATUAN ZOHSALNAK

THLA LI SUNG HNATUAN ZOHSALNAK

(APRIL – JULY, 2011)

Dr. No Than Kap

 

Theihnak a mal tikah mipi dinhmun a niam phah theiih tul lopiin buainak tiang a suah phah thei. Keimai Vuanzi hnatuan thu khalah mipi luzingter dingih thu umze nei lo (belhcian dawl lo) rak aupi rerotu an um ruangah hi thu hi ka ngan. A hmaisabikah Chin Taingzinta Vuanzi (ka dinhmun) tarlang sehla.

Taingzinta Vuanzi Zate: Kawlram pumpi sungah Taingzinta Vuanzi 29 lawng kan um,_ Bama (5), Karen (5), Shan (3), Chin (3), Zakhaing (2), Lishu (2), Pa-aing (2), Kachin (1), Mon (1), Ruang (1), Lahu (1), Inta (1), Akha (1) le Kayan-padaung (1) kan si. Taingzinta Vuanzi hi Chin State sung lawngah pakhat hman a um lo, a dang State (pyine) le Region (Taing) 13 ahcun an um thluh (Chin State sungah hnamdang mi 57,000 leng an um ve lo tinak a si).

Taingzinta Vuanzi Danglamnak: Taingzinta Vuanzi cu, Danhrampi ih ngan vekin, State/Region sungih miphun zate ih hril ding an si ruangah MP/MLA an sive ko nan anmah hrildan le an dinnak bial (constituent) le nomination tuahnak ding hmun (hminpeknak ding hmun) khal Pyituh/Amyota/Taing MP/MLA thawn a bangaw lo. An dinnak bial (constituent) cu State/Region pumpi a si. A hriltu ding mipi khal State/Region ih um anmai miphun pumpiin a si.

Kimcang siar : THLALI SUNG HNATUAN ZOHSALNAK

THLALI SUNG HNATUAN ZOHSALNAK

THLA LI SUNG HNATUAN ZOHSALNAK

(APRIL – JULY, 2011)

Dr. No Than Kap

Theihnak a mal tikah mipi dinhmun a niam phah theiih tul lopiin buainak tiang a suah phah thei. Keimai Vuanzi hnatuan thu khalah mipi luzingter dingih thu umze nei lo (belhcian dawl lo) rak aupi rerotu an um ruangah hi thu hi ka ngan. A hmaisabikah Chin Taingzinta Vuanzi (ka dinhmun) tarlang sehla.

Taingzinta Vuanzi Zate: Kawlram pumpi sungah Taingzinta Vuanzi 29 lawng kan um,_ Bama (5), Karen (5), Shan (3), Chin (3), Zakhaing (2), Lishu (2), Pa-aing (2), Kachin (1), Mon (1), Ruang (1), Lahu (1), Inta (1), Akha (1) le Kayan-padaung (1) kan si. Taingzinta Vuanzi hi Chin State sung lawngah pakhat hman a um lo, a dang State (pyine) le Region (Taing) 13 ahcun an um thluh (Chin State sungah hnamdang mi 57,000 leng an um ve lo tinak a si).

Taingzinta Vuanzi Danglamnak: Taingzinta Vuanzi cu, Danhrampi ih ngan vekin, State/Region sungih miphun zate ih hril ding an si ruangah MP/MLA an sive ko nan anmah hrildan le an dinnak bial (constituent) le nomination tuahnak ding hmun (hminpeknak ding hmun) khal Pyituh/Amyota/Taing MP/MLA thawn a bangaw lo. An dinnak bial (constituent) cu State/Region pumpi a si. A hriltu ding mipi khal State/Region ih um anmai miphun pumpiin a si.

Cun, Taingzinta Vuanzi hrilnak ih lut ve pawl cun Myone le Khazaing Election Commission hnenah si lo in (thimnakah Kalemyo Election Commission hnenah si loin) Taing Election Commission hnenah hmin pek a tul. Curuangah kei khal Kalemyo, Tamu le Homalyn Election Commission hnenah si loin Taing khawpibik Mongywa ah ka hmin ka peknak a si. Khatlamah, Pyituh Hlutdaw, Amyotha Hlutdaw le Taing Hlutdaw MP/MLA pawl cu an bial (constituent) cu Taing pumpi (ramthen) si loin Myone asilole Khazaing pakhat lawng a siih anmah hriltu mipi khal Myone asilole Khazaing pakhat ih mipi lawng an si. Curuangah hrilnak ih luttu (nominate mi) cun Myone, lole Khazaing Election Commission hnenah a hmin a pek a tul (Taing E. Commission hennah a si lo). Hihi Taingzinta Palai (Vuanzi) thawn an danglamnak a si.

Nomination (hminpek) thu ah kei hi Sagaing Region (ramthen pumpi) ah cuh ding ka si ruangah Central CPP ihsin Sagaing ramthen hrangah nominate mi ka si (Hihi Kalemyo/Tamu CPP ihsin nominate thawn a bangaw. Party pakhat kan si ruangah). Curuangah, Lahe, Homalyn, Tamu le Kalemyo CPP pawl in ka dinnak dingah a hranten CPP sungin hmindang rak pek dan a si lo (party pakhat kan si ruangah).

Thimnakah, Kalemyo CPP in midang pakhat, Tamu CPP in midang pakhat tivekin ka dinnak dingah rak peve sehla, mi pakhat lawng cuhnak dingah CPP ihsin mi 3 lai kan um ding tinak a siih thil cang thei a si lo. Curuangah Central pek mi hmin (keimah) an rak pawm venak a si. Asinan, Myone pakhat lawngih hril theih Pyituh/Amyota/Taing palai (MP/MLA) cu Kalemyo/Tamu CPP pawl in anmai Myone sung in an duh mi an rak hril thei ih anmah Myone E. Commission hnenah hmin an rak pe (nominate). Curuangah mihrek in “Sagaing ramthen nomination ruangih tling a si lo, Kalay nomination ruangih tling a si” an timi hi nomination umzia le Party feh dan theih thiam lo ruangih an sim mi, umze nei lo, mipi lu zing tertu men a si.

Mihrek in an theihthiam hrih lo mi pakhat cu ka umnak Insein, Yangon ah vote pe loin Kalemyo ih ka peknak thu a si. Kawlram sung rammi zo khalin a duhnak hmun (bial, constituent) ah MP/MLA a cuh thei. Cuitlunah a duhnak hmun ah vote a pe thei fawn (Asinan hmun hnih hmun thum ah si loin hmun khat lawngah a pe thei). Curuangah Insein, Yangon ih ka umnak bial ah vote pe loin ka dinnak Kalemyo bial ah vote pe dingin Insein ihsin Kalemyo ah ka hmin ka thawn. Kalemyo si lo Sagaing ramthen ka duhduh nakah thawn khal sehla a ngah. Cun, hitin Kalemyo ah vote me pe dingin ka hmin thawn lo khal sehla Sagaing ramthen ah Chin Taingzinta Palai (Vuanzi) ka cuh thei thotho. Vote me pakhat tal thahnem tiah ka thawn mi a si.

Cun, State/Region ih um miphun pakhat in an hril tlin mi Taingzinta palai cu, Danhrampi ih ngan vekin, anmai miphun Vuanzi a si cih. Hihi Vuanzi dang hnakin Taingzinta Vuanzi a danglamnak a si. State/Region Vuanzi dang cu Vuanzi-chuk in a hril nan Taingzinta Vuanzi cu Vuanzi si dingin mipiin direct in an hril tinak a si. Hivek deuh in Security and Boder Vuanzi cu Ralkap lu bikin a hril ve. A tawizawngin, Taingzinta Vuanzi cu mipiin Vuanzi si dingin an hril ih Vuanzi-chuk le President in an nemhnget; Border and Security Vuanzi cu Ralkap lu bik in a hril ih Vuanzi-chuk le President in an nem hnget; Vuanzi dang cu Vuanzi-chuk in a hril ih President in a nemhnget.

Sagaing Region sungah Myone 37 a umih Myone 28 ah Chinmi kan um ruangah an zaten Chin Miphun Palai (Chin Taingzinta Kosale), lole Chin Vuanzi hi an hril. Tui tum ah keimah i hriltu lakah a tambik cu Kalemyo le Tamu ih CPP an siih Homalyn, Lahe, le hmundang dang ah party dang ihsin keimah vote me i petu khal an tam zet. Curuangah lungawithu ka sim tikah “mipiin in hril tling ka ti theunak a si”. Culo khalah, CPP lawngin vote me in pe hmansehla CPP khal mipi an sive ruangah “mipiin in hril” ka timi hi a dik lonak a um lo, ngai khal a nuam sawn. Hitin ka sim theu mi theithiam loin “Pu NTK in CPP in in hril tling lo” a ti tiih la pengtu an um ahcun thu umdan an thei fiang lo tinak a si.

Taingzinta Vuanzi ih Thuneihnak (Power): Danhrampi (Constitution) Art.15, 17 ah fiang zetin Taingzinta Vuanzi cun, a hleice in amai miphun hrangah, uknaklam (administration, uk-chuk-zi) tuanvo a la ding tin ngan a si. Cun, Art. 247, 248 ah Taingzinta Vuanzi cu State/Region cozah lakah a tel ve tiin ngan a si. Himi zoh tikah Taingzinta Vuanzi ih thuneihnak cu rel tam ?ul loin a fiang zet. Curuangah mihrek simmi “Taingzinta Vuanzi cu amai thuthu in zianghman tuah theinak power an pe lo” ti mi cu umze nei lo a si. Zohman ih pek tul loin Danhrampi ah ngan cia a siih Danhrampi kalh in zohman feh theih a si lo.

Vuanzi le Hlutdaw palai Thlahlawh: Vuanzi hlawh le Hlutdaw palai (MP/MLA) hlawh a bangaw lo. Pyituh/Amyota Hlutdaw MP pawlin thla khatah ting 3 an ngah. Taing/Pyine MLA pawlin thla khatah ting 2 an ngah. Central le Taing/Pyine Vuanzi pawl hlawh cu ting 10 in ting 30 karlak a si ding tin ngan lawk a sinan ti danglam hrih a si. Cuticing in MP le MLA hnakin a tam lai thotho. An thuneihnak le hnatuan khal a bangaw lo. Vuanzi cu Cozah (uknaklam) Executive ih hnatuan an siih Hlutdaw palai (MP/MLA) cu Dan tuahtu Legislature ih hnatuan an si. An hnatuan mi le thabang dan a bangawk lo ruangah Hlutdaw palai hnakin Vuanzi hlawh cu a tam sawnnak a si. Taingzinta Vuanzi khal Vuanzi a sive ti theih a tha. Curuangah mihrek simmi Vuanzi asinan Hlutdaw lakkha a ngah timi hi hnihsuakza a si.

CPP president, Vuanzi le Hlutdaw palai sinak: Taingzinta Vuanzi cu Taingzinta Hlutdaw Palai ti khalin kawh theih a si. Tu khalah Cozah ah Vuanzi dinhmun in ka um nan Hlutdaw ahcun Chin Taingzinta Hlutdaw Palai ka si thotho. Curuangah, thimnakah kan dung June thla New Light of Myanmar (Myanmah Alyn) Thuthangca sungah kei cu “Sagaing Ramthen Chin Miphun Palai (Chin Taingzinta Kosale)” tiin in ngannak a si. Taingzinta Vuanzi cu Taingzinta Palai ti khalin kawh theih a si ruangah ka Vuanzi sinak si loin Taingzinta palai ka sinak in an ngan mi a si ih Hlutdaw thu a si ruangah an ngandan a dik. Himi theithiam lo kan um hmang.

Chin Vuanzi ka si hnu khalah CPP president ka si lai thotho ruangah Vuanzi si phahin CPP hrang ka thei tawk ka tuan rero. Asinan party hnatuan le cozah ih vuanzi hnatuan hi rawi loin thleidan thiam a thupi zet. Hihi CPP zaten kan theihthiam a thupi.

Thimnakah mihrek duhdan le ruahdan bangin Vuanzi ka si hnu khalah CPP duh dan le CPP hrang lawngah tuan bang ningla, party dang ih tling vuanzi pawl cu mi tam sawn an si tikah an party duh dan le an mipi hrang lawngah an tuan ve a tul tinak tluk a si dingih umze nei lo ah a cang thluh ding. Hitin a si lonak dingah Danhrampi (Constitution) sungah Central Vuanzi cin tla cu Vuanzi an si veten MP sinak an bansan ding, party cangvaihnak ah an tel lo ding, tin ngan a si (Art. 232. [i], [k] siar aw). Vanthatah kan ti ding maw, Danhrampi ah State/Region Vuanzi cun a MP sinak le a Party hnatuan bansan a tul tiin ngan a si lo ruangah a ziaum.

KALEMYO BIAL DINHMUN: April-May sungih Kalemyo bial ka fan lai ah ka rak ruahnak hnakih ropi in mipiin in sunlawih, in sunsak, in duhdaw ti ka hmuh tikah ka tha a tho, ka hna a ngam ih thei tawkin mipi hrangih tuan sinsin duhnak lungthin ka nei bet.

Asinan neih sun sumsaw cem in sia le caw le vawk in thah tikah ka lung a awi zet nan “Keimai ruangah khawte lam mipiin sumsaw an cem ruangah an harsat phah ding” timi ruahnak in ka thin i nuam lo ter. Curuangah, lehhnu lam cu mipi hnenih ka feh tikah sim cia loin an hnenah thleng sehla a tha sawn ding tiin ka ruat. Khatlamah, ran thah awin kan sunlawihawk thiam hi kan Lai dan le nunphung kilhimnak le danglamnak a si fawn ruangah, “ran thahawk hi bansan uhsi” tiin thurawn pek ding cu tha in ka thei lo.

Chin lakih Thubuai: Hna ka tuan hnu rei lote sungah kanmah Chinmi lala sungah mah le mah Myone, Khazaing, Taing le Central lam tiangin thubuai an thlen (hek) ti thu ka theih tikah ka thin a nuam thei lo. Zumtu kan sinak theih hngilh tiang in Kawhhran pakhat le pakhat Cozah hnenih hekawknak thubuai a um ti ka hmuh bet tikah riahsiatza siin ka thei. Curuangah keimai term sungah Sagaing Chinmi lakih thubuai hrimhrim kanmah le kanmah sungah cemter dan ding hawl in hnamdang hnak in thubuai nei malbik si thei ka zuam ding timi tumtahnak hnget ka nei.

Bawmtu ding: Chinmi tam biknak Lairawn ah full time in ka um thei hrih lo ding ruangah, Kalemyo peng sungih Chin mipi harsatnak phunkim a rang bikih thei ngah thei dingin lamzin ka dap ih CPP ihsin kan Hlutdaw Palai si dingih hril mi pahnih (an tling lo nan) Pu Khaw Tin Thang le Pu Khaw Tuah Lal cun an thei tawkin in bawm hrih dingin ka sawm (Tamu ahcun Chin Calai le Nunphung Committee hlanpi ihsin an rak ding cia zo ih anmah in in bawm thei zo). Pu Khaw Tin Thang le Pu Khaw Tuah Lal an pahnih in mipi harsatnak thu tinkim an rak lakkhawm ih ka hnen an thlen ka duh mi a si. Ka rak ruahnak hnakin paisa pya khat hlawh mi nei loin thei tawk an zuam ruangah mipi le keimah khalin an hnenah kan lungawi thiam a tha. Annih pahnih hi Party president dinhmun in ka sawm mi si loin Chin Vuanzi dinhmun in ka sawm mi a si ruangah CPP dan kalhnak a um lo.

Asinan CPP sung lawngin anmah pahnih in tuanvo an lak a sile an bang tuk ding, an hnatuan khal a kau tawk lo ding ti ka ruatsal ruangah, a kau thei bik le hmual nei theibik si dingin party dangdang hrin dangdang umkhawm Chin Calai le Nunphung Committee (Chin Literature and Culture Committee, CLCC) timi din tha in ka thei. Cutin Falam/Tedim/Hakha Literature and Culture Committee timi din a siih a kau thei bik si dingin Lusei unaupawl khal telh an si. CLCC hi Party president dinhmun in ka dinter mi si loin Chin Vuanzi sinak in ka dinter mi a si ruangah CPP dan le thuken (wadah tabawtaya) kalhnak a um lo.

CLCC ih Lusei unau telh thu ah a duh lotu hnenin lungkim lonak le thusutnak a suak rero ruangah thu umdan ka ngan ding:

(i) Rampi acozah (Naing-ngandaw) in Lusei cu Chin lakih a telh tikah kannih in Chin an si ve lo ti men a theih lo. Cun, anmah Lusei lakah Chin kan si lo titu an rak um hmanah hlanlai deuh thu a si ding (Naingngandaw thusuak kalhtu an si fawn ding). Tu ahcun Chin kan si tiin an pawm ruangah Chin Calai le Nunphung Committee ah an tel zo.

(ii) Lusei le Chin cu thisen zawmnak nei lo mihranpi vekih ruattu an um. Khatlam khatlam in mai thisen zawmpi zo an si ti hman thei fiang hrih lo kan um hi Chinpawl kan tlakniam vivonak ding thil pakhat siin ka thei. Lusei le Chin cu thisen zawmpi unau an si ti cu hnamdang mi hmanin an pawm hnget laiah kanmah riangri in kan rak pawm thei lo ahcun mai miphun san thuanthu thei lo le hmailam khua saupi ruat thiam lo ah kan cang tengteng ding.

(iii) Vuanzi ka si hlan ihsin Tamu Myone ah CLCC hi reipi an rak din zo ih an president tla cu Pu D. Thangliana a si hngehnge (MLA a si hnuah a cawlhsan). Curuangah Lusei hi Kalemyo khalah an telve a that lonak umin ka thei lo. Lusei in Myanmar ram sungah Falam/Hakha/Tedim pawl bangin a hranten luah cin ram (inherited land) an nei lo, suahkehnak Myone hran khal Chin state ah an nei lo, tivekin CLCC ih Lusei an telve duh lotu pawlin an sim. An simmi a diknak lai a um ding nan hrinhnam pakhat dinhmun in “Lusei community” in thu khat keng lungkhat pu ten an um theizia zoh tikah inherited land an nei maw nei lo ti kherkher hi ruat sak lo khalin CLCC ah tel thei, tel tlak an si tin ka hmu.

(iv) Chin miphun (tlang mi/zomi) thawn pehpar in tu hlan ihsin ka dinpi mi cu telh-lo (exclusive policy) si loin telh-thluh (inclusive policy) a si. Lai, Zo, Lusei tivekin, ziang hmin kan hmang a si khalle, ziang tawng kan hmang a si khalle, thisen zawmpi kan sinak a hlo thei cuang lo ding. Curuangah Chin timi hruang kulh sungih kan um tlang thluh tluktu a um lo.

A can canah umdan kan thiam lo ruangah siseh, pakhat le pakhat parah awkam mawi lo kan thlah theu ruangah siseh, nautat le hmuhsuamawk kan hman theu ruangah siseh, lungkhat pu tei um thiam ih thupitnak taktak kan theih ban hrih lo ruangah siseh, pakhat le pakhat kan pawm damaw thei lo. Asinan duhdawtnak, ngaidamnak le pumkhatnak a takin kan lakah um thei dingin zuam cio uhsi. “Lusei in Chin hua, Chin in Lusei hua” timi hi kan Chin zate hrangah hlawknak hmu thei dingin ke kan kar vivonak ah dipdaltu ah a can thei ruangah harsa kan ti zet cing khalin rehter zuam hramhram uhsi.

Rei lote sungah CLCC cu, Kale Myone ih Chinmi thuhla phunphun (Khawhhran thubuai, tiangin), Cozah department dangdang le Chin Vuanzi hrangah kau zet le hmual nei zetih thurawn petu an rung si cih ih thathoza ngaingai a si. CLCC cu Chin hrin tinkim le party dangdang lungrualten umkhawmnak a si tikah hmual a nei cuang. CLCC hin Chinmi lakah remnak le daihnak le thansonak tiangin a tuansuah thei vivo ka zum.

Kei le Vuanzi-chuk: Sagaing Chief Minister U Ta Aye hi mifim, miding, mitaima, hotu tlak le rinsan tlak a si tin ka hmu ih ka upat. Amah vek Chief Minister Sagaing Region in kan nei hi kan vantha ka ti. U Ta Aye Vuanzi-chuk a tuan laiah Sagaing ramthen a thangso lo a sile a thangso nawn lo ding, tiin simtu an tampi ih hihi ka hmuhdan a sive. Hitin ka sim mi hi phundang in a lapengtu an um. Cutin lapengtu cun “Pu NTK cu U Ta Aye thaw khalin phundang in pehtlaihawknak an nei men thei” ti tiangin an sim ih an ngan. Hitin thil hmuh kawi le a selam ih rinhlelhawk hi riahsiatza zet a si.

Thuthangca le Chin: Tunai ah Laica ih ngan mi Thuthangca pakhat ah ka thu cu anmai hmuh dan men in a selam in an ngan. An ngan mi cu thudik tluansuak (whole truth) si lo, thudik hrek (half truth) le merhkawi mi thu (twisted facts) le rinthu men (presuppositions) an si tikah thufim ih “a hrek fang lawng theih hnakin theih lo lawlaw a tha deuh” timi cu an hrangah siin ka thei. An vanduainakah an thu ngan mi cu keimah bulpak thu lawng si nawn loin Party siatnak le Vuanzi le Chief Minister tiang mipiin hmusual dingin thangsiatnak a si ruangah an hrangah pawi ka ti sak zet.

Hi Thuthangca hi Cozah ah registered (hmatpungtin) a si lo tla ahcun a pawizet thei. Registered a si hmanah finfiah dawl lo bulpak thu a thangsiat zawngin ngan dan a si lo. Thuthangca zalennak (Media freedom) timi hi theih fiang a thupi. Cumi pa khami pa ih simmi kan ngan ti men a ngah lo. Thu a theihnak pa (source) in midang pakhat khat siatnak tumtah in thu a sim mi a si maw tit la fiah hmaisak a tul.

Cun thimnakah mi pakhat in mi a that, paisa a ru, tvk, thu um bang sehla a fiang mi a si ahcun cui thu cu “cumi khami hnenin theih fiang mi a si” tin ngan ding a si. A fiang lo mi thu a si ahcun “fiah hrih lo mi thuthang a si,” tiin ngan cih a tul. Democracy ram sin sinah Media (Thuthangca ngantu/suahtu) tazacuai hi a tam zet. A san cu bulpak thangsiat duhnak men ah a fiang lo mi thu ngan thiang a si lo (An ngan pang khalle ngaidam an dil. Ngaidam an dil duh lole Court an thleng ih paisa tampi an kuan phah theu).

Thuthangca zalennak (freedom) sungah mi siatsuah duhnak men thawn bulpak hminsiatnak le thatlonak ngan theinak a tel lo. News editors must aware of the fact that media does not have litmitless freedom. A journalist or news correspondent or editor of a news paper (or journal) should know where his freedom ends.

TAMU BIAL DINHMUN: Tamu hi Kalemyo thawn a bangawk lonak cu Khazaing (district) a sive nan a sungah Myone (township) dang a um lo. Kalemyo khazaing sungah Mingin, Kalewa le Kalemyo (myone 3) an um. Tamu cu khazaing a sinan Myone pakhat lawng nei a si ruangah “C” group ah ret a siih khah-zah-kah ti theu mi District Commissioner (DC) khal ralkap ihsin Captain cin ret a si. Kalemyo khazaing ah Myone 3 a um ruangah “B” group ah ret a siih DC khal Major rank ret a si. Falam khazaing ah myone 5 a um ruangah “A” group ah ret a siih DC khal Lt. Colonel cin ret a si.

Kuki, Lusei, Falam, Tedim, Hakha tiin Tamu Myone ah an um khawm nan an lakih rualremnak le hnatuan tlangnak cu thathoza a si. Hrin khat le hrin khat lakih hmuhsualawknak khal a mal deuh (hihi Kalemyo hnakin mipum an mal ruangah siin ka thei lo). Tamu CPP khal thathoza a si. An hotupawl cu mipi ih rinsan le duhdawt zet mi hlir an si, anmah khalin mipi duhdan thlun an thiam. An lakah lungrualnak thuk zet a um. Tamu CLCC (Calai le Nunphung Committee) cu tu hlanpi ihsin rak din mi a siih Lusei unau telin hrin an kim.

Tlangkawm: Thlali sung ka hnatuannak ah i hmuaktu, i sunlawihtu, thurawn thatha i petu, thlaza i camsaktu le i tantu tampi an um laiah hla phuah thiam Pu Nei Pum in sihte cangcel zawn lai hla a phuah mi “a dunglam cai bo lo len” ti bangin mi rak dokalh le dunglam ih mi dir hnohno an um ve. Hivek an rak um khal hi leitlun famkim tertu si menin ka thei.

Mipi hnenah a hnuaiih Tuluk thufimpawl hin fimvarnak le hlawknak lo pe hram seh!

1. Mifim in a tawng hlanah ziang ka tawng ding ti a ruat; mi aa in a tawng hnuah ziang ka tawng ti a ruat.
2. Na duh mi ruat aw, asinan na sim dingih mawi lawng sim aw.
3. Thu tha sim aw, asilole daiten um sawn aw.
4. Relsiatnak le thuphanper cu an kawpaw ringring.
5. Na ral (na huat mi) hrangih na nawkkang mi meisa in na ral hnakin nangmah a lo kang na sawn thei.

Malaysia Ah Metropolis Khawpi Tuah Rero Lai

Kan Chinmi tampi in beunak kan hawlnak ram a si mi Malaysia cun Metropolis an ti mi khawpi cangkang tak cu Iskandar ah din tum in hma an la rero lai. Kum 2025 ah cun hi khawpi cu thehfel theih a rinum ih mipi khal million 3 lai an um thei ding ih rin a si. Cu hleiah cawlhnak hrang ah Hotel, Shooping Centre le Park pawl khal tuah tum in hma an la rero lai a si.

Quintana In Kawlram Hruaitu Pawl Dem

Kan Kawlram thansohnak a neih theinak ding ih UN in an rawn thlahmi UN palai Quintana cun Kawlram acozah cun parliament ah le society ah cun hmasawnnak le danglamnak tampi an nei zo nan Human Rights thawn pehparaw cun zianghman hmasawnnak hmuh ding a um hrihlo a si a ti.

Kawlram mipi in acozah cu lam dang dang in an nawr rero nan acozah cun Neinganzi buaipi ruang ih thawngtla pawl cu suah ding ih hma an laknak hmuh ding a um hrih lo ih hleiah President Thei Swe cun remnak neitheinak ding in thurelkhawmnak neih ding in thuthanglatu pawl hnen ah cun a puang nan a tak ih tuansuah a neih tak tak hrih lo thu Quintana cun a rel bet.

Cuhlei ah a hlei in Human Rights thuthawn pehparaw in ziang hman hmasawnnak Kawlram in a neih thei hrih lo thu khal a rel.Quintana cun Kawlram a um lai ih Kawlram hruaitu pawl thawn an thurelnak ah cun thuneitu pawl cun Kawlram mipi hrang ih a dilnak thu pawl cu an ngiahsak in an lungkimpi nan a tu thleng zianghman hmalaknak hmuh ding um lo ih an um cu Kalram acozah hruaitu pawl a dem thu a rel.

Quintana cun a dilmi pawl ihsin a thupi zetmi thawngtla pawl suah ding thu le Human Rights thu thawn pehparawmi pawl cu Kawlram acozah cun a tak ih tihlawhtling a neih hrihlo thu khal a rel tel bet.

Arelvivonak ah Quintana cun a tu cu Kawlram acozah khal a hlan ih acozah a sin awn lo ih tampi hmasawnnak a nei zo ih curuangah Kawlram thansohnak hrangah hmalaknak neih vivo a tum thu khal a rel. CNN

Delhi Chin Mino le a Mawhphurh

Delhi Chin Mino le a Mawhphurh

New Delhi ih Chin Nonawn Calai Pawlkom ih Calai Seminar ah Salai Thian Za Thang in “Delhi Chin Mino le A mawhphurh” timi thulu hmang in papar presentation a pekmi a si. Salai Thian Za Thang hi New Delhi DBCF Meifar Chief Editor tuan rero lai a si. Delhi ah Phunsang tlawng kai rero lai khal a si.

> Salaistar@gmail.com
> www.salaisar.blogspot.com

Thuhmaihruai: Ahmaisabik ah kan biak a nung Pathian hmin kan thangthat ih kan tuah kan thammi zate hi Pathian sunlawinak hrang s ihram sed. Chin Mino tampi cu khu le khaam lak ihsin ram nuam deuh, dinhmun sang deuhnak hmun ah Pathian in in hruaikhawm. Laitlang ihsin Kawl lak ah, cun Malaysia, Singapore, Thailand, Philipine, India. Cule ramnuam, ramthumnak ah in hruai bet. Mai’ ram sungih humhimnak nei lo le, palbehnak tang hlir kan sinak hin ramnuam ah in thlentu a siih lehlam ah kan ruat saal asile Pathian remruat ti’n tla ruah a theih.  Ka thulu thawn a pehpar awin Delhi ih um Chin Mino le a Mawhphurh tih thawn pehpar awin tawite kan ruat tlang pei.

Delhi Chin Mino kan dinhmun: Chin Mino tampi New Delhi ah kan thlensan a bang aw lo men thei. Raltlan dinhmun in thleng na, thenkhat cu Biible tlawngkai ding le Leitlunlam fimthiamnak hawl ding hrimhrim ih thleng na kan si. Ziangziang a si hmanah Delhi ah kan thlengkhawm ih kan umkhawm phot cu a si. Pathian cun amilefa pawl hrangah ziangtinkim hi rem a ruat cia ringring. Hnamdang lak kan um hi nuam kan ti maw? Hnamdang thawn kan umtlan tikah teh Chinmi kan sinak kan zahpi maw? Kan biakmi a Nung Pathian hi teh kan zahpi maw? Chin Mino cun kan thlennak pohpoh ah Rinsantlak le Zohthimtlak zet ih nung ding kan si tihi a thu men lawng si lo in a taktak ih langsuaktertu ding kan si.

Vai khawpi ih a thlengmi kan Chin Mino pawl hi “Khaaltu nei lo Tuu vakvai” vek kan si ti’n cangantu cun ka ruat, unau nangin the ziangtin na ruat ve? Hruaitu tha (Good leader) kan tul. Hruaitu tha kan titikah Thinlung Taksa Thlarau a dammi, a hminlawng ih hruaitu si lo in tangdornak nun nei ih mi tlawmngai, mi felfai kan tul a si. CALAI, AWNMAWI, NUNPHUNG, RAMTHU lam ah ulukzet ih kekar ngaingai hi kan um lo ti sehla a sual tuk lo men ding. Mi thucawng kan tam tuklai. Mi thu cawn ti tikah a thalam si lo in a sia lam ti duhnak a si. Delhi hnamdang lak kan tlanlen tikah an mizia tha lo pawl kan cawng. (vak luala, mi hmuhsuam, thei lo pawl nehsawh, zukhmuam lam, sexy zet ih cei aw…etc). Ahleice in Chin fala thenkhat pawl nunzia ah riahsiatza zet pakhat a si mi cu hnamdang tlangval pawl hi mawi cuang, thiam cuang le fimcuang ah kan ruat. Hnamdang tlangval nei le Chin mipi hmai ah uar-awknak ih hmang tla kan um bet lai. Cun nupa si hrih si lo ih hmunkhat ih umtlang (living together) tla hi hnamdang pawl um daan kan cawn mi a si ve ih hitivek thil tha lo hi cu hrial a tha ih cawn ding khal a si hrimhrim lo.

Delhi Chin Mino ih a Mawhphurh: Kan mawhphurhnak a tumbik tin ka ruahmi cu Kan dinhmun hi theifiang-awk a tha. Hnamdang pawl ih an fimnak, thiamnak le an zuamnak, rintlak an sinak pawl, cawn tlak tiih kan ruahmi pawl cawng sawn a tha.. kan Chin ram ah Chin Mipi pawl ziangtin khua an sa ih Kawl Ralkap Uknak in ziangtlukin a palbeh tih le… Kan Falam Khuapi ziangruangah a rob vivo? Chin khawpi a si dahmi kan khawpi hi ziangtin kan somdawl so ding tih thu ah tangrual in le kan pa le pawl san ih thilcang zoh saal tikah Falam le a kiangkap pawl ih canvo (rel ding a tamzet) kan sunral mi pawl hi ruat in hmailam ah ziangtin ke kan kar ding tih hi thukzet in ruah ngurngo a cu tluk zo. Himi mawhphurhnak hi Delhi ih Chin Mino lawng si lo hmuntin, ramtin ih ummi Chin Mino pawl ih kan mawhphurh tumbik cu a si.

Delhi Chin Mino pawl hin zir ding, cawn ding le tuah ding tampi kan nei. Pumcawmnak theih khop ih (Professional) thiamnak nei kan mal. Kan theihsun cu Baibal tlawngkai lawng hi a si. Tlawng thatha tampi a um ko nan zingzoi hna kan thiam lo ih mi tampi ih an kainak ah tha le sia ti tla theimumal lemlo in kan hei lut, kan hei kai ve tap mai. Mai’ lungsuak tla si cuang lemlo ih rualpi pawl an kai an zir ti ruang ih mi thucawng kan tam. Mi pakhat in Bible tlawng a kai asile kei cu thildang deuh ah ka kai ding tinak lungput kan nei lo. Hiti ka ti ruangah Bible tlawngkai pawl ka soidelnak a si lo. Kan dinhmun hi kan theihfiangawk a tul zia ka tarlan duhnak sawn a si.

Secular lam kan zohsaal asile: Tulaifang kan Chin mi (Falam) Secular ih zir hi kan mal ngaingai. Chin Student Union, Delhi (CSU) ih hmin cazin kan zoh tikah kan hmin a maltuk. Cun, Scholarship kan dil ih ngah konan kumkhatnak Admission tuah ih paisa suah hnu ah cawl saal kan tam tuk. Secular lam ih zirsuak tla hi a hmin ih kai, Admission tuah cu kan tamzet ko nan a thehsuak tiang kai ngaingaitu pakhat hnih lawng kan si. Hnamdang unau pawl cu cuvek an si lo thehtiang an kai suak a si. New Delhi ah kanmah Chin Mino hi mipum in tla kan tambik ko ding. Asinan Zirnak lam kan thlir tikah kan mal ngaingai (Bible tlawngkai tih lo).

New Delhi Chin Mino pawl kan mawhphurh hi kan theifiang maw? Sakhua lam ah zothimtlak Mino tha kan si a tul, zirnak lam khalah cazuam le cathiam kan si a tul, Nuntu khawsaknak lam khalah zohthimtlak kan si a tul. Mi pawlkom daan tla thiam a cu. New Delhi kan umnak ih mifim, mithiam, mi lian pawl ih nun can hi zohthim in zir kan tul. Pathian in hi pawl ih nun can le felnak pawl zohthim dingin in thlah. Thilsia tuah ding le cawng dingin in thlah, in hruai lo. Hnatuan pawl in tla kan ngahsun te hmangcem hngalh loin khawlhna tla kan thiam a tul. Pathian in a reihlan ah Chin mi hruaitu dingah ramleng ih fimzir dingin in thlah a si tihmi lungput hi hngilh lo a tha. Cuti lo cun kan ram a thatsaal ih hruaitu kan tul tikah hman tlak lo le hman theih lo kan si pang ding. Cop le cilh ih ram a tha saal hmanah Hruaitu tha tuan dingin timtuah cia (ever ready) ringring ding kan si. Pathian ih pekmi vanthatnak (opportunity) hi kan thlah lo hram pei.

Thunetnak: Kan mawhphurnak tampi sung ihsin a thupizet pakhat cu: atu rori ah kan milesa hrang tlawmngainak, duhdawtnak, taimaknak nun kan neih ding hi a si. Mino kan cangvai lo ahcun kan nu le pa, nau le pawl tong thiam lo vailak ah harsatnak an tong rero ding a si. Himi humhimtu dingah tuanvo tumpi kan nei. Kan lung a rual a tul. Lungrual lo cun ziangtikhman ah hlawhtlinnak kan hmu thei lo ding. Chin Mino Calai lam ah taimak kan suah sinsin a tul. Kan Chin Mino (Falam Mino) hmin in Thuthangca suahmi kan nei a mal tuk. Ca kan siar lo tuk. Ca tla kan ngan cio pei. Zalenzet le ralthazet in thiltha kan tuah a cu tuk zo. Cuti lo ih zulesa, zuklehmuan ah kan buailai a si ahcun “Bawi Jesuh ih ei theih lo mi theipi rah a rahtu theipi kung a camsiat” vekin camsiatmi kan si pang ding. Kan fimnak, kan thiamnak, kan cahnak pawl ziangtin kan hmang, zo hrangah kan hmang? tihhi ruat phah in New Delhi ih um Chin Mino pawl in kan dinhmun le mawhphurhnak hi theifiang kan tum thlang pei tih duhdawtnak thawn sawmphah in hizat in ka cawl hrih ding.

Lungawinak tumpi thawn….

Chin Fellowship le Kawhhran Bu 6 Kom Workshop Nei

New Delhi ih Chin biaknak Fellowship le kawhhran bu 6 pawl komkhawm in nikhat sung mino pawlih hohanak thawn workshop ropitak cu 27, August 2011 khawsung nazi 10:40am-6:00pm tiang Chin Christian Fellowship (CCF) ih an tuahsuakthu New Delhi ih CT palai Youthlife cun a sim a si.

Workshop tluangte ih an tuahsuak theinak dingah hmasabik in pastor Abraham Ram Lian Khar cun Pathian hnenah program hlannak a nei hnu ah Chin Believer Church (CBC) mino president Salai Sang Pi in mipipawl hmuahnak anka tawite hlannak a neih thu khal Salai Youthlife cun a sim bet.

Kawhhran mino le kawhhran upa mi 115 lenglo biakinnpi sung khat thepthep to pawl hmai ah CBC kawhhran ih hlasak thiam suanvawr Mai Jenifer Sang Hlei Tial cun Pathian thangthatnak hla mawizet pakhat saknak a nei bet thu an sim.

Ramsung ihsin khuallian Dr. Hlah Aung (CACC director, CCC president) cun “Lai Nunphun” a thupitzia thangthar nonawn pawl hmaiah uarzet le duhsaknak nasazet thawn sunhlan sung simrelnak a neih  hnu ah US ihsin Salai Bawi  Lian Mang ( CHRO director) cun “education opportunity for Chin youth” timi thulu hmangin tlai lam pum thinlung tak le thupit sinter ih simrelnak a neih thu khal Salai Youthlife cun a sim tel bet.

Bu 6 kom, president Salai MC Dawt Cung cun “Kan tumtahbik cu ramdang le hmun dang ah thangthar nonawn ziangmawzat kan thensedarh thehawk ruangah kan nunphun le kan calai pawl thupitnak pawl tla hloh ih vahvaih kan phan ruangah hivekih workshop kan tuah a si ih himihin nonawn pawl thinlung sungah thangharhnak a thlen ding kan duh” tiah CT palai hnenah minit 10 sung  phone hmang in simnak a nei.

Hi, workshop ruangah Fellowship le kawhhran mino ziangmawzat cun hlawknak an neih ding an zum thu le lam hruaitu pakhat a si ding an zumthu khal Salai Dawt Cung cun a sim bet. Workshop nak ih a teltu Fellowship le kawhhran pawl cu:

1. Lai Christian Fellowship (LCF)
2. Chin Christian Fellowship (CCF)
3. Zophei Christian Fellowship (ZPCF)
4. Chin Believer Church (CBC)
5. Delhi Chin Baptist Church (DCBC)
6. United Pentecostal Church (UPC) pawl an si.

Tui kum sungah hi bu 6 kom in workshop 2 an tuahnak a si thu khal an hotu pawl hnen ihsin thu dawn bet a si. Cun, ni ahkhan bu 3 lawng an rak siih tui kum ah bu 3 thawn an kawmaw bet tiah an mino hruaitupawl cun an sim.  Himi bu 6 kom in thla khat veikhat mirang tong hmang in Pathian thangthat khawmnak an nei thu khal an tarlang bet.

Chin Nu Pawl Lai Kut Thiam Thawn Pumcawm

New Dehli ih Chin beunak hawl rero ziangmawzat factory, company, khengkholhtu, office boy, Korean house hnenum hnatuan a tuan theilo thenkhat pitar le putar ziangmawzat cu UNHCR hnatuanpi pakhat asi mi Donbosco Ashalayam ah hna awlsam a phunphun tuanin an nitin eiding rawl hlawh in an khawsa tiah New Delhi CT palai cun a sim.

Hi, Donbosco Ashalayam sungih hnatuan danglam le larzet pakhat cu Lai thiam tak a si. Zalte le bag fate a phunphun Lai thuam tahnak hmanrua a phunphun thawn an tak ih zinglam nazi 8 in zanlam nazi 8 tiang tluangte ih an tak thei asi ahcun nikhat ah India Rupees 240 lenglo an hlawh suak thei thu thiamtakve nupinu pakhat cun an thiamtahnak hmun ah CT palai a sim.

Hi, nupinu pawl hi company le factory hmun dang ih hnatuan theilo harsa le buainak nei an si tlangpi ih an suncaw ding khal inn ihsin an fun cia ih company le factor dang ih hnatuan vek thotho in nikhat ah nazi 1 sung lawng cawlhnak can an nei thei tiah thu dawn  bet a si.

DBA sung ih hnatuan nupinu pawl cun ziangzat khal hlawhsehla vai hmuhsuamnak lakih ih hnatuan hnakin nuam le zangkhai an tisawn thu an rel ih hleiah pelhsolhlote’n an tuan thei ahcun thla khat ah 4000 lenglo kan dawng thei tiah nupinu pakhat cun CT palai hnenah a sim bet.

Lainu kutthiam thawn an takmi zalte pawl hi India ram hmun dangdang ah pek suah vivo a si. Thiamtak thiam pawl cun awlaite’n an pum an cawm thei thu khal New Delhi CT palai cun a sim.

Tuisun Ah Japan PM Thar Lak Lut A Si

Kan dungzarh tlawngkai ni 5 ih Japan Prime Minister, Naoto Kan a ban hnuah  Japan Prime Minister thar ah  Finance Minister, tuanlaitu Youshihiko Noda kum 54 micu  mizan sunah hriltlin a siih, PM thar hrilnakah Cozah kailaitu  Democratic Party of Japan (DPJ) hin PM tharhi an hrilih voi 1 nakih an hriltlin theilo ruangah  vote hmusangbik Finance Minister, Youshihiko Noda leh  Trade Minister, Banri Kaieda tei pahnih cu cuai an khaisalih  Youshihiko Noda cu PM tharah tlingih puan asiih. tuisunih Japan ram Parliament to khawm nakah  nemhnget a si.

Tuihlan ihsin  tui PM thar Noda hin an ram sumpai dinhmun tuahthat nak dinghrangah Tax tipun dingthu a rak rel theuih, himi ih hleiah tuikum March thla ih Japan ram linghnin leh tilian in a siatsuah ruangih Nuclear thilri tuahnak ih hnatuan tupawl colhter  a duhlo thukhal a rakrel suak theu ih, a mah PM a hungsi taktak ah teh a tiamkam cia vekih an ram tuahthat a tumnak hi thil pahnih tumzet hi a fehtlangpi thei taktak ke maw? tihi thusuh nak tumzet a si. cui tlunah an Party sungih duhdan leh ruahdan bang awklo nak ruangih buainak  an ton mipawl hi  tifel dingih theihtawp  a suah a ttul dingih  PM thar a  si taktak cun an ram a hruai nak dingah a phur a ritzet dingah zum a si.

A Nasa Sawnmi Lamzin

August 31
Tlawngkai Nithum

A Nasa Sawnmi Lamzin

Nan tumtahbik dingmi cu duhdawtnak hi a si. – 1 Korin 14:1

Bible Siar Ding: 1 Korin 13

Duhdawtnak in famkim ih hna a ttuan thei tikah, thil dang hmuahhmuah cu rualrem te’n hna an ttuan tlang thei. Duhdawtnak famkim ih a khuh lo ahcun profet thusimnak cu zianghman lo a si. Jesuh in Pathian le kanmah leitlun mi pawl parih duhdawtnak a neihmi nasazet hlah sehla hih leitlun ah tuahsuak dingih a tumtahmi hnattuan maksakzet cu a ttuansuak thei lo ding. Ziangahtile in duhdawtnak cu a tumtahmi a tisuak hlan lo a cem dah lo a si.

A duhdawtnak cun kan nunnak sungah in zunh ti ka zum. Khrih lawng hi ziangtinkim kan khuakhan lairelnak sungah a thupibik le a pakhatnak, kan lungthlitum, le kan timlammi si ding a si. Kan simrelmi, kan tuahttuanmi zate hin Amah lungawiter ding a thupi. Cuticun kan thuthangtha simmi tla alak si loin Pathian thawngin mipi hrangah thluasuah a si thei ding. Thlarau Thianghlim ih khatmi nun ah cawncop a um lo, cawncop nun cu Khrih ih a nasazetmi timlamnak sungah a um lo. Khrih neitu ih nunnak cu zohtthimtlak in a khat.

Pathian in thlaraulam ih hriakthihnak ah buk-awton ding a duh. Cumi cun nangmah le nangmah asilole midang lungawiter ding si loin Khrih lawng lungawiter na tumtah ding. Zohtthimtlak in na nun a thianghlim dingih na tumtahnak saangbik cu Bawipa sunloih ding lawng hi a si ding.

Mi pakhat a ra ih Moses hnenah, “Cute pahnih cu kham hngai aw” a ti tikah Moses in, “Bawipa in a minung pawl parah a thlarau cu thlengter in an zate’n profet bangin ttong thluh hngai sehla ti ka va duh so!” a ti (Mipum 11:28-29). Pathian in a minung pawl an zate in hmun thianghlim ah um thluh ding le Amah in kan thuthangtha simmi ah huham neither ih Thlarau ih hruaimi profet thusim thiamnak nei thluh ding in duhsak a si ti a fiang a si.

Duhdawtmi unau, thlarau ttong a um ih, minung tisa ttong khal a um. Pathian in Thlarau huham in na ttongkam cu thlarau ttong ah a thlengh dingih na thusimmi a theitu pawl hrangah nunnak a siter ding. Thlarau Thianghlim ih khat nun lawng ah vanlam nunnak ih tonghthammi profet thusim theinak a um.

Pathian hrangih tumtah na neih asile a tawlrelnak tthelh pang hlah.

@Smith Wigglesworth

Thanbyuzayat Police Station Rocket Thawn Kap

Kan dung tlawngkainikhat ah zoti theih lo mipahnih in 40 mm rocket launcher hmang in Mon State ih Thanbyuzayat Myonee police station cu an kap. Asinan thi le hliamhma tuar an um loh thu police officer pakhat cun a rel.

A rel vivonakah cun police officer cun kehnihnei (bike) a rawng sen ih to mi pahnih cu zinglam nazi 10:40 ah police station ah an rawng ih a dungsawn ih to cun rocket cun policec station cu a kap a si ti ah a rel bet. “ a dungsawn ih to cun police station kulhnak cu a kah ngah a si” ti ah hmin ti lang duh lo officer pakhat cun a ti.

Hi thu thawn pehparaw in police pawl le ralkap pawl cun an zo an si ti an zingzawi rero lai thu khal a sim tel bet. Tulai cu Karen National Union, New Moon State Party le Karen Peace Force pawl an cangvaih tam lai fang a si ruangah an mah lak ih sin pakhat khat cu an si a rin um ti ah police officer cun a rel bet. Hi thil thleng hi a vawikhatnak lawng  a si lo ih kan dung June thla ah khal boom nasa tak in thanbyuzayat ah a puak zo a si.

Hi thu thawn pehparaw in police pawl cun mi kaihtar an neih hrih lo a si. Cuhleiah May ni 14 ah khal ralthuam keng mi 5 in Kyonefive khua ih telephone exchange hmun cu an kah ciamco ruang ah security officer pakhat le mi dang hnatuan tampi cun hliamhma  an tuar phah ih hleiah ACDMA phone ban (tower) a siat phah thu khal theih a si. Mizzima

Next Page »