Tulai Kan Calai Feh Dan Hi – Salai Z T Lian

Hi, thu thazet kan siar dingmi hi  kan Falam mino zuanzang zet Salai  BA Thang Salai hnen ihsi kan dawnmi a si. CT Team pawl cun hivek cahram thazet thawn CT lo thlawh in bawmtu Salai BA Thang tlun ah lungawinak tampi a nei.  BA Thang hi tulai kan mino rinsanzetmi a si.

Tulai Kan Calai Feh Dan Hi

By- Salai Z T Lian

Kei hi in thei tuk lem lo ding ka zum. Ka hmin hi Salai Za Thawng Lian ka si. Dallas, USA ah um mi ka si. Thantlang  ihsin Falam ah 1996  ah kan innsung sang zatein kan rak thawn. Cuisin tuni tiang kan innsung sang cu Cinmual veng,  Falam ah kan um lai rero a si. Ka nu le pa, ka unua hrek khat pawl cu Falam ah an um lai fang te a si.

Hakha tong vek in Falam tong kan uar zet, Kan thiam. Ka nau le hrekkhat cu Hakha tong nakin Falam tong an thiam sawn. An hmang sawn. Kei tla Falam tong hi ka tong thiam zet nain cangan tik le ka duh vekin ka ngan thei lo. Ka thiam tuk lo ka ti le ka mawh lo ding. Nain Falam tong hi a uar zetmi le a thansonak dingah a duh zetmi minung pakhat ka si ti cu keimah le keimah a fiang awk zet ve mi ka si.

Kan Falam tong ka ti le nang cu Falam na si maw si? timi thusuttu tla a um men ding ka ruat. Nain Falam hi miphun a si lo, Chin miphun tam zet umnak khua le mi tam sawn nih Falam tong hmannak khua a si tiin ka ruah. Cu vekin Hakha tla cu thotho. Hakha miphun ti cun a um lo. Nain Hakha timi hi khua hmin a si. Cunah khua ah Chin miphun tam zet an umh nak in Hakha tong an hmannak khua a si ti tu in kei ka pom dang a si. Cu ruangah Falam hi miphun hmin a si lo. Khua hmin sawm a si. Hi nah khua ah tong an hmang mi tong hi Laizo silole Falam tong an hman nak khua a si.

Chin miphun kan buai theunak hi ruat sal tik le a nuam lo zet. Siloloah a tul lo mi thil tete ah caan kan cem a tam tuk theu tin ka hmu. Tahthimnak ah kan Falam tong ah aw, O silole Lalpa le Bawipa tivek ah elawknak le thinnuamlonak tam zet a um.

Hi mi zong te ah keimah ka hmudan sim ta ka duh zetmi cu santhar mi pawl silole minung tam sawn hman mi tong lawng hi tong a si lo. Mirangca dictionary nan zoh le tusan hman lomi ca pawl silole tong pawl tam zet nan hmu ko ding. Cule tong hi a thar tete a suahmi tla a um- santhar dunthlun in. Malte Hakha tong thu ah sim ka duhmi cu: Hakha tong hman hrek khat in a sunglawi bik tiin an hman nain hrekkhat in mizo tong a ropui bik ti tla in a hman mi an um ko (a hman mi ah hin kei tla ka tel).

1950-1970 hrawng Kawlca ngan dan le tu 2011 hrawng in cangan dan zoh sal tik le…. Tong hman dan le cangan dan a thleng awk dan hi fiang tuk nak ah mah le mah lucum tla a ol zet. Cu vekin kan Falam tong tla a thleng ve, hmailam khal ah a thleng salmi a um leh ko ding. Hi hi cu thil a cang dan rori a si ruangah el awk a thei lo silole cohlang thei lo mi a si. Mirang tong in cun reality a si.

Kan Falam tong zoh sal tik le Technology le Science lam ah calai siloah hmin kan kawh mi a um lo. Hi Technology le Science lam kam hmin pawl hi kan Falam tong ah um thei deuh tiin kan calai lam ah rihsanmi pawl in in tawlrel sak le cu duh um zet.

Kan Falam tong a thanso thei bik ding lam zin pawl cu kan mah tein Chin cozah kan nei a tul,TV le movie pawl Falam tong in zohtheimi tam pi kan nei a tul, tlawng ah kan Falam tong zir a tul, biaknak lam tla in atu hnakin Falam tong ziarnak  an tuah a tul. Magazine suah ti vek hi tong le calai lam pang ah thansonak a pek zet ko nain TV, Movie le tlawng caziarnak tluk cu a si zik lo. Nauhak hrang tong zirnak hrangah a tha zetmi pakhat cu cartoon movie le cartoon ca pawl tla an si.

Zo zo khal an calai thanso ter cu duh theh a si ko ding. Zo zo khal an nunphung thanso ter an duh theh ko ding. Cu vekin Falam silole Laizo tong thanso ter cu Falam tong hman hrangah kan duh ve theh ko ding. Thansonak lam kan feh tik le thil si dan te in kan cohlang thiam zet a tul. Cu le kan tuahmi par ah kan thei fiang a tul. Falam tong ah aw le O, Bawipa le Lalpa tiin a pahnih tein kan nei hai le a tha sinsin ko lo maw? Tong (word) tam deuh kan nei le kan cangan a nuam deuh lo ding maw? Casiartu hrang khal ah exciting deuh a si ko lo maw?

Netabik ah sim ka duhmi cu tong hi santiluan zoh in a feh ve theu. Cule Media pawl in an hman deuhmi tong hi hman a tam sawn theu. Kan Falam tong khal ah santiluan zoh in kan tong a feh tik khal ah siseh, mipi hman tam deuhmi tong a um tik khal ah siseh a thatak lam zawn in kan hmuthiam ding le kan calai a thanso sinsin nak hrang ah lamzin kau zet kan on le kan Falam tong cu a mah le a tawk tein a thanso ve mei ko ding ka zum. Ka lungawi.

China in Ralkap Nei Tam Bik

Leitlunih  minung tambik China cun Lawng ralkap leh Vanzam rakap siartello in khawmual ralkap lawngah  ralkap Million 2 leh 3,00,000 a neiih, leitlunih khawmual ralkap neitambik a siih, tu ah China Cozah cun ralkap ttuan dingah cathiam saang deuh pawl an luh theinak ding Daanthar tuah a tum rero.

National Peoples Congress Standing Committee cun kum 13 sung a rakhman zomi cu Millitary Service Law in a dil vekin  College zirsuak pekte pawl khal ralbawi Office ih an luhcih theimai nak dingah daan tuah siseh tiah a tiih, himi dan an hmang a si ah cun tui kum 18 ihsi ralkap ih luh tengteng ding an timi hi kum 24 ah tisan a si dingih, ca an zir thluhta manding tinak a si.

Kum 1984 ih dan an tuah miah, mipi kum 18 ih tlunlam cu ralkap ah  luh tengteng ding ti a siih, himi danhin fimnak zirlai pawl hrangah buainak a thlenih, curuangah tui an daan thar an hmansuak asilen kum 24 ihsi ralkap luhding a si dingih, hihi cazir pawlin an zirmi an zir thluh manding.Leitlun ralthuam a cangkan vivo ruangah ralkap khal cathiam leh thiamnak nei  a tul vivo  tiah Chinese Defence Ministry cun a sim.

US Vanzam in A Kap

US ralkap raldo nak Vanzam Pilot umlo Drone cun  Pakistan ram South Waziristan Province ih Tapung pawlcu  Missile in a kapsal lala ih minung 21 a kapthat. US Drone Missile hin  Ghalmandi Pange khua ih, Tapung pawlih Motor cu a kapih a hmunah minung 8 a kapthatih, cumi hnu nazi 1 hrawngah Mantoi khawkiangih Tapung pawlih Training Camp cu Missile in voi 3 a kapsal ih minung 13 a kapthatsal.

US in hiti vek Vanzam a hman ringring hi Pakistan Cozah cun a mawhthluk zet theu nan US ralkap pawlhin thu lunglo in an hmang ringring thotho ih, himi Vanzam hmangin tuithla sung lawngah Tapung 88 an kapthatzo.

SHRM – Myanmar Delegate

Casiartu unau pawl,

Society for Human Resource Management ( www.shrm.org ) ih kumtin conference & expo cu June 26 -29 ni sung Las Vegas, USA ah tuahsal a si.

Cumi conference ah Kawlram delegate mi 8 an ra kai ve. Laimi 2 an tel. An hotu cu Andrew Lal Lian Thang (Pate) a siih Kawlram milian pawl in an hei thlun. Hivek business lam thawn pehpar-aw ih SHRM Myanmar delegate hi a hmaisabiknak a si. SHRM conference & Expo opening ceremony ah Myanmar delegate hotu Andrew lal Lian Thang cu VIP seat ah toter in SHRM hotu in mipi hnenah introduce a tuah. Leiltun company tumpipi palai mi thawng 25 lenglo ih kutzabeng dupdonak in sunloihnak an rak tuahsak.

SHRM conference & expo ahhin US President hlun pawl, US Politician pawl, Asia cun Toyota, Honda, Hyundai CEO & Chairman pawl hlunghlai zet in meeting an tel theu. Sir Richard Branson, Al Gore pawl khal a-mar-khaan in an tel. Sanction ruangah Kawlram wan-gyi pawl cu telter sian a si hrih lo.

Conference & Expo an theh in Myanmar delegate team cu New York city ih business centre va zoh dingin mawtaw thawn an poksuak. Las Vegas (West) & New York (East) lakih ram le khua pawl an hei palphah vivo ding.

Politic ruangah US & EU ram pawlin Kawlram economic sanction an tuah sungah,  Kawlram sungih Chinese investment pawl an hmuh tikah Western ram pawl an thin a phangsal. China ih influence hi Kawlram ah relcawk lo in a um.

US in politically official engagement an tuah hlanah, business lam in Kawlram business sector pawl thawn engagement a tuah duh hmaisat ruangah tu vekin SHRM delegate pawl a welcome nak a si ding tiah analyst pawl cun an zum.

Meithal keng in ramsung ra lut pawl cu meithal in an rak do/kapsal theu nan, paisa thawn ramsung an ra luh ahcun paisa rak do cu a harzet a si hmang. A nemzawng in Paisa in ram tampi a neh ih a luah vivo.

Tuvek a si vivo ahcun China ruangah Kawlram a thangso ding nan, China ruang thotho ah Kawlram mino & thuruat thei pawl an thin a har leh ding a bang a si hi.

Hram: Rihli | Rualthankhum

Middle East Ram Mipi in Burma Ram Mipi Thin Lung Ti Thar

BBC Radio in a sim nakah Aung San Suu Kyi cun tui naite hrawngih Middle East ram hrekkhat mipi pawlin an ram Cozah an dodal ih an hlawnthlak dan cu Burma ram mipi thinlung a ti tharsal zet a ti tiah a sim. Suu Kyi cun  Egypt ram mipi in an ram Cozah an hlawnthlak dancu Burma ram mipi in an daw ih an iksik tikhal a sim.

Suu Kyi cun mipi dik nak leh zalen nak covo dinsuak nak dingah tui naite hrawngih Middle East ram  mipi pawlih thilti dancun Burma ram mipi leh ramdangih  ralkap Cozah nak rampawl ih mipi thinlung a tithar a si a ti.Kum 1988 leh 2007 ah khan Burma ram khal tui Middle East ram mipi pawlih tidan vekin rak tizo a siiih, Asinan Cozah in ralkap cah nak hmangin a rak hmetmit a si.

Suu Kyi hi kum 66 a kimzo nan mipi tamzet cun a parah zum nak leh rinsan nak tampi an nei laiih, tu ah Burma ramsung hmun dangdang tlawn vivo a tumih, kum tamzet sung thacah nak hmanglo ih Cozah an rak dodal hnuah, tui naite hrawngah Suu Kyi hin Burma Cozah cu thacah nak hmangih dodal a tul caan a thleng mending timi tongkam a neih phahphah ruangah Suu Kyi hi ngaihven a hlawhthar zetsal.

Gandhi ih mitkharh hlo

Maharashtra State Wardha khua um Sevagram Ashram ih retmi Mahatma Gandhi ih mitkharh cu an retnak bawm ihsin a hloh thu theih a si. Hmunhnawm thianfaitu pawl in Gandhi ih mitkharh a um lo hi an thei hmaisa bik ih cui hnuah upa pawl antheih ter mi a si.

Sevagram hi Gandhi a mah rori in 1936 kumah a din mi a si. A mah khal hi inn ah kum reipi a rak um dah. Hi inn kilkhawitu Aakash Lokhande cun Gandhi ih mitkharh cu tu hlan reipi ihsin a hlo zo ih tu lawngah a hloh thu kan thei tla a si thei men tiah a sim.

Gandhi ih hman theu mi thil dang pawl cu kimten a um thepthi lai tiah a sim bet. State PM Prithviraj Chavan cun hi mitkharh hawl suak dingah thu peknak a nei zo thu khal theih a si.

The Chin Journal

Thosaal Nun

June 30

Tlawngkai Nili

Thosaal Nun

Nan thinlungput daan cu Khrih Jesuh ih thinlungput daan vekin siseh.                – Filipi 2:5

Bible Siar Ding: Rom 6:1-14

Thinlung vaangternak hmun ah na thleng zo maw? Thinlung vaangter timi cu a siat zomi khuaruahnak kha Khrih thinlungput ah, Famkim Siarbet

LAKSAWNG – Mai Sokhlei Par

LAKSAWNG

Mai Sokhlei Par

(1)

Pu Lian Thang cu company ihsin a ra tin ih inn sung a thlen hlanah an inn sungih hni le khek awn pawl cu ti culcin a theiih a thin a sa hluthli. A hmai thahripawl khal an hung rin ttuamtto thluh vekin a theiaw. Inn sung a va thlen cun inn sungih rak um a nufale pawlin a mithmai ti remremih um an hmuh cun a hni pawlin an hni lai an cawl dukdiih, thunuam rak rel rero lai pawl khal an thurel an tawp cutci. Zial parih lek rero a fapa pahnih cu an leh lai mawttaw lemtu (remote control thawi fehter theih pawl) cu zamrang fahranin an seng thluh. Cun meinuzuk (Barbie girl) pawl thawi lente rak celh rero a fanute khal cun a thil leh mi pawl cu a bawm sungah a san hlohhlo ve. Cutin pabik inn sung a luh ngah cun ti tthuptthin an reh khepkhep thluh man.

Cui thil umdan a hmuh cun Pu Lian Thang cu a thahri rin mi pawl khal an run zawi deuh. Ziangahtile inn sung a luh hlan le a luh hnu karlak sungih thil thlengaw mi pawl cu a hmu in a thei ve thluh. A nufa pawlin ziangtlukin an ttih! An ttihdan cu a khurhin an khur thlohthlo si lo maw? Pabik ti mi cu hiti ding rori hi a si tin a ruat. Innsangih a lal lo ahcun khuitawk hmunah si a lal nawn ding? Innsang hmanih thuneihnak a nei ban lo a si ahcun khuitawk hmunah si thu a va neih thei nawn ding? Sun nihlawh anmah cawmnak dingah sumpai hawlin hna a ttuan rero, zohmanin an mit dum le rangin an zoh ngam ding hi a si hrimhrim lo. Cucu a kumkhaw ruahdan a si.

Pu Lian Thang cu an inn sangka a thlen veten annu cun zamrang mangkhengin a ra hmuak. Zohdanah annu hin duhdawtnak thawi rak tuamhlawm lam si loin, ttih tuk ruangih ra hmuak a bang sawn! An pai’ suit-case cu a sawngih a kor pawl tla a hlihsak. Cun kedam (boot) tla a hlihsakih a retnakih a va ret thluh hnuah,

“Mangte pa, na tikholhnak ding tihlum ka lo rawisak hokhaw,” tin an pai’ mithmai zoh phahin a ti. An pa cun,

“Ka kholh leh ding,” tin ti hmukhmi’n a sawn. An nu cun tu fangah a pasal hin ziangbik a hai ding, ti a ruat vutvo. Cule an pai’ hnenah,

“Culole coffee maw na in ding, a dai?” tin ti kherkhiten a sut lala. An pa cun hmel up nawnin,

“Ttha na titi..” tin a sawn. An nu cu a lu a zing nasa. An pai’ duhlozawng tla a tuahsual pang ahcun…

Nubik cun ziang deuh a tuahsak le a fuhbik ding ti theih duhah nikhua umdan a vun zoh. Sangkate ihsin lenglamih ni sa, eng viahviah cu a hmu. A netnakah a dai tuahsak dingin thuruahcatnak a nei. Coka ah a va lutih a zamrang theibikin serthur a va tuah. Inn sung a ra luh cun an pa cu dream-bed parah a rak zau kha a hmu. A thil tuahsak mi cu an pai’ kiangih a hun thluh hnu cun tohkham niam a la ih an pai’ kiangah a to khiaukhi. A falepawl cu anmah le pindan ciarah hlophiritin an rak tlan thluh zo!

(2)

Pu Lian Thang cu an innsangih a dinhmun a vun ruah rero cun a di  a riam zet. Amah vek pabik hi a rualpi lak khalah an um dah lo ding. A hnattuanpipawl inn a va lenih an nupipawl in a hmaiih an kawk hluaihlo vek, an falei’ an pan zekzekpawl a hmun tinten pabik si man an nei lo tuk tin a hmu. Pabik ti mi cu a innsangah cun ‘siangpahrang’ a si tengteng ding a si. Anih tla hi cu a nufa pawl a mit ih voi khat a zoh hnuhnu cun zohman cip le cap ti ngam an um dah lo. Cucu a zumawknak tumbik le a hlawhtlinnak a si tin a ruatih a lungkim thei zet.

A fatepawl ih an ttihdan tla hi cu a mak lawlaw. Thil ziangmaw an tuahsual pang mi (phan khuat kuaiter pang, thil tibung pang, tvk.,) a um asile a hmaisabikah ka pa’n in hmu maw hmu lo, a thin a heng maw heng lo tin a pai’ mithmai an zoh hmaisabik ttheu. A pa in a rak zoh lo simaw, a rak thei lo tla simaw a si canih an lungawiih an thawpi an suah hlunhlo ttheu tlukin, a pa ih mithmai ti ruamri nawnih a rak zoh ringring tla an tong ngah pang a si ahcun an ttih tuknakah an tiral thluh zik a si ko.

A sungtepawl hrangah cun inn ih a um can hi ‘Hell ram’ a siih, inn ih a um lo can hi an hrangah ‘Vanram’ tluk a si. A sungtepawlih an ttihdan hi anih cun ‘ttihzah upatnak’ a si tin a ruat. Asinan..

Minung nun sungah hin ‘a dik, a ttha’ tiih rak ruah ringring mi hi ‘a dik lo, a ttha lo’ tiih ruah kirsal can a um ttheu vekin…

(3)

Tikcu le can a herliam vivoih Pu Lian Thang khal kum  (60) a kim cuahco thlang. A hnatuannak ihsin pension a la zoih, tui a hna cu inn ih ummen lawng a si thlang. A fatepawl khal (a fanu siar lo) nupi le fate an nei thluh zoih tu hman pathum lai a nei zo.

A pekah cun an innsangih ttihnungza (tui hlanah cun cutin a rak ruat dah lo) thil thleng mi cu a rak theithiam lohli lo. Asinan, lenglamah hnatuan ding le ti ding (siat/tthat thu siar lo) a neih nawn loih inn sungih a rung um huahhi can ihsin thokin malte ten a run thei thok. Cumi cu, a sungtepawl in an rak nel lo lawlaw, ti mi hi a si!

A tu le fa pawl an ra len tikah zohmanin a hnen an ra pan ngam dah lo. A tel lo canih an nomawk theizia le a um canih an reh khepkhepdan pawl a hmuh tikah a thin a phang. Tui hlanih a rak suan zet ttheu mi pawl kha tui can ah cun a riahsetertu ah an cang tthehsal. An lakih va tel ve a duh. Asinan, a va tel tikah a tel hlan vekin an nuamaw thei nawn lo. A um loih an innsang ‘a hning’ tlukin a um cun ‘a ro’ ttheh!

A tu le fa pawl thawi tar zawngih ti celci tei vun um cu a daw tuk thlang.  Tui hlanih ‘hnoksak’ tiiih a rak  ruah mi pawl kha tui can ah cun a hal in a hal thlang. A thinlung mitthlam ah a tulepawl a parih kai ra cuhaw hai sehla, a pu thil lei ngen hai sehla, a pui’ pawk ding tla cuhaw in thikaw hai sehla, a pui’ cazoh lai tla ra be buai leuhleuh hai sehla, an duh a zulh lo le ttap hai sehla…

A thuruah mi pawl cu amahten a hnih a suakih a hni hruthri. Mitthlam ih vun ruah men hmanah manhla a ti tuk zo. A ngaingai tla cu vun si sehla cu…

Aw.. tar zawngih, ahleicein zianghman ttuan thei nawn lo hnuih, lole, tthathnemnak neih nawn lo hnuih, tu le fa pawl thawi ti celci tei um thei tla hi minung nunnak sungah tangka thawi lei thei lo mi, mivantthapawl lawngih an co ban mi le a lak roriih ngah mi ‘Laksawng Ropi’ a rak si nan.. cui laksawng cu laksawng a si lam theithiam loin tuante ihsin a rak hnawl pang zo si!

Pu Lian Thang cu an innsangah amahtei a tlan ruangah a um a har thei tuk. Biak ding le pawl ding a nei lo. A biak be khalle a duhlozawng an ttongsual pang ding ti phangah tawi zetin a biak mi lawng an sawn ttheu. Inn sungah TV a zoh, ca a siar, asinan cumipawl in a nun ro mi an nungter thei si lo. A umhar phen  theitu ding dang an um nawn lo;_ a innsunsang ti lo bak cu!

(4)

A pindan sungih ca siarih a um laiah, mileng khan ihsin a sungtepawl hni le khek awn cu a rung thangih Pu Lian Thang cun a hna thongin a rak ngai ringring. A sungtepawl cu ziang thu simaw an rel, an naumaw hliarhlo zet. Va tel ve a duh. Asinan a ngam si lo. A ngam a si hmanah a va luh veten cui thawmvangpawl cu a reh tthuptthi cih ding ti a thei cia. Riahsia le beidongin a kur cuahco ko. A  netnakah a mitthli a tla! A thinhung ten thu a sut:

“Zosi hi dinhmunih in thlengtertu? Zosi innsangah tlem thei lo dingih in hnawltu? Zosi umhar ruangih umngaihnak thei lo khopih in umtertu?”

************************************

N.B:  A vei (5)nak Ramdintu Mekazin, May 2005 kum ih suah mi a si.

Jesuh Ka Neih Hnu Cun – Salai Lal Tin Thang

Salai Lal Tin Thang

Jesuh Ka Neih Hnu Cun

Hla Phuah: Lal Eng Lian, Tha Nei Fai, Biak Hlei Sum, Lal Nei Khup

Music: MOSQUITOS

Guitars: Van Gyi, Drums: Julian, Bass: Van Van, Keyboards: Tha Khu

Studio: Pro [Yangon], Seven [USA]

Mixing & Mastering: Kyaw Zay Ya

Tape, CD & VCD, DVD

A Suak Cing Ding!!!!!

Jesuh Bang Dingin

June 29

Tlawngkai Nithum

Jesuh Bang Dingin

Pathian Thu cu a nung ih a cak fawn. Kap hnih hriammi raalnaam hnakin a hriam sawn. Nunnak le thlarau an ton awknak le hlikhlok le thlik an peh awknak tiang tlang ko in a suntlek thei a si. Milai thinlung ih duhnak le ruahnak tla a thei thluh a si. – Hebru 4:12

Bible Siar Ding: Filipi 2:1-22

Pathian Thu ih huham cahnak maksak zia kan hmu cio ding. Pathian Ttongkam, nunnak, umpinak, taksa ruangpum sungih huham Famkim Siarbet

India- Kawlram ramri zin koh tir ding ruangah khua sung mipawl harsatnak tawng

India- Kawlram ramri lamzin an koh tir ding ruangah Chinram Tidim peng sung ih um inn pawl cu cozah thu nei tu pawl in thawn an fial thu thuthang dawn asi.

Tidim peng sung Laitui khua sung lamzinpi ih um pawl cu kan dung thla 2 ihsin thawk in inn cer dingin Chin minister U Hung Wain in a phuang tin Laitui khua sung mi pakhat in a sim.

A liam zo mi thla 2 ah khan Minister U Hung Wain cu a  ra ih lamzin kan koh tir ding ruangah inn nan cer ding tin a sim, asinan zo hman an cer duh lo vei khat a ra sal ih inn nan cer lo a si ah cun nan hrangah a tha lo ding tiih a sim ruangah tunah cun inn hrek khat pawl cu an cer zo tin an sim.

Inn cer pawl cu kawl cozah inzaang na dom mal te lawng pek a tum thu khua sung mi pakhat in a sim. Loh theih lo ih inn cer tul pawl cu Ks 50000 an pe ding ih inn sak nak ding leiram nei lai tu pawl cu Ks 10000/20000 lawng pek an si ding tin khua lal in a sim tiah Laitui ih rawldor nei tu pakhat in a sim.

The Chin Journal

Philippines Ram ah Thlisia Ruah A Sur, 50,000 Lenglo Umnak Neilo

Cozah thuphuangtu ih thannak ah thlipi le ruah Tropical Storm Meari timi cun Philippine ram Manila khawpi cu a nuai ciamco ih kan dung tlawngkai ni 5 tiangah minung 50,000 lenglo umnak inn nei lo beunak hawl in an tlan. Kan dung tlawngkai ni 4 ni ih sin Zarhte ni tiang ruah a han ngaingai hrih lo. Fimzirnak tlawng pawl Preparatory ih sin College University level tiang tlawng kai thei lo in tlawng pih thluh asi.

Manila khaw pi sung,tlawngkai ni 5 zan lala ah minung 3,200 cun thlipi le ruah ruangah lamzin siseh inn lakah siseh ti a lik ih umnak a that lo ruangah beunak hawl in an tlan tiah tuanvo neitu pakhat in a sim.

Sikhalsehla, Tilik humhimnak lam tuanvo neitu pawl ih thekthawi thatnak ruangah mithi pakhat hman an um hrih lo asi tiah Executive director of the Official National Disaster Risk Reduction and Management Benito Ramos cun a sim.

“Tilik a ra thlen hlan ah Rubber boat pawl kan ralring cia man ih a tha hnem na sa. Cun tilik ih fan mi inn sungsang pawl khal in thulung ten kan ti mi vek in an thlun ih a thahnem sinsin tiah” tiah Ramos cun a sim bet.

Sikhalsehla, minung 11 hrawng cu Manila thlang lam ih a um mi a than soh lo deuhnak hmun Bicol lam ah hmuh hrih lo mi a hlo an um lai tiah a sim bet. Hi thlipi sia Meari cu Philippine ram nisuahnak lam kap ih si a thok mi asi.

Cui a hlo mi 11 sungah 10 pawl cu Meari thlisia le ruah a sur hlan ah Catanduanes tikulh ih sin nga kai ding ih a fehsuak tu pawl an si. A dang 1 cu Bicol kiang kap ih tilik in a fen mi nunau pakhat asi.

Zarhkhat sung a surnak ti zo mi ruah le Tlawngkai ni 4 ih sin a tak sinsin mi Meari thlipi ruah cun leimin le tilik tih ah mi nung tampi a hnawh tlan.

Manila khawpi sungih a um mi tlawng tam sawn cu lamzin tilik in a kham ruangah kan dung tlawngkai ni 5 ni ih sin tlawng an pit theh zo tiah thuneitu pawl in an phuang.

Science Department Undersecretary Graciano Yumul cun a thlipisia Meari cun Philippine ram a taan in Taiwan ram lam a pan ding nan ruah lawngte Manila khawpi umnak Luzon tlangkulh ah cun ruah tak zet in a sur peh vivo lai ding tiah a rel.

Cozah Nikhua Tahnak lam cun Meari Thlisia cun Taiwan lam pan in Philippine a suah san zo tiah an phuang. Cui Taiwan lam a pan phah ah nazi 1 peng 60 cak in a hrang.

The Chin Journal

Leitlun Musicians Hlawh Tambik Pawl

A liamcia mi kum 20 lenglo rei zo mi ah Jon Bon Jovi  cu a rualpi hrekkhat thawn America New Jersey khawpi Inn pi pakhat ih leihnuai khan sungah an mai music paih zawng buai pi in music band an din thok. Caan  a rawng rei vivo tikah, cui inn pi hnuai sungah electric meisa hman nei lo, sathau mei vang cop rori in an kharhkhum aw ih an thaw a pit lawng si lo in, an music hril mi line khal ah thaw pit le hmai lam hrang ah hlawhtlinnak lam an pan lo.

An sathau mei khu le an music ruangah mangbang beidawng in an rak um. Neta interview nakah Jon Bon Jovi ih rel leh mi asi. Cu tikah Bon Jovi in FORBES Celeb 100 issues thawi hmaiton nak ah hi tin asim. “ Cu ti sathu far khu le thaw pit ih kan um lai ah, mei sa cu ka sem mit vukvi ih amplifiers pawl cu ka vawn nun. Ra Uh! Rock band ah kan tuah aw ding ih, a rei hlan ah “RollingStones” vek ah kan rawng cang ding.”

A rel vek rori in, tui ni tiang Bon Jovi cu rapthlak ti tlak in an rock lai. Tui a liam zo mi thla 12 sungah $ 125 million hlawh suak in leitlun musicians hlawhtambik pa 2 nak an si. FORBES ih kumtin cazin a laknak vek ih hlawh tam bik Band cu U2 an si. Kumkhat sungah $ 195 million inn an tlun pi thei ih, kum hnih sungah $700 millions an hlawh suak.

Power Rocker pawl lawng si lo in lovesong le Ballad a saktu Elton John in $100 million thawn thlawh tambik pa 3 nak a ngah. Lady Gaga in $ 90 million hlawh in pa 4 nak a ngah. Canada mi Micheal Buble in $ 70 million hlawh in pa 5 nak asi.

Musicians pawl ih sum ngah nak tha bik cu music tours (concerts) hi asi. Tour tam zet tui kum sungah a tuahtu Lady Gaga cu a zate kom in $ 168 million hlawh hman sehla backup dancers a hman nak le a thuamawknak in a hlawh mi a ei thluh ti asi. Tui thla 12 sung tours a neihnak ah million 2 hrawng fan nei ih ruah asi.

Justin Bieber in $ 53 million a hlawh ih million sawm siar hlawhtu musicians lakah a nauhak bik. Kum 17 asi. Paul McCartney( The Beatles) cun $ 66 million inn a tlun pi thei ih tui tum lak mi cazin sungah kum upa bik a si. A mah hi kum 68 asi. Nu pa asi mi Jay-Z ($ 37 million) le Beyonce ($ 35 million) cun $ 72 million tui kum sungah an hlawh. Hip-Hop singer Jay-Z cun a nu pi Beyonce hnak in a hlawh tha deuh.

Next Page »