Khensa Kan Ti Mi Hi Ziang Bik A Si?
June 24, 2010 by youthlife
Filed under Lawrkhawm, Theihkauhnak
Cancer timi cu:-
Natnak phunkhat a si ih kan taksa sung ih thil um (Cell) pawl control thei loin a thang/lian/bawk vivo ih kan Thihri, Ruh tipawl le kan taksa sung ummi peng pawl a siatsuah a si. Cancer hi kan Thihri (thisen fehnak) le cell in kan sungah a karh. Cui control thei lo ih um Cell pawl cu an tum vivo tik ah kan Cell dangdang pawl an hnaihnok ter. Cui cell cu Cancer hrik ummi Cell a si ih kan Pumpi hnatuan dan, Thahri le kan taksa sung canghvaih dan pawl a siat ter theh.
Natnak lang dan pawl:-
- Mumal lo/ danglam zet ih Taksa Thling/Vung
- Thin Lian
- Jaundice (Taksa/Mit aihre)
- Ka thawlo/ Pawng (weight) thlaniam
- Ruh mawt (tliakawl tuk)
- Bang
- Thlansuak tuk
- Anemia (Tan dat mal)
- Taksa Na
ti pawl hi a lan dan tlangpi cu an si.
Cancer Phun Pawl:-
- Cuap Cancer
- Pumpi Cancer
- Rilpi Cancer
- Thin Cancer
- Hnawi Cancer
Pawl hi a tambik an si. A dangdang phun 200 lai a um.
Cancer cang tertu ruang pawl:-
- Te sin fa (cithlah) ihsi suanawk
- Ni heng ruang ah
- Chemical leh Bal
- Kuhsi hman (kuak,khaini, sadah, etc) hman ruangah
- Zuu in ruang ah
- Tar (kum upa)
- Boruak Bal ruang ah
- Hanghnah/hangrah ei mal ruang ah
- Lehcintkhan (Exercise) lak mal le Thau ruang ah.
an si.
Kuak fawh:
Tih a nung zet mi Cuap Cancer hi Kuat fawh (kuhsi hman) ruang ah neih bik a si. Tu leh a hlan ih kuat fawp pawl 100 ah 90% hrawng hi Cuap cancer in a na. Hi natnak neitupawl hi kuak fawp mi lawng si lo in mi rak fawp mi a khu rak hiptupawl khal an tel. kan fawp tam le fawp rei po ahcun hi natnak neih nak ding dinhmun a sang sin sin a si.
Ruahdik lo:-
- Thil hmuah hmuah hi Cancer a can ter.
- Khawn den awk men khal in cancer neih a theih.
- Pakhat le pakhat suan awk theih a si.
- Natnak a suah ter mi thil pakhat maw hnak I tam na tuah tik le a lanh dan pakhat na neih a si len Cancer na nei…
tivek pawl hi ruahdan hman lo an si.
Kham dan:-
- Thinghnah/hanghnah hangrah tampin ei ding
- Kan taksak ni salak ihsin kham awk ding
- Lehcinkhan tuah ringring le hahdam ten umding
- Zu le kuhsi hman lo ding
- Hmanten’ sibawi hnen ah zoh ter awk ding
Kilkhawi/ Zohkhen awk dan:-
- Natnak a phun, a umnak hmun hlan le a dinhmun thlen dan a zir in zohkhenawk leh damter theih a si.
- Zohkhen awk dan phun khat lawng in hi natnak hi tuamhlawm asilo ih zohkhen dan phun tampi in mina tuamhlawm a si.
- Cu pawl cu: Att (Surgery) in, Eng (radiation) phunkhat hmang in, Chemotherapy, Immunotherapy, hormone therapy ti pawl an si.
Chemotherapy timi cu Eng phunkhat hmang in Cancer hrik pawl (Tumor Cell) thah dan a si. Kan cell tha pawl khal Cancer cell pawl thawn an thi ve nan Cancer cell vek silo in an nung sal thei.
Immunotherapy timi cu Cancer hrik pawl do let thei ding in kan taksa sung ih um mi natnak do lettu hrik pawl thazaang cahter a si.
Aung San Suu Kyi Suah Ter Dil
June 24, 2010 by Khuang Lian Sum
Filed under Kawlram Thuthang, Thuthar Dang
Aung San Suu Kyi Suah Ter Dil
Ram dangdang hruaitu ziangmaw zatin Aung San Suu Kyi cu lengsuak theilo ih an hrennak Inn ihsi suah zalen dingin Burma ralkap Cozah hotu pawl an nawr tharsal. Aung San Suu Kyi suah zalen dingih nawrtu pawl lakah UN Secretary General, Ban Ki-Moon, US President, Obama, leh British Prime Minister, David Cameron pawlkhal an tel.US Vanzam in Tapung Pawl A Kap
Australia Milian To Nak Vanzam A Hlo
Isreal in Thu A Suah
Afghanistan Ih US Ralbawi US Cozah in Ko Tlung
Isreal in UN Hnen Ah Dil Nak A Thlen
SINGAPORE TI MI CU …
SINGAPORE TI MI CU …
Salai Lal Ram Lian
Dungthu (Background):
Singapore tikulh ah hin B.C 2000-1500 hrawng ihsin minung an rak um thawk ding tiih zum a si. Tikulh fate 63 a um. Portuguese, Japanese, Britain, tvk., in an rak uk dah.
Tuih Singapore ram cu 1819 ah English mi Sir Thomas Stamford Raffles in a rak din. 1946 ah Britain ih Crown Colony pakhat ah tuah a si. 1959 ah mahte ukawknak a ngah ih Lee Kwan Yew cu Prime Minister hmaisabik a si. Sept 16, 1963 ah The Federation of Malaysia ti mi Malaya, Sabah (North Borneo), le Sarawak kawmkhawm cu a zawm. Asinan, Aug 9, 1965 ah himi ihsin a suak sal ih mahte zalennak a ngah.
A Hmin:
Singapore ti mi hmin hi Malay tawng Singa (Lion) le Pura (City) ihsin ra a si. Himi a tawng hram ngaingai cu Sanskrit tawng Sinha (Kiosa) le Pura (Khawpi) ihsin ra a si. Curuangah Singapore ti cu “Kiosa Khawpi” (Lion City) tinak a si.
A Ram Dinhmun:
South East Asia ih um a si ih Malaysia le Indonesia ram karlak ah a um. A ram kauh lam hi 697 sq.km (267 sq.mi) a si ih Leilung: 687 sq.km le Tidai: 10 sq.km a si. Leitlun ram kauh lamah 192nk a si. Washington, D.C hnakin a let 3.5 thain a tumdeuh. A ram sannakbik cu Bukit Timah tlangmual a si ih 166m (pi 538) lawng a sang.
(a) Miphun:
Tuluk 76.8%, Malay 13.9%, Indian 7.9%, Adang 1.4%
(b) Tawng:
Mandarin 35%, English 23%, Malay 14.1%, Hokkien 11.4%, Cantonese 5.7%, Teochew 4.9%, Tamil 3.2%, Tuluk tawng dang 1.8%, Adang 0.9%.
(c) Sakhua:
Buddhist 43%, Christian 15 % (Protestant 10%, Roman Catholic 5%), Muslim 15%, Taoist 9%, Hindu 4%, Adang 0.7%, Sakhua Nei lo 15%.
(d) Zung Tawng:
Zung Tawng (Official Language) 4 a um ih English, Tuluk, Malay le Hindi an si. Asinan mipi ih hman tlangpibik Tlang Tawng (Common Language) cu Mirang le Tuluk a si deuhbik.
(e) Mipum:
Mipum 4,840,600 (July 2009) an um ih leitlun ah mipum tambik ram 117nk a si. Nunau 100 ah mipa 95 an um. Mipum bitdan hi Peng 1 kimvel ah 18,898 a si.
Mipum lakah Rammi (Citizen) hi 3.64 mil. le Ramdangmi hnatuan, tlawngkai, tvk., ih um hi 1.2 mil. an si. Ramdangmi lakah 70% cu hnatuan le 30% cu PR (Permannent Resident) an si. PR hi 533,000 an um. Ramdangmi hnatuan zate’n 870,000 tluk an um ih WP (Work Permit) thawi hnatuan – 757,000, EP (Employment Pass) le S-Pass (Special Pass) kaitu – 110,000 hrawng an um. Himi lakah Hnenum 190,000 (a hrek tluk cu Indonesian) le Construction ih tuan – 230,000 an um. Tlawngkai ih um hi 85,000 hrawng an si. Kawlrammi hi 50,000 lenglo um dingih zum a si ih tlawngkai ih um hi 7000 hrawng an si. Rammi (citizen) ih zatek 40% cu Singapore ih suak lo, ramdangmi lakluh mi an si. PR hi kum tinte an la bet ringring ih 1990 ah Rammi 23 ah PR 1, 2000 ah Rammi 10 ah PR 1 le 2009 ah cun Rammi 6 ah PR 1 a si thlang. Rammi le PR hi an lak bet vivo lo (lole) an karh lo ih nau neih zat a karh lo asile 2020 ah cun mipum hi an tumsuk ding ti’n an zum. 2030 ah mipum mil. 6.5 kim dingih an tumtahnak hlawhtling ding cun tui hnu kum 5 sungah Rammi 40,000 le PR 200,000 an lak bet a tul ti a si.
Zemrualin nunau 1 ih nau neih zat hi 1.29 lawng a si. 2007 kum ah neiaw 23,966 an um. Singaporean pitling lakah zatek 33% (1/3) cu nupi-pasal nei lo, leng-u le val-u an si.
Singaporean ramdang ih hnatuan le tlawngkai hi 153,500 an um ih a hleicein Australia, UK, US le Tuluk ah a si bik. Singapore ih ra tlawngtu tambik hi Britain ihsin a si ih a sangtu ah Germany ram a si. Rammipawl lawng hi Taxi mawn an siang. Rammi (citizen) cun ram 150 ah visa tul loin duhtawk a tlawng thei.
(f) Dam kum:
Zemrualih minung dam kum (life expectancy) hi kum 81.98 a si. Mipa: 79.37 le Nunau: 84.78 a si ih leitlun ah dam reibik 4nk a si.
(g) Cathiam
Kum 15 tlun ngan thei, siar thei. Cathiam zatek: 93 % (Mipa 96.6%, Nunau 88.6%).
(h) Kuakfawp:
1998: 30.3% (Mipa 27.1%, Nunau 3.2%)
2004: 25.3% (Mipa 21.8%, Nunau 3.5%)
Mipa kuakfawp an tumsuk nan nunau kuakfawp cu an karhsawn. Singapore dan ah kum 18 hnuai cu zu, kuak le kuak lam thilri lei sian a si lo. Hmun pawimawh tampi, zung, innpi, dawrpi, rawldawr, tvk., khal kuakfawh kham a si.
TV, TEL: le Internet
Telephone line – 1.857 mil. (leitlun ah 59nk)
Mobile Line : 6.375 mil. (leitlun ah 77nk)
Ram Telephone Code: +65.
Radio: AM 0, FM 19, Shortwave 1
T.V: 1 (Channel 8 a um).
Internet Ram Code: .sg
Internet Neitu : 864,943 (leitlun ah 43nk)
Internet Service Providers (ISPs): 9
Internet Hmangtu : 3.37 mil. (leitlun ah 55nk)
Airport : 8
Adang
Leitlun ah eithup malbik 3nk (2009) a si. Hnatuan nei lo zatek : 2.2% (2008) an um ih leitlun ih malbik 23nk a si. Cun leitlun ram dangdang lairelnak tuah tamnakbik 3nk le leitlun ih lawngcawlhnak tumbik a si. Naute thi malbik ram pakhat a si fawn. Leitlun sumdawnnak thabik khawpi ah New York sangtu a si. Cozah hnatuantu hlawh sangbik ram pakhat a si. Leitlun bank thabik 50 lakah Singapore bank 3 (DBS- 24nk, UOB – 35nk, OCBC-36nk) an tel. Asia ihsin Singapore le Japan lawng an tel ih Japan bank Shizuoka Bank cu 48nk a si.
Changi Airport cu leitlun ih tumbik le lunbik 3nk a si. Airline 81 thawn zarh tin vawi 4220 in ram 59, khawpi 192 ah a zam ringring. Terminal 3 a um. Cun nunau le mipa hlawh khal a tanaw tuk lo. Zemrualin nunaupawl in mipa hlawh ih 86.7% an hlawh thei ve.
Guinness World Records ah bik sinak 100 ngankhum mi a nei. Tt. SMS kuat cakbik, Bawli hri saubik, Cream Cracker ei rang theibik, tvk.Cun leitlun ih PK (cekcek) zuarlonak, umlonak ram umsun a si men thei. PK hin ram a balter an ti ruangah zuar le keu sian a si lo.
Prime Ministers
1959-2009 tiang kum 50 sungah PM 3 lawng an um.
1959 – Lee Kuan Yew
1990 – Goh Chok Tong
2004 – Lee Hsien Loong
Cozah Hlawh
Leitlun ah cozah hnatuantu hlawh thabik ram pakhat a si. President ih kum 1 hlawh hi S$ 3,870,000 (US$ 2,800,000 hrawng) a si ih USA president ih kum 1 hlawh hi $400,000 a si. US ih Senior Advisor, Chief of Staff pawl kum 1 hlawh hi US$ 72,000 a si.
Sinak Thla 1 hlawh Kum 1 hlawh
President 119,520 3,870,000
Prime Minister 115,920 3,760,000
Minister/Senior Permanet
Secretary (MR4) 59,760 1,940,000
Entry Superscale Grade (SR9) 18,240 398,000
Member of Parliament 13,710 225,000
Rawn : (1) Internet
(2) The Straits Times
FCFS Magazine Avei(3)nak ta a si.
Nehtu Zate
June 24, 2010 by Rev Run Cung Mang
Filed under Nitin Manna, Thuthangtha
June 24
Tlawngkai Nili
Nehtu Zate
Siar:
2 Korin 9:6-15
Lungawi aipuang teih a petu lawng Pathian in a duh a si. -2 Kor. 9:7
Kumkhat Sung Baibal:
- Job 1-2
- Tirhthlah 7: 22-43
Khristian phunsang tlawng pahnih a simi Azusa Pacific University le Westmont College cu 2008 kum ih bawlung champion cuh awknak an lekmi cu neh ding hrang lawng a si lo thu Los Angeles Times thuthangca in a suah. Famkim Siarbet
Hling le Pangpar
June 23, 2010 by Rev Run Cung Mang
Filed under Nitin Manna, Thuthangtha
June 23
Tlawngkai Nithum
Hling Le Pangpar
Siar:
Tirhthlah 14:1-22
Pathian Uknak sung lut ding kan si ahcun harsatnak tampi kan ton ding hrimhrim a si. -Tirhthlah 14:22
Kumkhat Sung Baibal:
- Esther 9-10
- Tirhthlah 7: 1-21
Pathian in tthaal-tir ruah khop tein a surter ruangah kan hmuancar ih buttercup timi pangpar pawl cu mawizet in an par. Famkim Siarbet
Kate In Inn Thar A Nei Duh
June 22, 2010 by youthlife
Filed under Leitlun Thuthang, Thuthar Dang
Kate In Inn Thar A Nei Duh
Hmelmawi le zuknung cangthiam Kate Moss ih inn cu vansiatnak inn ti’h a ruah ruangah inn thar pakhat atul thu Amai website ah a tarlang.
Kan dung naite ahkhan hi mi hmeltha nute Kate 36 ih inn cu tilik ih a cimbuai ruangah le rukrupawl an luh thei ruangah a rang theibikih inn thar a neih tul thu a sim.
Kate rualpitha pakhat ih simdaan vek asile, kan dung naite ih a inn tidai lik ruangah $144,670 hnak ih tam thilri a siat.
Cun rukrupawl in a sumpai $115,000 lenglo an lak sak bet. Hivekih thil tihnung le rapthlak thleng nawnlo ding ah a duh. Atu ah khawhlum tuar nak hmun nuam deuh ah a um.
Fangtlor In Great Wall A Cawm Nung
June 22, 2010 by youthlife
Filed under Leitlun Thuthang, Thuthar Dang
Fangtlor In Great Wall A Cawm Nung
Mithiam sangpawl le zingzawipawlin China ram ih an lilawn, khawdaar sangbik Great Wall of China timi a thatzia le rei a daihziapawl kan dung lam ihsin an zohfiah rero ih kan dung nate ih an hmuhsuakmi cu fangtlor/buhban thawn an rak dawl ruangah tuini tiang cimsiat thei loin ttangzet ih kum 1,500 hnak ih rei a din ringring theinaksan a si tiah an hmusuak. An rak din lai ah cement thabik le tlakrawh thabikpawl an rak hman ih hlun ah fangtlor hnangzetpawl an rak hmang bet tiah an sim.
Thuthang Siar Ding Dang
- Fangtlor In Great Wall A Cawm Nung
- China Pawl In An Fa An Thup
- Puithiam Tuan Ding Pawl Hrang Thusuhnak Khirhkhan
- Maw Van! Ruah Sur Ter Hram Aw
China Pawl In An Fa An Thup
June 22, 2010 by youthlife
Filed under Leitlun Thuthang
China Pawl In An Fa An Thup
Kum tin million (3) hnak ih tam China nauhak le tualleng lai an nulepa ih an thuh-hlo thu an ram thuthang in a phuang. Hivekih an fate an thuhhlohnak sanbik pakhat ih lang cu One-child policy ruangah a si tiah an sim.
China hi leitlun mipum tambik an si ruangah fate pakhat neih an uar ih one-child policy bawmnak an dawn theinak ding ah an fate neihmi hman cu tilang ngamlo in an thuphlo theu.
Puithiam Tuan Ding Pawl Hrang Thusuhnak Khirhkhan
June 22, 2010 by youthlife
Filed under Leitlun Thuthang
Puithiam Tuan Ding Pawl Hrang Thusuhnak Khirhkhan
Nupasualnak pung sinsinnak ruangah Roman Catholic ih puithiam le biaknak hna thiang tuan ding cun ziangtikah sex na hmang, ziangvek sex a si? Nupasualnak (pornography) na ngainaa maw tivek pawl le nauhak maw upa na duh deuh ti pawl cu interview nak ah suhfel tengteng ding a si tiah an phuang.
Maw Van! Ruah Sur Ter Hram Aw
June 22, 2010 by youthlife
Filed under Leitlun Thuthang
Maw Van! Ruah Sur Ter Hram Aw
Chinmi raltlan tampi umnak hmunpi India khawpi New Delhi ih khawhlum tuk ruangah mitampi an thi ih ruahsur theiloin rocar ih an khawsat thu, khawsung thuthang TOI in a phuang.
Thuthang ih simdaan vekin, kumtinten’ India ram ih tidai a mal vivo ih tikhur laih tik khalah tidai hi thuk nawnlo ahcun an tawng theilo tiah an sim. Culawngsiloin ruah khal duhvekin a sur thei nawnlo tiah an sim bet. India ram a satbiknak hmun Rajasthan ah a hlumlam 78 a thleng.
Nikhua lam zohtupawl cun leitlun boruak thlengaw le khawhlum “global warming & Climate Change” ruangah a si an zumthu an sim ve. Nikhua zohtupawl cun June 29 ihsin ttoruah (monsoon) ruah a sur ding thu an sim thlang. Kerala ahcun nasa zetin toruah a sur tanzo thu an sim.
Zohman In An Ciingkeng Lo
June 22, 2010 by Rev Run Cung Mang
Filed under Nitin Manna, Thuthangtha
June 22
Tlawngkai Nihnih
Zohman In An Ciingkeng Lo
siar:
Thusimtu 9: 13-18
Cuih khua sungah mifarah asinan mifimzet pakhat a um; cupa lawngin a fimnak thawn cuih khua cu a humsuak thei ding nain zohman in cupa cu an ciing lo. – Thusimtu 9:15
Kumkhat Sung Baibal:
- Esther 6-8
- Tirhthlah6
Thusimtu 9:15 simfiangnak sungah Martin Luther in Athens raalkap pawl hruaitu Themistocles ih thu hiti’n a sim: A raaldo daan le raalnor daan tawlrel thiamnak in Salamis ih raaldo awknak a neh ih Greek ram ihsin Persian raalkap pawl dawi hngai in a khua Athens cu a ruunsuak. Famkim Siarbet
Our Daily Bread Nih A Ti!
|
1.Kan maih thu melte kan sim tik ah, Jesuih thu( Testimony ) tampi kan sim thei sawn.
2.Lennak kan neih ruang ah lungkimnak kan nei si lo in, duhhamnak kan neih lo ruang ah lungkimnak kan nei a si sawn.
3.Pacang ttha na si le na thil tii sualmi ruang ah mawhthluknak na tuar ngam ding.
4.Mii hmuahhmuah hi Pathian hrang ah man kan nei.
5.Thingkung zim tiang kai a har naan, a rah le cu nahah a um fawn.
6.Pathian nih ralthuam kim te’n in pek zo, a hruuk tel cu kan hruuk a ttul.
7.Thlacam cu kan duhmi dil lawng si lo in, A maih duhdan ih nun thiam ve nak hi a si.
8.Thlacamnun neitu cu nunmawi neitu a si.
9.Jesuh Thutthentu a sih ni ih na ttih lo nak ding ah a tu in Rundamtu ah pom cia aw.
10.Jesuih hmin ih kan tuah mi thil fate tla Pathian hmai ah thil tumpi a si.
Saw Cung Zing |




