Thoknak Ding Hmun Umsun

 

July 31

Tlawngkai Ninga

 

Thoknak Ding Hmun Umsun

 

Siar:

Galati 1:6-12

 

Kan lo sim zo nain atu ah kan sim saal ko pei: nan pom ciami thuthangttha siar lo thuthangttha dang simtu cu camsiat si ko seh. – Galati 1:9

 

Kumkhat Sung Baibal:

-   Saam 54-56

-   Rom 3

 

Cabu suahnak company pakhat in cabu thar pakhat hrangah lungkimnak ca ngansak ding in dil tikah ka lung a awizet. Cuih cabu in mino pawl kha a thlengh awmi hih leilungpi ah Pathian hrangih nung dingin a sawmngiar nain Pathian thawn kan pehtlaih awknak hramthoknak cu Jesuh Khrih ih rundamnak a si ti a sim lo.

 

Cuih cabu ngantu pa cun san thar ah thlaraulam ih kan nunnak cu thil ttha tuahnak parah a tthum. Khrih ih rundamnak kan zumnak parah a tthumh lo ruangah lungkimnak ca ka ngan sak duh lo.

 

Kawhhran nungphung cu zamrang tein thlengh awknak a si. Thuthangttha dang zamrang te’n an pom ruangah Paul cu a mang a bangzet (Galati 1:6). A simmi thuthangttha cu milai hnen ihsin ngahmi a si lo, Jesuh Khrih Amah rori ih phuanlangmi a si (cc. 11-12) a ti.

 

Thuthangttha diktak hi kai hnget uhsi! Kan sualnak ruangah Khrih a thi, phum in a um, thiamcoter mi kan sinak dingah a tho saal. Pathian hmai ah mifel kan sinak a phuang (Rom 4:25, 1 Kor. 15:3-4). Himi thu lawng in a zumtu hmuahhmuah hrangah Pathian ih rundamnak huham a pe thei (Rom 1:16). Pathian hrangih nun kan duh ahcun himi hi a thoknak ding hmun umsun a si.

 

Mi zohman in ka ttul lo a ti thei lo,

A sualnak ngaidamnak cu;

Mi hmuahhmuah zumnak in Khrih hnen ra ding an si,

A sungah nun thar nei dingah.

 

Pathian ih rundamnak laksawng cu zumnak kut in laak ding a si.

KRISTIAN INSANG THU THEIH TLAK TETE

                                           Timothy Sui Lian Mang

1. Pathian in innsang a din (Sem.2:18)
2. Insang ah Jesu cu mi pawimawh bik a si ding a si.
3. Insang ti mi cu duhdawtnak langnak hmun, thinlung- taksa- thlarau beunak hmun, himnak hmun a si ding a si.
4. Famkim Siarbet

Swine Flu Natnak A Pung Ding

30th July, 2009

Surbung Tlang Thuthang thulu

• Swine Flu Natnak A Pung Ding 
• US Palai Georgre Mitchell In Israel PM Tong 
• Nigeria Ram Buainak 
• Nauhak 200 Run Suak 
• US Leh China Sumdawn Tlangnak Thutiam Tuah 
• Muslim Tapung Pawlin Ralkap Ambush 
• North Korea In South Korea Lawng An Kai 
• US In Iran A Ngen 
• HAL In IAF Hnen Ah Helicopter 4 Pe Zo 
• Nigeria Ram Buainak 
• Palik Bawi 4 That 
• Bomb Puakah CRPF 6 Thi 
• China Leh Taiwan 

*******************************************************************

Swine Flu Natnak A Pung Ding 

World Health Organization (WHO) Assistant Director General, Keiji Fukuda in  Thuthangca latu pawl hnenih a sim nakah tuihnu lam kum 2 sungah  leitlunh minung  20% ihsin 40% lakin Swine Flu natnak an tuar ding ih an zumthu a sim.  Famkim Siarbet

Kawl ram Central bank in paisa hlun thleng ding

YANGON, July 28 (Xinhua) – Kawl ram Central Bank cun paisa hlun pawl cu a thar ih thleng dingin ruah hmannak an tuah. Paisa thar mipi pawl ih hman lohli a si theinak dingih hmalaknak neih lohli an tum thu khal thuthang lakhawmtu pawl hnenah sim nak an nei.

An thleng dingmi pawl cu Kyat 10 ihsin 200 ca pawl an si dingtin ti khal cun an sim ih Central bank hin Khawpi sung tlan Bus thunei tu pawl le Bazar kai lamih thunei tu pawl hrang khalah thlengsak dingmi an nei ve thu khal cun an sim tel bet.

Suukyi thu netnak :

YANGON, Myanmar (AP) – A cozah ih inn sung um dingih an khuahkhirhnak a innpi sungih a thupthiar ih ramdang mi a lut ruangih a thupuai cu Thaisun tlawngkai ninga ni ah a thuhla rel cat a si ding tin tlawngkai nihnihni ih a thuhla an relnak ah ni khiahnak an nei.

Thuthang Siar Bet

• Kawl ram Central bank in paisa hlun thleng ding
• Vok khuhnak Kawlram ah karhzai
• Obama in Kawlram kham/hremnak tisau sak bet

Vok khuhnat Kawlram ah karhzai

YANGON, July 29 (Xinhua) – Kawlram thuthang New Light cun Kawlram ih Vok khuhnak a ngah tu mi an pung sinsin tin mani tlawngkai nithum sun ah a phuang. A/H1N1 natnak nei mi 9 lai an um zo thu khal a sim bet.

Mani sun ah kum 23 nu le kum 33 pa hnen ihsin natnak an hmu sal. Hi te pahnih hi July 20 le 27 ih Vanzam nambat TG 303 le BM 502 to ih ra an siih, India le Malaysia ihsi rami an si thu khal thuthang cun a sim tel bet. Hi vanzuang ih a to tu mi 222 pawl khal zohthlithlai rero an si.

Thuthang Siar Bet

• Kawl ram Central bank in paisa hlun thleng ding
• Vok khuhnak Kawlram ah karhzai
• Obama in Kawlram kham/hremnak tisau sak bet

Obama in Kawlram kham/hremnak tisau sak bet

WASHINGTON (AP) – US President Barack Obama cun US ih Kawlram khamnak(sanction) a pekmi cu a ti sausak bet.

US congress party pawl cun Kawlram khamnak cu kan dung zarhah ngan duannak an nei ih President in an duanmi cu a pompi cih.

Hi khamnak hi 2003 ihsi an rak tuahthok. Kawlram suak lungman khung, lunghlu pawl ramdangih rak pompi lo dingih an rak tuah mi a si.

Thuthang Siar Bet

• Kawl ram Central bank in paisa hlun thleng ding
• Vok khuhnak Kawlram ah karhzai
• Obama in Kawlram kham/hremnak tisau sak bet

Hmang aw Ve

July 30

Tlawngkai Nili

 

Hmang aw Ve

 

Siar:

Luke 10:30-37

 

Bawipa in mangbangza a tuahmi pawl cu in hngilhter lo;

Amah cu zaangfahnak le lainatnak neitu a si.         – Saam 111:4

 

Kumkhat Sung Baibal:

-   Saam 51-53

-   Rom 2

 

Khih zaangfakza mipa khi zohman in an bawm lo ding maw? tiah Fred cu a u, amah le ka pasal Tom in ziangruangah mawttawka pawl a tlar ih feh theinak line 5 um lamzin hi a pit ttheh ti kha an hmu. Fehnak zin karlak ah mi pakhat bokkhup in a ril, a tlunah bicycle a um, mawttawka pawl a kiang in an feh men. Fred le Tom in cu pa cu an ruun.

 

Fred le Tom cu harsat a tuartu pa va bom ding hrehnak an pahtlang ih Samaria mittha pa vekin an hmang aw. Samaria mipa khal in miphun le nunphung ih thleihdannak an neih ttheumi pawl a pahtlang. Bawm dingih ruahmi pawl in cu pa cu ziangah an siar lo.

 

Mi va bawm lo dingin phuahhlam phunphun tuah a ol te. Buaituknak thei, sikhalsehla kan Bawipa cu rinsan tlakzet in thlun kan duh asile Amah ih in hmuh zo vekin zaangfahnak langter ding caan ttha kan hmu sinsin ding (Matthai 14:14; 15:32; Mark 6:34).

 

Samaria mi ttha tahtthimnak thu ah Jesuh in remcaang lozet, harsazet, cemliam tttul cingih zaangfahnak thawn a mi bawmtu pa a lawm, a porh. Cuttheh in kan hnenah, “Va feh awla, cuvek in tuah aw,” in ti (Luke 10:37).

 

Midang ih phurrit kan sawngt tikah,

Pathian ih duhdawtnak le kilvennak kan langter;

Hnemnak le bomnak pek,

Nan ah phurrit a tam tikah.

 

Zaangfahnak dik cun duhdawtnak kha tuahnak in a langter.

Inn Tlun Ziin

July 29

Tlawngkai Nithum

 

Inn Tlun Ziin

 

Siar:

Saam 73:21-28

 

Na remruahnak in i hruai ih, a netnak ahcun upat hminthannak thawn

Nangmah in i pom ding.  –Saam 73:24

 

Kumkhat Sung Baibal:

-   Saam 49-50

-   Rom 1

 

A liam ciami ka dunglam thu lakih ka duhbikmi pakhat cu ka nauhaklai ih kan inn dunglam ih tiva fate ka tan thu hi a si. Tiva luangmi vun tan cu ka hrang ahcun ttihnung le tuksumza a si: ziangahtile lungto pawl kaan a ttul, vate zoh phah a ttul, tidawlnak tuah a ttul, ih ramsa pawl ih keneh zoi khal a ttul fawn. Tiva tlang ka suah tikah khatlam raal ih a cawlmi vanzam zoh phah in ka uico thawn to tlang in suncaw kan hlawm aw.

 

Cuti ih um rero ka duh nain a reituk pang asile ka pa in Nitlak hlan ah inn thleng ding in ti fawn. Ka phenthlaam tla a sau vingvo, hramlak khua cu a rung thim vingvo. Inn thleng zo sehla ka duh.

 

Kan inn cu thingkung dunglam ih tlangmual parah sakmi a si ih kan innsungsang mi pawl kan kim ttheh hlan lo khua a tleu ringring. Ka pa cu inn dunglam sangka ah to in keimai’ tlun hngak phah in thuthangca a siar ttheu. “Ziang a bang?” tiah i rak sut ttheu. Cule kei in, “A ttha ko, asinan a tthabik cu inn ih um a si” ka ti ttheu.

 

Tiva te ka tanmi thu cun atu khual ka tlawnlai reronak i vun ruatter. A ol lo nain ka khualtlawnnak a cem tikah kilkhawitu Pa le ka kumkhua inn a um ti ka thei. Inn thlen ding caan hngakhlapzet in ka um ko.

 

Cuih hmun thlen ka duh. A tleuzetmi vacung khua ih um ka Pa in ka tlun ding i rak hngak. Ka pa ih i suh ttheu vekin Pa Pathian in, “Ziang a bang?” tiah i sut dingih kei in, “A ttha ko. Asinan a tthabik cu inn ih um hi a si” ka ti ding.

 

Amah in i hngak ding,

Jesuh Khrih cu mi zaangfah thiam le,

A mawimi Bawi tokham ihsin i hmuak ding,

Nikhat ni a liam tikah.

 

Khristian hrang ahcun Vanram cu inn a si.

Dr. Timothy Sui Lian Mang le Chinlandtoday.info

Chinmi ih kan pa pakhat Dr. Timothy Sui Lian Mang cu CT tuanvoneitu pawl in hmaitawn thusuhnak kan nei ih a hnuailam vek hi a si:-

CT       : Na hmin pum, na suahnak khua, unau ziangzat na nei, na nu le pa hmin, a tu khui ah na um, ziang na tuah?

TSLM : Ka hmin cu Timothy Sui Lian Mang a si ko. Ka suahnak khua rori cu Nambat 2, atu ih Kale College umnak khua kha a si. Ka pa hi palik a si ih, cu tawkih ka nu le pa an um laiah ka suak.

Asinan ka thanlennak cu Ngan Zawl khua a si.

Ka pai hmin cu U Thla Mang a si ih, nau mipa 4 le farnu pakhate ka nei. Atu ih ka umnak cu Nawaday Garden, Hlaingthayar, Yangon ah a si ih, Biblical School of Theology le Biblical Faith Baptist Missions hoha in ka um.

CT       : Fimthiamnak lamah ziang tiang na thleng?

TSLM : Falam High School No. 1 in phun (10) ka ong. Cu hnu cun Bible lamah ka feh. Bible lam degree tete cu ngahmi ka nei ve hnuaihni

* B.Th & B.D kha Baharat Bible College in,

* MABS kha Northwest Baptist Seminary in,

* M.R.E kha Asia Baptist Theological Seminary of Cornerstone University in,

* Doctorate of Biblical Studies (DBS) kha Gulf Coast Baptist Seminary in,

* (Ph.D in Bible History) hi Great Plains Baptist Divinity School ah 2004 ihsin ka zir nan ka theh thei hrih lo. Tuikum tal cu theh dingin ka zuam rero. A hmintein Honorary Doctorate degree khal cu in hlanve hnuaihni:

Doctorate of Divinity ( D.D) kha 2002 ah Pacific International University in in hlan ih, 2004 ah Pacific International University thotho in Doctorate of Christian Laws ( LL.D) in hlan leh.

CT       : Kawlram ih na Bible tlawng ah sayakyi na tuan tin kan thei ih, na tlawng dinmi  hmin le tlawngta ziangzat an um ti in sim aw?

TSLM : 1996 ah Biblical School of Theology ti mi hmin in kan din ih, atu tiang President cu ka tuan ko. Tui kum academic year 2009 – 2010 hrangah tlawngta 171 kan nei.

CT       : Asile, himi Bible tlawng hi nangmahte rori din a si maw, ziangtluk in bawmnak na dawng ih zo pawlin an lo bawm, na dinnak ah harsatnak tawnmi na nei maw?

TSLM : Pathian rinsan in, sumpai lam bawmtu um loin rualpi le naulepawl a taw kan thawk ih, a feh ve vivo ko. Atu ah cun ram dang ih ka rualpi tete pawl hnen ihsin bawmnak maltete kan ngah ih cumi hmang in kan feh ve tento cu a si hi. Harsatnak cu tawn ringring a si.

Sumpai pia khat khal um lo i ka to can a um theu. Tlawng Saya/ Sayama thlahlawh pek ding hrangah hin ka buai zet theu. Tlawngtapawl umnak ding inn sangcawp i kan um lai khalah inn san ding hawl le inn san man ngaihtuah khalin ka rak buai zet.

2002 kum ah PyinOlwin ah thuneitupawl in kan tlawng in phihsak dah, cui kum thotho ah Taungkyi ah kan thawn ih in phihsak lala.

Cutin Yangon lamah kan tlan ih kan khawmawknak tla vawi hnih in phihsak. Cuti vekin tih phah le thinphang nawn khin kan um ringring. Atu tiang khal hi hnangam zet cun kan um cuang lo. Thlacamnak thawn hmai lam kan pan vivo men hi a si.

CT       : Kahtaphuat ah, Thuthlung Thar Bible na let thehzo ti kan thei ih a dik maw…na lehnak ah ziangmi harsa na tibik, cule bawmtu na nei maw? Copy ziangzat na tuah thei…ziangtikah mipi in kan siar thei ding?

TSLM: Aw, Thuthlung Thar cu theh a si zo ih, print theh zo a si men thei. Bawmtu thatha ka nei. Bibles Internatinal lam in Greek Scholar consultant-pawl in kum khat ah vawi hnih vawi thum an ra cek ih keimah lawng ka si lo, kan laimi lai tawng thiam le mirang ca thiam bawmtu thatha ka nei. Tui kum sungah cun hlannak neih tum a si. Tui kum ah mipi siar theih in a um ko ding.

CT      : Thuthlung Hlun teh leh na tum maw? Zingmi Bible version na let? Ziangruangah cumi version kherkher na hmang in na let duhnak san?

TSLM : Atu hi Thuthlung Hlun leh rero a si. King James Version le New King James Version kan let ti ding a si ko. Bibles International Society (a Bible Society of Baptist Mid Mission) pawl thawn kan tuantlang. Ziangruangah KJV kan hmang tile mirang version-pawl hi Greek Thuthlung Thar dangdang an leh mi a si.

Thimnakah, American Standard Version hi Westcot – Hort Greek Thuthlung Thar an let ih, Revise Standard Version in Nestle – Alan Greek Thuthlung Thar an let. Good News Translation in United Bible Societies’ Greek New Testament an let ih, New International Version kha Electic Text an leh mi a si.

Cui Greek text-pawl ah khan King James Version ih an leh mi Textus Receptus(TR) Greek Text sung ih um mi hmun 2000 hnak tam ah a um lo.

Greek Thuthlung Thar Textus Receptus hi rinsan tlak bik ih a ruatupawl lakah ka tel ve ih, cui TR mirang version ih an leh mi umsan cu KJV le NKJV a si ruangah le kan tuanpi Bibles International-pawl in KJV le NKJV lawng hman ding an ti ruangah kan hmannak a si.

Greek Thuthlung Thar TR kan let ti ding a si sawn. TR hmang in in ceksak, in remsak. Kan consultant-pawl cun TR kan let ti uh in ti theu.

CT       : Bible lam tawlreltu ah thupitak pakhat si in kan lo thei ih ziangmi org. ah hna na tuan zingvek tuanvo na nei?

TSLM : Bible lamah cun Bibles International thawn kan tuantlang ih, Bible in ceksaktu an si. Bibles International hnuaiah Bibles International Myanmar Society a um ih cumi ah Vice Chainman cu ka si ve. Kawlram lamah cun Revival Baptist Churches of Myanmar hi a thawk ihsin ka tanlaknak a si.

CT       : Kan Chinmi hrangah himi Bible zawng siloin thildang zawng in rel thamlote khal a si ding nan Chinmi hrangah tiih tuahmi na nei maw, na tuah tum lai maw?

TSLM : Pathian thu lam lo cun tithei mi ka nei in ka thei lo. Asinan zirsannak lamah hin ziangtin kan Chinmi hi kan zirsang thei pei ti hi cu ka ruat ve zet.

Children Home tivek khalah retaw seh la cutin zirnak lamah kan tangso thei mahna tiin Children Home lam khalin tanlak mi te cu ka nei ve nan titham a si lo. Ka ti theitawk in Bible tlawng lam khalah cun mi zoh mi le mi kilkhawi mi cu ka nei ve hnuaihni.

Jesui sim mi, “Asinan Pathian uknak le a dingfelnak cu hawl hmaisa uh. Cule cui thilpawl hmuahhmuah tla cu a lo pebet ding,” (Mat. 6:33) a ti mi hi ka hna ding ah a tawk in ka ruat.

CT       : Na innsangnu thu kan lo sut lo, fa nan nei maw? Na innsangnu na duhdawtnak thu in sim thei pei maw…na innsangnu um lo bang ta sehla ziangvek in na anhai ding na zum…ziangtluk a lo bawm…?

TSLM: Ka insangnu thawn fanu pakhat le fapa 3 kan nei. Ka fanu cu Crown Seminary, TN ah Master zir in a um ih, ka fapa upabik cu kanmai Bible tlawng ah kum hnihnak a zir lai, fapa nauta sawn cu ramdangih zir peh dingin a timlamaw rero laifang a si. Nautabikpa cu a note lai. Ka insangnu hi leitlun ih ka duhbik mi a si ko. Ka nu vek a si ih, ka rualpi thabik khal a si. Ka hnatuanpi thabik khal a si. Atu ih kan Bible tlawng innpi hmuahhmuah khal hi amai tawlrel le sak thluh a si.

Cui tlunah keimai tlawngkainak le ka naule ih tlawngkainak hmuahhmuah khal hi ka insangnuih tanlaknak hlir an si. Hivek nunau hi cu leilung tlunah an har ding tiah ka zum. Amah kan nu hnen khalah nangmah vek nunau hi ka hmu hrih lo tiah ka sim theu.

CT       : Bible lamah Doctor tiang zirih vak na si vekin hmuh tawnmi tampi na nei ding kan zum…kan Chinmi Bible tlawngkai tampi an um hi ziang tin na ruat…a tha lam le a se lam malte in sim aw…?

TSLM: Kei cun a tha ka ti. A se lam khal ka thei lo. A thatnak ka hmuh mipawl cu:

* Piangthar lopiin an ra ih Bible tlawng an thlen hnuah piangthar an um hnuaihni.

* Bible tlawng ah discipline a tha ih, mihawklakpawl khal thatphah an tam.

* Kan ram zirnak tlawng a that lo tikah English in zir a si ih, Education tha pakhat rori a si tiah ka ruat.

* Mirang tawng tla ziangmawzat tal cu kan thiam phah.

* Kawlpawl tla hin in zahphah ngaingai.

* Pathian rawngbawltu an suah lo hmanah pumpak hrangah, insang hrangah, miphun hrangah that phahnak tampi a um.

* Keimah rori ih ka hmuhtawn mi cu kan Bible tlawng ih ra mi ziangmawzat hi hman tlak lo ding ih ruah mi ziangmawzat rawngbawltu tha le mi tha ah an suak.

* Bible tlawngkai hi zirnak lakah a sangbik tiah ka ruat. Sii lam Doctor zirpawl cun minung thu an zir, kannih Bible tlawng ah cun a sersiamtu thu kan zir. Science lam zirtupawl cun sersiam mi an zir ih, Bible tlawng ah cun sersiamtu thu kan zir tiah ka ti theu.

CT       : Thuthangtha phuang in ram dangdang hmun dangdang ah na feh ih khawitawk ram ih thuthangtha na sim ah ha nuam na ti bik le har na tibik nak ram le hmun?

TSLM: Ram tam ka feh lo. USA ah vawi 6 thusim in le UK ah vawi hnih thusim in ka feh. Program tawlrel cia mi hlirah ka feh ih a nuam lam zawngih thlir cun a nuam lawlaw. Minister rori khi ka si ko ka ti theu. Har ka ti mi cu 2007 February ah khin International Holiness Conference, Milvauke, WI ah speaker 10 lakah in telh ve ih, ziangvek khawmpi a si ti khal ka thei cia lo, ka hmu dah fawn lo.

An hnen ka thlen ve tikah International speaker miropi hlir an si ti ka hmuh tikah ka thin a phang tuk, hotel ah itthat mumal loin thla ka cam. Mi le an tam si. University le Seminary President rual thungaitu ah an um, Pastor ropi rual thungaitu an um, thusimtupawl le miropi hlir an si tikah ka thinlung lam danah har ka ti tuk.

Ka khawmawk a nuam dah lo. Asinan Bawipai zarah ka thusim a tla tha zetin ka thei ih ka di a riam zetsal. Nuam ka ti mi cu: Eucon International College mission conference ah main speaker ah in sawm ih, anetnak zan ah thusim theh ah sawmnak ka tuah ih an zaten an tap theh, an khuk an bil, mitthli thawn thla an cam, an hlanaw.

Cu mi hmuh cu nuam ka ti tuk. Amazing Grace Baptist Church, NC khalah laipai thusimdan in the Great Commission ti mi ka sermon ih an pastor a tap ruangro, a khawmtu zaten an tap ih thla an cam. Ka di a riam in nuam ka ti zet. Tisa lamih har ka ti mi pakhat cu mirang lakah bese tukin ka gout na a suak ih a har lawlaw.

Ireland ah an State College pa 8 ah Myanmar History, Myanmar Church History le Myanmar Persecution  in zirhter ih College tlawngtapawl le an Lecturer-pawl in thatuk le mi ngaisang tukin ka thu zirh mi in ngaisak ih nuam ka ti zet.

CT       : Mirang tong ih thuthangtha na sim tikah harsatnak na tawng maw…ngaitu mipi pawl ih reaction malte in sim thei maw?

TSLM: Mirang tawng hi ka thiam lo khawp mai. An cin lo can khal a tam ka zum. Tih nawn le phuhrungaw nawn ih thu ka sim tinten a tha thei dah lo.

Curuangah keimah le keimah tha ka peaw ih, thiam zet vek khan, lai lam ih thu kan sim vek khan ka sim le a zia sawn in ka thei. Thlarau lam thil hi cu a dang a si ding, thlacamnak thawn, Thiang Thlarau rinsan i thusim cun an cing ve mai a bang.

Vawi hnih vawi khat cu na mirang tawng kan cing lo an ti ih ka thin a heng zet theu. Tawngkam tha in mirang tawng na va thiam ve in ti le miaa lawm bang khin a si ngai hmang maw tiawk pangnak can tla a um.

CT       : Thuthangtha veikhat na sim dingah thlacamnak veiziat na nei?

TSLM: Vei ziat ti ka siar dah lo. Ka fehphah le mawtaw to phah khalin ka cam rero              men.

CT       : Chinmi pawl ih Pathian thu phuanmi le mirang pawl ih Pathianthu phuanmi ziangtluk an danglam aw…Chinmi pawlih Pathianthu sim daan a nep deuh maw?

TSLM: Ziangkimah mirangpawl hi cu kan Saya an si ko e.

CT       : Pathian biaknak lam ah, mirang pawl hnen ihsi Chinmi pawl in zir ding tlak na timi ziang a si? Ziangruangah cumi kan zir ding?

TSLM: Mifelpawl hin Pathian lamih an feh le thungaithlak an suah lawlaw. Kan  Chinmi khal ti lawlaw ti hi zir tha si in ka ruat.

CT       : Chinmi/lai pacang tha na si hi na sirawk kan zum lo nasa ih Chinmi na sinak ruang ih na duhawkbiknak ziang a si….Chinmi goodness kan neihmi te ziang a si tin na hmu?

TSLM: Chinmi ah Pathian in in ruat ta mio ih sirawk theih khal a si lo ih, thleng theih khal a si lo. Pathian ih in retnak, in sernak hi ka di a riambik rori ko.

Chinmipawlih kan neih mi ih thil tha le kaihhnget tlak le ka duhawk venak cu kan tlaitluannak, kan rinumnak le kan tlawmngainak hi a si. Rinumnak ah cun Chinmi hi mirang sangtu kan si ding. Korea, Tuluk, India, Filipin rualpi ka neih mipawl le mi ih simsin mi ka theihnak ah an tawng vekin an um lo, an ti lo.

Chinmi cu kan tawng vekih nung le tuah kan si. Tlawmngainak, tlaitluannak khal hi kan pipu san ihsi kan neih mi a si. Mirang sangtu kan si ko tiah ka tlawngtapawl hnenah ka ti theu.

CT       : Doctor degree na pe tivek a um maw, na hnen ihsin kan thei duh?

TSLM: Kei in Doctor degree ka pe dah lo. Kan tlawng khal hi cuvek pe thei dingin a tling ah ka ruat lo. Amahlawngte cu recommend-nak ca ka ngan mi Pathian in thlawsuah a pe ih Pacific International University in kan laimi pacang tha 5, Mizoram ih Dr. Van Lalnghaka le Dr. P.C.Biaksiama, London ih Dr. David Tucker, Orlando, USA ih Dr. Bill P. Crawford tla cu Honorary Doctorate degree an hlan.

Mizoram in Wales ram ih missionary an thlah mi Dr. Sangkhuma cu California Pacific School of Theology in Honorary Doctorate degree an hlan.

Tui kum ah Anchor Theological Seminary, USA in Dr. Jacob Kham Khan Mung le Dr. Samuel Zung Bawi Thawng cu Honorary Doctor of Divinity an hlan.

CT       : Thlacamnak a thupitzia tawiten in sim fiang aw?

TSLM: “No prayer, no power” rori a si ko.

CT       : Chinmi pawl hmun kip ih kan vahvaih a tha na tinak le a thalo na tinak in sim in sim bet aw?

TSLM: Leitlun pumpi hi kan ram a si ve mai lo sawm ka ti. Pathian thu ah um phawt sehla ziangkim hi a tha thluh in ka thei.

CT       : Tui hnu kum (10) ah kan Chinmi ziangtin kan um ding timi na ruat thei maw…ruahnak na neih le in hlawm ve aw?

TSLM: Ziangkimah thanso lam cu kan pan natsat ka zum. Ka ruahhar mi ve pakhat cu tuisan mipawl hnuah cun ram dangdang ih um mipawl hin kan Chin tawng an hmang nawn pei maw aw! ti hi a si. Israel-pawl khal khan an tawng an hngilh theh ih an zirsal. Hmun kip i um Chinmi hin kan Chin tawng le nunphung hi kil tha thei cio sehla ti cu ka saduhthah a si.

CT       : Kan ram a tha leh ding na zum maw? A that leh pang le Chinmi pawl hi ziangvek in kan um ding…Kawl pawl ih kut ah kan hrantang thotho pei maw?

TSLM: Kei cu politic lam hi ka thei lo lawlaw, Pathian lam mi ka si ih, ka hmuh vedan ah cun kan ram lawng si loin, a leilungtlun pumpi hin that lam a pan ka zum lo. Siat lam kan pan vivo hi ka zum. Amahlawngte cu kan kawlram ukawknak cu a thlengaw ve ko ding tiah ka zum.

Russia rampi khal kha Communist rampi a si ih, khristianpawl in thla an cam natsat cun a kuaidarh theh mai. Germany pharpi khal kha khristianpawlih thlacam ruangah bal a si kha. Kawlram khal khristianpawl in nasaten thla kan camsinsin le van lam cangvaihnak in a thlengaw rori ding tiah ka zum. Ziangtin laimi kan um vivo ding ti cu ka ruat ban lo.

CT       : Thu lolam na ti zet ding nan, Chinmi hlasak thiam ah zo na uar bik, cun Chinmi upa hruaitu langsar deuh ah zo na ngaisangbik, ziangruangah na ngaisang, ca nganmi pawl ah zo ih ca nganmi siar nuam na ti bik?

TSLM: Hlasak thiampawl hi ka uar theh. Evangelist Lal Eng Lian, Far Men Par, Lal Biak Eng pawl ih hlasak hi ngai nuam ka ti zet. Hruaitu hmuahhmuah hi ka ngaisang theh, hruaitu si hi a har em mai. Dr. Runbik khi ka ngaisan zetnak cu a taimaknak, a tlawmngainak, a thianhlimnak le a tlaitluannak pawl hi zohthim tlak zet a si ka ti.

Cangan lamah cun Dr. Than Bil Luai le Dr. No Than Kap ih cangan hi an tawngfang kawmdan ruangah si seh, an tawng hman mi hrimhrim khalah siar nuam ka ti.

CT       : O le Aw hin kan Falam calai a tibuai zik in na hmu maw? O le Aw ah ruahnak malte na nei ve ko ding kan zum…ziangtin?

TSLM: A buainak ka hmu lo. Kan thanso ruangah a si tiah ka ruat. “O” ih ngan a si khalle siar a har lo, “AW” ih ngan khal le siar theih thotho a si. Kei ka cangan mipawl hi “AW” in ka ngan ih, kan siar thei lo in titu an um hrih lo.

Kei khalin “O” ih ngan mi hi ka siar thei lawlaw. Kan buaipi dingih ka ruah mi le ka hmuh mi sawn cu Chin Grammar lam hi a si. Group mail ih kan cangan mipawl hi Grammar kan neih lo ruangah a si bik in ka thei, siar a har tuk. Kei khal ka thiam lo tuk ti theiaw in ka zir rero.

CT       : Leitlun hmunkip u le nau kan tawnawk theinak dingah Rihli, Pathianthu ngannak ah BawipaiRobawm etc. pawl a um ih na ca nganmi tla kan siar theu ih ziangtin na ruat, group mail pawl a um hi tha na ti  maw? Hi hnak in Chinmi (Falam mi) kan hmun khat sinsin theinak dingah ziangtin kan tuah thei ding na zum?

TSLM: Thla khat sung damcak loin ka um ih umharphen ah tiin kan inn ah Broadband ka nei tho si ih tiin group mail ah Pathian thu tete nganin ka thlah ve tikah thazang kan ngah ti simtu tete an um ih ka phur zet.

Group mail hi  Pathian thusimnak khalah a va tha ve ka ti rero. Chinmi kan hmun khat sinsin theinak ding ziangtin kan tuah thei ding ti lam cu ka ruat ban hrih lo e. Hruaitu tha le khawruahnak tha neipawl ih tawlrel a tul pei.

CT       : Na man tawk cin ah cabu hi bu ziangzat na siar ding na zum? Na cabu tha

tibikmi ziang a si, Bible cangthlanbik pakhat tal na nei dingih cucu ziang a si?

TSLM: Casiar hi ka paih zet nan casiar ka cak lo. Bu 600 hman ka siar lo ding. Leadership lamah Dr. J. Oswald Sanders ih ngan mi “SPIRITUAL LEADERSHIP” kha tha ka ti.

Thlarau khah nun lamah Dr. John Van Gelderen ih ngan mi “THE WIND OF THE SPIRIT” le Evangelist Mike Redick ih ngan mi “ PATHWAY TO POWER” ti kha tha ka ti.

CT       : A net lam kan thleng vivo ih na hla duhbikmi in simta aw?

TSLM : Pastor Ezra Lal Nei Thang ih phuah mi “KA NUN IN BUAIPI A PAIH NAWN LO” tile Evangelist Lal Eng Lian ih phuah mi “MAW BAWIPA NANG KAN LO TUL E” ti hi kan sungkua hla a si.

CT       : Na caan tha in pek ih kan lungawi tuk.

TSLM : Kei vek men tla nan can sunglawi pe in interview-nak in nei duh hi cu ka  lungawi tuk. Mithungaipi vek khin ka ruataw hial si maw!!!

Western Political Thought

By- Uk Lian

Ka pu Socrates, Plato, Aristotle, Cicero, St. Augustine le Thomas Aquinas pawl ih in rohmi an cabu pawl ka mangsuak sal. Ka siar tikah an mah thawn thu reltlang bangtuk in an huham pawl cun ka hmul in thoter theh. An ruahnak le an zumnak pawl ka ngaisang tuk.

Ka suahhlan ka nu le pa san lai ah ka pu le pawl cun leitlun an rak hrawh suak zo ih, tui kan ruah reromi thilmak kan timi pawl an rak ruat in, an rak tawttlang thehzo timi thu pawl ka siar ngah tikah ka pu le pawl nungdam lai in thunuam reltlang khawm thei sehla ka va duh so tin ka awm ka cum zawk rero.

An thuruahmi pawl kim cang in, in rak sim sawng sehla zingtluk ruahnak tha ka nei ve ding ka rero laifang ah ka pa Machiavelli in, I run phone ih “Na pa Hobbes, Locke le Rousseau pawl in thu titi pi ding an lo nei ih a rang theibikin kan inn lam pan in ra tlung aw, inn sung pindaan ihsin an lo hngak zo” ti thu i sim.

Ti thepthep in an rak to. Hmaizah an um zet. Ka pa Thomas Hobes, John Locke le Jean Jacques Rousseau pawl in minung mizia ziangvek a si timi thu pawl a hnuai lam bang tuk in in ruah…

 Minung mizia Thomas Hobbes ih hmuh daan

Kan pa Thomas Hobbes cu mi ti kher kher mi a si. Minung cu “mai hrang lawng ruat” cun “mai hrang cangai khorh” mi kan si. Mi “hamtam” kan si a ti. ‘Minung hi porhawk hmangmi kan si ih sinak kan duhnak hi a cem thei lo’ a ti.

A sim sinsin nak ahcun minung ih huham neihmi, taksa thinlung le ziaza pawl a tlangpithu in kan bangaw a si a ti. Ka thinlung lut zetmi cu minung cun humhimnak kan duh, hlawknak kan duh ih hminthannak kan duh cio a si a ti.

Minung hin ziaza thalo tak mai kan nei. Kan ziaza thalo kan timi cun pakhat le pakhat buainak a suahter. Minung ih kan mizia cu a siattuk ah adum in a dum. Pakhat le pakhat duhlonak thil ah airulawk, phubalak kan hmang theu.

Duhsak zet ih a phuansuahmi pakhat leh cu minung ih hamtamnak, lal duhnak pawl cu kan thih hnu lawng ah a cawl ve fang a si a ti. Ka pa Thomas Hobbes ih a fiangzetmi pakhat leh cu minung nunnak nuamtertu pakhat cu sinak huham a si. 

Minung mizia John Locke ih hmuh daan

Ka pa John Locke cu ka ngai naa. Mi zamfung zet a sinan a tuahmi le a ruahmi pawl ngaisan a um zet. Ka pa Locke cun “Minung hi daihnak hawl kan si. Minung hi thu ruat thei kan siih thil tha daihnak le himnak cu kan duh sawnmi thil a si a ti.

Mizia thianghlim kan nei. Daihnak kan duh. Cui daihnak, humhimnak duh cu Locke cun “suahkeh thlunmi daan hrampi” tin a ko hngehnge. Minung in mi dang va tuahmawh lo dingin mawhphurhnak kan nei a si a ti.

Locke in minung in suahkeh thlumi daan hrampi kan nei timi thu thaw zet ih a sim lai ah ka pa Hobbes cu daiten a um men theilo ih minung in suahkeh thlunmi daan hrampi na timi kan thlun theh cuanglo a rak ti. Cutin an thu mallai a kalh aw. Ka pu Hobbes cun ka pa Lock ih thu simmi a zum lo phahphah.

An elawk buai deuh lai ah in simmi thu pawl ka cabu te ah ka rak ngan rero. Ka pa Jean Jacques Rousseau khal a tuar aw thei nawlo ih tong ding a cuhve thlang. 

Minung mizia Jean Jacques Rousseau ih hmuh daan

Rosseau khal in Locke ih thusimmi a thlawp zet. Minung hi daihnak ngainaa mi kan si. Raldo le buainak kan duh lo.

Asinan minung in mawhphurhnak hlensuak lo ih mate a pakte ih um duh khal cu an rak um ih hlei ah mi pakhat ih mawhphurhmi theithiamlo khal tampi kan um asinan minung hin daihnak kan duh a si a ti vet hung.

Zangfahnak kan nei zet fawn. Kan rualpi pakhat a hliam awk rero mi diriam in kan zoh rero men theilo, minung thinlung suangah zangfahnak timi a um a si a ti. Kan mah le mah kan zoh awk sal tikah duhdawtnak kan nei a si.

Mi zo khal in duhdawtnak, zangfahnak kan neih tikah zohman mi va hliam kan duh lo a si a ti ve. Curuangah ka pa Rousseau cun minung mizia cu a tha zet tin a hmu ve fawn.

Rualpi Ttha Ih Mankhnzia

July 28

Tlawngkai Nihnih

 

Rualpi Ttha Ih Mankhnzia

 

Siar:

1Samuel 20:12-17

 

Jonathan in David cu duhdawtnak thu a kam saal, ziangahtile amah le amah a duh awk vek rori in Jonathan in David cu a duhdawt a si.       -1Samuel 20:17

 

Kumkhat Sung Baibal:

-   Saam 46-48

-   Tirhthlah 28

 

John Chrysostom (AD 347-407) cu thusim thiam hminthangzet a si. Chrysostom timi hmin ih sullam cu “Sui kaa (Golden mouth)” tinak a si.

 

Rualpi ttha neih ih mankhunzia thawn pehpar aw in a hmuhmi cu: “Rualpi ttha ruangah hmunram le nikhua tivek kan duh. An kiangkap ah pangpar pawl an hnah a ttil, rualpi cun an umnak hmun ah duhdawtnak an hlawm. Rualpi ttha thawn um cun farah khal ah a nuam” ti a si.

 

Jonathan le David ih thuanthu in rualpi ttha neih ih a manneih zia a langter. David cu Saul siangpahrang in that dingin a hual rero nain Saul ih fapa a rualpi hnen ihsin thazaang a laak ttheu. Jonathan in David cu amah le amah a duhdawt awk vekin a duhdawt (1Sam.20:17) . An rualpi tthat awknak cu pakhat le pakhat rinsannak, theihthiam saknak, le thazaang peknak pawl ihsin kan hmu thei. Pathian parah hram a bunmi rualpi tthat awknak in somdawl lo sehla, dik lozet ih hremnak hi David hrangah ziangtluk in tuar a har ding? (c.42).

 

Chrysostom ih ttongkam le David le Jonathan tei’ tettikhanmi in Pathian ih in pekmi rualpi tthat awknak hi cawmdawm a ttul zia in theihter.

 

Pek dingmi sui ka nei lo na’n,

Duhdawtnak lawngin mi a tuah ttha;

Ka nundamlai ih nitin thla ka cammi cu,

Ka rualpi pawl hrangah mannei i siter aw, ti a si.

 

Leilungpi in lo tansan hngai hmansehla

Rualpi ttha cu na hnenah hmaisabik ih ra thlengtu a si.

Suu Kyi in Amnesty cawimwainak ngah

DUBLIN, Ireland (AP) – Kawlram mipi hrangih zalennak sual rero tu Aung San Suu Kyi cu Leitlun miharsa bawmtu Amnesty International pawl ih cawimawinak sangbik Ambassador of Conscience Award pek a si thu tlawngkai nikhat niah puan a si.

Hi cawimawinak sangbik hi Suu Kyi ralkap pawl ih an khuahkhirhnak a kum 20 kimnakthawn an rak man pha aw ciah a si tiin Amnesty Secretary General Irene Khan cun a sim. Suu Kyi hi July 20, 1989 ih mipi hnenih ramthu huaihawtnak a tuah laiah a hmaisabiknak kaih a rak tawng.
Hi lawmman angah thu hi Irish Zaithiam lar U2 pawl in Dublin ih zaihla an saknak ah phuannak an nei.

Famkim Siarbet

Next Page »