Pu.E. Kyon Bil MangTha – Salai J.C. Ngin Za Pum

Pu. E. Kyon Bil thihnak kumkhat kim Ni ah Cahram tawite, sa duhthah kimlo cingten ka rak ngan a si.

Pu. E. Kyon Bil hi hmaiton in a hmel ka hmu dah lo. Ka nauhak te lai ah zuk lawngin ka rak hmu dah ih, cumi cu tu can ah ka thinlung mitthlam ah cuangter sal sehla a fiang lem nawn lo. Amah cun kei hi zo a si? Hi leitlun ah a rak suak ve maw si ti hman hi I thei ding ka zum  lem lo. Ziang ah tile ka suah hlan ihsin Rangoon lam ah an vai zo ih  Falam a rak tlawn can khalah Falam ih ka um lo lai fangte thawn a deng aw theu.

A ngaingai ti ahcun… Pu. Kyon Bil, Falam ih an inn le kan inn hi Hawi kung lawngih dan aw mi a si. Ih, kan inn thlang ah Salai Sun Ceu pa te inn a rak um. A nupi, a fate 4 le a tuu hrekkhat thawn cun unau rualpi tha le innhnen rem aw zetmi kan rak si. A nupi cu  thu ka cinban hrawng tiang Falam ah a rak um ih ziangtik ciah ah Rangoon lam ah a suk ti cu ka thei ban nawn lo.

Pu. E. Kyon Bil hi keimah bulpak rori in ka theih hmaisabiknak le ka hngilh thei nawn lo dingmi thil pakhat a rak um. Cumi cu ziang asi tile Phunhnih ka kai kum ah, “ Ka Thailung Mangman” timi cabu 1980 kum May thla sung USA a tlawnnak kha ka rak siar ngah ruangah a si. Laica ih nganmi cabu ka siar sunmi lakah ka rak uar bik. Cuhnu rei tuk lo ah Pu No Than Kap ih nganmi “ Sadhu Sandar Singh” thuanthu tla ka siar ngah ih, keimah ten ka mitthli a rak for dah rero. Cuih cabute tla ka duh ngaingai.

Ramleng ka um hnu Pu E. Kyon Bill cahram netabik ka siar ngahmi cu, “Phunli phunthum Ka Ong” timi a si ih, Lung Bang khua Tlawng Diamond Jubilee,2001 sungta a si. A thulu ka siar veten ka mang a bang zet, asinan a cahram ka siar thluh tikah Calai mi a sihzia ka thei fiang sinsin.

Pu E. Kyon Bil in Laimi a duhdawt zia le thansoh ih lungrual ten hmailam ah kekar a duh dan pawl cu thu theitu kum upa lam pawl in an sim, an rel theumi ka rak thei phahphah.

Cumi Lak sungah… keimah ten ka ruatmi cu..Falam Bible a lehmi kha Burma Bible Society pawlin an pom theilo ticu a mawi zawng le maan theibik in mi tamsawn ih an relmi a si. Cumi lo thuthuk deuh tu can ih rel tha lemlo khal a reltu an um, si ko, cumi cu tan hrih sehla. Falam Bible a lehmi kha  Burma Bible Society in pomlo tla si ko sehla…asilole a tongfang hmangmi kha Falammi  upa hrekkhat in an duhlo ruang khalah va sita ko seh. A liamcia zomi cu ziang titha nawn… tin ka ruat can tampi a um vekin..Mifim Cathiam upa kan neihmi pawl thawn Tongfang a hmanmi hrekkhat rem,bet le thiat a tulmi pawl tuah sal in… Burma Bible Society hnenah pom tengteng dingin pawlkom tumpi pi hmin in rak nor ta sehla, cun rak hlawhtling ta bang sehla cu..aw…!!!! Falam Bible kan neihnak kum tla a rei dingih Falam mi le sa pawl kan diriam daan tla a phun dang cuang ding nan si!!!!

Laizo tong timi kha Falam tong tin a au suahpi ih tuni tiang Laizo tong ti nawnlo in Falam tong tiah theih a si zo lawng siloin hman a si zo fawn. Himi thu ahcun kilkip ih hmuh daan le thlir daan tampi a um ih…rel ciamco ding ka thei lem lo aw. A thazawng in ka lakih keimah ten ka lung a hmui zet ko.

Pu. E. Kyon Bil ih Thuanthu tawi:

Falam peng, Nimzawl khua ih  Khawbawi. Pu Ngun Khar le Pi Leng Tin Sung teih faa unau 6 lakah fapa upabik asi. Ih, 1928 Maythla ni 15 ah a suak.

A tlawngkainak: Cong Kua  khua  primary tlawng a kai. Cun Falam ah high school tiang a kai bet ih, Tu ih ( MIT ) Bible tlawngah 1955 ihsin a rak kai thok. 1959 ah a theh ih, amah hi Falam mi lakah Bible tlawng ihsin degree(B.Th) ngah hmaisabiktu a si. Cuhnu ah Bible lam thotho in M.Min le D.D degree tiang a ngahsuak.

A hnatuannak:  1961 tiang ZTC(Falam) Bible tlawngah ca a zirh. 1961 ah a rualpi Sayakyi Zung Lwai thawn ramkulh biaknak el dingin an rak thok. 1962 – 68, ZBC GS a rak tuan(Falam mi sungin ZBC ih GS tuan hmaisabik a si). ZBC a tuan sungah, hla fiing 400 lenglo Falam tong in a let. (cuih hlan cu Haka hla kan rak hmang). Cun Falam NT tla a let thok phah, ih 1991 ah Falam tong in NT a rak suah suak.

FBA GS cu 1969-78 tiang a rak tuan ih, a tuan lai ah ca namnak press tla a rak tuah suak. Cun Falam mi lak ihsin Pathian thu rak lak hmaisabiktu Lumbang khua mi Pu Thang Tsin hngilhlonak ah tiah, Thang Tsin mekazin tiah a rak suah thok ih, tui ni ting FBA in a suak phahphah lai ???

Fapa 3 le fanu 2 an nei ih, tu tiang fapa 2 le fanu 2 in an dam pi. Tuu 18 le tuusin 18 an cawi ih, tu tiang a nupi cu Pathian in damnak a pek lai. Pathian thu laica in amai ngan le a let mi 40 lai a suah. Falam mi in amah zat cabu suah hi kan tam hrih ding ka zum lemlo.1978 ihsin Yangon ah an vai ih, 1999 ihsin Restoration Bible Institute a din.

Church of Christ (CC) a lutnak san,

Bible a rak let rero lai ihsin Khrih ih Kawhhran timi hi Bible sungih hman mi hmin lawng silo in, hmunkhat ih um theinak ding a tha bik tiah a rak duh zet zo. Culawng silo in, zarh pi ni tinte Falam mi ciocio Biakinn feh ding khat le khat kan fehnak a bang lo mihi a lung a kim thei lo, hmunkhat ih pumkhawm tlang ding cu a rak saduhthah zet mi a si.Cutin 1978 CC kawhhran a lut hlan ihsin Khrih hmin keng ih Falam mi zaten umkhawm ding cu a sunglam ihsin a rak tum rero zo. A sung ih tawlrel hnak in a lenglam ihsin tawlrel a tha sawn ding tiah FBA GS ihsin a baang ih CC a dinnak a si.

A fanu Helen cu Chin state ah Sah-Tah-Yah  ah officer a si. A fapa Bawi Ling Thang cu tuhlan pi Falam ih Music Band hminthang “The Bingbi” ih guitarist a si. Cule a fapa pakhat leh Lincoln Bill cu Phunsang tlawngta hruaitu, Bible tlawng principal le Rangoon ih Falam mipi kaihhruaitu le rinsan zetmi a si. A tuunu pakhat Biak Hnem cu Falam khua ih Computer zirhtu, remtu le internet dawr hawng hmaisabik lamtu a si. Ih, a tupa pakhat cu India ram Bangalore ah “Beauti Parlour” dawr an tuah ih an hlawhtling ngaingai. Laimi Bible tlawngta a theihtawk in a bawm tlun ah Bangalore ih Chin Christian Fellowship ih Chairman tuan rero lai a si. An dawr cu an khawng tuk hrangah dawr dang pahnih an hawng bet ih, Bangalore ih Beauti Parlour dawr hminthangbik sungah pakhat a si ve.

2010 June 21 ah lung natnak in Yangon sizungpi ah Pathian hnenah in colh san.

Pu. E. Kyon Bil hi leitlun ah na tasa ruangpi cun in umpi nawn lo nan, na thinlungput duhnung za, Falam mi lakah Calai lam ih Dairel arsi na sihnak le ram le miphun na duhdawt ih thansoh dingin khua na ruat daan pawl cu hngilh Ni a um nawn lo ding. Na tantakmi kan nih santhar nonawn pawl in na keneh kan rak thlun sokhaw. Van Ram nuam ih kan tonsal hlan tiang DAM TEN MANG THA.

(Visited 120 times, 1 visits today)
%d bloggers like this: