MAW CHIN MIPHUN, NGAI HNIK UH!

MAW CHIN MIPHUN, NGAI HNIK UH!

– Rev. Robert Khua Hnin Thang

Thuhmaihruai

A thupizetmi thuhla sim le phuan a si tikah kan hmanmi ttongfang hi “ngai hnik uh!” asilole “ngai uh!” ti a si. Baibal Thianghlim sungah “ngai hnik uh” timi thupizet in hmun tampi ah a sim. Ziangmi thuhla pawl rak ngai ding a um? Pathian ih thucah, nu le pa ih thucah, ram le miphun ih thucah “ngai hnik uh.” Ka hnathlam ah fiang ruahro in “U le nau pawl, ngai uh law, ngai uh law!” timi aw thuum te ka thei saal. Ka nauhak deuh lai ah, kan khua ih tlang-au pa (Zua-saw) in khua a ho ih “ngai uh law, ngai uh law” a ti ahcun biak awk rerolai le hnattuan rerolai hman cawl tahrat in a thuthanmi ngai a si. Ziangruagah? Asan cu a thuthanmi hi a thupimi le thlun a ttulmi pawl an rak si ih theih a ttul ruangah a si. “Ngai” lo cun theih a thei lo. Asile, “Maw Chin miphun, ngai uh law, ngai uh law!” Kan biak Pathian, nu le pa, le ram le miphun in Chin miphun zate hnenah thu an lo cah.

Pathian Ih Thucah Ngai hnik Uh!

Pathian in Israel miphun pawl a hril hngai ih an umnak ding ram a pek. Cuih hrilmi miphun sinak le ram an co ih an kilkhawi ringring theinak cu Pathian ih thu le daan thlunnak parah hram a bun. Pathian in an hnenah a ttong ih mipi in a thu an thlun. Curuangah a hmaisabik Israel pawl ih an thlunmi le an tuahmi cu Pathian thu “ngai” hi a si. Thupi takih Israel pawl an rak thlunmi cu hihi a si. “Maw Israel mi pawl, tthate in ngai uh! Bawipa Amah pakhat lawng hi kan Pathian a si. Bawipa nan Pathian cu nan thinlung zate, nan nunnak zate le nan thazaang zate in nan duhdawt pei. Tuihsun ih ka lo pekmi thukham pawl hi nan thinlung sungah caam ringring seh.  Nan faate pawl zirhsin uh” (Daan 6:4-7). Saam 119 sungah, Bawipa Pathian thupek, thuzirh thlun hnakin a tthami zianghman a um nawn lo, kan duhbik dingmi a si zia a sim. Sui le ngun, lennak, nunnomnak, hminthannak hnakin a ttha sawn. Psalm 33:12 ah, Bawipa kha an Pathian ah a neitu miphun cu, mi thluasuak phun an si. Bawipa in a rothil ah a hrilmi pawl cu mi thluasuak phun an si a ti bangin Chin miphun hi Pathian ih thluasuahmi miphun taktak kan si. Curuangah Pathian thupek thlun ding hi kan ttuanvo tumbik a si.

Kan ram harsatnak a phunphun ruangah mi tampi ramleng ah kan thleng. Harsatnak tampi kan tuar vekin nunnomnak tampi kan tong ve. Ram tthangso thleng duh ah, khua le ram, sungkhat unau, krifabu taan in Malaysia lam kan theng. Mi hrekkhat cu kaih le khih tla an rak tong hlei ah mi hrekkhat in mual in liamsan. Miphun dang khua le ram ah mithli tlak in kan um. Khatlam lala ah, kan khua le ram hnakin ei-in, nuntu khuasak a remcang tikah kan biak Pathian thei lo in taksa nomnak ah a hmang aw mi kan um lala fawn. Kan harsat ah siseh, kan nunnom ah siseh, kan ttulbikmi thu pakhat a um. Cumi cu Pathian ttihzah awla a daan thlun aw. Pathian in milai a tuah sannak cu himi hrangah a si (Thusimtu 12:13). Maw Chin miphun, Pathian ih thucah ngai hnik uh!

Nu le Pa Ih Thucah Ngai hnik Uh

Ram leng a thlengtu Chin miphun tamsawn cu nu le pa thawn a um tlang mi kan tam lemlo ding. Hringtu nu le pa nei nawn lo tla kan um ding, a hrekkhat cu nu le pa thawn hmunkhat ah umtlang tla kan um ding. Nu le pa thucah hi faale pawl nunnak ah a thupizetmi a si. Kan Baibal Thianghlim sungah faale pawl nu le pa ih simmi le zirhmi ttha te in ngai a ttulzia le thlun a ttulzia a sim (Thufim 1:8; 4:1, 10, 20; 5:7; 7:24). Thufim 23:22 ah hiti’n a simbet: “a lo hringtu na pa ih thu ngai aw; amah um hlah sehla na seem lo ding. Na nu kha a tar tikah nautat hlah.” An thu thlun hi nunkhua saunak tla a si (Thufim 4:10). Nu le pa cun faale pawl tthangso, nunnuam le remcang te ih um hi an thei duhbikmi le an lungawimi a si ko ding. Nu le pa duh vek ih um loin sualral ih kan um ahcun an mitthli a luang ih an riah kan siatter. “Ka fapa aw, ka fanu aw” tiah mitthli luangin caan an hmang. An thucah kan ngai lo tikah kan hmalam a pit ih kan lamzin a thim. Na nu le pa ih a lo cahtami thu ruat saal hnik aw. Maw Chin miphun, nu le pa ih thucah ngai hnik uh!

Ram le Miphun Ih Thucah Ngai hnik Uh

Kan ramsung kan umlai ih kan ei-in, hmanmi thilri le ramleng kan thlen tikih kan hmuhtonmi, hmanmi, ei-in, le boruak pawl a dang awktuk tikah a celh lo kan tampi. Farah si cu kan celh ko nain miliam si cu kan celh ttheu lo. Harsa ih um cu kan celh ih kan zongsang ko nain, nunnuamtuk ih um cu kan zongsang thei lo ih kan celh hrimhrim lo. Kan sinak hngilh a olte. Kawl pawl ih an ti ttheu bangin, “auh-chi luat” a olte. Ram nuam ram thumnak thleng betbet ah tla cun anmah vekin um kan duh thlang ih kan nunphung, cin le daan a hlo ih innsang ah Laimi innsang a bang nawn lo.

Nupi pasal karlak ah siseh, nu le pa le faale karlak ah siseh upat awknak le duhdawtnak hmel a cuang nawn lo. Chin nunphung, calai, ttong a duai cuahco ahcun riahsiatza ngaingai a si ding. Na taantami ram le miphun in hiti’n thu a lo cah. Chin miphun na sinak hngilh hlah, Chin Calai upat aw, Chin ttong na innsang ah hmang aw. Culawng si lo, na taantami na khua le na ram, na miphun hngilh siang hram hlah aw. Ram le miphun in nangmah a lo ttul. Na riahsia in na mitthli a tlak maw? Ram le miphun in thla a lo cam sak. Na lungawi caan ah a lo lungawipi ve. Rawl thaw na ei tinte, nunnuam in na um tinte, hnipuan mawi le ttha na hruk tinte, na suahseemnak Chin ram le na miphun rak thlir in cuan hram aw. Maw Chin miphun, ram le miphun ih thucah ngai hnik uh!

Thunetnak

Ziangvek dinhmun in na um hmanah, khuitawk hmun na thleng hmanah, na harsat ah siseh, na nunnom ah siseh, a thupibik ih thlun dingmi cu Pathian thu “ngai” hi a si. Chin miphun kan si, Pathian ih thluasuah phun kan si. Pathian thluasuah mi Chin miphun pawl hin Amah duhzawng ih nung ding kan si. Cuticun, a lo hringtu na nu le pa ih thucah na ngai thei dingih an lung na awiter ding.

Na nu le pa in thinlung takin thlaza an lo cam sak ringring kha na thinlung sungah ciing ringring aw. A lo zirhmi le simmi kha na hnathlaam ah caam in an thu ngai aw. Na lam a tluang sinsin dingih nun saunak a si. Ngai hrih hnik aw, thil dang pakhat a umlai. Kan ram le miphun in thlaza a lo cam sak. Thu khal a lo cah bet. Na khua le na ram le na miphun sinak thei in Chin Calai, Chin ttong, Chin nunphung hngilh siang hram hlah. Na suahseemnak Chin ram le miphun ciing ringring aw.

Maw Chin miphun, ngai hnik uh!

(Visited 95 times, 1 visits today)
%d bloggers like this: